|
ÖZET: Gümüşhane Kent Konseyi’nin 5. Dönem Seçimli Genel Kurul Toplantısı ile ilgili yapılan başvuru, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenmiştir. Şikayetçi, genel kurulun usulüne uygun yapılmadığını, çeşitli temsilcilerin çağrılmadığını ve yönetmeliklere aykırılıklar olduğunu iddia etmiştir. Başvurunun ardından Gümüşhane Belediye Başkanlığı’ndan alınan bilgiler, toplantının gerekli prosedürlere uygun olarak gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. Belediye, seçim öncesinde gerekli duyuruları yapmış ve katılımcıların belirlenmesinde Valilik onayı alındığını belirtmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun incelenmesi sonucu, Gümüşhane Kent Konseyi’nin seçim sürecinin, ilgili yönetmelik ve yönerge çerçevesinde yürütüldüğünü tespit etmiştir. İdarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu, dolayısıyla şikayetçinin taleplerinin yersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvurunun reddine karar verilmiştir. Başvuranın, idarenin işlemlerine karşı yargı yoluna başvurma hakkı saklıdır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13541-S.24.20326
BAŞVURU NO : 2024/8467
KARAR TARİHİ : 06.12.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GÜMÜŞHANE BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Şikayetçinin, Gümüşhane Kent Konseyi seçimlerine yönelik iddiaları
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi, Kurumumuza yapmış olduğu başvuruda dilekçesinde kayıtlı hususlarda özetle;
1.1. “Gümüşhane Kent Konseyinde genel kurul üyesi olduğunu, Gümüşhane Kent Konseyinin 5. Dönem
Seçimli Genel Kurul Toplantısının 10/06/2024 günü Gümüşhane Belediyesi 6. katındaki toplantı salonunda 17.30’da gerçekleştirildiğini, Genel Kurul Toplantısı ile süreçlerin ilgili yönetmelik ve yönergeye aykırılık teşkil ettiğini, Kent Konseylerinin, yerelde demokratik katılımın sağlanması, kentsel bilincin geliştirilmesi, kentin temel sorunların çözülmesinde ortak aklın oluşturulması, hemşeri ve kentli haklarının geliştirilmesi, kent kaynaklarının etkili ve verimli kullanılmasına katkı sağlaması, kentin hem sorunlarını çözmede hem de gelecek ile ilgili stratejik planların yapılmasında kentte ortak aklın oluşmasına yardımcı olmak amacıyla kurulmuş gönüllülük esasına dayanan yerel meclisler olduğunu, Gümüşhane
Kent Konseyinin 5. Dönem Seçimli Genel Kurul Toplantısının Kent Konseyi Yönetmeliği ve yönergeye aykırı şekilde yürütüldüğünden dolayı yapılan genel kurul toplantısının ilgili mevzuatlar kapsamında yenilenmesi gerektiğini,
1.2. Genel hatlarıyla seçime katılan kamu kurum ve kuruluşlarının temsilciliklerinin Valilik tarafından güncellenerek ve belirli olur doğrultusunda belirlenmesi gerekirken belediye tarafından belirlendiği, (Kamu kurum ve kuruluşlarından belirlenen temsilcilerinin Valilik Makam Olurunun olmadığı, Kent
Konseyi Yönetmeliği 8/1-c maddesi) tüm siyasi parti temsilciliklerinin genel kurula davet edilmediği
(Kent Konseyi Yönetmeliği 8/(1-d.maddesi), genel kurula davet edilen bazı siyasi temsilcilerinin teşkilatını tamamlamamış olanların genel kurula katılım sağlayarak oy kullandırıldığı, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, noterlerin ve ilgili vakıf ve dernek temsilcilerinin genel kurula çağrılmasının gerekli olmasına rağmen çok sayıda temsilcinin resmi olarak usulüne uygun çağrılmadığı, (Eczacılar Oda Temsilcisi, Gümüşhane 2.Noter vb.) ilgili yönetmeliğe göre önceden usulüne uygun duyuru yapılması gerekmesine rağmen duyurunun usulüne uygun yapılmadığı ve genel kurulda yetkisiz kişilerin oy kullandığının gözlemlendiğini,
1.3. Gümüşhane Kent Konseyinin 5. Dönem Seçimli Genel Kurul Toplantısının iptali hususunda başvurusu neticesinde Gümüşhane Belediye Başkanlığının işlemi incelendiğinde başvurusuna Kent
Konseyinin en yetkili organı olan Genel Kurul toplantıya çağrılarak itiraz dilekçesi genel kurulda görüşülerek alınan kararın tarafına bildirilmesi gerekirken Genel Kurul Kararı olmadan Gümüşhane
Belediye Başkanlığı tarafından başvurusuna cevap verildiğini, işlemin bu haliyle ilgili mevzuatlara aykırı olduğunu,
1.4. Kent Konseyi Yönetmeliğinin kent konseyi üyeliği başlığı altında 8/1 maddesine istinaden üye olarak
Belediye başkanı veya temsilcisi katılması gerekirken Belediye Başkanı katılım sağladığı halde
Yönetmeliğin ilgili maddesine aykırı bir şekilde Belediye Başkan Yardımcısı ’ın kent konseyine üye olarak katıldığı gibi divan başkanlığı yaparak ayrıca oy da kullandığını, (Kamu kurum ve kuruluşlarından belirlenen temsilcilerinin Valilik Makam Olurunun olmadığı, Kent Konseyi Yönetmeliği 8/c.maddesi)
1.5. Gümüşhane Kent Konseyi Çalışma Yönergesinin 25/d maddesinde “Yürütme kurulu tarafından oluşturulan genel kurul toplantı gündemini, en az yedi gün önceden üyelere bildirir” hükmü yer almakta olup ilgili hüküm kapsamında Gümüşhane Kent Konseyinin 5. Dönem Seçimli Genel Kurul Toplantısı kendisi de olmak üzere bazı üyelere Belediye Başkanı adıyla 06/06/2024 tarihinde gelen mesajda seçimli kurul olması nedeniyle genel kurul toplantısı gündemi ile ilgili herhangi bir bildirim yapılmadığı, yine genel kurul gündemiyle ilgili kendilerine herhangi bir yazılı bildirim gelmediğini, ayrıca gelen genel kurul davet mesajının genel kurul toplantısından 5 gün öncesinde kendilerine ulaştığını, bu tarihten sonra seçim tarihi olan 10.06.2024 gününe kadar hukuksuz delege kaydı yapıldığını, bildirimin ve gündemin en az 7 gün öncesinde duyurulması gerektiğini, ilgili belgeler incelendiğinde gerekli tespitlerin yapılabileceğini,
1.6. Gümüşhane Kent Konseyi Çalışma Yönergesinin 7/c. Maddesinde “Mahalli idareler genel seçimlerinden sonra, Gümüşhane Belediye Başkanlığı’nca, Gümüşhane Kent Konseyi Genel Kurulu’nu oluşturmak üzere Kent Konseyi Yönetmeliği’nin 8. maddesi ve bu yönergenin 6. maddesinde belirtilen guruplardan üye belirleme çalışmaları yapılır. Yapılan çalışmalardan sonra hazırlanan üye listesi, Gümüşhane Belediye Başkanı tarafından imzalanarak resmileşmiş olur. Resmileşerek kesinleşen üye listesi, bir çalışma dönemi için geçerli olacak üye listesidir” hükmü incelendiğinde yine aynı yönergenin 25/d.maddesi kapsamında en az 7 gün öncesinde resmileştirilmesi gerekirken, seçim günü olan 10/06/2024 tarihinde resmileştirildiğini, üye listesinin askıya çıktığına dair web sitesi gibi herhangi bir duyurunun da mevcut olmadığını, üye listesinin belirli sürelerde askıda kalması veya üyelere duyurulabilmesi için belirli süreçlerle hareket edilmesi gerekirken seçim günü resmileşmesinin genel mevzuatlara da aykırı olduğunu,
1.7. Kent Konseyi Yönetmeliğinin 15/1 maddesinde “Kent konseyinin sekretarya hizmetleri, ilgili belediye tarafından önerilecek ve yürütme kurulu tarafından kabul edilecek görevliler tarafından yerine getirilir.” hükmünün yer aldığını, Gümüşhane Kent Konseyi’nin 5. Dönem Genel Kurul Oluşum tablosunda (Üye
Liste Tespitinde) bir önceki dönem kent konseyi başkanı ve 5.dönem kent konseyi başkanı adayı olan
‘ın imza yetkisi olmamasına rağmen imzasının bulunduğunu, (Kent Konseyi Yönetmeliği 11/A.(I) kent konseyi başkanın görev süresi bitmiştir) ilgili mevzuatlara aykırı olduğunu,
1.8. Gümüşhane Kent Konseyi Çalışma Yönergesinin 14/d Maddesinde “Toplantılarda üyeler, bir başka kişiye vekâleten görüş beyan edemez ve oy kullanamaz” hükmü yer almakta olup Kent Konseyi Kadın
Meclisi Başkanı ‘ın seçimli genel kurula katılamamasından dolayı liste güncellenmeden
‘in resmi temsilci olduğu ve yetkili birime bildirilmeden oy kullandığını,
1.9. Kent Konseyi Yönetmeliğinin 8. maddesine göre meslek odalarının, sendikaların vakıfların, bazı siyasi parti temsilcilerinin güncel haliyle resmi makamlardan tespiti yapılmadan ve usulüne uygun duyuru yapılmadan genel kurul gerçekleştirildiğini, ayrıca üye listesi oluşturulduktan sonra itiraza yönelik askı süresi olmadan listenin seçim günü kesinleştiğini, haliyle ilgili yönetmelik ve yönergeye aykırı olduğunu,
1.10. Kent Konseyi Yönetmeliğinin 11/A-2.maddesinde “Kent konseyi başkanının seçimi için ilk oylamada üye tamsayısının üçte iki ve ikinci oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır. İkinci oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için üçüncü tur oylama yapılır.
Üçüncü oylamada en fazla oyu alan aday, başkan seçilmiş olur.” hükmü yer almakta olup ikinci oylama yapılmadan üçüncü tur oylamaya geçilerek başkan seçildiği, bu durumun açıkça ilgili maddeye aykırılık teşkil ettiğini,
1.11. Mukaddem Ülker isimli kişinin genel kurul üyesi olmadığı halde Kent Konseyi Yönetmeliği 5/2.maddesine aykırı şekilde genel kurul toplantısını idare etmek üzere divan kurulunda görev yaptığını” iddia ve ifade ederek “konunun incelenerek gereğinin yapılmasını” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan iddiaların doğruluğunun tespiti ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma
gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18 inci maddesi hükmü uyarınca Gümüşhane Belediye Başkanlığı’ndan 21.10.2024 tarihli ve sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
3. Gümüşhane Belediye Başkanlığı’ndan alınan 05.11.2024 tarih ve – – sayılı cevabi yazıda özetle;
3.1. Gümüşhane Kent Konseyinin 5. Dönem Seçimli Genel Kurul toplantısının genel hatlarıyla usulüne uygun olarak gerçekleştirildiği, karşı tarafın iddialarının gerçeği yansıtmadığı, Gümüşhane Kent
Konseyi’nin 5. Dönem Seçimlerinin seçim öncesi ve seçimin yapılış süreci ile ilgili olarak ilgili Yönergenin 7. Maddesine uygun olarak seçim öncesinde, öncelikle seçimden 7 gün önce Belediyeden anons yoluyla seçim duyurusu yapıldığı, sonrasında sosyal medya (whatsup) kanalıyla Seçimli Genel Kurul için yer tarih ve saat bilgisinin ilgililere iletildiği, Çalışma Yönergesinin 14. Maddesinde kurumlarla yazışma yapılabileceğinin düzenlendiği, ayrıca Genel Kurul Toplantılarının gündeminin 7 gün önceden genel kurul üyelerine bildirilmesi hususunun seçimli genel kurullarda değil olağan genel kurullarda gerekli olduğu, seçimli genel kurulların gündeminin sabit ve belli olduğu, bu gündemin 7 gün önceden değil genel kurul anında bildirilmesinin yeterli olduğu fakat mevzuat hükümlerine uyularak usule ilişkin eksilik ya da yanlışlığa mahal vermemek adına seçimli Genel Kuruldan 7 gün önce anons gerçekleştirildiği,
3.2. Seçimin yapılış sürecinde ise; Genel kurul toplantısında bir divan başkanı ve iki üye seçiminin nizami olarak yapıldığı, divan kurulunun Belediye Başkanı tarafından teklif edildiği ve genel kurul üyelerinin oy çokluğu ile kabul edilerek Divan Başkanı olarak ve üyeler ile olarak belirlendiği, bahse konu olan 16/a ve b maddelerine aykırı bir durumun söz konusu olmadığı, adayların ilk oylamada üye tam sayısının 3/2’sini alamadıkları için ikinci oylamaya geçildiği, ikinci oylamaya geçildiğinde de adaylardan biri olan adaylıktan çekildiğinden dolayı divan başkanının, ikinci tur seçimi yapılmadan 3. tura geçilmesi konusunda kurula teklif sunduğu ve çoğunluk oyu ile 3. tur oylamanın yapılmasına geçildiği, yapılan 3. tur oylamada ise 78 oyla ’ın
Kent Konseyi Başkanı seçildiği,
3.3. Yapılan birinci tur seçiminin akabinde başkan adaylarından ’nın, seçimin ileri saatlere kadar uzamaması ve bundan mütevellit olarak genel kurul üyelerinin geç saatlere kadar kalmamaları için fedakârlık göstererek adaylıktan çekildiğini, başkan adaylarına ve genel kurula beyan etmesinin ardından yine aynı maksat ile genel kurul üyeleri ve başkan adaylarının onayları alınarak 3. tur oylamaya geçildiği, bu uygulamaya seçim esnasında da herhangi bir itiraz olmadığından seçimin sıhhati açısından herhangi bir problem olmadığı, bu durumun divan heyeti tarafından imza altına alındığı,
3.4. Seçime yönelik seçim esnasında veya seçim sonrasında itiraz edilip edilmediği sorulmakta olup, seçime yönelik tek itirazın mevcut şikayetçi tarafından yapıldığı, Genel Kurulun, karar organı olup aynı zamanda icrai organ olduğu, Genel Kurul Üyelerinin, ilgili yönetmeliğin 10.
maddesinde yer aldığı üzere Kent Konseyinin en yetkili organı olup. 8. maddede yer alan üyelerden oluştuğu, mevcut Kent Konseyi üyelerinin ise ekte yer aldığı, Genel Kurul Kararlarının Genel Kurul nezdinde bağlayıcılığı olup Belediye nezdinde bağlayıcılığı bulunmadığı,
3.5. Başvurucunun şikayete konu dilekçesinde seçime katılan kamu kurum ve kuruluşlarının temsilciliklerinin belirlenmesinde Valilik olurunun olmadığı ifade edilmiş olsa da ekte yer alan belgelerden anlaşılacağı üzere Valiliğin bilgi ve denetimiyle seçim sürecinin gerçekleştirildiği, çok sayıda temsilcinin (Eczacılar oda temsilcisi, noter vs. ) usulüne uygun çağrılmadığı iddia edildiği fakat yine ekte yer alan belgelerden anlaşılacağı üzere usulüne uygun bildirim yapıldığı, siyasi partilerden gelen isimler de ekte mevcut olmakla birlikte çok sayıda sendika, vakıf, noter temsilcilerine yazı gönderildiğine dair ekte
belgeler mevcut olduğu, aynı zamanda usulüne uygun duyuru yapılmadığı iddiasının da gerçeği yansıtmadığı çünkü 7 gün öncesinden duyuru yapıldığı bilgisini yukarıda ifade edildiği, buna dair duyuru metninin de ekte olduğu,
3.6. Kent Konseyi Yönetmeliğinin Kent Konseyi üyeliği başlığı altında 8/1. Maddesine istinaden üye olarak
Belediye Başkanı veya temsilcisi katılması gerekirken Belediye Başkanı katılım sağladığı halde Belediye
Başkan yardımcısı ’ın kent konseyine üye olarak katıldığı gibi divan başkanlığı yaparak ayrıca oy kullanmasının usule uygun olmadığı iddiasının da Yönetmeliğin yanlış yorumlanmasından kaynaklandığı, çünkü Kent Konseyi Yönetmeliği’nin 5. Maddesinin 2. Fıkrasına göre “Kent Konseyi Genel
Kurulu, ilk toplantısını yapmak üzere Belediye Başkanının çağrısı üzerine toplanır. Belediye Başkanının başkanlığında toplanan Genel Kurul, toplantıyı idare etmek üzere üyeleri arasından en az 3 kişiden oluşan
Divan Kurulunu seçer.” Denildiği, ilk defa kurulan Kent Konseylerinde seçilmiş bir başkan ve atanmış bir genel sekreter olmadığından dolayı Belediye Başkanının tek yetki sahibi olarak genel kurul listesine imza atacağı, bir önceki dönemde seçilmiş olan Kent Konseyi Başkanı ve atanmış olan genel sekreterin, mevcut genel kurulu yapmaya ve hazırlık sürecini yönetmeye yetkili olduğu,
3.7. Seçimli Genel Kurul Toplantısına 7 gün önceden ilgili temsilciliklere bildirim ve anonsla duyuru yapılarak bilgilendirmenin yapıldığını ve bunların belgeleriyle ekte mevcut olduğu, bunun yanı sıra yapılan bu seçim yerel ya da genel seçim olmadığı için Yüksek Seçim Kurulu mevzuatı ile karıştırılmaması gerektiği, dolayısıyla üye listelerinin askıya çıkarılması, askıya çıkarıldığına dair web sitesinden duyuru yapılması lüzumunun söz konusu olmadığı, zaten ilgili yönetmelik ve yönergede buna dair bir düzenleme mevcut olmadığı,
3.8. Gümüşhane Kent Konseyinin 5. Dönem Genel Kurul oluşum tablosunda bir önceki dönem kent konseyi başkanı ve 5. Dönem kent konseyi başkan adayı olan ’ın imza yetkisi olmamasına rağmen imzasının bulunduğu ifadesinin yer aldığı, fakat ’ın Mayıs 2022 tarihinde başkan seçilmiş olup 3+2 yıl görev hakkı bulunduğu için görev süresi bitene kadar yetkilerinin devam ettiği, dolayısıyla imza yetkisinin olmadığı konusundaki iddiaların mevzuata aykırı olduğu,
3.9. Gümüşhane Kent Konseyi Kadın Meclis Başkanı ’ın seçimli genel kurula katılmamasından dolayı yerine ’in yetkili birime bildirilmeden oy kullandığının iddia edildiği, fakat
Gümüşhane Kent Konseyince kurulacak meclislerin çalışma usul ve esaslarının ekte yer alan çalışma yönergesinin 9. Maddesinin ç bendinde bu konu ile alakalı düzenleme yer aldığı, Maddeye göre en yaşlı üyesinin resmi temsilci olacağının düzenlendiği, o nedenle usule aykırılık söz konusu olmadığı, ayrıca kadın meclis başkanı genel sekreterliğe durumu bildirdiği için yetkili birime bildirilmeden oy kullanıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı,
3.10. Bütün bu açıklanan nedenlerden ötürü şikayetçinin başvurusunun herhangi bir hukuki dayanağı bulunmadığı, yapılan seçimin usule uygun olarak yapıldığı, bu bilgiler ışığında yapılan şikayetin yersiz olduğu ve seçimin iptal edilmesini gerektirecek bir durum olmadığı” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının
4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”
,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
5.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
5.2. “İnceleme ve araştırma başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
6. 5393 sayılı Belediye Kanunun “Kent konseyi” başlıklı 76’ncı maddesinde, “Kent konseyi, kent yaşamında; kent vizyonunun ve hemşehrilik bilincinin geliştirilmesi, kentin hak ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye duyarlılık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, katılım ve yerinden yönetim ilkelerini hayata geçirmeye çalışır.
Belediyeler kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, noterlerin, varsa üniversitelerin, ilgili sivil toplum örgütlerinin, siyasî partilerin, kamu kurum ve kuruluşlarının ve mahalle muhtarlarının temsilcileri ile diğer ilgililerin katılımıyla oluşan kent konseyinin faaliyetlerinin etkili ve verimli yürütülmesi konusunda yardım ve destek sağlar.
Kent konseyinde oluşturulan görüşler belediye meclisinin ilk toplantısında gündeme alınarak değerlendirilir. Kent konseyinin çalışma usûl ve esasları Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.”,
7. 8/10/2006 tarihli ve 26313 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kent Konseyi Yönetmeliğinin,
7.1. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, “Bu Yönetmelik; kent konseylerinin oluşumunu, yönetim ilkelerini, organlarını, görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esaslarını kapsar.”,
7.2. “Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde, “Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye
Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.”,
7.3. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Belediye: Kent konseyi oluşumuna yardım ve destek sağlayan belediyeyi, b) Kent konseyi: Merkezi yönetimin, yerel yönetimin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve sivil toplumun ortaklık anlayışıyla, hemşehrilik hukuku çerçevesinde buluştuğu; kentin kalkınma önceliklerinin, sorunlarının, vizyonlarının sürdürülebilir kalkınma ilkeleri temelinde belirlendiği, tartışıldığı, çözümlerin geliştirildiği ortak aklın ve uzlaşmanın esas olduğu demokratik yapılar ile yönetişim mekanizmalarını, c) Meclisler ve çalışma gurupları: Kadın ve gençlik meclisleri başta olmak üzere kent konseyinin görev alanlarında, yönetişim anlayışına dayalı ve sürdürülebilir kalkınma içinde çeşitli toplum kesimlerinin kent yönetimine katkıda bulunmalarını, kaliteli ve yaşanabilir bir kentin yönetiminde aktif rol almalarını hedefleyen ve gönüllülük esasında oluşmuş ortak yapıları, … ifade eder.”,
7.4. “Kent Konseyinin Oluşumu, Görevleri ve Çalışma İlkeleri” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1) Kent
Konseyleri belediye teşkilatı olan yerlerde, mahalli idareler genel seçim sonuçlarını izleyen 3 ay içinde,
8 inci maddede belirtilen üyelerden oluşur. (2) Kent konseyi genel kurulu ilk toplantısını yapmak
üzere belediye başkanının çağrısı ile toplanır. Belediye başkanının başkanlığında toplanan genel kurul, toplantıyı idare etmek üzere üyeleri arasından en az üç kişiden oluşan divan kurulunu seçer.
(3) Divan kurulunun oluşturulmasından sonra, kent konseyi yürütme kurulu ve kent konseyi başkanı seçilir.”,
7.5. “Kent konseyinin görevleri” başlıklı 6’ncı maddesinde, “(1) Kent konseyinin görevleri; a) Yerel düzeyde demokratik katılımın yaygınlaştırılmasını, hemşehrilik hukuku ve ortak yaşam bilincinin geliştirilmesini, çok ortaklı ve çok aktörlü yönetişim anlayışının benimsenmesini sağlamak, b) (Değişik:RG-6/6/2009-27250) Sürdürülebilir gelişmenin sağlanması ve bu konuda ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik planların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak, c) Kente ilişkin temel stratejiler ve faaliyet planlarının belirlenmesinde, uygulama ve izleme süreçlerinde tüm kenti kapsayan ortak bir aklın oluşturmasına katkıda bulunmak, ç) Yerellik ilkesi çerçevesinde katılımcılığı, demokrasiyi ve uzlaşma kültürünü geliştirmek, d) Kentin kimliğine ilişkin tarihi, kültürel, doğal ve benzeri değerlere sahip çıkmak ve geliştirmek, e) Kent kaynaklarının etkili, verimli ve adil kullanımına katkıda bulunmak, f) Sürdürülebilir kalkınma anlayışına dayalı kentin yaşam kalitesini geliştiren, çevreye duyarlı ve yoksulluğu giderici programları desteklemek, g) Sivil toplumun gelişmesine ve kurumsallaşmasına katkıda bulunmak, ğ) Çocukların, gençlerin, kadınların ve engellilerin toplumsal yaşamdaki etkinliklerini arttırmak ve yerel karar alma mekanizmalarında aktif rol almalarını sağlamak, h) Kent yönetiminde saydamlık, katılım, hesap verebilirlik, öngörülebilirlik ilkelerinin uygulanmasına katkıda bulunmak, ı) Kent konseyinde oluşturulan görüşlerin değerlendirilmek üzere ilgili belediyeye gönderilmesini sağlamaktır.”,
7.6. “Kent konseyi üyeliği” başlıklı 8’inci maddesinde, “(1) Kent konseyi; merkezi yönetimi, yerel yönetimi, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını ve sivil toplumu ortaklık anlayışı ile
buluşturmak üzere aşağıda belirtilen kişi, kurum ve kuruluş temsilcilerinden oluşur:
a) Mahallin en büyük mülki idare amiri veya temsilcisi, b) Belediye başkanı veya temsilcisi, c) Sayısı 10’u geçmemek üzere illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından belirlenecek kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, ç) Mahalle sayısı yirmiye kadar olan belediyelerde bütün mahalle muhtarları, diğer belediyelerde belediye başkanının çağrısı üzerine toplanan mahalle muhtarlarının toplam muhtar sayısının yüzde 3ünü geçmemek ve 20’den az olmamak üzere kendi aralarından seçecekleri temsilcileri, d) Beldede teşkilatını kurmuş olan siyasi partilerin temsilcileri, e) Üniversitelerden ikiden fazla olmamak üzere en az bir temsilci, üniversite sayısının birden fazla olması durumunda her üniversiteden birer temsilci, f) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, noterlerin, baroların ve ilgili dernekler ile vakıfların temsilcileri, g) Kent konseyince kurulan meclis ve çalışma gruplarının birer temsilcisi.”,
7.7. “Organları” başlıklı 9’uncu maddesinde, “(1) Kent konseyi aşağıdaki organlardan oluşur:
a) Genel Kurul b) Yürütme Kurulu c) Meclisler ve çalışma grupları ç) (Ek:RG-6/6/2009-27250) Kent konseyi başkanı”,
7.8. “Genel kurul” başlıklı 10’uncu maddesinde, “(1) Genel kurul, kent konseyinin en yetkili organı olup 8 inci maddede sayılan üyelerden oluşur. Genel kurul, her yıl ocak ve eylül aylarında yapacağı iki toplantıdan az olmamak üzere, üyelerin salt çoğunluğu ile toplanır. (2) Genel kurula kent konseyi başkanı başkanlık eder. Başkanın bulunmaması halinde yürütme kurulunun en yaşlı üyesi toplantıya başkanlık eder. (3) Genel kurul; yürütme kurulunun, meclislerin ve çalışma gruplarının seçim ve çalışma esaslarını, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla, çalışma yönergesi ile belirler.”,
7.9. “Kent Konseyi Başkanı” başlıklı 11/A maddesinde, “(1) Kent konseyi başkanı genel kurul tarafından seçilir. Kent konseyi başkanının görev süresi, yürütme kurulunun görev süresiyle paralel olmak üzere ilk dönem için iki yıl, ikinci dönem için üç yıldır. (2) Kent konseyi başkanının seçimi için ilk oylamada üye tamsayısının üçte iki ve ikinci oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır. İkinci oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için üçüncü tur oylama yapılır.
Üçüncü oylamada en fazla oyu alan aday, başkan seçilmiş olur. (3) Kent konseyi başkanının seçimi, kent konseyinin ilk toplantısının birinci birleşimde tamamlanır. (4) Kent konseyi başkanının izin, hastalık veya başka bir sebeple görevi başında bulunmadığı hallerde, bu süre içinde kendisine yürütme kurulunun en yaşlı üyesi vekâlet eder.”,
7.10. “Meclisler ve çalışma grupları” başlıklı 12’nci maddesinde, “(1) Kent konseyleri, görev alanına giren konularda meclis ve çalışma gurupları oluşturabilir. (2) Meclislerin ve çalışma gruplarının çalışma usul ve esasları genel kurulca belirlenir. (3) Meclislerde ve çalışma guruplarında oluşturulan görüşler, kent konseyi genel kurulunda görüşülerek kabul edildikten sonra değerlendirilmek üzere ilgili belediye meclisine sunulur.”,
7.11. “Toplantı ve görüşme usulü” başlıklı 13’üncü maddesinde,” (1) Kent konseyi organları, çalışma yönergelerinde belirlenen yer ve zamanlarda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile olağan olarak toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. Oylamada eşitlik çıkması halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. (2) Genel kurul, yürütme kurulu başkanı tarafından doğrudan veya 8 inci maddede öngörülen katılımcı sayısının üçte birinin teklifi üzerine olağan üstü toplantıya çağırılabilir.”
7.12. “Yönerge Çıkarma” başlıklı 16’ncı maddesinde, “(1) Kent konseyi genel kurulu bu Yönetmeliğe aykırı olmamak kaydıyla uygulama yönergeleri çıkarabilir.”
8. Gümüşhane Kent Konseyi Çalışma Yönergesinin,
8.1. “Kent Konseyi Üyeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde, “Gümüşhane Kent Konseyi; Kent Konseyi
Yönetmeliği’nin 8.maddesi doğrultusunda Gümüşhane kentinde, aşağıda belirtilen kişi, kurum ve kuruluş temsilcilerinden oluşur. a) Gümüşhane Valisi veya temsilcisi, b) Gümüşhane Belediye Başkanı veya temsilcisi, c) Sayısı 10’u geçmemek üzere Gümüşhane Valisi tarafından belirlenecek kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, ç) Kentteki 12 mahalle muhtarı, d) Gümüşhane’de teşkilatını kurmuş olan siyasi partilerin temsilcileri, e) Gümüşhane Üniversitesi’nden iki temsilci, f) Gümüşhane’de bulunan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, noterlerin, baroların ve ilgili dernekler ile vakıfların temsilcileri, g) Kent konseyi tarafından kurulduğu takdirde, meclis ve çalışma guruplarının birer temsilcisi.”
8.2. “Kent Konseyinin Oluşum Süreci” başlıklı 7’nci maddesinde, “a) Gümüşhane Kent Konseyi için bir çalışma dönemi, bir “mahalli idareler seçimi” nden, diğer bir “mahalli idareler seçimi” ne kadar olan dönemdir. b) Gümüşhane Kent Konseyi; mahalli idareler genel seçim sonuçlarını izleyen 3 ay içinde, Kent
Konseyi Yönetmeliği’nin 8. maddesinde ve bu yönergenin 6. maddesinde belirtilen üyelerden oluşur.
Üyeler, birden fazla kurum ve kuruluşu temsil edemezler. c) Mahalli idareler genel seçimlerinden sonra, Gümüşhane Belediye Başkanlığı’nca, Gümüşhane Kent Konseyi Genel Kurulu’nu oluşturmak üzere Kent
Konseyi Yönetmeliği’nin 8. maddesi ve bu yönergenin 6. maddesinde belirtilen guruplardan üye belirleme çalışmaları yapılır. Yapılan çalışmalardan sonra hazırlanan üye listesi, Gümüşhane Belediye Başkanı tarafından imzalanarak resmileşmiş olur. Resmileşerek kesinleşen üye listesi, bir çalışma dönemi için geçerli olacak üye listesidir. ç) Kent konseyine üye verecek gurupların kendi içindeki kuruluş sayısı birden çok olduğu durumlarda (dernek sayılarının çokluğu gibi…), bir önceki dönemdeki çalışmalar baz alınarak, çalışma performansı yüksek üyelerin temsil edildiği kuruluşların yeni dönemde tekrar konsey üyeliğine alınması için Kent konseyi başkanı tarafından Gümüşhane Belediye Başkanlığı’na tavsiye yazısı yazılır.
Belediye başkanı yeni üyelikler için kuruluş belirlemelerinde bu tavsiyeyi dikkate almak zorundadır. d)
Mahalli idareler genel seçim sonuçlarının açıklanmasını izleyen 3 ay içinde Gümüşhane Belediye
Başkanı’nın çağrısı ile toplanan Kent Konseyi Genel Kurulu’nda kent konseyi başkanının ve yürütme kurulunun seçimi yapılır. Seçimi müteakip, Gümüşhane Belediye Başkanlığı, kent konseyi başkan ve yürütme kurulu üyeleri seçim sonuç tutanaklarını ve resmi üye listesini seçim tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde, seçilmiş olan kent konseyi başkanına resmen bildirir. Bu bildirimden sonra kent konseyi başkanı ve yürütme kurulu göreve başlamış olur. Kent konseyi başkan ve yürütme kurulunun göreve başlamasıyla kent konseyinin Gümüşhane Belediye Başkanlığı tarafından yürütülen “çalışma dönemi başı görevi” de bir sonraki mahalli idareler genel seçimlerine kadar sona ermiş olur.”,
8.3. “Genel Kurulun Oluşumu” başlıklı 12’nci maddesinde, “a) Genel kurul, kent konseyinin en yetkili organı olup Kent Konseyi Yönetmeliği’nin 8. ve bu yönergenin 6. maddesinde belirtilen üyelerden oluşur.
b) Genel kurul, bu yönergenin 7. maddesinde belirtilen süreç ve işlemler çerçevesinde oluşur.”,
8.4. “Genel Kurulun Toplantı ve Görüşme Usulü” başlıklı 14’ünücü maddesinde, “a) (Gümüşhane
Kent Konseyi Genel Kurulu’nun 17 Eylül 2014 tarihli toplantısında alınan kararla değiştirilmiş hali) Kent
Konseyi Genel Kurulu; ocak ve eylül aylarında yürütme kurulu tarafından belirlenen yer ve zamanlarda olağan olarak toplanır. Genel kurul; Kent konseyi başkanının çağrısı ile veya yürütme kurulu kararı ile veya üye tam sayısının üçte birinin teklifi üzerine her zaman olağanüstü olarak toplanır. Normal veya olağanüstü genel kurul toplantılarının birinci oturumunda, toplantının açılışı için salt çoğunluk sağlanamadığı taktirde, ikinci oturum için bir saat ara verilir. İkinci oturumda toplantı için salt çoğunluk aranmaz. Ancak bu ikinci toplantının yapılabilmesi için katılanlar sayısı yürütme kurulu sayısından az olamaz. Az olduğu takdirde toplantı yapılmaz. Bundan sonra ise, Kent konseyi başkanı, genel kurulu en geç 15 gün içinde yeniden toplantıya çağırır. Bu toplantıda hiçbir çoğunluk sayısı aranmaz, katılan sayısıyla toplantı yapılır. Genel kurul ve yürütme kurulu toplantılarda kararların alınış şekli bu yönergenin 9. Maddenin ( ç ) ve ( d )
fıkrasına göre yürütülür. b) (Gümüşhane Kent Konseyi Genel Kurulu’nun 17 Eylül 2014 tarihli toplantısında alınan kararla iptal edilmiştir.) c) (Gümüşhane Kent Konseyi Genel Kurulu’nun 17 Eylül 2014 tarihli toplantısında alınan kararla iptal edilmiştir.) ç) Genel kurul toplantılarında, toplantıya kent konseyi başkanı başkanlık eder. Başkanın bulunmaması halinde yürütme kurulunun en yaşlı üyesi toplantıya başkanlık eder. Ayrıca genel kurul üyeleri arasından iki yazman üye seçilir. d) Toplantılarda üyeler, bir başka kişiye vekâleten görüş beyan edemez ve oy kullanamaz. e) Genel kurul toplantı gündemi üyelere en az yedi gün önce bildirilir. Bu bildirim üyelere mail, posta veya telefonla yapılır. f) Genel Kurul kararları, genel kurul karar defterine yazılır. Kararlar, bilgisayarda yazıldığı takdirde, karar defterine yapıştırılıp mühürlenir. g) Kent Konseyi bünyesinde oluşan her türlü Genel kurul, yürütme kurulu, gurup v.b.
gibi kurul ve komisyonların toplantıları için ilgili üyelere yapılan çağrılar gazete ilanı, Belediye ses cihazı ilanı, yazılı tebliğ, fax, SMS, email ve telefondan herhangi birisiyle yapılabilir. Üyelere yapılan çağrıların hangi şekilde yapıldığı en az iki görevlinin ( kent konseyi çalışanları da dahil) imzalayacağı tutanakla tespit edilip, dosyalanır. (18.09.2013 tarihli genel kurul kararı ile eklendi.)”,
8.5. “Genel Kurul Seçimleri” başlıklı 16’ncı maddesinde, “a) Seçimli genel kurullarda genel kurul üyeleri arasından seçilecek bir başkan ve iki üyeden oluşacak sandık kurulu oluşturulur. Seçimin sağlıklı sonuçlandırılmasından sandık kurulu sorumlu olup, seçim sonuçlarını belirten tutanak sandık kurulu tarafından genel kurul sonunda kent konseyi başkanına teslim edilir. b) Yazman ve sandık kuruluna
seçilecek üyeler genel kurul üyelerinin açık oyu ile seçilir. c) Seçimlerde, aday sayısı, seçileceklerin sayısından fazla olmadığı takdirde seçimler açık oyla yapılabilir. Aday sayısı seçilecek sayısından fazla olduğu takdirde seçim, gizli oy, açık sayım ile yapılmak zorundadır. Seçilecek sayısına göre en çok oyu alanlar seçilmiş sayılırlar. ç) Kent konseyi başkanının seçiminde Kent Konseyi Yönetmeliği’nin 11/A maddesi hükümleri uygulanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Şikayetçi, iş bu kararın 1 No.lu paragrafında “Başvuranın İddia ve Talepleri” başlıklı bölümünde açıklandığı üzere özetle, 10/06/2024 tarihinde yapılan Kent Konseyinin 5. Dönem Seçimli Genel Kurul
Toplantısı ile ilgili süreçlerin mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddiasında bulunmaktadır.
11. Anayasanın 2’nci maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden birisi belirliliktir. Belirlilik hukuki güvenliğin bir sonucu olarak; normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir.
12. Kent Konseyinin genel işlevinin “kentteki tüm toplum kesimlerini bir araya getirerek, sosyal yardımlaşma ve dayanışma anlayışı içinde, çevreye duyarlı bir bakış açısı ile ve katılım ruhu içinde tüm kenti ve kentlileri kucaklayarak, birlikten güç almak olduğu” ifade edilmektedir. (Özdemir, s. 38) Belediye
Kanunu’nun kent konseylerine ilişkin 76’ncı maddesinin son fıkrasında, kent konseyinde oluşturulan görüşlerin belediye meclisinde gündeme alınıp değerlendirileceği belirtilmektedir. Ancak gündeme alınan
“görüş”lerin karar niteliği kazanması için belirleyici makam belediye meclisi ve özellikle de belediye başkanıdır. Bununla birlikte kent konseylerince önerilen görüşlerin; meclis kararlarına etki edip etmediği veya bu görüşlerin gündemde görüşülüp görüşülmediğinin denetimi konusunda kent konseylerine herhangi bir kontrol imkanı verilmemiştir. (Özdemir, Ali Tamer, Mahalli İdarelerde Halk Katılımı Bağlamında Kent
Konseyleri, Sayıştay Dergisi, Sayı : 2024/13541-S.24.20326 83, s. 40)
13. Kent konseylerinin ne özel ne de kamu hukuku tüzel kişiliği bulunmamakta olup tüzel kişiliği olmayan kent konseyleri, hak sahibi olamamakta, borçlanamamakta, mahkemelerde davalı ya da
davacı olarak hak arama hakkına sahip olamamakta, faaliyetlerini yerine getirmek için kendilerine ait bütçeye, personele sahip olamamaktadır. Kamu tüzel kişiliği olmayan kent konseyleri, kamu tüzel kişilerinin sahip olduğu, kamu gücü ayrıcalıklarına sahip olamamaktadır. Bununla birlikte belediyenin organları, 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre belediye başkanı, meclisi ve encümeni olduğundan Kent Konseyinin organları belediyenin bir organı da değildir. Belediyelerin kent konseyleri üzerinde hiyerarşik bir konumu bulunmamaktadır. (ÖZLÜ, Rukiye Mehtap, Erciyes
Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı : 2024/13541-S.24.20326 55, Ocak-Nisan 2020, s. 120)
14. Görüş bildirme niteliğinde olan kent konseyi kararları icrai nitelikte olmadığından bireylerin hukuki durumlarını etkilememekte ve hukuk düzeninde bir değişikliğe yol açmamaktadır. Bu nedenle de kent konseyi kararları aleyhine idari yargıda dava da açılamamaktadır. Kent konseyi genel kurul kararları, sadece belediye meclisine sunulmakta ve mecliste görüşülmektedir. Belediye meclisi, bu kararları incelemekte uygun bulursa kent konseyi genel kurul kararlarını kabul ederek onlara icrai nitelik kazandırabilmektedir. (ÖZLÜ, Rukiye Mehtap, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler
Fakültesi Dergisi, Sayı : 2024/13541-S.24.20326 55, Ocak-Nisan 2020, s. 126-127)
15. Belediye Kanunu uyarınca, kent konseylerinin kuruluş amacının “kent yaşamında; kent vizyonunun ve hemşehrilik bilincinin geliştirilmesi, kentin hak ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye duyarlılık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, katılım ve yerinden yönetim ilkelerini hayata geçirme” olduğu, Belediyelere bu oluşumlara “yardım ve destek” sağlama sorumluluğu verildiği, Kent Konseyinde oluşturulan görüşlerin belediye meclisinin ilk toplantısında gündeme alınarak değerlendirilmesinin öngörüldüğü, Kent Konseyi Yönetmeliğinde ise kent konseylerinin, “merkezi yönetimin, yerel yönetimin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve sivil toplumun ortaklık anlayışıyla, hemşehrilik hukuku çerçevesinde buluştuğu; kentin kalkınma önceliklerinin, sorunlarının, vizyonlarının sürdürülebilir kalkınma ilkeleri temelinde belirlendiği, tartışıldığı, çözümlerin geliştirildiği ortak aklın ve uzlaşmanın esas olduğu demokratik yapılar ile yönetişim mekanizmaları” olarak belirtildiği, Kent Konseylerin icrai kararlar alabilen ve idareyle organik bağı bulunan bir organ olmaktan ziyade danışma işlevi gören bir mekanizma olduğu, bu haliyle Gümüşhane Kent Konseyinin Gümüşhane Belediye Başkanlığı’nın bir organı olmadığı,
16. Belediye Kanunu’nun 76’ncı maddesi kapsamında kurulan, Kent Konseyleri Yönetmeliğine göre faaliyet yürüten ve Belediyelerin karar alma mekanizmalarında katılımcılık ve yönetişim anlayışına göre danışma ve görüş hizmeti veren birimler olarak kurulan kent konseylerinin 6328 sayılı Kanunda sayılan
Kurumumuzun görev alanı kapsamındaki idareler arasında yer almadığı, bu idarelerin “Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareler ile sosyal güvenlik kurumları, mahallî idareler, mahallî idarelerin bağlı idareleri, mahallî idare birlikleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunlarla kurulan fonlar, kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri, sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait kuruluşlar ile bunlara bağlı ortaklıklar ve müesseseler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu hizmeti yürüten özel hukuk tüzel kişileri” şeklinde sayıldığı, Kent konseylerinin, kuruluşu, yapısı ve işleyişi itibariyle yukarıda sayılan mahalli idare birimleri içerisinde yer almadığı,
17. Kent Konseylerinin nevi şahsına münhasır tüzel kişilikler olup hiçbir tüzel kişiliğin organı olmadığı, Kent Konseylerinin genel kurullarda paydaşlar ile delegelerin kent konseylerinin işleyişine ilişkin kararları aldığı, Kent Konseylerinin ve Kent Konseyi Meclislerinin icrai organ olmadığı, icrai organın, kamu gücü ve kudretinin, üçüncü kişiler üzerinde ayrıca başka işlemin varlığına gerek olmaksızın, doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurmak suretiyle etkisini gösterdiği işlemler yapan organlar olduğu, oysa Kent Konseylerinin görev çerçevesini çizen Kent Konseyi
Yönetmeliğinin 6’ncı maddesinin Kent Konseylerini icrai organ olarak kabul etmediği, Kent Konseyi
Yönetmeliği’nin 14/1. maddesi gereğince kent konseyi genel kurulunca oluşturulan görüşlerin, belediye meclisinin ilk toplantısında değerlendirildiği, bir başka deyişle, Belediye meclisine tevdi edilen kent konseyi kararlarının, belediye meclisini hukuken bağlayıcı olmadığı, Kent konseyi kararları, belediye meclisini hukuken bağlayıcı olmadığından belediye meclisinin, kent konseyi kararlarına uygun karar vermek ve bu kararlara uymak zorunda olmadığı, görüş bildirme niteliğinde olan kent konseyi kararlarının icrai nitelik taşımadığı, bu haliyle Gümüşhane Kent Konseyi organları tarafından gerçekleştirilen işlemlerin
Kurumumuzun görev alanına girmediği anlaşılmaktadır.
18. Bu nedenle başvurunun Gümüşhane Kent Konseyinin 5. Dönem Seçimli Genel Kurul
Toplantısının Yönetmelik ve Yönergeye aykırı şekilde yürütüldüğü iddiasının Gümüşhane Belediye
Başkanlığının sorumluluk alanında bulunan hususlarla sınırlı olarak incelenmesi gerekmektedir.
19. Kurumumuz tarafından istenen bilgi-belge isteme yazısına istinaden Gümüşhane Belediye
Başkanlığı’nın Kurumumuza verdiği cevap ve ekleri tetkik edildiğinde,
19.1. Gümüşhane Kent Konseyi’nin 5. Dönem Seçimlerinin Yönergenin 7. maddesine uygun olarak seçim öncesinde, öncelikle seçimden 7 gün önce Belediyeden anons yoluyla seçim duyurusu yapıldığı, sonrasında sosyal medya (WhatsApp) kanalıyla Seçimli Genel Kurul için yer tarih ve saat bilgisinin ilgililere iletildiği, Çalışma Yönergesinin 14. maddesinde kurumlarla yazışma yapılabileceğinin düzenlendiği, ayrıca Genel Kurul Toplantılarının gündeminin 7 gün önceden genel kurul üyelerine bildirilmesi hususunun seçimli genel kurullarda değil olağan genel kurullarda gerekli olduğu, seçimli genel kurulların gündeminin sabit ve belli olduğu, bu gündemin 7 gün önceden değil genel kurul anında bildirilmesinin yeterli olduğu fakat mevzuat hükümlerine uyularak usule ilişkin eksilik ya da yanlışlığa mahal vermemek adına seçimli Genel Kuruldan 7 gün önce anons gerçekleştirildiği,
19.2. Seçimin yapılış sürecinde ise; genel kurul toplantısında bir divan başkanı ve iki üye seçiminin nizami olarak yapıldığı, divan kurulunun Belediye Başkanı tarafından teklif edildiği ve genel kurul üyelerinin oy çokluğu ile kabul edilerek Divan Başkanı olarak ve üyeler ile olarak belirlendiği, bahse konu olan 16/a ve b maddelerine aykırı bir durumun söz konusu olmadığı, adayların ilk oylamada üye tam sayısının 3/2’sini alamadıkları için ikinci oylamaya geçildiği, ikinci oylamaya geçildiğinde de adaylardan biri olan adaylıktan çekildiğinden dolayı divan başkanının, ikinci tur seçimi yapılmadan 3. tura geçilmesi konusunda kurula teklif sunduğu ve çoğunluk oyu ile 3. tur oylamanın yapılmasına geçildiği, yapılan 3. tur oylamada ise 78 oyla ’ın Kent Konseyi Başkanı seçildiği,
19.3. Yapılan birinci tur seçiminin akabinde başkan adaylarından ’nın, seçimin ileri saatlere kadar uzamaması ve bundan mütevellit olarak genel kurul üyelerinin geç saatlere kadar kalmamaları için fedakârlık göstererek adaylıktan çekildiğini, başkan adaylarına ve genel kurula beyan etmesinin ardından yine aynı maksat ile genel kurul üyeleri ve başkan adaylarının onayları alınarak 3. tur oylamaya geçildiği, bu uygulamaya seçim esnasında da herhangi bir itiraz olmadığından seçimin sıhhati açısından herhangi bir problem olmadığı, bu durumun divan heyeti tarafından imza altına alındığı, seçime yönelik tek itirazın mevcut şikayetçi tarafından yapıldığı,
19.4. Başvurucunun şikayete konu dilekçesinde seçime katılan kamu kurum ve kuruluşlarının temsilciliklerinin belirlenmesinde Valilik olurunun olmadığı ifade edilmiş olsa da ekte yer alan belgelerden anlaşılacağı üzere Valiliğin bilgi ve denetimiyle seçim sürecinin gerçekleştirildiği, çok sayıda temsilcinin (Eczacılar oda temsilcisi, noter vs. ) usulüne uygun çağrılmadığı iddia edildiği fakat yine ekte yer alan belgelerden anlaşılacağı üzere usulüne uygun bildirim yapıldığı, siyasi partilerden gelen isimler de ekte mevcut olmakla birlikte çok sayıda sendika, vakıf, noter temsilcilerine yazı gönderildiğine dair ekte belgeler mevcut olduğu, aynı zamanda usulüne uygun duyuru yapılmadığı iddiasının da gerçeği yansıtmadığı çünkü 7 gün öncesinden duyuru yapıldığı,
19.5. Kent Konseyi Yönetmeliğinin Kent Konseyi üyeliği başlığı altında 8/1. Maddesine istinaden üye olarak Belediye Başkanı veya temsilcisi katılması gerekirken Belediye Başkanı katılım sağladığı halde
Belediye Başkan yardımcısı ’ın kent konseyine üye olarak katıldığı gibi divan başkanlığı yaparak ayrıca oy kullanmasının usule uygun olmadığı iddiasının da Yönetmeliğin yanlış yorumlanmasından kaynaklandığı, çünkü Kent Konseyi Yönetmeliği’nin 5. maddesinin 2. fıkrasına göre “Kent Konseyi Genel Kurulu, ilk toplantısını yapmak üzere Belediye Başkanının çağrısı üzerine toplanır. Belediye Başkanının başkanlığında toplanan Genel Kurul, toplantıyı idare etmek üzere üyeleri arasından en az 3 kişiden oluşan Divan Kurulunu seçer.” denildiği, ilk defa kurulan Kent
Konseylerinde seçilmiş bir başkan ve atanmış bir genel sekreter olmadığından dolayı Belediye
Başkanının tek yetki sahibi olarak genel kurul listesine imza atacağı, bir önceki dönemde seçilmiş olan Kent Konseyi Başkanı ve atanmış olan genel sekreterin, mevcut genel kurulu yapmaya ve hazırlık sürecini yönetmeye yetkili olduğu,
19.6. Seçimli Genel Kurul Toplantısına 7 gün önceden ilgili temsilciliklere bildirim ve anonsla duyuru yapılarak bilgilendirmenin yapıldığı, yapılan bu seçim yerel ya da genel seçim olmadığı için Yüksek
Seçim Kurulu mevzuatı ile karıştırılmaması gerektiği, dolayısıyla üye listelerinin askıya çıkarılması, askıya çıkarıldığına dair web sitesinden duyuru yapılması lüzumunun mevzuatta yer almadığı, zaten ilgili yönetmelik ve yönergede buna dair bir düzenleme mevcut olmadığı,
19.7. Gümüşhane Kent Konseyinin 5. Dönem Genel Kurul oluşum tablosunda bir önceki dönem kent konseyi başkanı ve 5. Dönem kent konseyi başkan adayı olan ’ın imza yetkisi olmamasına rağmen imzasının bulunduğu ifadesinin yer aldığı, fakat ’ın Mayıs 2022 tarihinde başkan seçilmiş olup 3+2 yıl görev hakkı bulunduğu için görev süresi bitene kadar yetkilerinin devam ettiği, dolayısıyla imza yetkisinin olmadığı konusundaki iddiaların mevzuata aykırı olduğu,
19.8. Gümüşhane Kent Konseyi Kadın Meclis Başkanı ’ın seçimli genel kurula katılmamasından dolayı yerine ’in yetkili birime bildirilmeden oy kullandığının iddia edildiği, fakat Gümüşhane Kent Konseyince kurulacak meclislerin çalışma usul ve esaslarının ekte yer alan çalışma yönergesinin 9. maddesinin ç bendinde bu konu ile alakalı düzenleme yer aldığı, maddeye göre en yaşlı üyesinin resmi temsilci olacağının düzenlendiği, o nedenle usule aykırılık söz konusu olmadığı, ayrıca kadın meclis başkanı genel sekreterliğe durumu bildirdiği için yetkili birime bildirilmeden oy kullanıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı” şeklinde açıklama yapıldığı görülmektedir.
20. Konuya ilişkin mevzuat hükümleri incelendiğinde, Kent Konseyi Yönetmeliğinin “Kent konseyi üyeliği” başlıklı 8’inci maddesinde, Kent konseyinin “Mahallin en büyük mülki idare amiri veya temsilcisi, Belediye başkanı veya temsilcisi, sayısı 10’u geçmemek üzere illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından belirlenecek kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, mahalle sayısı yirmiye kadar olan belediyelerde bütün mahalle muhtarları, diğer belediyelerde belediye başkanının çağrısı üzerine toplanan mahalle muhtarlarının toplam muhtar sayısının yüzde 3ünü geçmemek ve 20’den az olmamak üzere kendi aralarından seçecekleri temsilcileri, Beldede teşkilatını kurmuş olan siyasi partilerin temsilcileri, Üniversitelerden ikiden fazla olmamak üzere en az bir temsilci, üniversite sayısının birden fazla olması durumunda her üniversiteden birer temsilci, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, noterlerin, baroların ve ilgili dernekler ile vakıfların temsilcileri, Kent konseyince kurulan meclis ve çalışma gruplarının birer temsilcisinden oluşacağının hüküm altına alındığı, Gümüşhane Kent
Konseyi Çalışma Yönergesinin “Kent Konseyi Üyeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de “Gümüşhane
Kent Konseyi; Kent Konseyi Yönetmeliği’nin 8.maddesi doğrultusunda Gümüşhane kentinde, aşağıda belirtilen kişi, kurum ve kuruluş temsilcilerinden oluşur. a) Gümüşhane Valisi veya temsilcisi, b)
Gümüşhane Belediye Başkanı veya temsilcisi, c) Sayısı 10’u geçmemek üzere Gümüşhane Valisi tarafından belirlenecek kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, ç) Kentteki 12 mahalle muhtarı, d)
Gümüşhane’de teşkilatını kurmuş olan siyasi partilerin temsilcileri, e) Gümüşhane Üniversitesi’nden iki temsilci, f) Gümüşhane’de bulunan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, noterlerin, baroların ve ilgili dernekler ile vakıfların temsilcileri, g) Kent konseyi tarafından kurulduğu takdirde, meclis ve çalışma guruplarının birer temsilcisi.” şeklinde benzer hükme yer verildiği, Yönergenin
“Kent Konseyinin Oluşum Süreci” başlıklı 7’nci maddesinde, “c) Mahalli idareler genel seçimlerinden sonra, Gümüşhane Belediye Başkanlığı’nca, Gümüşhane Kent Konseyi Genel Kurulu’nu oluşturmak üzere
Kent Konseyi Yönetmeliği’nin 8. maddesi ve bu yönergenin 6. maddesinde belirtilen guruplardan üye belirleme çalışmaları yapılır. Yapılan çalışmalardan sonra hazırlanan üye listesi, Gümüşhane Belediye
Başkanı tarafından imzalanarak resmileşmiş olur. Resmileşerek kesinleşen üye listesi, bir çalışma dönemi için geçerli olacak üye listesidir. ç) Kent konseyine üye verecek gurupların kendi içindeki kuruluş sayısı birden çok olduğu durumlarda (dernek sayılarının çokluğu gibi…), bir önceki dönemdeki çalışmalar baz alınarak, çalışma performansı yüksek üyelerin temsil edildiği kuruluşların yeni dönemde tekrar konsey üyeliğine alınması için Kent konseyi başkanı tarafından Gümüşhane Belediye Başkanlığı’na tavsiye yazısı yazılır. Belediye başkanı yeni üyelikler için kuruluş belirlemelerinde bu tavsiyeyi dikkate almak zorundadır. d) Mahalli idareler genel seçim sonuçlarının açıklanmasını izleyen 3 ay içinde
Gümüşhane Belediye Başkanı’nın çağrısı ile toplanan Kent Konseyi Genel Kurulu’nda kent konseyi başkanının ve yürütme kurulunun seçimi yapılır. Seçimi müteakip, Gümüşhane Belediye Başkanlığı,
kent konseyi başkan ve yürütme kurulu üyeleri seçim sonuç tutanaklarını ve resmi üye listesini seçim tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde, seçilmiş olan kent konseyi başkanına resmen bildirir. Bu bildirimden sonra kent konseyi başkanı ve yürütme kurulu göreve başlamış olur. Kent konseyi başkan ve yürütme kurulunun göreve başlamasıyla kent konseyinin Gümüşhane Belediye Başkanlığı tarafından yürütülen “çalışma dönemi başı görevi” de bir sonraki mahalli idareler genel seçimlerine kadar sona ermiş olur.” hükmü ile Gümüşhane Belediye Başkanlığınca Kent Konseyi seçimlerinin yürütülüş usul ve esaslarına dair bilgilere yer verildiği görülmektedir.
21. Kent Konseyi Yönetmeliğinin “Kent Konseyi Başkanı” başlıklı 11/A maddesinde, “(1) Kent konseyi başkanı genel kurul tarafından seçilir. Kent konseyi başkanının görev süresi, yürütme kurulunun görev süresiyle paralel olmak üzere ilk dönem için iki yıl, ikinci dönem için üç yıldır. (2) Kent konseyi başkanının seçimi için ilk oylamada üye tamsayısının üçte iki ve ikinci oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır. İkinci oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için üçüncü tur oylama yapılır. Üçüncü oylamada en fazla oyu alan aday, başkan seçilmiş olur. (3) Kent konseyi başkanının seçimi, kent konseyinin ilk toplantısının birinci birleşimde tamamlanır. (4) Kent konseyi başkanının izin, hastalık veya başka bir sebeple görevi başında bulunmadığı hallerde, bu süre içinde kendisine yürütme kurulunun en yaşlı üyesi vekâlet eder.”, “Toplantı ve görüşme usulü” başlıklı 13’üncü maddesinde,” (1) Kent konseyi organları, çalışma yönergelerinde belirlenen yer ve zamanlarda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile olağan olarak toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar alır.
Oylamada eşitlik çıkması halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. …”, Gümüşhane Kent
Konseyi Çalışma Yönergesinin “Genel Kurul Seçimleri” başlıklı 16’ncı maddesinde, “a) Seçimli genel kurullarda genel kurul üyeleri arasından seçilecek bir başkan ve iki üyeden oluşacak sandık kurulu oluşturulur. Seçimin sağlıklı sonuçlandırılmasından sandık kurulu sorumlu olup, seçim sonuçlarını belirten tutanak sandık kurulu tarafından genel kurul sonunda kent konseyi başkanına teslim edilir. b) Yazman ve sandık kuruluna seçilecek üyeler genel kurul üyelerinin açık oyu ile seçilir. c) Seçimlerde, aday sayısı, seçileceklerin sayısından fazla olmadığı takdirde seçimler açık oyla yapılabilir. Aday sayısı seçilecek sayısından fazla olduğu takdirde seçim, gizli oy, açık sayım ile yapılmak zorundadır. Seçilecek sayısına göre en çok oyu alanlar seçilmiş sayılırlar. ç) Kent konseyi başkanının seçiminde Kent Konseyi
Yönetmeliği’nin 11/A maddesi hükümleri uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
22. Başvuru konusu somut olay idare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler, başvuranın iddiaları ile birlikte incelendiğinde,
22.1. Başvurunun Gümüşhane Kent Konseyinin 5. Dönem Seçimli Genel Kurul Toplantısının Kent
Konseyi Yönetmeliği ve yönergeye aykırı şekilde yürütüldüğü iddiasıyla ve seçimin yenilenmesi talebiyle
Gümüşhane Kent Konseyi genel kurul üyesi sıfatıyla gerçekleştirildiği,
22.2. Başvuran tarafından “seçime katılan kamu kurum ve kuruluşlarının temsilciliklerinin Valilik tarafından güncellenerek ve belirli olur doğrultusunda belirlenmesi gerekirken belediye tarafından belirlendiği, tüm siyasi parti temsilciliklerinin genel kurula davet edilmediği, genel kurula davet edilen bazı siyasi temsilcilerinin teşkilatını tamamlamamış olanların genel kurula katılım sağlayarak oy kullandırıldığı, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, noterlerin ve ilgili vakıf ve dernek temsilcilerinin genel kurula çağrılmasının gerekli olmasına rağmen çok sayıda temsilcinin resmi olarak
usulüne uygun çağrılmadığı, ilgili yönetmeliğe göre önceden usulüne uygun duyuru yapılması gerekmesine rağmen duyurunun usulüne uygun yapılmadığı ve genel kurulda yetkisiz kişilerin oy kullandığının gözlemlendiği” iddia edilmekte ise de Gümüşhane Belediye Başkanlığının cevabi yazısında Valiliğin bilgi ve denetimiyle seçim sürecinin gerçekleştirildiği, ilgililere usulüne uygun bildirim yapıldığı, siyasi partilerden gelen isimler de ekte mevcut olmakla birlikte çok sayıda sendika, vakıf, noter temsilcilerine yazı gönderildiğinin belirtildiği, cevabi yazı eklerinde yer alan belgelerde, Kent Konseyi
Yönetmeliğinin 8’nci maddesine atıf yapılarak hazırlanan 2024-2029 Dönemi Genel Kurul Oluşum
Tablosunda Temsilci Verecek Kurum ve Kuruluşların adları, temsilci adları, Kurumdaki görevi ve irtibat telefon numarası bilgisinin bulunduğu, Gümüşhane Belediye Başkanlığı tarafından
Gümüşhane Valiliğine gönderilen 06.05.2024 tarihli yazıda, “Kent Konseyi Yönetmeliği gereği 31 Mart
2024 Yerel Yönetimler Genel Seçimleri sonrası oluşacak olan Gümüşhane Kent Konseyi 5. Dönem genel
kurul üyelerinin belirlenmesi çalışmalarımız başlatılmıştır. Bu bağlamda; Adı geçen yönetmeliğin 8.
Maddesi gereği: a- Gümüşhane merkez ilçede il teşkilatını kurmuş olan siyasi partilerin adlarının ve adreslerinin; b- Gümüşhane merkez ilçede kurulu bulunan odaların, derneklerin merkez, şube ve temsilciliklerinin adlarının ve adreslerinin; c- Gümüşhane merkez ilçede kurulu bulunan memul ve işçi sendikalarının şube ve temsilciliklerinin ve varsa sendika konfederasyonları şube ve temsilciliklerinin adlarının ve adreslerinin; d- Gümüşhane merkez ilçede kurulu bulunan vakıfların merkez, şube ve temsilcilik adlarının ve adreslerinin Gümüşhane Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü’ne 10 Mayıs
2024 Cuma gününe kadar bildirilmesi hususunda gereğini arz ederim.” ifadelerinin bulunduğu,
Gümüşhane Valiliği İl Yazı İşleri Müdürlüğü tarafından 28.05.2024 tarihli yazıyla, İçişleri
Bakanlığınca çıkarılan Kent Konseyi Yönetmeliği gereği 31 Mart 2024 Mahalli İdareler Genel
Seçimleri sonrası oluşturulacak olan Gümüşhane Kent Konseyi genel kurul üyelerine ilişkin görevlendirilmesi uygun görülen 10 kuruma ait listenin gönderildiği, Gümüşhane Valiliği İl Sivil
Toplumla İlişkiler Müdürlüğü tarafından 06.06.2024 tarihli yazıyla, Merkez ilçede kurulu bulunan memur ve işçi sendikalarının şube ve temsilciliklerine ait bilgiler ile konfederasyon ve şube temsilciliklerine ait bilgilerin Dernekler Bilgi Sisteminden (SENBiS) alınarak gönderildiği, Gümüşhane Kent Konseyi Başkanlığı Genel Sekreterliği tarafından Gümüşhane Belediye Başkanlığı Basın
Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğüne muhatap 06.06.2024 tarihli yazıda, “Kent Konseyi 5.Seçimli Olağan
Kurulu 10.06.2024 tarihinde yapılacaktır. Üyelerin telefonlarına seçimin yapılacağı tarih, saat ve yer bilgileri için mesaj atılması gerekmektedir. Bu bağlamda mesaj metni aşağıdaki gibidir. “Kent konseyimizin değerli üyesi. Gümüşhane kent konseyinin 31 Mart yerel yönetimler seçimleri sonrası 5. dönem seçimli genel kurul toplantısı 10 Haziran 2024 Pazartesi günü Gümüşhane Belediyesi 6.
Katındaki toplantı salonunda saat 17:30 da yapılacaktır. Toplantıya katılımlarınızı bekler selam ve saygılar sunarım.” ifadelerinin yer aldığı, Gümüşhane Kent Konseyi Başkanlığı Genel Sekreterliğinin
04.06.2024 tarihli yazısında, “Kent Konseyi Genel Kurul üyesi olarak derneğinizi temsil edecek genel
kurul delegesi bir ismin ivedilikle 07.06.2024 Cuma günü mesai saati bitimine kadar bildirilmesini resmi yazının … telefona whatsapp üzerinden öncelikle gönderilmesini daha sonra yazının aslının
Genel Sekreterliğimize teslim edilmesi” ifadelerine yer verildiği, Gümüşhane Kent Konseyi
Başkanlığının 29.05.2024 tarihli yazısında, “Kent Konseyi Yönetmeliği gereği 31 Mart 2024 Mahalli
İdareler Genel Seçimleri sonrası oluşacak olan Gümüşhane Kent Konseyi’nin 5. Dönem (2024-2029 dönemi) genel kurul üyelerinin belirlenmesi çalışmalarımız başlatılmıştır. Bu bağlamda; Sayın Valimizin;
Gümüşhane Valiliği İl Yazı İşleri Müdürlüğü’nün 28.05.2024 tarih ve sayılı yazıları ile
Gümüşhane Kent Konseyi üyesi olmak üzere tensip ettiği 10 kamu kurum ve kuruluşunun adları ekle sunulmuştur. Kent Konseyi yönetmeliğinin 8. maddesinin (c) bendi gereği kurumunuz da
Gümüşhane Kent Konseyi’nin genel kurul üyesi olmuştur. Kent konseyi genel kurulunda kurumunuzu temsil edecek temsile yetkili bir yöneticinin adı soyadı, unvanı ve gsm telefonunun en geç 03 Haziran 2024 Pazartesi gününe kadar Gümüşhane Kent Konseyine yazılı olarak bildirilmesi hususunda gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, Gümüşhane Kent Konseyi Başkanlığının
15.05.2024 tarihli yazısında, “Adı geçen Yönetmeliğin 8. maddesinin (d) bendi gereği kent konseyinin
bulunduğu beldede teşkilatını kurmuş olan siyasi partilerin temsilcileri de kent konseyi genel kurul üyesi olmaktadır. Bu bağlamda; Gümüşhane merkez ilçede partinizin teşkilat kurulu olduğu için, kent konseyimiz genel kurul üyesi olmak üzere partinizi temsil edecek bir üyenizin ad ve görevinin
24.05.2024 Cuma gününe kadar Gümüşhane Kent Konseyine bildirilmesi hususunda gereğini rica
ederim.” ifadelerine yer vererek 10 siyasi partiye yazılı olarak tebliğe gönderildiği, aynı şekilde
15.05.2024 tarihli yazılar ile Gümüşhane Ticaret ve Sanayi Odası, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları
Birliği, Serbest Mali Müşavirler Odası, Ziraat Odası, Sanatkarlar Odası, Şoförler ve Otomobilciler
Odası, Eczacılar Odası İl Temsilciliği, Diş Hekimleri Odası İl Temsilciliği, Esnaf ve Kefalet
Kooperatifi, Bakkallar ve Manifaturacılar Odası, İnşaat Mühendisleri Odası İl Temsilciliği, Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası İl Temsilciliği, Jeoloji Mühendisleri Odası İl Temsilciliği, Kahveciler Otelciler Lokantacılar ve İşçileri Odası, Gümüşhane Birinci Noterliği, Gümüşhane İkinci
Noterliğine bilgilendirme yazılarının gönderildiği, şikayetçinin “seçime katılan kamu kurum ve kuruluşlarının temsilciliklerinin belirlenmesinde Valilik olurunun olmadığı” iddiasının somut bilgiye dayandırılmaksızın ileri sürüldüğü ve sübut bulmadığı, seçimli genel kurul bildiriminin çeşitli iletişim araçları kullanılmak suretiyle farklı kanallar üzerinden gerçekleştirildiği, usulüne uygun bildirimin gerçekleştirildiği,
22.3. Başvuranın “Gümüşhane Kent Konseyi Çalışma Yönergesinin 25/d maddesinde “Yürütme kurulu tarafından oluşturulan genel kurul toplantı gündemini, en az yedi gün önceden üyelere bildirir” hükmü yer almakta olup ilgili hüküm kapsamında Gümüşhane Kent Konseyinin 5. Dönem Seçimli Genel Kurul
Toplantısı kendisi de olmak üzere bazı üyelere Belediye Başkanı adıyla 06/06/2024 tarihinde gelen mesajda seçimli kurul olması nedeniyle genel kurul toplantısı gündemi ile ilgili herhangi bir bildirim yapılmadığı, yine genel kurul gündemiyle ilgili kendilerine herhangi bir yazılı bildirim gelmediğini, ayrıca gelen genel kurul davet mesajının genel kurul toplantısından 5 gün öncesinde kendilerine ulaştığını, bu tarihten sonra seçim tarihi olan 10.06.2024 gününe kadar hukuksuz delege kaydı yapıldığını, bildirimin ve gündemin en az 7 gün öncesinde duyurulması gerektiğini” iddia ettiği, Gümüşhane Kent Konseyi Çalışma
Yönergesinin “Genel Kurulun Toplantı ve Görüşme Usulü” başlıklı 14’ünücü maddesinde, “g) Kent
Konseyi bünyesinde oluşan her türlü Genel kurul, yürütme kurulu, gurup v.b. gibi kurul ve komisyonların toplantıları için ilgili üyelere yapılan çağrılar gazete ilanı, Belediye ses cihazı ilanı, yazılı tebliğ, fax, SMS, email ve telefondan herhangi birisiyle yapılabilir. Üyelere yapılan çağrıların hangi şekilde yapıldığı en az iki görevlinin ( kent konseyi çalışanları da dahil) imzalayacağı tutanakla tespit edilip, dosyalanır.” hükmüne yer verildiği, Yönetmelikte öngörülen bildirim usulleri kapsamında Gümüşhane Belediye Başkanlığının anonsla duyuru yapılmasının yanı sıra ilgili temsilciliklere yazılı bildirim yapıldığı, SMS gönderildiği ve WhatsApp kanalıyla Seçimli Genel Kurul için yer tarih ve saat bilgisinin ilgililere iletildiği, şikayetçiye süresi içerisinde genel kurul davet bildiriminin yapıldığı, üyelik vasfına haiz kurum, kuruluş ve kişiler arasından Kent Konseyi Seçimli
Genel Kurul Toplantısına davet edilmesi gerekip de kendisine seçimli genel kurul çağrısı yapılmadığından oylamaya katılamadığı yönünde bir iddianın bulunmadığı,
22.4. Kent Konseyi Yönetmeliğinin “Kent Konseyinin Oluşumu, Görevleri ve Çalışma İlkeleri” başlıklı 5’inci maddesinde, Kent Konseylerinin belediye teşkilatı olan yerlerde, mahalli idareler genel seçim sonuçlarını izleyen 3 ay içinde, 8 inci maddede belirtilen üyelerden oluşacağı, Kent konseyinin genel kurulu ilk toplantısını yapmak üzere belediye başkanının çağrısı ile toplanacağı, Belediye
başkanının başkanlığında toplanan genel kurulun, toplantıyı idare etmek üzere üyeleri arasından en az üç kişiden oluşan divan kurulunu seçeceği, divan kurulunun oluşturulmasından sonra, kent konseyi yürütme kurulu ve kent konseyi başkanı seçileceği hükümlerinin yer aldığı, bu kapsamda seçimli genel kurul toplantısının Belediye Başkanının başkanlığında toplandığı, Belediye Başkan yardımcısı ’ın Yönetmeliğin ilgili hükmü doğrultusunda divan başkanı olarak belirlendiği, heyetin oluşturulmasında Belediye Başkanının yetki sahibi olduğu, toplantı çağrı süreci ile ilk toplantı hazırlık sürecinin yürütülmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı,
22.5. Adayların ilk oylamada üye tam sayısının 3/2’sini alamadıkları için ikinci oylamaya geçildiği, ikinci oylamaya geçildiğinde de adaylardan biri olan adaylıktan çekildiğinden dolayı divan başkanının, ikinci tur seçimi yapılmadan 3. tura geçilmesi konusunda kurula teklif sunduğu ve çoğunluk oyu ile 3. tur oylamanın yapılmasına geçildiği, yapılan 3. tur oylamada ise 78 oyla
’ın Kent Konseyi Başkanı seçildiği, seçimde aday olan kişilerce seçim sürecine yapılan bir itirazın bulunmadığı, Kent Konseyi Başkanlık seçiminde aday olan ’nın, seçimin ileri saatlere kadar uzamaması ve genel kurul üyelerinin geç saatlere kadar kalmamaları için adaylıktan çekildiği, genel kurul üyeleri ve başkan adaylarının onayları alınarak 3. tur oylamaya geçildiği, bu uygulamaya seçim esnasında da herhangi bir itiraz olmadığı, durumun divan heyeti tarafından imza altına alındığı, oylamaya ilişkin kararın Yönetmeliğin “Toplantı ve görüşme usulü” başlıklı 13’üncü maddesinde yer verilen “Kent konseyi organları, çalışma yönergelerinde belirlenen yer ve zamanlarda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile olağan olarak toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar alır.” hükmü kapsamında alındığı, Gümüşhane Kent Konseyinin Gümüşhane Belediye
Başkanlığı’nın bir organı olmadığı, dolayısıyla Kent Konseyinin bir organı olan Genel Kurul’un görev ve yetki alanına giren bir konuda Kurumumuzca inceleme ve araştırma gerçekleştirilemeyeceği, şikayetçinin Kent Konseyi Başkanı seçimi ile ilgili olarak Kent Konseyi
Genel Kuruluna başvurması gerektiği,
22.6. Kurumumuzca inceleme ve araştırmanın Gümüşhane Kent Konseyinin 5. Dönem Seçimli
Genel Kurul Toplantısına hazırlık süreçleri ile sınırlı olarak Yönetmelik ve Yönergede hüküm altına alınan usul ve esaslara uyularak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği yönüyle ele alındığı, Gümüşhane Belediye Başkanlığının sorumluluk alanında bulunan hususlarda gerçekleştirdiği işlemlerde hukuka aykırılık tespit edilemediği,
22.7. Gümüşhane Kent Konseyinin 5. Dönem Seçimli Genel Kurul sürecinin 5393 sayılı Belediye
Kanununun verdiği yetki kapsamında hazırlanan Kent Konseyi Yönetmeliği ile Gümüşhane Kent
Konseyi Çalışma Yönergesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yürütüldüğü, Kent Konseyinin mahalli idareler genel seçim sonuçlarını izleyen 3 ay içinde gerçekleştirildiği ve Yönetmeliğin 8 inci maddede belirtilen üyelerden teşkilinin sağlandığı, seçimli genel kurul ilk toplantısını yapmak üzere belediye başkanının süresinde ve Yönergede öngörülen şekilde çağrıda bulunduğu ve toplantıyı idare etmek üzere üyeleri arasından en az üç kişiden oluşan divan kurulunu seçtiği, Kent Konseyinin organı olan genel kurulun üyelerinin Yönetmeliğin 8 inci maddede sayılan üyelerden oluştuğu ve
Kent Konseyi Başkanlığı için yapılan seçimlerde oy kullanma yeterliliğini haiz oldukları, genel kurulun üyeleri olan Gümüşhane Kent Konseyi üyeliklerinin yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı
üzere öngörülen usul ve esaslara uygun bir şekilde gerçekleştirildiği tespit edilmiş olup, dolayısıyla idarenin tesis edilen işlemlerde Yönetmelik ve Yönerge hükümlerine aykırı olarak hareket ettiğine yönelik bir tespit yapılamamıştır.
23. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, konu ile ilgili tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; Kurumumuzca kullanılan yetkinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına dair bir tespitin yapılamadığı, bu nedenle ilgili idarenin yasalarla tanınan yetkiyi kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında ve kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda mevzuatta öngörülen hükümler çerçevesinde kullandığı, bu doğrultuda nesnel, tarafsız ve orantılı şekilde, gerekçeli olarak kullanarak işlem tesis ettiği, Yönetmelik ve Yönerge hükümlerinde öngörüldüğü şekliyle gerçekleştirilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde Gümüşhane Kent Konseyinin 5. Dönem Seçiminin yenilenmesi talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
24. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’ ilkelerine uygun davrandığı, ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ilkesine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili idarenin işlem ve eylemine karşı Erzincan İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile GÜMÜŞHANE BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi