Göreve iade edilen kamu görevlisinin kademe ilerlemesi ve mali haklarının düzeltilmesi talebi ve hukuki değerlendirme (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/5144-S.21.8405

BAŞVURU NO : 2020/97842

KARAR TARİHİ : 30/03/2021

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Kademe ilerlemesi ve mali haklar hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 03/10/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran; İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığında 04/03/2011 tarihinden itibaren “ Gelir

Uzmanlığı” kadrosunda görev yaptığını, asılsız bir ihbar ile 672 sayılı KHK ile 01.09.2016 tarihinde mesleğinden ihraç edildiğini, 2017 Mart ayında takipsizlik kararı ve 07.11.2019 tarihinde Olağanüstü Hal Komisyonu İşlemleri İnceleme Komisyonunun göreve iade kararı ile birlikte Kartal Vergi Dairesinde görevime başladığını, göreve başlangıç tarihi olan 04/03/2011 tarihi düşünüldüğünde 9. hizmet yılının içerisinde olduğunu, 6111 sayılı yasa ile 2011 yılında

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü

maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikle eklenen, “Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır” hükmüne istinaden tarafına bir kademe ilerlemesinin uygulanması gerektiğini, fakat göreve başladığı tarihten itibaren kadro derecesi ile ilgili herhangi bir düzeltme yapılmadığını ifade ederek memuriyete giriş tarihi olan 04/03/2011 tarihinin 8. yılından itibaren kademe ilerlemesi kapsamda hak kaybının giderilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Konuyla ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığından bilgi ve belge talep yazımıza istinaden gönderilen 14/01/2021 tarihli ve E. sayılı cevabında;

2.1. Başvuranın İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Kartal Vergi Dairesi Müdürlüğünde gelir uzmanı olarak görev yapmakta olduğunu, 672 sayılı KHK ile 01/09/2016 tarihinde görevinden ihraç edildiği ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması

Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 10.maddesinin birinci fıkrası gereğince göreve başlamasının Başkanlık Makamının 05/11/2019 tarihli oluru ile uygun görüldüğü ve 07/11/2019 tarihinde görevine başladığının tespit edildiğini, hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu gereğince uygulanmış disiplin cezası bulunmadığı,

2.2. Gelir İdaresi Başkanlığı Personel Daire Başkanlığının 12.03.2019 tarihli ve 38799 sayılı yazısında; Konuyla ilgili Devlet Personel Başkanlığından alınan 06/03/2019 tarihli ve 1728 sayılı yazıda; “Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ‘Kademe ve kademe ilerlemesi’ başlıklı 64 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, ‘Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir. Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.’ hükmü, aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise, ‘Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.’ hükmü yer almaktadır. Bu itibarla, vergi dairesi başkanlıklarında görev yapmakta iken kanun hükmünde kararnameler ile kamu görevinden çıkarılan ve Olağanüstü Hal İşlemleri

İnceleme Komisyonu kararlarıyla kamu görevine iade edilmesine karar verilen personelin, kamu görevinden çıkarıldıkları tarih ile kamu görevine yeniden başlatıldıkları tarih arasında geçen dönem kazanılmış hak aylığı gibi kıdem esaslı uygulamalarda değerlendirilmekle birlikte, kamu görevi ile irtibatın devam ettiği memuriyet hizmetinde bulunulmaması sebebiyle bu sürelerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında hesaplanacak olan disiplin cezası almaksızın geçirilecek sekiz yıllık süresinin hesabında dikkate alınamayacağı değerlendirilmektedir

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.”

4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı

64 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Kademe; derece içinde, görevin önemi veya

sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir.”, dördüncü fıkrasında; “Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.”,

5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

6. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında

Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun

“Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrası, “…İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir” hükmünü amirdir.

düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETİİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran, kadro derecesinin düzeltilerek eksik ödemelerinin yapılmasını talep etmektedir.

9. Kamu görevinden ihraç edilen başvuranın göreve iade edilmesinin OHAL İşlemleri

İnceleme Komisyonu kararıyla gerçekleşmesi, bahse konu kararın uygulanmasına ilişkin 7075 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasını başvurunun incelenmesinde önemli hale getirmektedir. Söz konusu hükme göre, kamu görevinden çıkarılıp başvurusu Komisyonca kabul edilenlere ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu kararla tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılmakta ve bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenmektedir. Yani Komisyon kararıyla kamu görevine dönen kişiler bakımından, ihraçları sonucunu doğuran KHK hükümlerinin kendileri açısından baştan itibaren hiç tesis edilmediği kabul edilmekte ve görevden uzak kalınan sürelere yönelik mali ve sosyal hakların ise ilgilisine ödenmesi gerekliliği vurgulanmaktadır.

Dolayısıyla somut olayın bu düzenleme çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

10. Başvuran hakkında tesis edilen görevden ihraç kararının ilk andan itibaren tüm hüküm ve sonuçlarıyla ortadan kalkması, başvuranın görevinden uzak kaldığı süre boyunca görevinin başındaymış gibi değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu yönüyle başvuran; son sekiz yıl içinde tüm hüküm ve sonuçları ortadan kaldırılan ihraç kararı hariç olmak üzere herhangi bir disiplin cezası almadığından, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanması mümkün görülmektedir.

11. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, emsal yargı kararı ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mevzuattan kaynaklı diğer şartların karşılanması kaydıyla 657 sayılı kanunun 64. maddesine göre kademe ilerlemesi yapılarak başvuranın mali ve sosyal haklarının (yasal faiziyle birlikte) ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında

Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, haklı beklentiye uygunluk, kararların gerekçeli olması, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ve karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

13. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul

İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Başvuranın kademe ilerlemesi yapılarak başvuranın mali ve sosyal haklarının (yasal faiziyle birlikte) ödenmesi hususunda HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINA TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

Tavsiye Kararının BAŞVURANA ve HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINA tebliğine,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi