|
ÖZET: Başvuru, Odunpazarı/Eskişehir’de ikamet eden bir kişinin, apartmanındaki ısıtma sisteminden kaynaklanan gürültü nedeniyle bağımsız bir ölçüm yapılmasını talep etmesi üzerine gerçekleşmiştir. Başvuran, Makina Mühendisleri Odası tarafından gerçekleştirilen gürültü ölçümünün, ilgili yönetmeliklere uygun yapılmadığını ve bu durumun sağlık sorunlarına yol açtığını öne sürmüştür. Ölçüm sonuçlarının, brülör kademeleri ve devir daim pompalarının gürültü seviyelerini ayrı ayrı değerlendirmeden yapıldığını belirten başvuran, yanlışlıkların giderilmesi ve bağımsız bir ölçüm yapılması talebinde bulunmuştur.
Makina Mühendisleri Odası, başvuranın iddialarını yanıtlayarak, gürültü ölçümünün Oda üyeleri tarafından gerçekleştirildiğini ve ölçüm sonuçlarının yönetmeliklere uygun olduğunu savunmuştur. Ancak, başvuranın tekrar ölçüm talebi üzerine, Oda tarafından bu ölçümün tekrarlanacağı bildirilmiştir. Oda, yapılan hataların kasıtlı olmadığını ve disiplin işlemi gerektirmediğini ifade etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuru ve iddiaları değerlendirerek, meslek odalarının disiplin yönetmeliği çerçevesinde işlem yapması gerektiği yönünde tavsiyede bulunmuştur. Bu bağlamda, ilgili Oda’nın, başvuranın taleplerine uygun bir şekilde hareket etmesi ve gerekli işlemleri yapması gerektiği belirtilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/13290-S.20669
BAŞVURU NO : 2019/11742
KARAR TARİHİ : 20/12/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI BAŞKANLIĞI
Başvuranın ikamet ettiği apartmanda ısıtma sisteminden
BAŞVURUNUN KONUSU :
kaynaklanan gürültüye ilişkin olarak bağımsız tarafsız kişilerce gürültü ölçümü gerçekleştirilmesi ve ölçüm sonuçlarının Oda üyesi ve personelince daha önce hazırlanan rapordan farklı çıkması halinde ilgililer hakkında işlem tesis edilmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 24/06/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan K
Odunpazarı/Eskişehir adresinde ikamet etmekte olduğunu, söz konusu binada ikamet eden ve numaralı dairelerin bodrum katında bulunan 800000 kcal çift kademeli hava üflemeli brülör ve uğultulu devir daim pompaları ile gürültü yaratan kazan ve baca uğultusu nedeniyle ailesinin ve kendisinin sağlık durumunun bozulduğunu, gürültü ölçümünün yapılması için site yönetimince
2019 yılı Ocak ayında Makina Mühendisleri Odasına başvurularak bilirkişi incelemesi
talebinde bulunulduğunu, Oda tarafından gerçekleştirilen gürültü ölçümünün 02/04/2019 tarihinde “Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik” gürültü ölçüm mevzuatına aykırı bir biçimde gerçekleştirildiğini, hava üflemeli brülörün her kademesi için ölçüm sonuçları alınması ve devir daim pompaları uğultu gürültülerinin ayrı ayrı alınması gerekirken kazan brülörünün hangi kademede çalıştığının dahi kontrol edilmeden ölçüm işlemi gerçekleştirildiğini, kademe değişikliklerinde gürültü değişikliklerinin raporda belirsiz olduğunu, hazırlanan bilirkişi raporunun 7 no’lu tablosunda ölçüm sonuçlarının konutlar için jeneratör, hidrofor, kompresör, yakma kazanı, asansör, çöp bacaları gibi kaynaklardan yayılan gürültüyü kapsamamasına rağmen “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliği” kapsamında değerlendirildiğini, ilgili Yönetmelik kapsamında değerlendirme yapılıyor ise Yönetmeliğin 26 ıncı maddesi uyarınca hassas kullanımlara iletilen gürültü seviyesinin Leq gürültü göstergesi cinsinden arka plan gürültü seviyesini 5 dBA’dan fazla aşamayacağını, ancak gerçekleştirilen ölçümlerde söz konusu arka plan gürültü seviyesinin dikkate alınmadığını, bilirkişi raporu 6 no’lu tablosunda “Binaların Gürültüye Karşı Korunması
Hakkında Yönetmelik” uyarınca değerlendirme yapıldığını ancak şikayete konu gürültünün
Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde tanımlanan “kesikli gürültü” kapsamında değerlendirilmesi ve ölçüm sonuçlarının Yönetmeliğin Ek-5 Tablo 5.2’de yer alan değerler cinsinden analiz edilmesi gerekirken Yönetmeliğin 12 inci maddesinde tanımlanan mekan içi gürültü kapsamında ele alınarak Ek-4 Tablo 4.1’de yer alan değerler bakımından analiz edildiğini, ölçüm sonuçlarının bilinçli olarak saptırıldığını, Oda Genel Merkezine söz konusu yanlışlıkları iletmesi üzerine ölçümün tekrarlanacağının tarafına bildirildiğini ancak yanlış rapor hazırlayan
Makina Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi personelleri hakkında işlem başlatılmasına gerek olmadığının ifade edildiğini belirterek Makina Mühendisleri Odasından bağımsız tarafsız kişilerce ölçümün Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirilmesini ölçüm sonuçlarının farklı çıkması halinde yanlış ölçüm yapan Makina Mühendisleri Odası üyesi bilirkişiler hakkında işlem tesis edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 24/08/2019 tarihli ve . sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden TMMOB Makina Mühendisleri Odası Başkanlığının 27/09/2019 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. TMMOB Makina Mühendisleri Odasının anayasal kuruluş amaçları görev ve yetkileri doğrultusunda yürüttüğü faaliyetler kapsamında gerek Oda üyelerine gerekse kamuya yönelik olarak Bilirkişilik-Ekspertizlik-Hakemlik ve Teknik Müşavirlik niteliğinde çeşitli mesleki ve teknik hizmetler de sunduğu, şikayete konu gürültü ölçüm hizmetlerinin Odanın üçüncü kişi, kurum ve kuruluşların talepleri üzerine yürüttüğü bu türden mesleki ve teknik hizmetler arasında bulunduğu, 2.2. Başvuruya konu site yönetiminin 14/02/2019 tarihli dilekçe ile Odaları Eskişehir Şubesi
Yönetim Odası Başkanlığına başvurarak no’lu blokta kalorifer kazanı ve baca sisteminden kaynaklanan ses şikayeti olduğunu bildirdiğini ve no’lu dairelerde ses ölçümü yapılmasını ve kazanın ekonomik ömrünü doldurup doldurmadığının tespitini talep ettiğini, Odalarınca Oda üyesi iki makina mühendisinin gürültü ölçümünü gerçekleştirmek üzere görevlendirildiği, gürültü ölçümünün 02/04/2019 tarihinde gerçekleştirildiği ve konuya ilişkin hazırlanan raporun 24/04/2019 tarihinde site yönetimine sunulduğu, 2.3. Başvuranın 14/05/2019 ve 19/05/2019 tarihinde gerçekleştirdiği ve rapor sonuçlarında hatalı değerlendirmeler yapıldığı gerekçesiyle gürültü kontrolünün tekrarlanması talebi ile
Odalarına gerçekleştirdiği başvurulara 24/05/2019 tarihli yazı ile cevap verildiği ve gürültü ölçümünün tekrarlanmasının uygun görüldüğünün başvurana bildirildiği, başvuranın 24/05/2019 ve 12/06/2019 tarihli dilekçeleri ile önceki başvurularında değindiği hususların aydınlatılmadığını belirterek tekrarlanan ölçümün Oda Genel Merkezince gerçekleştirilmesi ve yanlış değerlendirme yapan bilirkişilerin incelenmesi talebinde bulunduğu, konuya ilişkin olarak Odalarının 19/06/2019 tarihli cevabi yazısında, raporda yapılan hataların art niyetli olmadığının, bu itibarla ilgili üye ve personel hakkında işlem yapılmasına gerek duyulmadığının başvurana bildirildiği, 2.4. Başvuranın “Hava üflemeli brülörün her kademesi için ölçüm sonuçları alınması ve devir daim pompaları uğultu gürültülerinin ayrı ayrı alınması gerekirken kazan brülörünün hangi kademede çalıştığının dahi kontrol edilmeden ölçüm işlemi gerçekleştirildiği” yönündeki iddiasına ilişkin olarak; kazan brülörünün 2 kademeli olduğu, ölçümlerin şikayet sahibi nezaretinde gerçekleştirildiği, gece ölçümlerinin “Binaların Gürültüye Karşı
Korunması Hakkında Yönetmelik” kapsamında 23:00-07:00 saatleri arasında yapılacağının belirtildiği, ölçümlerin maksimum kapasitede (kazan soğukken) gerçekleştirilebilmesi amacı ile saat 05:30’da yapıldığı, brülörün kazanın soğuk olması nedeni ile önce 1. kademede çalışmaya başladığı ve kısa bir süre sonra 2. kademeye geçtiği, gürültü ölçümlerinin kazanın 2.
kademe konumunda gerçekleştiği, brülör gürültü seviyesi, brülörün maksimum kapasitede çalışmasında en yüksek değere ulaştığından ölçümlerin en olumsuz şartların göz önüne alınarak yapıldığı, 2.5. Başvuranın “…Kademe değişikliklerinde gürültü değişikliklerinin raporda belirsiz olduğu, hazırlanan bilirkişi raporunun 7 no’lu tablosunda ölçüm sonuçlarının konutlar için jeneratör, hidrofor, kompresör, yakma kazanı, asansör, çöp bacaları gibi kaynaklardan yayılan gürültüyü kapsamamasına rağmen “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” kapsamında değerlendirildiği, ilgili Yönetmelik kapsamında değerlendirme yapılıyor ise
Yönetmeliğin 26 ıncı maddesi uyarınca hassas kullanımlara iletilen gürültü seviyesinin Leq gürültü seviyesi cinsinden arka plan gürültü seviyesini 5dBA’dan fazla aşamayacağı, ancak gerçekleştirilen ölçümlerde söz konusu arka plan gürültü seviyesinin dikkate alınmadığı” yönündeki iddiasına olarak; ölçümlerin brülör gürültü seviyesi (brülörün maksimum kapasitede çalışmasında en yüksek değere ulaştığından) en olumsuz işletme şartlarına göre yapıldığı, 2.6. Başvuranın “Bilirkişi raporunun 6 no’lu tablosunda “Binaların Gürültüye Karşı
Korunması Hakkında Yönetmelik” uyarınca değerlendirme yapıldığı ancak şikayete konu gürültü Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde tanımlanan “kesikli gürültü” kapsamında değerlendirilmesi ve ölçüm sonuçlarının Yönetmelik Ek-5 Tablo 5.2’de yer alan değerler cinsinden analiz edilmesi gerekirken Yönetmeliğin 12 inci maddesinde tanımlanan mekan içi gürültü kapsamında ele alınarak Ek-4 Tablo 4.1.’de yer alan değerler bakımından analiz edildiği” yönündeki iddiasına ilişkin olarak; 02/04/2019 tarihli Bilirkişilik Raporunda, “Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkındaki Yönetmelik”in 13. maddesi ve Ek-5 Tablo 5.1. kapsamında sehven değerlendirme yapılmış olup sehven yapılan bu hatanın giderilmesi amacıyla ölçümün tekrarlanacağı hususu 24/05/2019 tarih ve 44.10.2384 ile 19/06/2019 tarih ve sayılı cevabi yazılar ile başvurana iletildiği, 2.7. Başvuruya konu ölçümün en güvenilir ve doğru sonuç elde edilebilmesi bakımından havaların en soğuk olduğu (kış ayında) bir dönemde gerçekleştirilmesinin planlandığı, 2.8. Başvuranın TMMOB Makina Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi personelleri tarafından söz konusu raporun kasten saptırıldığı, raporda 4 ayrı kişinin imzası bulunduğu ve kasıtsız bir biçimde hata yapılması imkanı bulunmadığı iddiasına ilişkin olarak; şikayete konu gürültü ölçümlerinin TMMOB Makina Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesinin bir üyesi ile bir teknik görevli olmak üzere iki kişi tarafından gerçekleştirildiği, Odanın bir diğer üyesi ve bir teknik görevlinin ise kazanın ekonomik ömrünü doldurup doldurmadığına ilişkin inceleme yaptığı ve gürültü ölçümü ile ilgilerinin bulunmadığı, 2.9. Bu çerçevede, başvuruya konu bilirkişi raporunun mevzuata aykırı olarak düzenlenmesinin söz konusu olmadığı, ölçümün tekrarlanması hususunun programa alındığı ve herhangi bir kasıt veya kötü niyet taşımayan aksaklıkların ortadan kaldırılması için gerekli girişimlerde bulunulduğu, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” , 3.2. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları başlıklı 135 inci maddesinde; “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir…” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 27.01.1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun
“I-Odalar Birliği” başlıklı 2 nci maddesinde; “…Birliğin kuruluş amacı: a) Bütün mühendis ve mimarları ihtisas kollarına ayırmak ve her kol için bir oda kurulmasına karar vermek; Bu suretle aynı ihtisasa mensup meslek mensuplarını bir Odanın bünyesinde toplamak; merkezde idare heyeti, haysiyet divanı ve murakıplar gibi görevlilere yetecek kadar üyesi bulunmayan
Odanın merkezini, Umumi Heyetin belirleyeceği yerde açmak; b) Mühendislik ve mimarlık mesleği mensuplarının, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplinini ve ahlakını korumak için gerekli gördüğü bütün teşebbüs ve faaliyetlerde bulunmak; c) Meslek ve menfaatleriyle ilgili işlerde resmi makamlarla işbirliği yaparak gerekli yardımlarda ve tekliflerde bulunmak, meslekle ilgili bütün mevzuatı normları, fenni şartnameleri incelemek ve bunlar hakkındaki görüş ve düşünceleri ilgililere bildirmektir.” 6. 15.03.2002 tarih ve 24696 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Mühendis ve Mimar
Odaları Birliği Makina Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği “Oda’nın Amaçları” başlıklı 6 ıncı maddesinde; “Oda’nın amaçları şunlardır : … c) (Değişik bend: 03/09/2004 –
25572 S. R.G. Yön./1. md.) İş ve işçi güvenliği, ergonomi, çevrenin korunması ve enerjinin
üretimi ve yönetimi, ölçüm ve test cihazlarının kalibrasyonu ve benzeri sanayie yönelik araştırma, geliştirme konularında teknik ve bilimsel her türlü çalışmalarda bulunmak, gereksinilen ölçüm, test ve kontrolleri yapmak ve raporlandırmak, uygunluk değerlendirme ve belgelendirme faaliyetlerinde bulunmak, Oda’nın üyelerinin bu konudaki uzmanlık çalışmalarını toplumun yararına sunmak, araştırma, eğitim ve testlere yönelik uygulama merkezleri ve laboratuarlar kurmak, …” 7. 10.07.2002 tarih ve 24811 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Mühendis ve Mimar
Odaları Birliği Disiplin Yönetmeliği’nin; 7.1. “Disiplin Cezaları ile İlgili Genel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Disiplin cezaları, meslek mensuplarının Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununa, Tüzüğüne ya da Ana Yönetmeliğine, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Genel Kurul kararlarına, ilgili Odanın Tüzüğüne ya da Ana Yönetmeliğine, Genel Kurul kararlarına ya da
Yönetmeliklerine aykırı hareketleri görülenlere, meslekle ilgili işlerde gerek kasten gerekse ihmal göstermek suretiyle maddi ya da manevi zarar oluşturabilecek davranışta bulunanlara, aktettiği sözleşmelere uymayan, meslek şeref ve haysiyetiyle bağdaşmayan hareketleri saptananlara verilir.” 7.2. “Disiplin İşlerinde Yetki” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Disiplin işlerinde yetkili kurullar Oda Onur Kurulları ile Yüksek Onur Kuruludur. Oda Onur Kurullarının yetki alanı
Oda ile sınırlıdır. Şubeler, üyelerin şikayet dilekçelerini Oda Yönetim Kurullarına, Odalar başka Odaları ilgilendiren olayları ilgili Odanın Yönetim Kuruluna iletmekle yükümlüdürler.” 7.3. “Disiplin Suçları ve Cezalar” başlıklı üçüncü bölümünde 7., 8., 9. ve 10. maddelerde; “Yazılı Uyarı Cezaları”, “Para Cezaları”, “Meslek Uygulamasının Yasaklanması Cezası”, “Odadan İhraç Cezası” nın hangi hallerde verileceği, 7.4. “Disiplin Soruşturması” başlıklı dördüncü bölümün “Genel Kural” başlıklı 12 inci maddesinde; “Disiplin işlemleri soruşturma ve kovuşturma olarak iki bölümdür. Disiplin kovuşturmasına yer olmadığına ya da Onur Kuruluna sevk edilmesine karar verilebilmesi için
Oda Yönetim Kurulunca atanmış soruşturmacı tarafından soruşturmanın yapılmış olması gerekir.
Disiplin soruşturma ve kovuşturmalarında ilgiliye, kendisine yöneltilen suçun açık ve yazılı olarak bildirilmesi, yazılı savunmasının istenmesi ve bu savunma için 15 (onbeş) günlük bir süre tanınması zorunludur.” 7.5. “Bildirim” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Sözlü ya da yazılı bildirim, herhangi bir kişinin ilgili Oda birimlerine başvurması ve hakkında bildirimde bulunduğu meslek mensubunu belirtip iddialarını açıklamasıyla yapılmış olur.” 7.6. “İlk İnceleme ve Soruşturmacı Atanması” başlıklı 16 ıncı maddesinde; “Oda Yönetim
Kurulu, ivedi durumlar dışında bildirimin yapılmasından itibaren en geç iki ay içinde konuyu
inceleyerek:
a) Bildirimi soruşturmaya değer görmezse, soruşturma açılmasına yer olmadığına ilişkin kararını bildirimde bulunan tarafa bildirir.
b) Bildirimi soruşturmaya değer gördüğünde ise Yönetim Kurulu, bildirimi inceleyerek (…) bir ya da birkaç Oda üyesini soruşturmacı olarak atar. Soruşturmacı olarak atanan üyenin Oda
Onur Kuruluna seçilme yeterliğinde olması gerekir. Soruşturmacının atandığına dair Yönetim
Kurulu Kararı bulunmak zorundadır. Soruşturmacı olarak atanan üye görevi kabul etmeyebilir.
Eğer bildirimde bulunan kişi aynı zamanda Yönetim Kurulu üyelerinden biri ise bu atama kararında oylamaya katılamaz. Soruşturmacı raporunu hazırlayarak Yönetim Kuruluna sunar.” hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, TMMOB Makina Mühendisleri Odası tarafından gerçekleştirilen gürültü ölçüm sonuçlarının bilinçli olarak saptırıldığını ve mevzuata aykırı biçimde düzenlendiğini belirterek bağımsız ve tarafsız kişilerce ölçümün tekrarlanmasını, farklı sonuçlar elde edilmesi halinde ilgili raporu hazırlayan bilirkişiler hakkında işlem tesis edilmesini talep etmektedir.
10. Anayasanın 135 inci maddesinde; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan kamu tüzelkişilikleri olduğu düzenlenmiştir. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Makina Mühendisleri Odası
Ana Yönetmeliği’nin 6 ıncı maddesinde ise iş ve işçi güvenliği, ergonomi, çevrenin korunması ve enerjinin üretimi ve yönetimi, ölçüm ve test cihazlarının kalibrasyonu ve benzeri sanayie yönelik araştırma, geliştirme konularında teknik ve bilimsel her türlü çalışmalarda bulunmak, gereksinilen ölçüm, test ve kontrolleri yapmak ve raporlandırmak, uygunluk değerlendirme ve belgelendirme faaliyetlerinde bulunmak, Oda’nın üyelerinin bu konudaki uzmanlık çalışmalarını toplumun yararına sunmak, araştırma, eğitim ve testlere yönelik uygulama merkezleri ve laboratuarlar kurmak Makina Mühendisleri Odasının amaçları arasında sayılmıştır.
11. Başvuranın ikamet etmekte olduğu site yönetiminin başvurusu üzerine 02/04/2019 tarihinde
TMMOB Makina Mühendisleri Odası üyesi iki makine mühendisi tarafından – Bloğun farklı dairesinin no’lu daireler) yatak odası ile kazan dairesinde tesisattan kaynaklı gürültü ölçümü gerçekleştirildiği, ölçüm sonucunda elde edilen sonuçların Binaların Gürültüye
Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik ile Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve
Yönetimi Yönetmeliği kapsamında belirlenmiş olan sınır değerler ile karşılaştırıldığı, bu çerçevede her üç dairede ölçülen gürültü düzeyinin “uygun” olarak değerlendirildiği, öte yandan kazan dairesinde hidrofordan kaynaklanan gürültü değerinin normalden çok yüksek olduğu, kazan dairesindeki yüksek ses düzeyinin kalorifer kazanının 800.000 kcal/h kapasiteli çift kademeli üflemeli brülörlü olması, kazan dairesinin gürültüye karşı yalıtılmamış olması, su boru hatları ve askı sistemlerinin binaya montajında titreşime karşı önlem alınmamış olması, kazan dairesi kapısının metal olması, kapı ve duvarlarında sese karşı herhangi bir yalıtım olmamasından kaynaklandığı tespitinde bulunulduğu, kazan bacasının bina dışından no’lu dairelerin yatak odası yakınından çıktığı, kazan bacasının yetkilendirilmiş baca firmaları tarafından baca ses izolasyonu, hız ve kesit kontrolünün yapılması gerektiği, Binaların
Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmeliği Ek-8 Mekanik Sistemlerde Gürültü
Kontrolü Kuralları başlığı altında yer alan önlemlerin yerine getirilmediği sonucuna varıldığı görülmüştür.
12. Başvuranın 24/04/2019 tarihli bilirkişi raporu ile ilgili olarak TMMOB Makina
Mühendisleri Odası Başkanlığına başvurduğu ve raporda hatalı değerlendirmeler yapıldığını iddia ederek havaların soğumasını takiben farklı bir bilirkişi tarafından gürültü ölçümünün tekrarlanması talebinde bulunduğu, Odanın 24/05/2019 tarihli cevabi yazısı ile gürültü ölçümünün tekrarlanacağının başvurana bildirildiği, başvuranın Oda Başkanlığına sunduğu 24/05/2019 tarihli dilekçe ile bir önceki dilekçesinde değindiği hususların cevapsız bırakıldığını belirterek hazırlanmış bilirkişi raporu ile tarafının bilinçli olarak yanıltılmaya ve site yönetiminin haklı çıkartılmaya çalışıldığı iddiasıyla gürültü ölçümü ve ısıtma sistemine ilişkin raporu hazırlayan bilirkişiler ve personeller hakkında inceleme yapılması ve gürültü ölçümünün aynı şube tarafından değil Oda Genel Merkezince tekrarlanması talebinde bulunduğu, Odanın konuya ilişkin 19/06/2019 tarihli yazısından; şikayete konu gürültü ölçümüne ilişkin raporun
Odanın başka bir şubesine gönderildiği ve şube tarafından “düzenlenmiş olan raporda hatalar olmasına rağmen ölçümün yapılışı raporun düzenlenişi anlamında herhangi bir art niyet, kişi/kurum kayırma veya ihmal olmadığını anlaşıldığı ve ölçüm tekrarının isabetli bir karar olduğu” değerlendirmesinde bulunulduğunun ifade edildiği, bu çerçevede şikayete konu raporda yapılan hatanın art niyet olmadan sehven yapıldığı, Odaları Eskişehir Şubesince söz konusu kontrollerde bilirkişi olarak görevlendirilen Oda üyesi ve şube personelleri hakkında
Oda Genel Kurulunda işlem başlatılmasına gerek görülmediği ve ölçümün tekrarlanması kararının yerinde olduğu sonucuna varıldığı görülmüştür. TMMOB Makina Mühendisleri
Odası Eskişehir Şubesi ile 02/12/2019 tarihinde gerçekleştirilen telefon görüşmesinde söz konusu gürültü ölçümünün henüz gerçekleştirilmediği havaların iyice soğuması ile birlikte tekrarlanacağı ifade edilmiştir.
13. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Disiplin Yönetmeliği’nin 3. maddesinde; disiplin cezalarının meslek mensuplarının Oda mevzuatına aykırı hareket etmeleri, meslekle ilgili işlerde gerek kasten gerekse ihmal göstermek suretiyle maddi ya da manevi zarar oluşturabilecek davranışta bulunmaları, aktettiği sözleşmelere uymamaları, meslek şeref ve haysiyetiyle bağdaşmayan hareketlerinin saptanması halinde verileceği, 7., 8., 9. ve 10.
maddelerde; disiplin cezaları kapsamında yazılı uyarı cezaları, para cezaları, meslek uygulamasının yasaklanması cezası ve odadan ihraç cezasının hangi hallerde verileceği, 12.
maddesinde; disiplin işlemlerinin soruşturma ve kovuşturma olarak iki bölümden oluştuğu, disiplin kovuşturmasına yer olmadığına ya da Onur Kuruluna sevk edilmesine karar verilebilmesi için Oda Yönetim Kurulunca atanmış soruşturmacı tarafından soruşturmanın yapılmış olması gerektiği, 14. maddesinde; herhangi bir kişinin ilgili Oda birimlerine başvurması ve hakkında bildirimde bulunduğu meslek mensubunu belirtip iddialarını açıklamasıyla yapılmış olacağı, 16. maddesinde; Oda Yönetim Kurulunun bildirimi soruşturmaya değer görmezse soruşturma açılmasına yer olmadığına ilişkin kararını bildirimde bulunan tarafa bildireceği, bildirimi soruşturmaya değer görürse bildirimi inceleyerek bir ya da birkaç Oda üyesini soruşturmacı olarak atayacağı, soruşturmacının raporunu hazırlayarak
Yönetim Kuruluna sunacağı düzenlenmiştir.
14. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Disiplin Yönetmeliği’nin 16. maddesinde, bir kişinin ilgili Oda birimlerine başvurması ve hakkında bildirimde bulunduğu meslek mensubunu belirtip iddialarını açıklayarak bildirimde bulunması üzerine soruşturma açılıp açılmayacağı hususunda karar verme yetkisinin Oda Yönetim Kuruluna tanındığı görülmektedir. Öte yandan, şikayete konu bilirkişi raporunda hatalı değerlendirmelerin bulunduğu TMMOB Makina
Mühendisleri Odasının 19/06/2019 tarihli yazısında kabul edilmiş, ancak söz konusu bilirkişi raporunda hatalar olmasına rağmen herhangi bir art niyet, kişi/kurum kayırma veya ihmal olmadığı sonucuna varılarak ilgili bilirkişi ve şube personeli hakkında Oda Onur Kurulunda işlem başlatılmasına gerek görülmediği anlaşılmıştır.
15. Bilirkişilik yapan inşaat mühendisinin düzenlediği bilirkişi raporundan dolayı disiplin soruşturması açılarak cezalandırılması yolundaki şikayet üzerine ilgilinin Onur Kuruluna sevkine gerek olmadığına dair İnşaat Mühendisleri Odası Kararının iptali istemi ile açılan davaya ilişkin olarak Danıştay 8. Dairesi E.2005/5211 K.2006/352 sayılı Kararında; “Anayasanın 135. maddesinde yer alan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kurulacağı yolundaki kurala paralel düzenlemeye 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yasasının 2/b maddesinde de yer verilmiştir. Bu kurallar ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının örgütlenme amacının meslek mensuplarının ve bu mesleki faaliyetten yararlananların karşılıklı hak ve menfaatlerini koruyarak belli bir meslek disiplini sağlamaya yönelik olduğu belirlenmiş, bu amaç doğrultusunda meslek mensubu kimliğiyle disipline aykırı harekette bulunanlar meslek kuruluşunun denetimine tabi kılınmıştır. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Disiplin
Yönetmeliğinde de bu denetime esas teşkil eden kurallar düzenlenmiştir. Böylece disiplin hukukunun genel ilkeleri çerçevesinde meslek mensubu hakkında suç işlediğine ilişkin bir bildirimde bulunulduğunda ya da resen işletilecek süreç belirlenerek disiplin suçları ve sonuçta uygulanacak cezalarda sayılmıştır… Öte yandan, davacının şikayet konusunun meslek mensubunun bilirkişi olarak hazırladığı rapor dolayısıyla görevini gereği gibi yapmamasından kaynaklanıyor olması nedeniyle bu hususun Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası uyarınca ilgili mahkeme nezdinde değerlendirileceği yolundaki yaklaşımda kabul edilebilir değildir. Şöyle ki yukarıda da açıklandığı üzere meslek mensupları, disiplin hukuku kuralları kapsamında meslek kuruluşlarının denetimine tabi kılınmıştır. Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası uyarınca değerlendirmeye tabi tutulacak hususların ise disiplin kuralları ile bir bağlantısı olmadığı açıktır” yönünde hüküm kurmuştur.
16. Danıştay içtihatlarında meslek odalarının, oda üyesi meslek mensupları ile mensupların yürüttükleri faaliyetlerden yararlananların karşılıklı olarak menfaatlerini korumak üzere mesleki disiplini sağlamak üzere kurulduğu bu doğrultuda meslek disiplinine aykırı hareket eden ve bu kapsamda bilirkişiliği suiistimal eden meslek mensuplarının disiplin hukuku kuralları çerçevesince meslek odalarının denetimine tabi olduğu vurgulanmıştır.
17. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; şikayete konu bilirkişi raporunda kazan dairesinde meydana gelen gürültünün nedenlerinin tespit edildiği ve azaltılması için tavsiye edilen hususların bulunduğu, Oda tarafından konuya ilişkin olarak gerçekleştirilen inceleme sonucunda düzenlenmiş olan raporda yapılan hataların art niyet olmaksızın sehven gerçekleştirildiği sonucuna varıldığı ve gürültü ölçümünün havaların soğuması ile birlikte tekrarlanması yönünde karar verildiği anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, meslek odalarının Anayasada belirtilen kuruluş amaçlarından birinin meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak olduğu dikkate alındığında, sehven ya da kasten yapılan hatalara yönelik üyeler hakkında yapılan şikayetlerin yönetim kurulu veya onur kurulu tarafından karara bağlanması gerektiği ancak somut dosya kapsamında ilgili şikayetin söz konusu organlarda karara bağlandığına ilişkin bir veri olmadığı anlaşılmış olup disiplin işlemlerinin yürütülmesinde Yönetmelikte belirtilen hususlara dikkat edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazılarının süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği değerlendirildiğinden İdarelerin iyi yönetim ilkelerinden “dürüstlük”, makul “sürede karar verme” “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” “kanunilik” ve “ölçülülük” ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
İdarelere tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE, Meslek odalarının Anayasada belirtilen kuruluş amaçlarından birinin meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak olduğu dikkate alındığında, meslek mensupları hakkında yapılan şikâyetlerde Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Disiplin Yönetmeliği’nde belirtilen usuller çerçevesinde işlem tesis edilmesi hususunda
TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ MAKİNA MÜHENDİSLERİ
ODASINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Makina Mühendisleri Odasınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ
MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi