|
ÖZET: Başvuru, İstanbul Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü’ne yönelik bir şikayeti içermektedir. Başvuran, 01.12.2022 tarihinde Çin’den satın aldığı kaynak makinesinin arızalanması üzerine, aynı üründen yeni bir sipariş vermiştir. Ancak, 19.04.2023 tarihinde gelen değişim ürününün gümrükte alıkonulduğu belirtilmiştir. Gümrük yetkilileri, ürünün değerinin fatura değerinden yüksek olduğunu iddia ederek gümrük onayı vermemiştir. Başvuran, bu durumun haksız ve tutarsız olduğunu ifade ederek ürünün iadesini talep etmiştir.
İstanbul Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü, başvuruya ilişkin yaptığı açıklamada, gönderinin içeriğinin ticari bir eşya olduğunu ve kıymetinin 150 Euro’yu aştığını belirtmiştir. Bu nedenle, Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) kapsamında değerlendirilemeyeceği ifade edilmiştir. Başvuranın talebi, ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine dair önerisini Kamu Başdenetçisi’ne sunmuş ve başvurunun hukuka uygun olduğu sonucuna varmıştır. İdarenin, başvuru sahibine verdiği yanıtta gerekçeli karar verme ilkesine uyulmadığı ve başvuru yollarının belirtilmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle, idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun davranması önerilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/645-S.24.1044
BAŞVURU NO : 2023/16165
KARAR TARİHİ : 19.01.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL GÜMRÜK VE DIŞ TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, gümrük işlemlerine ilişkin şikayeti hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 09.10.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 01.12.2022 tarihinde Çin’den hobi amaçlı bir kaynak makinesi satın aldığını, söz konusu ürünün 09.12.2022 tarihinde İstanbul Havalimanı Gümrük Müdürlüğüne sunulduğunu ve gümrük onayından geçtikten sonra problemsiz bir şekilde teslim aldığını, ancak cihazın arızalanması nedeniyle
04.04.2023 tarihinde satıcıdan aynı üründen yeni bir tane göndermesini talep ettiğini ve satıcının aynı fiyat
ile ürünü tekrar gönderdiğini, gelen değişim ürününün 19.04.2023 tarihinden bu yana Gümrük Müdürlüğü tarafından alıkonulduğunu, yetkililerle iletişime geçtiklerinde paketin değerinin fatura değerinden daha fazla olduğunu düşünmeleri sebebiyle gümrük onayı vermediklerini söylediklerini, fakat gümrüğe sunulan bilgi ve belgelerde herhangi bir hata veya çelişki olmadığını, alıcı ile satıcı arasında yapılan fiyat anlaşmasının ikili bir ilişki olduğunu ve satıcının ürününü istediği fiyattan satma özgürlüğüne sahip olduğunu, ayrıca farklı zamanlarda sipariş edilmiş aynı ürüne farklı gümrük uygulamalarının yapılmasının haksız ve tutarsız bir durum olduğunu ifade etmiş ve alıkonan ürünün tarafına iade edilmesini talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurunun ön inceleme şartlarını taşıdığının tespiti üzerine inceleme ve araştırma aşamasına geçilmiştir. İdarelerden, başvuru konusu kapsamında yürütülen iş ve işlemlere ilişkin açıklamaları ile bunlara ait bilgi ve belgeleri Kurumumuza iletmesi istenmiştir.
3. İstanbul Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün söz konusu bilgi ve belge talebine istinaden
Kurumumuza gönderdiği 13.11.2023 tarih ve – – sayılı cevap yazısında özetle; 3.1. 19.04.2023 tarihli sayılı konşimento muhteviyatı eşyaların UPS Geçici
Depolama Yerinde fiziki muayenesinin yapıldığı,
3.2. Gönderi içeriğinin Andeli Marka MCT-520DPL PRO model kaynak makinesi ile çok sayıda aksamından oluştuğunun görüldüğü, 3.3. Eşyanın fatura kıymetinin 150 USD olduğu ancak açık kaynaklardan yapılan araştırma sonucunda eşyanın yurt dışı satış bedelinin 650 USD-700 USD arasında bir fiyata sahip olduğu, 3.4. 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 62’nci maddesinin birinci bendi uyarınca söz konusu eşyanın kıymet açısından 150 Euro’yu geçmesinin yanı sıra eşyanın mahiyeti açısından da ticari bir eşya olması sebebiyle Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) kapsamında değerlendirilemediği, hususları belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin
dördüncü ve beşinci fıkraları uyarınca:
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca:
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6. 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun:
6.1. 3’üncü maddesinin on üçüncü fıkrası uyarınca; “Gümrük kontrolü” deyimi, Türkiye Gümrük Bölgesi ile diğer ülkeler arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit, nakil ve nihai kullanımını ve serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın durumunu düzenleyen gümrük mevzuatı ve diğer mevzuatın doğru uygulanmasını sağlamak için gümrük idareleri tarafından yürütülen; eşyanın muayenesi, beyanname verileri ile elektronik veya yazılı belgelerin varlığının ve gerçekliğinin doğrulanması, işletmelerin hesap ve diğer kayıtlarının incelenmesi, taşıma araçlarının kontrolü, bagajların ve kişilerin yanlarında ya da üstlerinde taşıdıkları diğer eşyanın kontrolü ile resmi araştırmalar ve diğer benzeri uygulamaları;… ifade eder.
6.2. 65’inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca; “1. Gümrük idareleri, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere; a) Beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri kontrol edebilir ve beyannamenin içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacı ile beyan sahibinden diğer belgeleri de vermesini isteyebilir, b) Eşyayı muayene edebilir ve ayrıntılı muayene veya tahlil amacıyla numune alabilirler.
2. Beyanname kapsamı eşyanın muayene edilmesi halinde, muayene sonuçları, muayene edilmemesi halinde ise beyannamede yer alan bilgiler, eşyanın tabi olduğu gümrük rejimi hükümlerinin uygulanmasında esas alınır.”
7. 07.10.2009 tarih ve 27369 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin “Görevlilerin sorumluluğu” başlıklı 186’ncı maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Beyanın kontrolü ile görevli memurlar, gümrük vergileri ile gümrük idaresince tahakkuku gereken diğer vergileri tahakkuk ettirmek veya muaflık hükümlerini uygulamak, gümrük mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri yürütmekle görevlidir.” 8. 07.10.2009 tarih ve 27369 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2009/15481 sayılı 4458 Sayılı Gümrük
Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Bakanlar Kurulu Kararının:
8.1. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin j bendinde; “j) Kişisel eşya: Gerçek kişinin kendi kullanımına mahsus, gayri ticari nitelikteki eşyayı,” 8.2. “Vergileri ödenmek suretiyle yolcu beraberinde veya posta yoluyla ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla serbest dolaşıma sokulacak eşya” başlıklı 62’nci maddesinde; “(1) Posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla bir gerçek kişiye gelen ve ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen, kıymeti 150 Avro’yu geçmeyen eşya ile kıymeti 1500 Avro’yu geçmeyen ilaç cinsi eşyanın değeri üzerinden; a) Avrupa Birliği ülkelerinden doğrudan gelmesi halinde %18, b) Diğer ülkelerden gelmesi halinde %30, c) 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (IV) sayılı listede yer alan eşya olması durumunda yukarıdaki oranlara ilave %20, oranında tek ve maktu bir vergi tahsil edilir.
(2) Posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla bir gerçek kişiye gelen ve ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen, kıymeti 1500 Avro’yu geçmeyen kişisel kullanıma mahsus kitap veya benzeri basılı yayın için
45 inci maddede belirtilen limitleri aşan eşyanın değeri üzerinden %0 oranında tek ve maktu bir vergi
uygulanır.
(3) Posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla bir tüzel kişiye gelen ve ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen, kıymeti 22 Avro’yu geçmeyen eşyanın değeri üzerinden birinci fıkrada belirtilen oranlarda tek ve maktu bir vergi tahsil edilir.
(4) Kıymeti 1500 Avro’yu geçmemek şartıyla, yolcu beraberinde gelen Ek-9’daki liste kapsamı dışında kalan ve değeri 61 inci maddede belirtilen hediyelik eşya limitinin üzerinde olan ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın değeri üzerinden birinci fıkrada belirtilen oranlarda tek ve maktu bir vergi tahsil edilir.
(5) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda sözü edilen limitler dahilinde getirilen eşyanın brüt 30 kilogramı geçmemesi gerekir.
(6) Diplomatik eşya ve 58 inci madde kapsamı yolcu eşyasının posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelmesi halinde kıymet ve ağırlık sınırı uygulanmaz.” 8.3. “Muafiyet limitlerinin aşılması ve eşyanın vergilendirilmesi” başlıklı 63’üncü maddesinde; “(1) Eşyanın yolcu başına toplam kıymetinin 61 inci maddede belirtilen değerleri aşması halinde muafiyet yalnızca toplam değeri 150 veya 430 Avro tutarındaki kısma uygulanır. Muafiyet değerlerinin aşılması
durumunda, muafiyet miktarına tekabül eden vergi düşüldükten sonra kalan kısma 62 nci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen tek ve maktu vergi uygulanır.
(2) 62 nci maddenin dördüncü fıkrası hükmü çerçevesinde getirilen eşyanın tek başına kıymetinin 1500
Avro’yu aşması halinde, söz konusu eşyaya yürürlükte olan ithalat vergilerine ilişkin oranlar uygulanır.
(3) 62 nci madde hükümleri çerçevesinde getirilen eşyanın kıymeti, ibraz edilen faturaya, satış fişine veya eşya bedelinin ödendiğine ilişkin belgeye göre belirlenir. Bu tür belge ibraz edilememesi veya ibraz edilen belgede kayıtlı kıymetin düşük bulunması halinde, eşyanın kıymeti gümrük idaresince belirlenir.” 9. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün “Posta ve Hızlı Kargo Taşımacılığı-Gümrük
İşlemleri” konulu 2022/9 sayılı Genelgesinin:
9.1. “I. Beyan” başlıklı bölümünün “Basitleştirilmiş Gümrük Beyanı (İthalat)” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasında; “1.1. Kararın 126 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen aşağıdaki eşyanın serbest dolaşıma giriş beyanı basitleştirilmiş gümrük beyannamesi ile yapılır.
a) Kıymeti 1500 Avro’yu geçmeyen kişisel kullanıma mahsus kitap veya benzeri basılı yayın.
b) Kararın 58 inci maddesi kapsamı yolcunun gelişinden 1 ay önce veya 3 ay sonraki süreler içerisinde posta ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen, Kararın 9 no’lu Eki listenin (B) bölümünde yer alan kişisel eşya.
c) Kararın 62 nci maddesi kapsamı bir gerçek kişiye gelen, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen, kıymeti
150 Avro’yu geçmeyen eşya.
ç) Kararın 62 nci maddesi kapsamı kıymeti 1500 Avro’yu geçmeyen ilaç cinsi eşya, d) KDV ve/veya ÖTV istisna belgelerine sahip kurumlar tarafından getirilecek olan Kararın 69 uncu, 70 inci ve 71 inci maddeleri kapsamı eğitim, bilim ve kültürel amaçlı eşya ile bilimsel alet ve cihazlar.
e) Kararın 86 ncı maddesi kapsamı önemli değeri olmayan numunelik eşya ve modeller.
f) Kararın 91 inci maddesi kapsamı inceleme, analiz veya test amaçlı eşya.
g) Kararın 100 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ö) bendi kapsamı kamu kurum ve kuruluşlarına, kütüphanelere, müzelere, eğitim veya bilimsel araştırma ile uğraşan kuruluşlara gönderilen veya bunlar tarafından temin edilen kitap veya basılı yayın.
h) Elçilik, konsolosluk veya milletlerarası kuruluşlar adına gelen diplomatik eşya.” 9.2. “I. Beyan” başlıklı bölümünün “Detaylı Beyan (İthalat)” başlıklı 2’nci maddesinin birinci fıkrasında; “2.1. Kararın 126 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla bir gerçek kişiye gelen, değeri 150 Avro’yu aşan ancak 1500 Avro’yu aşmayan, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın serbest dolaşıma giriş beyanı normal usulde detaylı beyan ile yapılır.” 9.3. “II. Kıymet Tespiti ve Vergilendirme” başlıklı bölümünde; “Posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen veya gönderilen eşyanın kıymetinin yetki limitleri dahilinde olup olmadığının tespitinde kargo ücreti dikkate alınmaz. Eşyanın kıymeti, ibraz edilen faturaya, satış fişine veya eşya bedelinin ödendiğine ilişkin belgeye göre belirlenir. Bu tür belge ibraz edilememesi
veya ibraz edilen belgede kayıtlı kıymetin düşük bulunması halinde, eşyanın kıymeti gümrük müdürlüğünce belirlenir. Aynı gün içerisinde ithalata veya ihracata konu edilen, alıcısı ve göndericisi aynı olan gönderiler bir bütün teşkil ederek tamamının miktarı ve kıymeti birlikte dikkate alınır.” hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, daha önce Çin’den satın almış olduğu kaynak makinesinin arızalanması sebebiyle firma ile iletişime geçerek aynı ürünü aynı fiyattan tekrar sipariş vermiş ancak İstanbul Havalimanı Gümrük
Müdürlüğüne sunulan söz konusu eşyanın, kıymet açısından 150 Euro’yu geçtiğinin ve eşyanın mahiyeti açısından da ticari bir eşya olduğunun değerlendirilmesi neticesinde Gümrük Müdürlüğü tarafından eşyaya el konulmuştur.
12. Posta ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla serbest dolaşıma sokulacak eşyalara ilişkin usul ve esaslar
09.09.2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük
Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar (Karar) ile düzenlenmiş olup Kararın 126’ncı maddesi kapsamında posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen veya giden eşyalara ilişkin gümrük işlemlerinin ne şekilde yapılacağı Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün “Posta ve Hızlı Kargo
Taşımacılığı-Gümrük İşlemleri” konulu 2022/9 sayılı Genelgesi (Genelge) ile düzenlenmiştir.
13. Yurt dışından gönderilen eşyanın posta ya da hızlı kargo yoluyla ülkemize getirilmesi ve serbest dolaşıma sokulması mümkün olmakla birlikte; Kararın 62’nci maddesi (§ 8.2) kapsamında, ağırlığı brüt olarak 30 kilogramı ve bedeli 150 Avro’yu geçmeyen, kişisel kullanım için gelen, ticari miktar ve nitelikte olmayan eşyanın değeri üzerinden Avrupa Birliğinden doğrudan gelen eşya için %18 oranında, diğer ülkelerden gelen eşya için %30 oranında, ÖTV Kanununa ekli olan IV sayılı liste kapsamındaki eşya için ilave olarak %20 oranında vergi uygulanacağı düzenlenmiştir. Dolayısıyla vergileri ödenmek suretiyle posta ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla serbest dolaşıma sokulacak eşyanın; yabancı bir ülkeden posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelmesi, ticari miktar ve mahiyet arz etmemesi, bedelinin 150 Avro’yu ve brüt ağırlığının ise 30 kilogramı geçmemesi gerekmektedir.
14. Genelgede ise posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen eşyalardan serbest dolaşıma giriş beyanı basitleştirilmiş gümrük beyannamesi ile yapılacak eşyalar belirlenmiş (§ 9.1) ve Kararın 62’nci maddesi kapsamında bir gerçek kişiye gelen, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen, kıymeti 150 Avro’yu geçmeyen eşya bu kapsamda sayılmıştır. Öte yandan, posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla bir gerçek kişiye gelen, değeri 150 Avro’yu aşan ancak 1500 Avro’yu aşmayan, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın serbest dolaşıma giriş beyanının normal usulde detaylı beyan ile yapılacağı düzenlenmiştir (§ 9.2).
Diğer bir deyişle, bedeli 150-1500 Avro arasında olan, kişisel kullanım için gelen, ticari miktar ve mahiyette olmayan eşya için detaylı beyan verilerek işlem gerçekleştirebilmekte; bu kapsamda eşyanın ithalat vergilerinin ödenmesi ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerekmektedir.
15. Gümrük beyanının elektronik ortamda yapılması da mümkün kılınmıştır. Elektronik Ticaret Gümrük
Beyannamesi (ETGB), havayolu ve karayolu ile posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen/giden eşyanın gümrük işlemlerinde kullanılan ve gümrük beyanına ilişkin tüm işlemlerin elektronik ortamda yürütüldüğü, kâğıt çıktı aranmayan bir uygulamadır ve bu beyanı alıcılar ve göndericiler adına
1 yetkilendirilmiş hızlı kargo operatörleri yapmaktadır. ETGB ile yapılacak hızlı kargo işlemleri ayrıca
belirlenmiş olup değeri 1.500 Avro’ya kadar olan ve diplomatik eşya ve yolcu eşyası hariç olmak üzere miktarı brüt 30 kilogramı geçmeyen serbest dolaşıma giriş rejimine konu ticari miktar ve mahiyet arz 2 etmeyen eşya bu kapsamda sayılmıştır.
16. Diğer yandan, eşyanın gümrük muafiyeti kapsamında olup olmadığının belirlenmesi ve vergilendirmesinin yapılabilmesi için eşyanın kıymetinin tespit edilmesi gerekmektedir. Kararın 63’üncü maddesi (§ 8.1) ile Genelgenin ikinci bölümünde (§ 9.3); eşyanın kıymetinin, ibraz edilen faturaya, satış fişine veya eşya bedelinin ödendiğine ilişkin belgeye göre belirleneceği, bu tür belge ibraz edilememesi veya ibraz edilen belgede kayıtlı kıymetin düşük bulunması halinde ise eşyanın kıymetinin gümrük müdürlüğünce belirleneceği düzenlenmiştir. Zira 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile gümrük idarelerine; eşyanın muayenesi, beyanname verileri ile elektronik veya yazılı belgelerin varlığının ve gerçekliğinin doğrulanması yetkisi verilmiş olup ayrıyeten gümrük idarelerinin, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri kontrol edebileceği ve beyannamenin içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacı ile beyan sahibinden diğer belgeleri de vermesini isteyebileceği düzenlenmiştir (§ 6).
17. Somut olay bağlamında; İdare tarafından fiziki muayenesi yapılan gönderinin içeriğinin Andeli Marka
MCT-520DPL PRO model kaynak makinesi ile çok sayıda aksamından oluştuğunun görüldüğü, eşyanın fatura kıymetinin 150 USD olduğu ancak açık kaynaklardan yapılan araştırma sonucunda eşyanın yurt dışı satış bedelinin 650 USD-700 USD arasında bir fiyata sahip olduğunun anlaşıldığı ve bu kapsamda, “MC1520DPL Pro Kaynak Makinesi” cinsi eşyanın gerek mahiyet (ticari bir eşya olması sebebiyle) gerekse de kıymet (150 Avroyu aşması nedeniyle) yönünden 2009/15481 sayılı Kararın 62’nci maddesi kapsamına giren bir eşya olmadığı anlaşıldığından ETGB kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Bununla birlikte, başvuru konusu eşyaya ilişkin Gümrük İdaresi tarafından çekilmiş fotoğraflar dosya kapsamında sunulmuştur.
18. Dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler incelenerek ilgili mevzuat ve yukarıda izah edilen hususlar çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuran tarafından Çin’den satın alınan Andeli Marka MCT-520DPL PRO model kaynak makinesinin ibraz edilen faturada kayıtlı kıymetinin düşük bulunması nedeniyle söz konusu eşyanın kıymetinin İstanbul Havalimanı Gümrük
Müdürlüğü tarafından 650 USD-700 USD olduğunun belirlenmesi ile birlikte eşyanın ticari nitelikte bir eşya olduğunun tespiti sonucunda ETGB kapsamında işlem yapılamayacağı, söz konusu eşyanın tabi olduğu usule uygun şekilde beyanının yapılması suretiyle tesliminin mümkün olabileceği değerlendirmesinde ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bir husus tespit edilememiş olup başvuranın talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
20. Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde; İdare tarafından başvuru sahibine verilen cevapta
“kararların gerekçeli olması” ilkesine uyulmadığı, diğer yandan başvuru konusu idari işleme karşı hangi
1
https://gumrukrehberi.gov.tr/sayfa/etgb-elektronik-ticaret-g%C3%BCmr%C3%BCk-beyannamesi-nedir, Erişim Tarihi:
05.01.2023 2
https://gumrukrehberi.gov.tr/sayfa/hangi-i%C5%9Flemler-etgb-uygulamas%C4%B1-kapsam%C4%B1ndayap%C4%B1l%C4%B1r, Erişim Tarihi: 05.01.2023
sürede hangi mercie başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
22. Buna göre ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede
İstanbul Vergi Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve İSTANBUL GÜMRÜK VE DIŞ TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi