|
ÖZET: Bu karar, Gaziantep il merkezi ile Araban ilçesi arasında yapılan görevlendirmeler nedeniyle başvuranın iki ayrı sürekli görev harcırahı ve geçici görev harcırahı talebini incelemektedir. Kamu görevlilerinin, görev yerleri değiştiğinde karşılaştıkları maddi külfetlerin kamu tarafından karşılanması gerektiği belirtilmiştir. Harcırah Kanunu çerçevesinde yapılan yolluk ödemeleri, kamu hizmetinin gerektirdiği durumlarda zorunlu giderleri karşılamak amacıyla tanımlanmaktadır.
Somut olayda, başvuranın Araban İtfaiye Grup Amirliğinde ve İtfaiye Daire Başkanlığı merkez teşkilatında görevlendirilmesi, geçici görevlendirme niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Başvuranın kadrosunun bulunduğu yerden başka bir yere aktarılmadığı ve ihtiyaç durumunun ortadan kalkması nedeniyle tekrar Gaziantep il merkezine görevlendirildiği dikkate alınarak, sürekli görev yolluğu ödenmesi imkânının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurana geçici görev yolluğu ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/10884-S.21.17508
BAŞVURU NO : 2021/4888
KARAR TARİHİ : 26/07/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Harcırah ödemesi talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 01/03/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda, özetle; 17/12/2020 tarihinde sürekli olarak Araban
ilçesine görevlendirildiğini, söz konusu görevlendirmenin hatalı olması nedeniyle 18/01/2021 tarihinde tekrardan Gaziantep il merkezine sürekli olarak görevlendirildiğini, ardından Araban ilçesine geçici görevlendirme yapıldığını, tarafına Gaziantep il merkezi ile Araban ilçesi arasında yapılan görevlendirilmeler nedeniyle iki ayrı sürekli görev harcırahı ve geçici görev harcırahı verilmesi gerektiğini, ancak tarafına herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek, söz konusu harcırahların ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığının
02/04/2021 tarihli ve sayılı yazı ile 13/04/2021 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) Başvurana 17/12/2020-14/01/2021 tarihleri ile Şubat 2021 ayına ait geçici görev yol harcırah
ödenmesinin yapıldığı, ödeme emri ile Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler hesap hareketleri dekontunun yazı ekinde gönderildiği,
2.2) İnsan Kaynakları ve Kurumsal Gelişim Daire Başkanlığının 17/12/2020 tarih ve sayılı yer
değişikliği yazısının kurum içi görevlendirme olduğu, sürekli görevlendirme veya naklen atama
niteliğinde olmadığı, başvuranın kadrosunun Araban ilçesine geçmediği, kadroların Büyükşehir
Belediyesi norm kadrosunda bulunduğu,
2.3) Başvuranın İtfaiye Daire Başkanlığının büro personeli eksikliğinde dolayı Gaziantep il merkezine
tekrardan görevlendirildiği, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun;
5.1) “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde, “(a) Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol
masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını, ifade eder.”
5.2) “Daimi vazife harcırahının mebdei” başlıklı 9 uncu maddesinde, “Daimi vazife harcırahı: a)
(Mülga: 31/7/2003-4969/1 md.) b) Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tayinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri mahallinden c)
Muvakkat vazife ile veya vekaleten bir yerde bulundukları esnada asli vazife mahalli değişenlere eski memuriyetleri mahallinden itibaren verilir.”
5.3) “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verilmesini icabettiren
haller” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı aşağıdaki hallerde verilir: 1. (Değişik: 1/7/2006-5538/2 md.) Yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar…”
5.4) “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye):” başlığını taşıyan 14 üncü maddesinde;
“Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur: 1.
Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadiyle muvekkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere; (…)”
5.5) “Geçici görev gündeliğinin verilebileceği azami süre” başlıklı 42 nci maddesinde; “Geçici bir
görev ile başka bir yere gönderilenlere, görev mahalline varış tarihinden itibaren bu Kanuna göre
verilen gündelikler:
/
a) Yurtiçinde bir yıllık dönem zarfında aynı yerde, aynı iş için ve aynı şahsa 180 günden fazla verilemez. İlk 90 gün için tam, takibeden 90 gün için 2/3 oranında ödenir.
b) Yurtdışında ilk 180 gün tam ve müteakip günler için 2/3 oranında ödenir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran, yukarıda açıklandığı üzere, Gaziantep il merkezi ile Araban ilçesi arasında yapılan
görevlendirilmeler nedeniyle tarafına iki ayrı sürekli görev harcırahı ve geçici görev harcırahı ödenmesini talep etmektedir.
8) Kamu görevlileri kendi istekleri veya yetkili idari makamlarca bulundukları yerden başka bir yere veya
bulundukları görevden başka bir göreve atanabilmekte ve atamaya bağlı olarak yeni görev yerlerinde göreve başlayabilmek için bazı giderler yapmak zorunda kalmaktadırlar. Bu maddi külfetin kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanması nedeniyle, isteklerine veya mazerete dayalı olarak gerçekleşse dahi, söz konusu külfetin karşılanmasına kamunun da katkı sağlaması gerekmektedir. Bu bağlamda, yolluk ödemesi, kamu hizmetinin gerektirdiği durumlarda, kişilerin katlanacakları zorunlu giderleri karşılamak üzere Harcırah Kanunu çerçevesinde yapılan parasal bir idari işlem olarak tanımlanmaktadır.
9) Somut olayımızda, başvuranın İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığının 17/12/2020 tarih ve
sayılı yazısı ile 17/12/2020 tarihinden itibaren Müdahale Şube Müdürlüğü emrinde Yazı İşleri
Personeli olarak Araban İtfaiye Grup Amirliğinde görevlendirildiği, sonrasında İnsan Kaynakları ve
Kurumsal Gelişim Dairesi Başkanlığının 13/01/2021 tarih ve sayılı yazısı ile 15/01/2021 tarihinden itibaren İtfaiye Daire Başkanlığı merkez teşkilatında sürekli olarak görevlendirildiği, İtfaiye
Dairesi Başkanlığının 29/01/2021 tarih ve sayılı yazısı ile de tekrardan Araban ilçesine geçici olarak görevlendirildiği anlaşılmaktadır.
10) 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 10 uncu maddesi uyarınca, sürekli görev yolluğu personelin yurt
içinde veya yurtdışındaki bir göreve naklen atanan memur ve hizmetlilere ödeneceği düzenlenmiştir.
Kanun’un 14 üncü maddesinde ise geçici görev yolluğunun bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere ödeneceği; 42 nci maddesinde ise geçici görev yolluğunun yurtiçinde bir yıllık dönem zarfında fazla verilmeyeceği, ayrıca ilk 90 gün için tam, takip eden 90 gün için 2/3 oranında ödeneceği düzenlenmiştir.
11) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda memurların geçici olarak kurum içinde başka bir yerde
görevlendirilmeleri hususunda açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bununla birlikte, asli görevleri ile ilgili olarak, memurların kurum içinde geçici olarak görevlendirilmelerini engelleyen bir düzenleme de bulunmamaktadır. Kurum içi geçici görevlendirme müessesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesinde yargı kararları büyük önem taşımaktadır. Yerleşik içtihat haline gelen idari yargı
kararlarıyla kamu personel rejimimizin esasları göz önünde tutularak kurum içi geçici görevlendirmeye ilişkin şartlar, açık ve net bir şekilde ortaya konulmuştur.
12) İdari yargı içtihatlarında, kamu hizmetinin yürütülmesinde memurun kendi kadro görevinde ve
kadrosunun bulunduğu birimde çalışması temel ilke olarak kabul edilmiş olmakla birlikte; Devletin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri yerine getiren kamu görevlilerinin, gerekli koşulların varlığı halinde, yetkili idari makamlarca, kamu hizmetinin iyi işlemesi ve idarenin fonksiyonlarını rasyonel ve verimli olarak yerine getirebilmesi amacıyla, kamu hizmetlerinin yürütülmesi ve devamlılığı bakımından gerekli olan durumlarda istisnai olarak başvurulabilecek bir müessese olarak, belli bir süre ile bulundukları yerden başka bir yerde geçici olarak görevlendirilebileceği kabul edilmektedir.
13) Başvuruya konu somut uyuşmazlığın başvuranın Gaziantep il merkezi ile Araban ilçesine
görevlendirilmesinin geçici görevlendirme niteliğinde olup olmadığı hususu olduğundan öncelikle söz konusu görevlendirmelerin niteliğinin saptanması gerektiği değerlendirilmiştir.
14) Bu kapsamda İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığının başvuranı 17/12/2020 tarihli Araban
İtfaiye Grup Amirliğinde görevlendirmesi ve 13/01/2021 tarihli İtfaiye Daire Başkanlığı merkez teşkilatında görevlendirmesinin naklen atama niteliğinde olup olmadığı incelendiğinde, başvuran hakkında Personel Hareketleri Formu düzenlenmediği, yapılan görevlendirme ile başvuranın kadrosunun görevlendirildiği yere aktarılmadığı, kadrosunun Büyükşehir Belediyesi norm kadrosunda olduğu, ayrıca ihtiyaç durumu ortadan kalktığından dolayı kısa bir zaman sonra başvuranın tekrardan
Gaziantep il merkezine görevlendirildiği dikkate alındığında yapılan görevlendirmenin naklen atama niteliğinde olmadığı, geçici görevlendirme niteliğinde olduğu görülmektedir.
15) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; dosyadaki bilgi ve belgeler, anılan mevzuat
hükümleri ve tüm dosya içeriği göz önünde bulundurularak başvuruya konu olaylar bir bütün olarak incelendiğinde, başvuranın Gaziantep il merkezi ile Araban ilçesine görevlendirilmesinin hizmete duyulan ihtiyaç nedeniyle yapıldığı, aynı şekilde başvuran dışında başka personellerinde farklı ilçelere görevlendirildiği, başvuran hakkında Personel Hareketleri Formu düzenlenmediği, yapılan görevlendirme ile başvuranın kadrosunun görevlendirildiği yere aktarılmadığı, kadrosunun Büyükşehir
Belediyesi norm kadrosunda olduğu, ayrıca Araban ilçesinde ihtiyaç durumu ortadan kalktığından dolayı kısa bir zaman sonra başvuranın tekrardan Gaziantep il merkezine görevlendirildiği dikkate alındığında yapılan görevlendirmenin naklen atama niteliğinde olmadığı, bu kapsamda 6245 sayılı
Kanun’un 10 uncu maddesi gereğince naklen atananlara ödeneceği açıkça düzenlenmiş olan sürekli görev yolluğunun başvurana ödenmesi imkânının olmadığı, başvuran hakkında yapılan görevlendirmenin geçici görevlendirme olması nedeniyle başvurana geçici görev yolluğu ödenmesi gerektiği, Kurum tarafından gönderilen ödeme emri ile Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Mali
Hizmetler hesap hareketleri dekontlarından da anlaşıldığı kadarıyla başvurana geçici görev yolluğu ödemesinin yapıldığı anlaşıldığından, başvurana sürekli görev yolluğu ödenmeyerek geçici görev yolluğu ödenmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden ve Gönderme Kararımız üzerine hem başvurana hem de Kurumumuza
kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/