|
ÖZET: Başvuran, Şanlıurfa İli Karaköprü İlçe Müftülüğünde Geçici Kuran Kursu Öğreticisi olarak görev yaparken, hukuksuz bir şekilde görevine son verildiğini iddia ederek, bu durumun incelenmesini ve görevine iade edilmesini talep etmiştir. İlgili idare, başvuranın görevine son verilmesinin gerekçelerini, başvuranın amirleri ve mesai arkadaşlarıyla yaşadığı sorunlar, görev talimatlarına uymaması ve kursun işleyişine zarar vermesi gibi sebeplerle açıklamıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yapılan tahkikat sonucunda, başvuranın görevini yerine getirmediği ve bu nedenle geçici öğreticilik görevine son verilmesinin kamu yararı açısından uygun olduğu belirtilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebini inceledikten sonra, idarenin başvuranın görevine son verme kararının hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir. Başvuranın başka bir kursta görev alması için teklif edildiği, ancak bu teklifi kabul etmediği de raporda yer almıştır. İdarenin, kamu hizmetinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için gerekli tedbirleri alma yetkisi bulunduğu ve bu yetkinin keyfi bir şekilde kullanılmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi, idarenin gerekçeleri ve mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarının ve idarenin açıklamalarının ışığında, başvuranın geçici Kuran Kursu Öğreticiliği görevine son verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığını belirtmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/16823-S.23.26434
BAŞVURU NO : 2022/13050
KARAR TARİHİ : 29.12.2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ŞANLIURFA VALİLİĞİ
Başvuranın görevine iade edilme talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 09.09.2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Şanlıurfa İli Karaköprü İlçe Müftülüğünde Geçici Kuran Kursu Öğreticisi olarak görev yaptığını, İlçe Müftülüğü tarafından hukuksuz bir şekilde görevine son verildiğini belirterek konunun araştırılıp incelenmesini ve hukuka aykırı işlem yapanlar hakkında gereğinin yapılarak görevine iade edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında Kurumumuza yapılan başvuru üzerine, 2022/8611Gönderme Kararına istinaden Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından gönderilen – – sayılı cevabi yazı eklerinde özetle; Adı geçenin görevine son verilmesiyle ilgili olarak il müftülüğü murakıplığınca tahkikat yapıldığı, iddiaların suç sayılabilecek nitelikte ve deliller ile ispat edici olduğu, göreve iadesi ile ilgili olarak ise; “2021-2022 yılı Eğitim – Öğretim Dönemi Geçici Kur’an Kursu
Öğreticiliği” 10 Haziran 2022 tarihinde sona erdiğinden, il müftülüğünce yapılacak olan “2022-2023 yılı
Geçici Kur’an Kursu Öğreticiliği” için mülakata girmesi ve başarılı olması halinde tekrar görevlendirilmesinin yapılacağının adı geçene yazılı olarak bildirildiği açıklamalarına yer verilmiştir.
3. Başvuruya konu iddialar hakkında Kurumumuz tarafından – – sayılı Bilgi ve Belge Talepli yazımıza istinaden Şanlıurfa Valiliği verilen 13/07/2023 tarihli Cevabi yazılar ile Karaköprü İlçe Müftülüğünün Telefon görüşmeleri neticesinde 11/04/2023 tarihli
Kurumumuza mail yoluyla iletmiş olduğu bilgi ve belge ve eklerinde özetle;
3.1. Başvuranın Şanlıurfa İli Karaköprü ilçesi Güzide Fırat 4/6 Yaş Kuran Kursu Geçici Öğreticisi olarak görev yaptığını,
3.2. Kursa küçük yaştaki çocuğunu getirdiğini, Kurs yöneticisinin talimatlarına aykırı davrandığını, mesai arkadaşlarıyla uyumsuz olduğunu,
3.3.14/09/2021-08/10/2021-28/10/2021 tarihlerinde Karaköprü İlçe Müftülüğünce tebliğ edilen görev, emir ve talimatlara aykırı davrandığı ve itiraz ettiği,
3.4. 25/10/2021-28/10/2021 tarihlerinde Kurs Yöneticisi . .’e itham edici, suçlayıcı ve itaatsiz bir üslupla davranarak kursun yönetim, işleyiş ve düzenine zarar verdiği, huzurlu çalışma ortamını zedelediği,
3.5. Başka bir kuran kursunda söz konusu görevinin yapması için teklifte bulunduğu fakat bu teklifin başvuran tarafından kabul görmediği,
3.6. Karaköprü Kaymakamlık Makamının 28/10/2021 tarih – – sayılı yazısı ile Tahkikat kararı verilip muhakkik atandığı ve tahkikatın 08/12/2021 tarihinde tamamlandığı,
3.7. 2021-2022 Eğitim-Öğretim yılı başlangıcından itibaren defalarca uyarılmasına rağmen küçük yaştaki kızını kursa getirmek suretiyle derslerin verimli bir şekilde işlenmesine engel olduğu, bu konudaki uyarılara kayıtsız kaldığı ve bu durumu amirlerine kabul ettirmeye çalıştığı, kurstaki iş ve işleyişi sekteye uğrattığın, kursta görev yapmakta olan çalışma arkadaşlarınıza karşı küçümseyen bir tarzda yaklaştığı hususları tespit edilmiş olmasından, icra ettiği kamu görevinin ödev ve sorumluluklarını yerine getirmemesi sebebiyle, görevlendirilmiş olduğu Güzide Fırat 4/6 Yaş Kur’an Kursu’nda sağlıklı ve verimli bir din eğitimi hizmeti yürütme imkânının kalmadığı anlaşıldığından, Muhakkik Raporu neticesinde Karaköprü İlçe
Müftülüğünün başvurana tebliğ edilen – – sayılı yazısı ile kamu yararı gereği geçici öğreticilik görevinin sonlandırıldığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın,
4.1. “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde, “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir.”,
4.2. “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36 ncı maddesinde, “Herkes, meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.
Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz.”,
4.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an Eğitim Ve Öğretimine Yönelik Kurslar İle Öğrenci Yurt Ve
Pansiyonları Yönetmeliğinin;
6.1. Tanımlar Başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının ç bendinde, “Geçici öğretici: Kur’an kursu vekil öğreticiliğinde aranan şartları haiz olmaları kaydıyla, üzerinde resmi görevi bulunan veya bulunmayanlardan ücret karşılığı ders vermek üzere görevlendirilenleri ifade eder.”
6.2. Vekil Veya Geçici Öğretici Görevlendirme Başlıklı yedinci maddesinde, “1) Kur’an kurslarında öğretici ihtiyacının kadrolu veya sözleşmeli öğreticilerle karşılanması esastır. Bu ihtiyacın kadrolu veya sözleşmeli öğreticilerle karşılanamaması halinde vekil veya geçici öğretici görevlendirilebilir.” hükümleri düzenlenmiş bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde hazırlanan öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, Şanlıurfa İli Karaköprü İlçe Müftülüğünde Geçici Kuran Kursu Öğreticisi olarak görev yaptığını, İlçe Müftülüğü tarafından hukuksuz bir şekilde görevime son verildiğini, konun araştırılıp incelenmesini hukuka aykırı işlem yapanlar hakkında gereğinin yapılması ayrıca görevine iade edilmesini talep etmektedir.
9. Başvuru konusu olayda,
9.1. Başvuranın Şanlı Urfa İli Karaköprü İlçesinde Diyanet İşleri Başkanlı Bünyesinde olan Güzide Fırat 4/6 Yaş Kuran Kursunda Geçici Kuran Kursu Öğreticisi olarak görev yaptığı,
9.2. Görev yaptığı yerde amirleri ve mesai arkadaşlarıyla sorunlar yaşadığı ve nihayetinde, başvuranın
devlet memuru olmamasına rağmen, konu hakkında muhakkik tayin edildiği ve usulüne uygun bir şekilde bir soruşturma yürütüldüğü,
9.3. Muhakkik soruşturması neticesinde; Disiplin açısından 657 sayılı DMK’nun 125. Maddesinin C bendinin a alt bendinde bulunan “Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç vegereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak” hükmünce “AYLIKTAN KESME
CEZASI” ile,
657 sayılı DMK’nun 125. Maddesinin B bendinin c alt bendinde bulunan “Görev sırasında amire hal ve
hareketi ile saygısız davranmak”, j alt bendinde bulunan “Verilen emirlere itiraz etmek” ve l alt bendinde bulunan “Kurumların huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak” hükümlerince “KINAMA CEZASI” ile tecziye edilmesinin uygun olacağı;
Ancak Şüpheli ’in 657 sayılı DMK hükümlerine göre devlet memuru olmaması sebebiyle anılan cezalar ile tecziye edilemeyeceği;
Her ne kadar Şüpheli , 657 sayılı DMK hükümlerine göre devlet memuru olmasa da icra ettiği kamu görevinin ödev ve sorumluluklarını yerine getirmediği alınan ifadeler ve kayıt altına alınmış olan tutanaklar ışığında sübut bulduğundan ve görevlendirilmiş olduğu Güzide Fırat 4/6 Yaş Kur’an
Kursu’nda sağlıklı ve verimli bir din eğitimi hizmeti yürütme imkanının kalmadığı anlaşıldığından, İdari açıdan kamu yararı gereği geçici öğreticilik görevine son verilmesinin uygun olacağı, görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmaktadır.
9.4. Küçük yaştaki kızını kursa getirmek suretiyle derslerin verimli bir şekilde işlenmesine engel olduğu, bu konudaki uyarılara kayıtsız kaldığı ve bu durumu amirlerine kabul ettirmeye çalıştığı, kurstaki iş ve işleyişi sekteye uğrattığın, kursta görev yapmakta olan çalışma arkadaşlarınıza karşı küçümseyen bir tarzda yaklaştığı için başvuranın geçici Kuran Kursu Öğreticiliğinin sonlandırıldığı,
9.5. Başvurana başka bir kursta görev yapılması teklif edildiği fakat başvuranın bunu kabul etmediği,
9.6. Daha sonra Kurumumuza görevine iade edilmesi için başvuruda bulunduğu, yapılan görüşmeler neticesinde Kuran Kursu Öğreticiliği İçin tekrardan başvurması ve mülakatı geçmesi halinde yeniden göreve başlayabileceğinin bilgisinin hem telefon yolu ile hem de Gönderme Kararımıza cevap niteliğinde başvurana yazı ile bildirildiği görülmektedir.
10. Şikâyete konu uyuşmazlık hakkında idarenin belirli ölçülerde takdir yetkisinin bulunduğu açıktır.
Bilindiği üzere, takdir yetkisi, idareye bırakılan belli ölçüde karar alma özgürlüğü olup, hukuken kabul edilebilir koşulların oluşumu halinde tanınmış bir serbestidir. Yine de, takdir yetkisinin sınırsız bir yetki olmayıp, idarenin keyfi davranması anlamına gelmemektedir. Öncelikli görevi ve sorumluluğu kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak olan idarenin, sahip olduğu takdir yetkisini kullanırken, kendi mevzuatı çerçevesinde, kamu yararını gözetmesi, hizmet
gereklerini dikkate alması, insan kaynaklarının verimli kullanması, teşkilat yapısının elverişliliğini ve benzeri faktörleri dikkate alması gerekmektedir.
11. Bu çerçevede, başvuranın sözleşmesinin feshi gerekçelerinin kamu hizmetinin hizmet gereklerine uygun bir şekilde ve mevcut personel sayısı ile birlikte yürütülmesini gözetme yükümlülüğü çerçevesinde oluşturulduğu anlaşıldığından ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı değerlendirilmiştir.
12. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak; yapılan değerlendirmeler neticesinde idarenin başvuranın Geçici Kuran Kursu Öğreticiliği görevine son vermesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, başvuru kapsamında, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile ŞANLIURFA VALİLİĞİNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi