ÖZET: Kamu İhale Kurulu, yapılan inceleme sonucunda, götürü bedel üzerinden gerçekleştirilen ihalelerde iş artışının mümkün olmadığını belirlemiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24. maddesi ve ilgili Tebliğ’in 26. maddesi, yalnızca birim fiyat teklifleriyle yapılan sözleşmelerde iş artışına izin verirken, götürü bedel sözleşmelerinde bu durumun geçerli olmadığını vurgulamaktadır.

Sözleşme tasarısının 36.1. maddesinde, iş artışı talebinin kabul edilmeyeceği belirtilmesine rağmen, bu durumun ihale dokümanlarında yeterince açık bir şekilde ifade edilmediği ve katılımcılarda yanlış bir kanaat oluşturabileceği tespit edilmiştir. Bu durum, ihale sürecinde sağlıklı teklif verilmesini engelleyici bir unsur olarak değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, ihale dokümanındaki bu hukuka aykırı düzenlemelerin, ihale sürecinde ihtilaf yaratacağına ve başvuru sahibinin itirazının reddine ilişkin kararın hukuka aykırı olduğuna hükmederek, ihalenin iptaline karar vermiştir.

Karar no 2017/MK-225
Karar tarihi 07.06.2017
Toplantı No 2017/028
Gündem No 76
Gündem Konusu 2016/555483 İhale Kayıt Numaralı “Fatih İlçesi Haliç Bölgesi Şehir Temizliği Hizmeti Alımı” İhalesi

Fatih Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 13.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2016/555483 ihale kayıt numaralı “Fatih İlçesi Haliç Bölgesi Şehir Temizliği Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Akzen Destek Hizmetleri Ltd. Şti.nin 05.01.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 20.01.2017 tarih ve 4242 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 15.02.2017 tarihli ve 2017/UH.II-603 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Akzen Destek Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 15. İdare Mahkemesinin 18.05.2017 tarihli ve E:2017/874, K:2017/1302 sayılı kararında “4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24 üncü maddesi ile sadece birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alım sözleşmelerinde iş artışına imkan tanındığı ve yine yukarıda aktarımı yapılan Tebliğin 26’ncı maddesinde açıkça götürü bedel üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımlarında iş artışı söz konusu olmayacağı düzenlemesine yer verildiği görülmektedir. Götürü bedel üzerinden gerçekleştirilmesi öngörülen işbu ihaleye ilişkin ihale dokümanları arasında bulunan Sözleşme Tasarının 36.1’inci maddesinde, “Söz konusu Belirtilen İş Götürü Bedel olması nedeniyle; Sözleşme ve Şartnamede belirtilen iş kalemlerinde iş artışı olması halinde Yüklenici İdareden İş Artışı ile ilgili talepte bulunmayacaktır. İdare, gerekli gördüğü takdirde yükleniciden her bir iş kalemi için fiyat analizi isteyecektir.” denilmek suretiyle, sözleşmede iş artışı yapılabileceği gibi bir kanaatin oluşmasına sebebiyet verildiği gibi tasarıda yer alan söz konusu hükmün Kanun ve Tebliğ’de yer alan düzenlemelere de uygunluk teşkil etmediği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, Sözleşme tasarısının 36.1’inci maddesinde, “Yüklenici işin bitiminde bu iş kapsamında çalışan işçilerin 4857 sayılı Kanun’dan kaynaklanan (ihbar, kıdem, yıllık izin vb.) her türlü haklarını ödeyerek işçilerle ibralaşmak ve ibralaştığına dair belgeyi idareye sunmak zorundadır. Yüklenici ibra belgesini sunmadığı ve işçilerin varsa alacaklarını ödemedikçe son hak ediş ve kesin teminatı ödenmez…” hükmüne yer verilmiş ise de, 4735 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde kesin teminat ve ek kesin teminatın iadesine ilişkin hususların düzenlendiği, anılan hükümde yüklenicinin iş nedeniyle Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni kesintilerin yapım işlerinde kesin kabul, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminattan mahsup imkanı tanındığı görülmektedir. Bu bağlamda, ihbar, kıdem, yıllık izin vb. alacakların doğrudan ücret ödemesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığı gibi söz konusu düzenlemenin işin kabulüne engel olabilecek nitelik taşıdığı da açıktır. Ayrıca, 4857 sayılı Kanun’un 112’nci maddesi ile kıdem tazminatına ilişkin yükümlülük idareye verildiği hâlde sözleşme tasarısında Kanuna aykırı olarak yüklenici üzerinde bırakıldığı görülmekte olup, sözleşmede yer alacak kanuna aykırı düzenlemenin sözleşmenin uygulanmasında ihtilaf yaratması kaçınılmaz olacaktır.

Bu durumda, davaya konu ihalede satın alınan doküman ve teklif sayıları ile, sözleşme tasarısının 36’ncı maddesinde mevzuata aykırı şekilde yer verilen düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, sağlıklı teklif vermeyi engeller nitelikte olduğu ve davacının itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle,

1- Kamu İhale Kurulunun 15.02.2017 tarihli ve 2017/UH.II-603 sayılı kararının 2’nci ve 3’üncü iddia ile ilgili kısımlarının ve karar sonucunun iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,


Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi