işlemlerdeki hizmet kalitesinin verimli bir şekilde devam edebilmesi adına gerek ilgilinin
Üniversitemizdeki hizmet yılı gerekse geçmişte üniversitemizde yürüttüğü görevlerin çeşitliliği ve özelliğine binaen yapılan görevlendirmenin yerinde olması ayrıca, 4688 sayılı Kamu Görevlileri
Sendika Kanunun 18. maddesinde işyeri temsilcilerinin görev yerlerinin değiştirilmesi hususunda bir sınırlamanın getirilmemiş olması ve ilgili mevzuat uyarınca işyeri temsilcilerinin görev yerlerinin değiştirilmesinin idarenin takdir yetkisinde bulunması nedeniyle ilgilinin bu talebi Rektörlüğümüz tarafından uygun bulunmamıştır .
2.2. Başvuranın yürütmekte olduğu şu anki görevi ile daha önceki mutemetlik görevine ilişkin iş tanımları ve yürütülen görevler yönünden detaylı değerlendirmeler; Kayıtlı öğrenci sayımızın artması, lisansüstü öğrencilere çerçeve mevzuatla getirilen “kendilerine tanınan azami süre sonunda mezun olamamaları durumunda ilişiklerinin kesilmesi” gibi ekstra iş yüklerinin oluşması, ayrıca öğrenci bilgi sisteminin güncelleniyor olmasının yarattığı yoğunluktan dolayı Başkanlığımız bünyesinde eleman ihtiyacı artmış olup, 18.08.2017 tarihinden itibaren 2547 sayılı kanunun 13/b- 4 maddesi uyarınca Başkanlığımızda görevlendirilmiş olan ;
– Tüm lisans ve lisansüstü öğrencilerimize öğrenci belgesi verilmesi, – Tüm lisans ve lisansüstü öğrencilerimize transkript verilmesi, – Yukarıda yer alan belgelerin öğrenciye talepleri halinde e-posta veya fax ile verilmesi görevlerini yerine getirmenin yanı sıra öğrencilerin ilk karşılandığı yer olan bankoda hizmet veriyor olmasından dolayı öğrencilerin bilgilendirilmesi veya hizmet almaları gereken personele yönlendirilmeleri hususunda bir nevi danışmanlık hizmeti de sunmaktadır .
Kayıtlı öğrenciler kadar mezun olmuş veya kaydı silinmiş öğrencilerimizin de bilgi ve belge talepleri hiç sonlanmadan devam ettiği için ‘nın yaptığı işler az gibi görünse de tek başına tüm öğrencilerin bilgi ve belge ihtiyaçlarını karşıladığı göz önüne alındığında mesai saatleri, verdiği hizmeti ancak karşılamaktadır .
2.3. Personel Dairesi Başkanlığının 14/ 09/ 2017 tarihli ve sayılı görevlendirme yazısında;
“Üniversitemiz Mühendislik Fakültesi Dekanlığı’nda 7. dereceden Bilgisayar İşletmeni kadrosunda
İstihdam edilen ; İlgi (a) yazımız ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13/b- 4 maddesi uyarınca Öğrenci İşleri Dairesi Başkanlığı’nda görevlendirilmişti . Ancak söz konusu yazıda adıgeçen personelimizin görevlendirme gerekçesi ve görevlendirme süresi sehven belirtilmemişti, Bu itibarla nın Öğrenci İşleri Dairesi Başkanlığı’na yapılan görevlendirmesinin;
18.08.2017 tarihinden geçerli olmak üzere 1 (bir) yıl süre ile söz konusu Başkanlığın personel
ihtiyacını karşılamak amacıyla tashihi uygun bulunmuştur .” 2.4. Başvuranın iddia ettiği Öğrenci İşleri Daire Başkanlığına görevlendirilmesinden sonra
Türk-Eğitim-Sen’in işyeri temsilciliğini yürütememesinin gerekçelerinin; “Bu konuda Üniversitemiz tarafından Başvuranın iddia ettiği gibi kendisinde işyeri temsilciliği görevini yürütmesinde herhangi bir engellemede bulunulmamıştır . 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme
Kanunu’nun “İşyeri sendika temsilcileri ve sendika işyeri temsilcileri” başlıklı 23. maddesi uyarınca, İşyerindeki kamu görevlisi sayısı 601- 1000 arasında ise en çok 3 (üç) temsilci bulunması gerektiği
2 / 7halde ilgili sendika tarafından fazladan temsilci seçimi yapılmış olup, Üniversitemiz bu durumda
dahi temsilciler hakkında herhangi bir kısıtlamaya gitmemiştir . Ayrıca, Başvuranın temsilci olarak seçildiği Mühendislik Fakültesi Dekanlığı ile Öğrenci İşleri Dairesi Başkanlığı arasındaki mesafe yürüyerek 5 (beş) dakikadan fazla bir uzaklıkta bulunmayıp, Başvuranın sendika temsilciliği hizmetlerini yürütmesine engel değildir .” açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmüne, 3.1. “Yargı yolu” başlıklı 125 inci maddesinde; “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır… Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz . Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez .” hükmüne, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘ Kurumun görevi’ başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne, 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Üniversite Organları” başlıklı 13. Maddesinin b- 4 bendinde Rektörün görev, yetki ve sorumlulukları “Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek” hükmüne, 6. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Ve Toplu Sözleşme Kanunu “Sendika üyelerinin ve yöneticilerinin güvencesi” başlıklı 18. Maddesinin ikinci fıkrasında; “Kamu işvereni, işyeri sendika temsilcisi, sendika işyeri temsilcisi, sendika il ve ilçe temsilcisi ile sendika ve sendika şube yöneticilerinin işyerini sebebini açık ve kesin şekilde belirtmedikçe değiştiremez .” hükmüne yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran Gebze Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanlığı Genel İdari Hizmetler
Sınıfı Bilgisayar İşletmeni Kadrosunda Mutemetlik görevini ifa ederken Personel Dairesi
Başkanlığının 18.08.2017 tarih- sayılı yazısıyla; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13/b- 4 maddesi uyarınca Öğrenci İşleri Dairesi Başkanlığına görevlendirildiğini, Gebze Teknik
3 / 7Üniversitesi Rektörlüğüne 24.08.2017 tarih 6032 sayılı dilekçesinde “görevlendirme hakkında
bilgilendirilmediğini, rızası alınmadan görevlendirildiğini, görevlendirilme süresinin ve gerekçesinin olmadığını, görevlendirmenin süresiz ve gerekçesiz olamayacağını gerekçelerinin de makul olması gerektiği ile Türk-Eğitim-Sen’in işyeri temsilcisi olduğunu beyan ederek 18.08.2017 tarihsayılı 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13/b- 4 maddesi uyarınca yapılan görevlendirmenin iptalini ” talep ettiğini, 12.09.2017 tarihinde Mühendislik Fakültesi Dekanlığından ayrılıp aynı gün
Öğrenci İşleri Dairesi Başkanlığında görevine başladığını ifade ederek, muvafakati alınmadan ve herhangi bir bilgi verilmeden yapılan görevlendirme konusunda mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
9. Bilindiği üzere, sendika hakkı, demokratik toplumun temeli olan örgütlenme özgürlüğünün bir parçasıdır . Örgütlenme özgürlüğü, bireylerin kendi menfaatlerini korumak için kolektif oluşumlar meydana getirerek bir araya gelebilme özgürlüğüdür . Bu özgürlük, bireylere bir araya gelerek topluluk halinde siyasal, kültürel, sosyal ve ekonomik amaçlarını gerçekleştirmelerine imkân sağlar .
Sendika hakkı da, çalışanların bireysel ve ortak çıkarlarını korumak amacıyla bir araya gelerek örgütlenebilme serbestîsini gerektirmekte olup, bu niteliğiyle örgütlenme özgürlüğünün bir parçası olarak görülmektedir . (AYM, 10/ 04/ 2013 Tarihli, E :2013 / 21, K:2013 / 57 sayılı Kararı)
10. Sendika hakkı ve sendikal faaliyetler T .C. Anayasası’nın Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler bölümünde düzenlenmiştir . Sendika kurma veya sendikalara üye olma hakkı ise T .C. Anayasası’nın
51 inci maddesinde yer almaktadır . Anayasamız ve ulusal mevzuatımızda düzenlenen sendikal hak
ve özgürlüklerin kapsamı yorumlanırken benzer güvenceler getiren ilgili uluslararası mevzuatta yer alan ve ilgili organlar tarafından yorumlanan güvencelerin de göz önüne alınması gerekmektedir .
11. Başvuru konusu olayda, başvuran, 4688 sayılı Kanun’un 18 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince işyeri sendika temsilcilerinin işyerinin sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmedikçe değiştirilemeyeceğini ileri sürmektedir . Öte yandan, 4688 sayılı Kanun’un 18 inci maddesinin 2 nci fıkrası kapsamında sağlanan hakların ulusal ve uluslararası mevzuat açısından değerlendirilmesi neticesinde, sendikal hakkın kullanımını sınırlayacak ve bu hakkın kanunlara uygun bir şekilde kullanılmasına engel olacak nitelikte her türlü müdahalenin hukuka aykırı olacağı değerlendirilmekle birlikte; AİHM, Sözleşme hükümlerinin sendika üyelerine Devlet tarafından uygulanması öngörülen belirli bir muameleyi ve özellikle sendika üyelerinin yerlerinin değiştirilmemesi hakkını garanti altına almadığını ifade etmiştir . Başvuru konusu olayda ise, görevlendirme işlemi 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun 13/ b- 4 maddesi gereğince yapılmış olup, tesis edilen işlemin doğrudan sendikal faaliyet ile ilişkilendirilmediği anlaşılmaktadır .
12. Devlet Personel Başkanlığının “Kamu Görevlileri Sendikası Üyesi ….’ un görev yerinin değiştirildiğinden bahisle sendika yöneticisinin görev yerinin değiştirilip değiştirilemeyeceği hususunda 02.03.2007/ 2422” görüşünde;
“ 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununun “Sendika üyelerinin ve yöneticilerinin güvencesi” başlıklı değişik 18 inci maddesinde , “Kamu görevlileri, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde sendika veya konfederasyonların bu Kanunda belirtilen faaliyetlerine katılmalarından dolayı farklı bir işleme tâbi tutulamaz ve görevlerine son verilemez . Kamu işvereni, işyeri sendika temsilcisi ile sendika ve sendika şube yöneticilerinin işyerini haklı bir sebep olmadıkça ve sebebini açık ve kesin şekilde belirtmedikçe değiştiremez .
4 / 7Kamu işvereni kamu görevlileri arasında sendika üyesi olmaları veya olmamaları nedeniyle bir
ayırım yapamaz .” denilmektedir .
Diğer taraftan, … Bakanlığının ilgi (b) de kayıtlı yazısında ise; bahse konu personelin, görevini özenli yapmamasından dolayı ihracata engel olduğu, yapılan soruşturma sonunda ilgiliye disiplin cezası verildiği ve bu sebeple görev yerinin değiştirildiği ifade edilmektedir .
Bu hüküm ve açıklamalar ışığında 4688 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin sendika yöneticilerine tanımış bulunduğu görev yerinin değiştirilmemesi güvencesinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu kurum ve kuruluşlarının, sendika yöneticilerinin görev yerlerini haklı bir sebep bulunması ve sebebin açık ve kesin bir şekilde belirtilmesi kaydıyla değiştirebileceği değerlendirilmekte olup, Kanunda geçen “görev yerinin değiştirilme sebebinin açık ve kesin bir şekilde belirtilmesi” kaydının; kasıtlı olarak sadece sendika yöneticiliği görevine binaen yapılan görev yeri değişikliklerinin önüne geçilmesi ve görev yeri değişikliğine ilişkin işlemin denetlenebilmesi amacına matuf bulunduğu, bu bağlamda bir gerekçeye dayanılarak gerçekleştirilen idarenin işleminin Kanuna uygun olduğu… .” açıklamalarına yer verilmiştir . ( 4/ 4/ 2012 tarihli ve 6289 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle, bu maddenin ikinci fıkrada yer alan “haklı bir sebep olmadıkça ve” ibaresi ile dördüncü fıkrasında yer alan “seçildikleri tarihten itibaren otuz gün içerisinde” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır .)
13. Devlet Personel Başkanlığının “ İşyeri sendika temsilcisinin görev yerinin değiştirilip değiştirilemeyeceği hakkında 18/ 2/ 2004- 2184” görüşünde;
“… Kamu işvereni, yönetim ve hizmetin işleyişini engellemeyecek biçimde sendika temsilcilerine çalışma saatleri içinde ve dışında görevlerini yapabilmeleri için imkânlar ölçüsünde kolaylıklar sağlar .” hüküm ile işyeri sendika temsilcilerinin seçilmesi ve işyerlerindeki görevlerini nasıl ifa edecekleri düzenlenmiş olup, bu hükümde işyeri sendika temsilcilerinin görev yerlerinin değiştirilmeyeceği hususuna yer verilmemiştir .
Diğer taraftan, mezkur Kanunun “Sendika üyelerinin ve yöneticilerinin güvencesi” başlıklı 18’inci maddesinin son fıkrasında “Açığa alma, resen emeklilik, göreve son verilmesi, tayin veya sair hallerde görevlinin mahkemeye başvurması halinde, mahkeme kararı kesinleşinceye kadar sendikadaki görevi devam eder .” hükmüne yer verilmiştir . Anılan hükümde konfederasyon, sendika ve şube yöneticilerinin görev yerlerinin değiştirilmesi hususunda bir sınırlama getirilmemiş, ancak mahkemeye başvurulması halinde sendikadaki görevlerinin devam edeceği hüküm altına alınmıştır . Bu hükümler çerçevesinde, mezkur Kanun ile sendika ve konfederasyon yöneticilerinin dahi görev yerlerinin değiştirilebileceği düzenlenmiş iken, işyeri sendika temsilcilerinin görev yerlerinin değiştirilemeyeceğini yönündeki değerlendirme yasal düzenlemeye uygun bulunmamaktadır .
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, ilgili mevzuata uyularak işyeri sendika temsilcilerinin görev yerlerinin değiştirilmesinin idarenin taktir yetkisinde bulunduğu mütalaa olunmaktadır .” açıklamalarına yer verilmiştir .
14. Kurum içi geçici görevlendirme; bir kamu kurumunun mevzuatla belirlenmiş olan görev alanı içinde yer alan “geçici” nitelikteki bir hizmeti; ya da değişen ve gelişen sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sonucu olarak ortaya çıkan, henüz örgütsel altyapısı oluşturulmamış ve bir kadro ile ilgilendirilmemiş olan “yeni bir kamu hizmetini” yürütmek amacı ile gerçekleştirilmeli, görevlendirilecek memurların görev ve yetkileri net bir şekilde belirlenerek ve kadroları ile hukuki
5 / 7bağları sürdürülerek yapılmalı, sunulacak hizmet ile ilgili konuda uzmanlaşmış/durumu uygun olan
kamu görevlilerinin hizmetlerine duyulan ihtiyaç net bir şekilde ortaya konulmalı, belli bir süre ile sınırlı olmalı ve atamaya yetkili amir tarafından yapılmalıdır .
15. Danıştay 8. Dairesinin 14/ 03/ 2007 tarihli, E:2006 / 892 Sayılı Kararında ; “ 2547 sayılı Yasanın 13/b- 4. maddesinin düzenleniş amacı, üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerin herhangi birinde hizmetle ilgili olarak ortaya çıkacak ihtiyacın üniversitenin kendi elemanları ile hızlı bir biçimde karşılanması ve böylece kamu hizmetinin aksamadan ve sürekli olarak yürütülmesini sağlamaktır… .
Rektöre verilen öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirme yetkisinin süreklilik arzedecek şekilde kullanılabileceğinin kabul edilmesi halinde, belli usullerle bir kadroya atanmış kamu görevlisinin Yasada gösterilen usule ve yetki kurallarına uyulmadan kadrosu ile hukuki ve fiili irtibatının kesilmesi ve belli usul ve yetki kurallarına uyularak atanabilecek bir kadroya bunlara uyulmadan atama yapılması sonucunu doğuracak olup, sözü edilen maddede öngörülen yetkinin yukarıda belirtilen amaçlarla ve hizmetin gerektirdiği süre ile sınırlı olduğunun ve bu yetkinin sürekli olarak görev yerini değiştirme şeklinde yorumlanamayacağının da kabulü zorunludur .” denilmiştir .
16. Anılan mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazıları, yargı kararı, Devlet Personel
Başkanlığının görüşleri ile tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; görevlendirmenin ihtiyaç doğrultusunda gerçekleştirildiği anlaşılmakla birlikte, bu görevlendirmede başvuranın sendikal faaliyetlerini yürütmesine engel teşkil edecek bir durumun varlığı gerek başvuranın gönderdiği gerekse Üniversite tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden tespit edilemediğinden başvuru konusu görevlendirmenin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kocaeli
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre , BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi
6 / 7Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi