Göreve iade edilen kamu personelinin ihraç öncesi yıllık izin haklarının korunması ve kullandırılması gerekliliği (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/8235-S.22.12614

BAŞVURU NO : 2022/124

KARAR TARİHİ : 27/06/2022

TAVSİYE KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : HATAY MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

Başvuranın ihraç sonrası yıllık izin kullanma talebi hakkındadır

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 04/01/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran Yelda KAHRAMAN; 667 sayılı OHAL kapsamında alınan tedbirlere ilişkin kararnamenin 4/1/d maddesi uyarınca Mustafa Kemal Üniversitesi Yönetim Kurulu’nun 22.11.2017 tarih 29/01 sayılı kararı ile kamu görevinden çıkarıldığı, 29.09.2021 tarih ve 3089 sayılı OHAL komisyon kararı ile göreve iade edildiği, 21.10.2021 tarih ve sayılı Rektörlük Oluru ile Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık

Uygulama ve Araştırma Hastanesinde Hemşire olarak görevlendirildiği, göreve başladığı 2021 yılı ve bir önceki yıl olan 2020 yılına ait yıllık izinlerini talep ettiği dilekçesine istinaden “sadece 2021 yılına ait izinlerini kullanabileceği” şeklinde cevap aldığı, ancak 657 sayılı Kanununda “devlet memurunun cari yıl ve bir önceki yılın izinlerini kullanabileceği”nin hüküm altına alındığı, Ayrıca Devlet Personel

Başkanlığının 21.09.2007 ve 16172 sayılı “Göreve iade edilen Devlet Memurunun izin haklarına” ilişkin yazıda “cari yıl ve bir önceki yıla ait izinleri kullanabileceği” ifade edildiğini belirterek 2020 yılına ait yıllık izinlerinin kullandırılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi

Rektörlüğü’nün 10.05.2022 tarihli cevabi yazısında: “667 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan

Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname uyarınca 22/11/2017 tarihinde ihraç edilen

Cumhurbaşkanlığı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun 15/09/2021 tarih ve 2021/19241 sayılı kararıyla göreve iade edildiği ve Üniversite Hastane Başmüdürlüğü’nde hemşire kadrosuna atanarak 22.10.2021 yılında görevine başladığını,

2.1. Anayasamızın “Çalışma Şartları ve Dinlenme Hakkı” başlıklı 50. Maddesi, 7075 sayılı Olağanüstü Hal

İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek

Kabul Edilmesine Dair Kanunun 10. Maddesi, Devlet Memurları Kanunun yıllık izin başlıklı 102. ve 103.

Maddesine değinilerek 7075 sayılı Kanunun 10. maddesinde bahsi geçen haklarla yıllık izin haklarının aynı başlık altında bulunmadığı bu nedenle ilgilinin 2019 ve 2020 yılı yıllık izinlerini kullanma talebinin uygun olmadığı, ilgiliye göreve başladığı 2021 yılına ait 30 gün yıllık izin hakkı olduğu” ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun

Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun “Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “…İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir”, düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, görevden ihraç olmasına” binaen, 2020 yılına ait kullanamadığı yıllık izinlerinin tarafına iadesini talep etmektedir.

8. Kamu görevinden ihraç edilen başvuranın göreve iade edilmesinin OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararıyla gerçekleşmesi, bahse konu kararın uygulanmasına ilişkin 7075 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasını başvurunun incelenmesinde önemli hale getirmektedir. Söz konusu hükme göre, kamu görevinden çıkarılıp başvurusu Komisyonca kabul edilenlere ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu kararla tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılmakta ve bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenmektedir. Yani Komisyon kararıyla kamu görevine dönen kişiler bakımından, ihraçları sonucunu doğuran KHK hükümlerinin kendileri açısından baştan itibaren hiç tesis edilmediği kabul edilmekte ve görevden uzak kalınan sürelere yönelik mali ve sosyal hakların ise ilgilisine ödenmesi gerekliliği vurgulanmaktadır. Dolayısıyla somut olayın bu düzenleme çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

9. 7075 sayılı Kanunun anılan düzenlemesinin başvuruyu ilgilendiren en önemli yönü, yukarıda izah edildiği gibi Komisyon kararının geçmişe yönelik suretteki etkisidir. Zira Komisyon kararıyla birlikte, başvuranın görevden ihracı sonucunu doğuran KHK hükümleri tesis edildiği andan itibaren etkisini kaybederek başvuranın görevden ayrı kaldığı sürede aslında vazifesini sürdürdüğü kabulü gündeme gelmektedir.

10. Başvuruya konu edilen 2020 yılına ait yıllık izinlerin kullandırılması hususunu Komisyon kararının hukuki niteliğiyle birlikte ele almak gerekmektedir. Yukarıda izah edildiği üzere başvuran hakkında tesis edilen görevden ihraç kararının ilk andan itibaren tüm hüküm ve sonuçlarıyla ortadan kalkması, başvuranın görevinden uzak kaldığı süre boyunca görevinin başındaymış gibi değerlendirilmesini beraberinde getirmektedir. Bu yönüyle başvuranın bir kamu görevlisi olarak izin kullanabilmesi mümkün görülmektedir. Ancak 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yıllık izinlerin kullanılışı” başlıklı 103 üncü maddesinin birinci fıkrasındaki “cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer” düzenlemesi kapsamında, “başvuranın göreve başladığı yıl ve önceki yıl” hariç diğer yıllara ilişkin yıllık izinlerini talep edemeyeceği,

10.1. KHK ile ihraç edilen kamu görevlisinin OHAL Komisyon Kararı ile göreve iadesi sonrasında göreve başladığı tarihin bir önceki senesine ait yıllık izinlerin kullanılmasını ihtiva eden 23.07.2020 tarih ve sayılı Kurumumuz Tavsiye Kararı da göz önünde bulundurularak,

10.2. Yukarıda belirtilen gerekçelerle, 2021 yılında göreve yeniden başlayan başvuranın, bir yıl önceki yıl olan, 2020 yılına ait iznini kullanması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa)

dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Hatay İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,

Başvuranın “2020 yılına ait yıllık izinin kullandırılması’ hususunda MUSTAFA KEMAL

ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

/

Bu kararın, BAŞVURANA ve MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; MUSTAFA

KEMAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/