|
ÖZET: Danıştay kararında, Eskişehir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen “Güreş Kafile Onayı” kapsamında çocuk sporcuların masraflarının ödenmemesi hususu incelenmiştir. Başvuran, müsabakaya katılan çocuk sporcuların harcırahlarının ödenmemesi nedeniyle idarenin kararına itiraz etmiştir. İdare, harcırah ödemelerinin yalnızca dereceye giren sporculara yapılacağını ve bütçe imkânlarının yetersiz olduğunu öne sürmüştür.
Kararda, idarenin harcama talimatının gereğini yerine getirmemesi ve gerekçelerinin hukuki dayanağının bulunmaması nedeniyle, harcırah ödemelerinin yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. İdareye, harcama talimatının onaylanmasından önce takdir yetkisi bulunduğu, ancak onaydan sonra bu yetkinin sona erdiği belirtilmiştir. Ayrıca, ödemenin spor kulübüne değil, sporculara yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, idarenin başvuranın talebini reddeden işleminin hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/6999-S.10694
BAŞVURU NO : 2019/3005
KARAR TARİHİ : 08/08/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ESKİŞEHİR GENÇLİK VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Eskişehir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nün 18/06/2018 tarih ve E.397481 sayılı ‘Güreş Kafile Onayı’ konulu Görev Oluru kapsamında çocuk sporcuların masraflarının karşılanması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 09/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran … … Kurumumuza yapmış olduğu tarihli başvuruda özetle; Gençlik ve Spor Bakanlığı’nda 33 yıldır güreş antrenörü olarak çalıştığını, sorumlu olduğu çocuk sporcuların 20 – 23 Haziran 2018 tarihlerinde Türkiye Güreş Federasyonu (TGF)
tarafından İzmir’de düzenlenen müsabakaya katıldıklarını, müsabakaya katılmaları ile ilgili 18/06/2018 tarihinde İl Müdürlüğü’ne resmi yazının sunulduğu, ancak müsabaka dönüşünde katılım sağlayan çocuk sporcuların masraflarının karşılanmadığını ve yapılan işlemin mevzuata ve teamüle aykırı olduğunu belirterek müsabakaya katılan çocuk sporcuların harcırahlarının ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 15/05/2019 tarih ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen 17/06/2019 tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Spor kulüplerinin 5253 sayılı Dernekler Kanununa (bkz. 6 no’lu prg.) göre kurulan sivil toplum kuruluşları olduğu, ilgili kanuna göre gelir elde ederek katılacakları müsabakalardaki idareci, sporcu ve antrenörlerin iaşe, ibate, spor malzemesi alımı gibi giderlerini bu gelirleri vasıtasıyla karşılayabildikleri, yerel veya ulusal bazda yapılan müsabakalara katılan kulüplerin federasyonlar tarafından hazırlanan talimatlara göre hareket ettikleri, yolluk ve harcırah ödemelerinin de bu talimatlara göre ilgili federasyonlar tarafından yapıldığı, ayrıca İl
Müdürlükleri bütçesinde spor kulüplerine yapılacak ödemelerle ilgili herhangi bir bütçe tertibi bulunmadığı, sadece ferdi sporculara ait ödemelerin İl Müdürlüklerince yapıldığı; 2.2. Türkiye Güreş Federasyonunca 20-23/06/ 2018 tarihleri arasında İzmir’de yapılan ‘12-13
Yaş Serbest Güreş Müsabakaları’na katılım için İl Temsilcisi Yardımcısı … tarafından
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
12/06/2018 tarihli dilekçe ile başvuru yapıldığı; İl Müdürlüklerince 18/06/2018 tarih ve …
sayılı 1 idareci (…), 1 antrenör (… …), 5 Gençlik ve Spor Kulübü sporcusu (…., …, …, …, …)
ve 1 ferdi sporcunun (…) katılmalarına dair onay alındığı; 2.3. Müsabakalar sonrası, idareci … tarafından İl Müdürlüğüne sporcu istihkak bordrosu ve müsabaka cetvel hakemi … tarafından hazırlanan katılım yazısının teslim edildiği; 2.4. Sözkonusu müsabakaya ait Müsabaka Talimatı incelendiğinde ‘İkinci Bölüm Mali
Konular’ (c) bendinde geçen “Müsabakalara 6-10 sporcu ile katılan illerin 1 idareci ve 1 antrenörüne yol ücretleri ile müsabaka gün sayısına göre yol ve ikamet yevmiyeleri, harcırahları organizasyonu üstlenen sponsor kurum veya federasyon tarafından karşılanacaktır.” hükmü gereğince onayda isimleri yer alan idareci … ve antrenör … …’a İl
Müdürlüğü tarafından herhangi bir yol ve yevmiye ödemesinin yapılmadığı; 2.5. Müsabakalarda görevli cetvel hakemi … tarafından onaylanan ve ilgili müsabakaya katılarak dereceye giremeyen sporcuları belirten katılım yazısında, onayda ismi geçen 5
Gençlik ve Spor Kulübü sporcusu ve 1 ferdi sporcu bulunduğu; 2.6. Müsabaka talimatının ikinci bölüm mali konular e bendinde “Türkiye Şampiyonalarına
Federasyonca belirlenen kontenjan kadar sporcu, idareci, antrenör katılabilecektir. Sporcu, idareci ve antrenörler Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü’ nün imkanları ile müsabakalara katılabilirler. Ayrıca kulüp imkanları veya kendi imkanları ile müsabakalara katılabilirler. (Organizasyonu üstlenen sponsor kurum veya federasyon tarafından harcırah alabilmeleri için İl Müdürlüklerinden alınacak tasdikli listede isimleri bulunması ve c maddesindeki şartlara uyması zorundadır.) denildiği; 2.7. Ayrıca 07/06/2007 tarih ve 2461 sayılı ‘Özerk Federasyonlar’ konulu Gençlik ve Spor
Genel Müdürlüğü yazısının yurt içi ve yurt dışı faaliyetlere ilişkin işlemler başlıklı maddenin c bendinde “Federasyonlarca düzenlenen müsabakalara (kulüpler arası müsabakalar hariç)
Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerince yapılan seçme yarışmaları sonucu gönderilen ve dereceye giremeyen sporcuların harcırahları, ilin sporcu potansiyeli, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ nün bütçe imkânları ve ilin yerel imkânları da dikkate alınarak Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerince karşılanabilecektir.” denildiği; 2.8. Söz konusu müsabakaya ait sporcu harcırahlarının ödemesinde; ilgili müsabaka talimatı ikinci bölüm mali konular (e) bendi ve Genel Müdürlük özerk federasyonlar konulu yazının (5/c) bendi dikkate alındığı, bu nedenle onayda ismi yazan 1 ferdi sporcunun yol ve yevmiye miktarının hesaplanarak (408,95 TL.) 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1. ve 3. maddesi gereğince 3,95 TL. damga vergisi kesintisi yapıldıktan sonra idareci …’ye 405,00 TL ödeme yapıldığı; 2.9. İl Müdürlüğünün bu ve bunun gibi sporcu harcırahı ödemelerinde dahili mevzuatlar gereğince ödeme yaptığından imtina edilen bir tutar bulunmadığı; diğer taraftan ilgili Gençlik ve Spor Kulübü tarafından İl Müdürlüğüne verilen 14/06/2019 tarihli dilekçede de anılan müsabakaya katılan kulüp sporcularının İl Müdürlüğünden herhangi bir alacağının olmadığı beyan ve taahhüt edilmiş olup İdaremizce yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı ifadelerine yer verilmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmünü amirdir.
5. 6245 sayılı Harcırah Kanununun; 5.1. “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4’üncü maddesinin 8’inci fıkrasında; “ …
Memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere; Milli ve resmi spor temasları dolayısıyla seyahat edecek sporcu ve idarecilere;… harcırah verilir.” hükmünü amirdir.
5.2. ‘Harcırahın unsurları’ başlıklı 5’inci maddesinde; “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.” 6. 5253 sayılı Dernekler Kanunun ‘Gençlik ve spor kulüpleri’ başlıklı 14’üncü maddesinde; “Derneklerden başvurmaları halinde; spor faaliyetine yönelik olanlar spor kulübü, boş zamanları değerlendirme faaliyetine yönelik olanlar gençlik kulübü ve her iki faaliyeti birlikte amaçlayanlar gençlik ve spor kulübü adını alır. Bu kulüpler, Gençlik ve Spor
Genel Müdürlüğünce tutulacak kütüğe kayıt ve tescil edilir. Kulüplerin organları, bu organların görev ve yetkileri, kulüplerin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce de denetlenmesi ve bunlara yapılacak yardımların şekil ve şartları, üst kuruluş oluşturmada uyulacak esas ve usuller, gençlik ve spor faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri ve bunlara uygulanacak disiplin işlemleri, kulüplerin kayıt ve tesciline ilişkin esaslar İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça yürürlüğe konulacak yönetmelikte düzenlenir.” hükmünü amirdir.
7. 21/05/1986 tarih 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunun ‘Sporcuların ve spor yöneticilerinin izinli sayılmaları’ başlıklı 29’uncu maddesinde; “Milletlerarası seviyede yurt içi ve yurt dışı spor müsabakaları ve bunların hazırlık çalışmalarına katılacak sporcu, hakem, antrenör, monitör, yöneticiler ve bu amaçla görevlendirilecek diğer görevliler, bağlı oldukları kurumlarınca organizasyonun devamı süresince izinli sayılırlar. Bunların özlük hakları kurumlarınca saklı tutulur. Öğrencilerin bu süreleri devamsızlık süresinin hesabında dikkate alınmaz.” denilmektedir.
7.1. ‘Bağımsız spor federasyonları’ başlıklı 9’uncu ek maddesinde; “(Ek: 4/3/2004-5105/2 md.) (Değişik birinci fıkra: 29/3/2011-6215/10 md.) Spor dalı ile ilgili faaliyetleri ulusal ve uluslararası kurallara göre yürütmek, gelişmesini sağlamak, sporcu sağlığı ile ilgili konularda
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
gerekli önlemleri almak, teşkilatlandırmak, federasyonu uluslararası faaliyetlerde temsil etmek ve Tahkim Kurulu kararlarını uygulamakla görevli ve yetkili, özel hukuk hükümlerine tabi bağımsız spor federasyonları kurulur. Federasyonlar, Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur ve kararın Resmi Gazetede yayımlanması ile tüzel kişilik kazanır. Bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmeyen federasyonların tüzel kişilikleri bu maddede belirtilen usulle iptal edilir ve mal varlıkları Gençlik ve Spor Bakanlığına devredilir. … Federasyon malları Devlet malı hükmündedir, haczedilemez. Federasyon faaliyetlerinde görevli bulunanlar, görevleriyle ilgili olarak işlemiş oldukları suçlar bakımından kamu görevlisi sayılır…” denilmektedir.
8. 31/12/2005 tarih ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi
Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğin; 8.1. ‘Tanımlar’ başlıklı 4’üncü maddesi, “Harcama talimatı: Kamu ihale mevzuatına tabi olmayan bir giderin idare adına geçici veya kesin olarak ödenebilmesi için giderin konusunu, gerekçesini, yapılacak iş veya hizmetin süresini, hukuki dayanaklarını, tutarını, kullanılabilir ödeneğini, tertibini, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgileri gösteren ve harcama yetkilisinin imzasını taşıyan belgeyi,” hükmünü amirdir.
8.2. ‘Ödemenin kimlere yapılacağı’ başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (b)
bendinde; “Velilere yapılacak ödemelerde, veli ve çocukların nüfus cüzdanlarının onaylı suretleri; mahkemece tayin edilmiş velilere yapılacak ödemelerde mahkeme ilamı.” denilmektedir.
8.3. ‘Yurtiçi geçici görev yolluğu’ başlıklı 22’inci maddesi, “Yurtiçi geçici görev yolluklarının ödenmesinde duruma göre aşağıdaki belgeler aranır. a) Yurtiçi geçici görev yolluklarının ödenmesinde; – Görevlendirme yazısı veya harcama talimatı, – Yurtiçi / Yurtdışı
Geçici Görev Yolluğu Bildirimi (Örnek : 27), -Yatacak yer temini için ödenen ücretlere ilişkin fatura, ödeme belgesine bağlanır.” denilmektedir.
9. 19/7/2012 tarihli ve 28358 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bağımsız Spor
Federasyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğinin ‘Genel müdürlük ile ilişkiler’ başlıklı 14’üncü maddesinin onuncu fıkrasında; “Teknik elemanlar ve sporculara ödenecek ücretler hariç, federasyonda çalışan personel ve diğer görevlilere verilecek ücret ve yolluklar kamu kaynakları ve Spor Toto Teşkilat Başkanlığından sağlanan reklam gelirlerinden karşılanamaz.” denilmektedir.
10. Türkiye Güreş Federasyonu 2018 yılı Küçük Minikler (11) – (12-13) Yaş Serbest Ve
Greko-Romen Güreş Grup ve Türkiye Şampiyonaları Müsabaka Talimatı’nın Mali
Konular başlıklı ikinci bölümün (b) bendinde; “Türkiye Şampiyonlarında ilk 10, grup müsabakalarında ilk 6 dereceye giren sporculara harcırah ödenir.” denilmekte, (c) bendinde; “ Mü sabakal ara: … 6-10 sporcu ile katılan illerin 1 idareci ve 1 antrenörüne, … yol ücretleri ile müsabaka gün sayısına göre yol ve ikamet yevmiyeleri, harcırahlarının Organizasyonu üstlenen sponsor kurum veya Federasyon tarafından karşılanacaktır.” denilmekte; (e)
bendinde; “Türkiye Şampiyonalarına Federasyonca belirlenen kontenjan kadar sporcu, idareci, antrenör katılabilecektir. Sporcu, idareci ve antrenörler Gençlik Hizmetleri ve Spor İl
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Müdürlüğünün imkanları ile müsabakalara katılabilirler. Ayrıca, kulüp imkanları veya kendi imakanları ile müsabakalara katılabilirler. (Organizasyonu üstlenen spornsor kurum veya
Federasyon tarafından harcırah alabilmeleri için İl Müdürlüklerinden alınacak tasdikli listede isimleri bulunması ve c maddesindeki şartlara uyması zorunludur.)” denilmektedir.
11. 07/06/2007 tarih ve 2461 sayılı Başbakanlık Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ‘Özerk
Federasyonlar’ konulu Genelge’nin 5’inci maddesinin (c) bendinde; “Federasyonlarca düzenlenen müsabakalara (kulüpler arası müsabakalar hariç) Gençlik ve Spor İl
Müdürlüklerince yapılan seçme yarışmaları sonucu gönderilen ve dereceye giremeyen sporcuların harcırahları, ilin sporcu potansiyeli, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ nün bütçe imkânları ve ilin yerel imkânları da dikkate alınarak Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerince karşılanabilecektir.” denilmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
12. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 13. Başvuru, 20 – 23 Haziran 2018 tarihlerinde Türkiye Güreş Federasyonu tarafından
İzmir’de düzenlenen müsabakaya çocuk sporculardan sorumlu antrenör olarak katılım sağlayan başvuranın Eskişehir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nün 18/06/2018 tarih ve … sayılı ‘Güreş
Kafile Onayı’ konulu Görev Oluru kapsamında çocuk sporcuların masraflarının karşılanması talebi hakkındadır.
14. Dosya kapsamının incelenmesinden; 14.1. Türkiye Güreş Federasyonu 2018 yılı Küçük Minikler (11) – (12-13) Yaş Serbest ve
Greko-Romen Güreş Grup ve Türkiye Şampiyonaları Müsabaka Talimatı uyarınca 1923/06/2018 tarihlerinde İzmir’de 12-13 yaş serbest grup şampiyonasının düzenleneceği; 14.2. Türkiye Güreş Federasyonu İl Temsilcisi Yardımcısı tarafından anılan grup müsabakasına katılacak kafile listesinin Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü’ne 12/06/2018 tarihinde gereğinin yapılması yönünde bildirildiği, anılan kafile listesinde İdareci
…, antrenör … …, sporcular …, …, …, …, … ve …’nın yer aldığı; 14.3. Anılan grup şampiyonasına katılım sağlamak üzere İdareci …, antrenör … …, sporcular
…, …, …, …, … ve …’nın “ … Yukarıda kimliği yazılı olan idareci, antrenör ve sporcu 20-23
Haziran 2018 tarihlerinde İzmir ilinde yapılacak olan 12-13 yaş serbest güreş Grup
Şampiyonasına katılmalarında idari yönden sakınca yoktur. İlgililerin 3289 sayılı Kanunun 29.
Maddesi gereğince 19-24 Haziran 2018 tarihleri arasında görevli – izinli sayılmalarını; …
taahhuk edecek ücretlerinin 2018 Mali yılı İl Müdürlüğü bütçesinin 4110 Güreş Spor
Faaliyetleri Giderleri tahsisatından ödenmesi … ” yönündeki 18/06/2018 tarihli ve … sayılı
‘Güreş Kafile Onayı’ konulu İl Müdürlüğü Olur’unun imza edildiği;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
14.4. İdareci … tarafından imza edilen bila tarihli İdareci ve Sporcu İstihkak Bordrosuna göre sporculardan bir tanesi için Eskişehir – İzmir gidiş dönüş bileti tutarı olan 130 TL ile 278,95
TL tutarında günlük yevmiyenin hesaplanarak toplamda 408,95 TL’nin ödendiği; Müsabaka cetvel hakemi … tarafından dereceye giremeyen sporcuların listesinin çıkarıldığı, başkaca bir ödeme yapılmadığı; 14.5. Başvuranın, 18/01/2019 ve 07/02/2019 tarihlerinde Eskişehir Gençlik ve Spor İl
Müdürlüğü’ne dilekçe ile anılan Olur’da adı geçen çocukların masraflarının karşılanması talebi ile başvurduğu, anılan İdarece başvuranın talebinin 12 no’lu paragrafta yer verilen Genelge gerekçe gösterilerek 08/02/2019 tarih ve … sayılı yazı ile reddedildiği, başvuranın tarihinde Kurumumuza başvurduğu; 14.6. Ayrıca, başvuran tarafından Gençlik ve Spor Bakanlığı Rehberlik ve Denetim Daire
Başkanlığına somut olaya ilişkin bila tarihli dilekçe verildiği, Eskişehir Gençlik ve Spor İl
Müdürlüğü tarafından verilen yanıtta 07/06/2007 tarihli 2461 sayılı Spor Genel Müdürlüğü yazısında yer alan hükümlerin (bkz. 12 no’lu prg.) gerekçe gösterildiği, İl Müdürlüğünün 2018 bütçe planlamasında yetersiz ödenek ve nakit nedeniyle sadece ili temsil eden ferdi sporculara ödeme yapıldığı, 20-23 Haziran 2018 tarihleri arasında İzmir ilinde yapılan 12-13 Yaş Serbest
Güreş Grup Müsabakasının İl Karması olmadığı, ilgili müsabakanın reglamanı uyarınca grup müsabakası olduğu, anılan müsabakaya Eskişehir Gençlik ve Spor Kulübü Derneği ve ferdi olarak … adlı sporcunun katıldığı, ferdi sporcuya ödenmesi gereken harcırah, yolluğunun tahakkuk ettirildiği ve ödendiği açıklamalarına yer verildiği görülmekte diğer yandan Gençlik ve Spor Bakanlığı Rehberlik ve Denetim Daire Başkanlığı’nın “… konuyla ilgili
Başkanlığımızca yapılacak herhangi bir işlem bulunmamakla birlikte yapılan uygulama neticesinde kişilerde oluşan mağduriyetin giderilmesine yönelik yapılacak işlemlerin İl
Müdürlüğünün takdirinde olduğu…” şeklindeki görüşlerini İl Müdürlüğü’ne ilettiği anlaşılmaktadır.
15. Harcırah Kanunun 8’inci maddesinde harcırah verilecek kimseler arasında memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlerin, milli ve resmi spor temasları dolayısıyla seyahat edecek sporcu ve idarecilerin sayıldığı; harcırahın; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva edeceği, ilgilinin bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabileceği kurala bağlanmıştır. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine dayanılarak çıkarılan dayalı olarak çıkarılan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nde harcama talimatının tanımı yapılarak yurtiçi geçici görevlendirme yolluklarının unsurları belirlenmiştir. Mezkûr Yönetmelikte (bkz. 9 no’lu prg.) de ifade edildiği üzere Harcama
Talimatı bir giderin geçişi veya kesin olarak ödenebilmesini sağlayan kanuni bir belge niteliğinde olup görevin gerçekleştirilmesini müteakip Görevlendirme yazısında adı geçen kişilere İdare tarafından ödeme yapılacağının teminatı anlamına gelmektedir. Nitekim harcama talimatı ve görevlendirme yazısı (ya da oluru) birbiri yerine geçen eşdeğer belgelerdir.
16. Somut olaya konu belgeler incelendiğinde; Türkiye Güreş Federasyonu İl Temsilciliği tarafından İzmir’de gerçekleşen grup müsabakalarına katılacakların isimlerinin belirlenerek
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Eskişehir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne bildirildiği, anılan yazı üzerine İl Müdürlüğü tarafından mezkûr Yönetmelikte harcama talimatı olarak tanımı yapılmış olan görevlendirme yazısının hazırlandığı, görevlendirmenin kanuni dayanağı, ödemenin yapılacağı kullanılabilir ödeneği gibi ilgili mevzuat uyarınca söz konusu belgede bulunması gereken unsurlara yazıda yer verildiği ve ‘Güreş Kafile Onayı’ konulu Görev Oluru’nun onaylandığı görülmektedir.
17. İdarenin Kurumumuza, söz konusu görevlendirme yazısı kapsamında ödeme yapılmamasına ilişkin sunmuş olduğu Başbakanlık Genelgesinin “… dereceye giremeyen sporcuların harcırahları, ilin sporcu potansiyeli, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ nün bütçe imkânları ve ilin yerel imkânları da dikkate alınarak Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerince karşılanabilecektir.” şeklindeki ilgili maddesi ile Türkiye Güreş Federasyonu ilgili Talimatının
11 no’lu paragrafta yer verilen hükmüne dayandırıldığı görülmektedir. Anılan Talimat
hükmüne göre somut olayda söz konusu görevlendirme yazısında adı yer alan İdareci … ile başvuran antrenör … …’un yol ücretleri ile müsabaka gün sayısına göre yol ve ikamet yevmiyelerinin, harcırahlarının organizasyonu üstlenen sponsor kurum veya Federasyon tarafından karşılanması gerekmektedir. Mezkûr Talimatta grup müsabakalarına katılan tüm çocuk sporcuların yol masraflarına ilişkin bir hüküm bulunmamakla birlikte sadece somut olaya konu müsabaka kapsamında Türkiye genelinde ilk 6 dereceye giren sporculara harcırah ödeneceği kurala bağlanmıştır. Diğer yandan 2012 yılında yürürlüğe giren Bağımsız Spor
Federasyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamından teknik elemanlar ve sporculara ödenecek ücretlerin kamu kaynaklarından karşılanabileceği anlaşılmaktadır (bkz. 9 no’lu prg.). 3289 sayılı Kanunun 2004 yılında eklenen ek 9’uncu maddesi ile kurulan ve adı daha sonra bağımsız federasyonlar olarak değiştirilen Özerk
Federasyonlarda uygulama bütünlüğü sağlamak amacıyla çıkarılan Mezkûr Genelge’ye bakıldığında ise dereceye giremeyen sporcuların yol masraflarına ilişkin bir hükmün de hazırlandığı ve hüküm uyarınca dereceye giremeyen sporcuların yol masraflarının il müdürlüklerince karşılanabileceğinin ifade edildiği görülmektedir. Buna göre, daha önce tamamen Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü teşkilatı içerisinde Daire Başkanlığı şeklinde yer alan Federasyonlara bağlı sporcuların tüm masrafları Devlet tarafından karşılanırken
Federasyonlara özerk statü tanınmasını takiben İdarenin düzenleyici işlemlerinden olan
Genelge ile gerek özerk Federasyonlara gerek İl müdürlüklerine yol gösterici ilkeler belirlenmiş, dereceye giremeyen sporcuların yol masraflarının ödenmesinde İl Müdürlüklerine takdir yetkisi tanınmıştır.
18. Takdir yetkisi İdarenin belli bir konuda karar alıp almama veya birden fazla karar arasında seçim yapma imkânına denilmektedir. Somut olayda takdir yetkisinin kullanılmasında mezkur
Genelge ile İdareye ilin sporcu potansiyeli, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ nün bütçe imkânları ve ilin yerel imkânları olmak üzere üç farklı yol gösterici kriter belirlenmiştir. Dolayısıyla, mevcut olayda TGF tarafından İzmir’de düzenlenen grup müsabakasına katılacak sporcuların
TGF İl Temsilciliği tarafından İl Müdürlüğüne bildirilmesini takiben yol masraflarının dereceye girmemeleri halinde İl Müdürlüğünce ödenip ödenmeyeceğinin bu üç esas çerçevesinde değerlendirildiği ve bu değerlendirme sonucunda şikâyete konu Olur’un verilmiş olduğu kabul edilmektedir. İdare tarafından 6 sporcuya müsabakaya katılım için onay verildiği, bu 6 sporcudan aynı olurda ferdi sporcuya harcırah ödemesi yapılırken, spor
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
kulübüne bağlı 5 sporcuya harcırah ödenmemesinin yerinde olmadığı, nitekim mezkur
Başbakanlık Genelgesinin dereceye giremeyen sporculara harcırah verilmesine ilişkin maddesinde ferdi sporcu-kulüp sporcusu ayrımına gidilmediği, İdare tarafından müsabakaya katılım onayı verildikten sonra harcırah ödenmemesine ilişkin olarak haklı bir gerekçenin sunulamadığı, dolayısıyla, İdarenin Harcama Talimatı’nın gereğini yerine getirmesine ilişkin zaman serbestisinden bahsedilebilecek olsa da somut olay üzerinden bir yılı aşkın zaman geçtiği düşünüldüğünde İdarenin 18/06/2018 tarih ve … sayılı ‘Güreş Kafile Onayı’ konulu ‘Harcama
Talimatı’ kapsamında gerekli ödemeyi ivedilikle gerçekleştirmesi gerektiği görülmektedir.
19. Gerçekleştirilecek ödeme ise İdarenin iddia ettiği üzere dernek statüsündeki Eskişehir
Gençlik ve Spor Kulübüne yapılacak bir ödeme olmamakla birlikte anılan Harcama Talimatı gereği söz konusu Spor kulübüne değil bu kulübe üye çocuk sporcular adına belirlenecek bir mutemete ya da velilere ödemenin gecikmeksizin yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda, İdarenin Dernekler Kanuna tabi Spor Kulübü sporcularına İl Müdürlüklerince ödeme yapamayacağı yönündeki açıklaması hukuken yerinde değildir.
20. Bu itibarla, 17 no’lu paragrafta yer verilen açıklamalar dikkate alındığında, sporcuların dereceye girmemeleri halinde masraflarının il müdürlüğünce karşılanıp karşılanmayacağının ve TGF ilgili Talimatına göre dereceye girmeleri halinde
Federasyon tarafından ödeme yapılacağının Görevlendirme yazısının onaylanmasından önce değerlendirmiş veya uyuşmazlığa konu Olur yazısında açıklanan sınırlayıcı unsurlara yer verilmiş olması gerektiği düşünülmektedir.
21. Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğine; İdarenin Harcama Talimatı’nın gereğini yerine getirmemesinde yer alan gerekçelerin dayanaktan yoksun olduğu, anılan gerekçelerin
Görevlendirme Oluru onaylanmadan evvel değerlendirilmesi gereken unsurları taşıdığı, Harcama Talimatının Kanun ve Yönetmelik gereği kesin ödemelerin gerçekleştirilmesini gerektiren bir belge niteliğini haiz olduğu, İdarenin kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlemlerinden olduğu, usul ve esas şartlarını barındıran ve onaylanmış bir Harcama Talimatına ilişin ödemenin yapılması hususunda İdarenin takdir yetkisinin bulunmadığı, İdarenin takdir yetkisinin Harcama Talimatının onaylanmasından önce bulunduğu, anılan Talimatın şahıslar adına olduğu, Spor Kulübüne yapılacak bir ödemeyi içermediği, Harcama Talimatında adı geçen çocuklar için ilgili Yönetmelik hükümleri çerçevesinde mutemet belirlenerek veya velilerine ödemenin yapılması gerektiği, İdarenin 08/02/2019 tarih ve … sayılı başvuranın talebinin reddini içeren işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Eskişehir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nün karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Eskişehir
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Eskişehir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nün 18/06/2018 tarih ve … sayılı ‘Güreş Kafile Onayı’ konulu ‘Harcama Talimatı’ uyarınca anılan belgede adı geçen kişilere tahakkuk eden tutarın ödenmesi yönünde ESKİŞEHİR GENÇLİK VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜ’NE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
ESKİŞEHİR GENÇLİK VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın, BAŞVURANA ve ESKİŞEHİR GENÇLİK VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜ tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.