|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın görevden uzaklaştırma ve ihraç kayıtlarının silinmesi talebi incelenmiştir. Başvuran, görevden uzaklaştırma sonrası herhangi bir ceza almadan göreve iade edildiğini, ancak bu durumun kayıt sistemlerinde düzeltilmediğini iddia etmiştir. İlgili idare, görevden uzaklaştırma kayıtlarının silinmesinin mümkün olmadığını belirtmiş, ancak görevden çıkarılma kayıtlarının silinmesinin Rektörlük tarafından uygun görülmesi halinde yapılabileceğini ifade etmiştir.
Danıştay, başvuranın talebinin kabul edilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Görevden uzaklaştırma ve ihraç işlemlerinin birbirine bağlı olduğunu, bu kayıtların HİTAP gibi sistemlerde tutulmasının başvuran üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvuranın kayıtlarının silinmesi yönünde Abdullah Gül Üniversitesi Rektörlüğüne tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, kamu görevlilerinin haklarının korunması ve adaletin sağlanması açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/89010-S.20.97271
BAŞVURU NO : 2020/97964
KARAR TARİHİ : 03/12/2020
TAVSİYE KARARI
ABDULLAH GÜL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevden uzaklaştırma ve ihraç bilgilerinin kayıtlardan silinmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 05/10/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, TBMM Kamu Denetçiliği Kurumunun 2019/6828-S.10394 sayılı Tavsiye kararında ” görevden uzaklaştırma tedbiri sonrası herhangi bir ceza almayarak göreve iade edilenler hakkındaki bilgilerin, özlük dosyası dışındaki Hitap ve personel bilgi sistemi gibi elektronik veri tabanlarında tutulmaması” gerektiğinin ifade edildiğini, ancak kendisi sadece açığa alınmasına ve daha sonra görevine iade edilmesine rağmen Hitap kaydı ve SGK hizmet dökümün düzeltilmediğini iddia ederek, maaş bordrosunun, SGK hizmet dökümünün ve Hitap kayıtlarının açığa alınmamış gibi düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden
Abdullah Gül Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 30/10/2020 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Personel Daire Başkanlığı tarafından ’ın özlük haklarının korunması ve hakkında yanlış işlem yapılmaması adına Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik
Hizmetleri Genel Müdürlüğüne ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel
Müdürlüğüne adı geçenin görevden uzaklaştırma kayıtlarının HİTAP ve ilgili bölümlerden silinmesi talebi doğrultusunda yapılacak işleme esas olmak üzere görüş sorulduğu, Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 14.07.2020 tarihli ve sayılı ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel
Müdürlüğü’nün 02.09.2020 tarihli ve sayılı yazılarda, ”Görevine iade edilenler açısından kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümlerini, tüm hüküm ve sonuçlarıyla ortadan kaldırmaması sebebiyle söz konusu Kanun uyarınca açıkta görünen sürelerin hizmet belgesi/cetvellerinden silinmesinin uygun olmadığı” ve “Gerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun gerekse 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılanlar hakkında uygulanan ihtiyati tedbiri tüm hüküm ve sonuçları ile ortadan kaldırmaması sebebiyle Olağanüstü Hal Dönemi içerisinde görevden uzaklaştırılan ve Kanun Hükmünde Kararnameler ile kamu görevinden çıkarılmadan göreve iade edilen
Devlet memurlarının görevden uzaklaştırma tedbiri nedeniyle açıkta görünen sürelerinin hizmet belgesi/cetvellerinden silinmesinin uygun olmadığı, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgelerin ilgililerin özlük dosyasında bulundurulması gerektiği” açıklamalarına yer verilmesi ve HİTAP üzerinden görevinden uzaklaştırılma kayıtlarının silinmesi hakkında yasal bir düzenlemenin bulunmaması nedenleriyle başvuranın talebinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, ancak kamu görevinden çıkarılan ve sonrasında görevine iade edilen personelin görevinden çıkarılmalarına ilişkin bilgi ve kayıtların hizmet belgesi/hizmet cetvellerinden silinmesinin Üniversite Rektörlüğünce uygun görülmesi halinde mümkün olduğu,
2.2. Adı geçenin, Üniversitenin Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı kadrosunda görev yapmakta iken, Biriminde görev yapmakta iken
FETÖ/PDY kapsamında 03.08.2016 tarihinde görevinden uzaklaştırıldığı ve Kayseri
Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 04.01.2018 tarihli Soruşturma sayılı ve
Karar sayılı delil yetersizliği nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı gereği görevine iade edildiği ve 01.02.2018 tarihinde Üniversitedeki görevine başladığı,
2.3. Adı geçenin özlük dosyası dışında NETİKET Personel Takip Programında bilgileri bulunduğu, ilgili programa Üniversite personelinin, hizmet bilgileri, HİTAP kayıtları (eğitim, askerlik, unvan, açık süre, hizmet birleştirme, hizmet süreleri vb.), izin bilgileri, kişisel bilgileri, iletişim bilgileri, görevlendirme bilgileri, disiplin kayıtları, eğitim ve mezuniyet bilgileri, ÖSYM sınav bilgileri, mal bildirim bilgileri gibi özlük dosyasında muhafaza edilen bütün bilgi ve belgelerin kayıt edildiği,
2.4. Başvuru konusu talebe ilişkin olarak, adı geçen veya Üniversite personeli tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış Üniversiteye bildirilen herhangi bir dava veya karar bulunmadığı,
İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet memurları Kanunu’nun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı
109 uncu maddesinde; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak
kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar.
Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur.
Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.”
6. 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personeli Genel
Tebliği (Seri No:2) “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlığı altında; 1- Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir. …
3- Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur.
4- Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur.
5- Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur: … Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları… diğer mesleki bilgi ve belgeler saklanır….
7- Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikalarının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar…
7. 29/03/2017 tarihli ve 30022 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7087 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun” ile kabul edilen 688 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; “İade hükümleri” başlıklı 1’inci maddesinde;
“(1) Ekli listede yer alan kamu görevlileri, ilgili kanun hükmünde kararnamenin eki listelerin ilgili sıralarından çıkarılmıştır.
(2) İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir. Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, hakkında yapılan görevden uzaklaştırma ve ihraç kayıtlarının Sosyal Güvenlik
Kurumu Hizmet Takip Sisteminden silinmesini talep etmektedir.
10. Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açasından Anayasanın 120 inci maddesi ve
2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine
karar verilmiştir. Bu kapsamda 23.07.2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamanda Alınan Tedbirlere İlişkin
Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 29/10/2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile Kanunlaşmıştır.
11. Alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETO/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmış kamu görevlilerinin görevinden çıkarılmasına yönelik süreç içerisinde de kamu kurumlarınca farklı usuller benimsenerek, yapılan inceleme/soruşturmaya göre idari işlemle; inceleme ve soruşturma aşamasında görevden uzaklaştırma sonrasında KHK hükümleriyle veya doğrudan
KHK yoluyla, kamu görevinden çıkarma gibi yöntemler uygulandığı görülmüştür.
12. Ancak sonraki süreçte anılan terör örgütleri, yapı, oluşum veya guruplara üyeliği olmadığı halde ihraç edilen kamu görevlilerinin mağduriyetlerini gidermek amacıyla da yine OHAL
KHK hükümleriyle bazı kamu görevlilerinin doğrudan kamu görevine iadesine karar verilerek ihraç KHK’larında belirtilen tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı hüküm altına alınmış, diğer yandan bu süreçte doğrudan KHK hükümleri ile ihraç olup kamu görevine iadesine karar verilmeyenler için görevden ihraç kararlarına karşı itirazda bulunmak, hak arama hürriyetini kullanmak, varsa hataların düzeltilmesini sağlamak için 23/01/2017 tarihli resmi gazetede yayımlanan 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurularak bir kısım kamu görevlileri de Komisyonun vermiş olduğu karara istinaden görevine iade edilmiştir.
13. Somut olayda, Üniversitenin Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı kadrosunda görev yapmakta iken, FETÖ/PDY kapsamında 03.08.2016 tarihinde görevinden uzaklaştırılan ve Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 04.01.2018 tarihli Soruşturma sayılı ve
Karar sayılı delil yetersizliği nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı gereği görevine iade edilen başvuranın, HİTAP üzerinden görevinden uzaklaştırılma kayıtlarının silinmesi talebinin yasal bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle yukarıda sözü edilen ilgili Kurumların görüşleri doğrultusunda ilgili idarece reddedildiği, ihracına ilişkin bilgi ve kayıtların hizmet belgesi/hizmet cetvellerinden silinmesi talebinin ise Üniversite
Rektörlüğünce uygun görülmesi halinde mümkün olduğunun ilgili idarece ifade edildiği görülmektedir.
14. Her ne kadar ilgili idarece ihraç kaydının silinmesinin Rektörlük Makamınca uygun bulunması halinde mümkün olduğu ancak görevden uzaklaştırmaya ilişkin kaydın silinmesinin mümkün bulunmadığı ifade edilmişse de, başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirinin OHAL ilan edilmesine ilişkin konulara dayandığı, aynı nedenden dolayı da başvuranın KHK hükümlerine göre ihraç edildiği, sebep ve sonuç ilişkisi bakımından iç içe geçmiş görevden uzaklaştırma kararı ile ihraç işleminin aynı süreç içerisinde gerçekleştiği hususu göz önünde bulundurulduğunda; her iki işlemin birbirinden tamamen bağımsız birer işlem olarak düşünülemeyeceği, kaldı ki bu süreç içerisinde doğrudan kamu görevinden KHK hükümleri ile ihraç edildikten sonra KHK ile göreve iade edilenler ile aynı süreç içerisinde öncesinde açığa alınıp ihraç edildikten sonra kamu görevine iade edilenler açısından hakkaniyetsiz bir durumun ortaya çıkacağı da açıktır.
15. Diğer taraftan, görevden uzaklaşma tedbirine ilişkin bilgilerin HİTAP ve personel bilgi sistemi gibi platformlarda tutulmasının ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşmasını mümkün kılabileceği, bu durumun başvuran ve benzer durumdakiler hakkında olumsuz algılara yol açarak başvuranın işyeri huzurunu olumsuz yönde etkileyebileceği ve kişinin maddi ve manevi zararına yol açabileceği değerlendirilmektedir.
16. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda yapılan açıklmalar ve mevzuat hükümleri birlikte göz önünde bulundurularak, başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan hizmet takip programından (HİTAP), hizmet belgesi ve hizmet cetvelinden görevden uzaklaştırıldığı ve ihraç edildiğine ilişkin ilgili kayıtların ve açıklamaların silinmesi hususunda İdareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kayseri
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip
Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarında tutulan görevden uzaklaştırılmaya ve görevden çıkarılmaya ilişkin kayıtların silinmesi hususunda ABDULLAH GÜL
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, ABDULLAH GÜL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve gereği için ABDULLAH GÜL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden c5e1-c30d-4f0a kodu ile yapılabilir.