Güvenlik Bilimleri Fakültesi mezunlarının YÖKSİS’te yer almayan mezuniyet bilgileri hukuki güvenlik ve kazanılmış haklar kapsamında değerlendirilebilir mi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/3199-S.22.4856

BAŞVURU NO : 2021/15594

KARAR TARİHİ : 08/03/2022

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI

Başvuranın mezuniyet bilgilerinin YÖKSİS üzerinde yer alması talebi

BAŞVURUNUN KONUSU :

hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 13/09/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza gerçekleştirilen başvuruda başvuran özetle; Adana Polis Koleji ve Polis Akademisi

Güvenlik Bilimleri Fakültesi mezunu olduğunu, 2021 yılında üniversite sınavına başvuru yapmak istediğini, YÖKSİS üzerinde Dokuz Eylül Üniversitesi’nde yapmış olduğu yüksek lisans bilgilerinin yer aldığını ancak diğer mezuniyet bilgileri yer almadığından dolayı üniversite sınavına başvuru yapamadığını belirterek, eğitim hakkından faydalanabilmek için polis koleji ve lisans mezuniyet bilgilerinin YÖKSİS üzerinde yer almasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden T.C. Yükseköğretim Kurulu

Başkanlığı Hukuk Müşavirliği’nden alınan cevabi yazıda; Polis Akademisi Başkanlığı’nın, Öğrenci

Bilgi Sistemlerinin YÖKSİS ile entegre olması ve öğrenci, mezun ve akademisyen bilgilerinin YÖKSİS

Akademik Birim Ağacında yer alarak Kurulumuzun e-devlet kapısı üzerinden sunduğu hizmetlerden faydalanmalarına ilişkin yazısı 01.04.2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelenmiş, Polis Akademisi Başkanlığı’na bağlı önlisans ve lisansüstü eğitim veren yükseköğretim kurumlarının YÖKSİS Akademik Birim Ağacında yer alması uygun görülmüş, Güvenlik Bilimleri

Fakültesi 27.03.2015 tarih 6638 sayılı Kanun ile 4652 sayılı Kanun’un 43.maddesine eklenen Geçici 7.

Madde ile kapatıldığından YÖKSİS Akademik Birim Ağacında yer alması uygun görülmediği, açıklanmıştır.

III.İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz”, 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…

Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 5. 04.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun, “ Yükseköğretim Kurulunun görevleri ” başlıklı 7 nci maddesi b bendinde; “ Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, ” 6. 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanununun geçici 7 nci maddesinde; “ Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte başka bir işlem yapılmasına gerek kalmaksızın Güvenlik Bilimleri Fakültesi, Polis Amirleri

Eğitimi Merkezi Müdürlüğüne dönüştürülür ve geçici 6 ncı madde hükümleri çerçevesinde yapılacak atamalarla kadroları tamamlanır. Fakülte öğrencileri, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek üniversitelerin iktisadi ve idari bilimler fakültelerine tercihlerine göre yerleştirilirler. Yerleştirme yapılacak fakültelerin kontenjanları ile yerleştirmeye ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. “

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından gerçekleştirilen inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kabulüyle başvuranın dilekçesinde belirttiği polis koleji ve güvenlik bilimleri akademisi mezuniyet bilgilerinin YÖKSİS üzerinde yer almasına yönelik işlem tesis edilmesi yönünde Tavsiye Kararı hazırlanması Kamu Başdenetçisi’ne önerilmiştir.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Yukarıda 1 numaralı paragrafta yer verildiği üzere özetle başvuran; Adana Polis Koleji ve Polis

Akademisi Güvenlik Bilimleri Fakültesi mezunu olduğunu, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde yapmış olduğu yüksek lisans bilgilerinin YÖKSİS üzerinde yer aldığını ancak diğer mezuniyet bilgilerinin yer almadığından dolayı üniversite sınavına başvuramadığını ve diğer kamusal hizmetlerden faydalanamadığını belirterek mezuniyet bilgilerinin YÖKSİS üzerinde yer alması için Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

10. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerde özetle 01.04.2020 tarihli Yükseköğretim

Yürütme Kurulu toplantısında incelenmiş, Polis Akademisi Başkanlığı’na bağlı önlisans ve lisansüstü eğitim veren yükseköğretim kurumlarının YÖKSİS Akademik Birim Ağacında yer alması uygun görülmüş,

Güvenlik Bilimleri Fakültesi 27.03.2015 tarih 6638 sayılı Kanun ile 4652 sayılı Kanun’un 43.maddesine eklenen Geçici 7. Madde ile kapatıldığından YÖKSİS Akademik Birim Ağacında yer alması uygun görülmediği açıklamalarına yer verildiği görülmüştür.

11. Anayasa Mahkemesi’nin 2018/103 Esas ve 2019/4 Kararında “Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devletinin ön koşulları arasında hukuki güvenlik ilkesi bulunmaktadır. Hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılan ortak değerdir. Kural olarak hukuki güvenlik, kanunların geriye yürütülmemesini zorunlu kılar. Daha önce tesis edilmiş bulunan işlemlerin doğurduğu hukuki sonuçları ortadan kaldıracak şekilde yasama tasarrufunda bulunulması, hukuki güvenlik ilkesine aykırılık oluşturur. “Kanunların geriye yürümezliği ilkesi” uyarınca kanunlar, kamu yararı ve kamu düzeninin gerektirmesi, kazanılmış hakların korunması, mali hakların iyileştirilmesi gibi ayrıksı durumlar dışında ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay, işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılır. Yürürlüğe giren kanunların geçmişe ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olmaması, hukukun genel ilkelerindendir. Kanunların geriye yürümesi, getirilen yeni kuralın eski kural döneminde tamamlanmış ve hukuki sonuçlarını doğurmuş hukuksal durum, ilişki ve olaylara uygulanmasıdır. Yeni kuralın eski kural yürürlükte iken başlamakla beraber henüz sonuçlanmamış hukuksal durum, ilişki ve olaylara uygulanması ise kanunların geriye yürümesi olarak nitelendirilemez.” açıklamalarına yer verilmiştir.

12. Kazanılmış haklara saygı, hukuk devletinin en önemli unsurlarından olan hukuk güvenliğinin önemli bir gereğidir. Kazanılmış haklar, soyut hukuk kurallarının kişilere uygulanması sonucunda doğan öznel hukuki durumlar ile hukuka aykırı olmakla birlikte belli koşullar altında hukuk düzeni tarafından hak doğurduğu kabul edilen fiili durumlarda bulunan kişilere hakkının yerine getirilmesini isteme yetkisi, diğer yandan da devlete ve üçüncü kişilere hak sahibinin hakkına saygı gösterme yükümlülüğü getiren çeşitli durumları ifade etmektedir. (D.Çiğdem SEVER, Danıştay Kararları Işığında İdare Hukukunda Kazanılmış

Haklar, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2006, s.43)

Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haktır. Kişilerin hukuk düzenine güvenerek elde ettikleri hakların sonradan çıkarılacak yasal düzenlemelerle ihlal edilmemesi bu ilkenin gereğidir. (Anayasa Mahkemesinin 04/05/2006 tarihli ve

E.2006/64, K.2006/54 sayılı kararı)

13. Yukarıda başvuranın iddiaları, idarenin cevabi yazısı ve konu hakkındaki Anayasa Mahkemesi

Kararı ve diğer mevzuat ışığında somut olay incelendiğinde; İdarenin Güvenlik Bilimleri Fakültesi

27.03.2015 tarih 6638 sayılı Kanun ile 4652 sayılı Kanun’un 43.maddesine eklenen Geçici 7. Madde ile

kapatılmasından dolayı YÖKSİS Akademik Birim Ağacında yer vermemesi işlemi her ne kadar adı geçen fakültenin kapatılmasından sonra mevzuata uygun olsa da, ilgili Kanunun yürürlük tarihinden önce mezun olmuş olan öğrencilerin bilgilerinin YÖKSİS üzerinde yer almaması hukuki güvenlik ve kazanılmış haklara saygı ilkelerine aykırı bir durum meydana getirdiği tespit edilmiştir.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Güvenlik Bilimleri Fakültesi’nin kapatılmış olduğu 27/03/2015 tarihinden önce mezun olmuş olan öğrencilerin bilgilerinin YÖKSİS üzerinde yer almaması işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belge talep yazısına cevabın süresi içerisinde Kurumumuza gönderildiği ancak Kurumumuz tarafından talep edilen bilgi ve belgelerin cevaplanmasında dikkatli ve özenli davranılmadığı, şeffaflık ve kararların gerekçeli olması ilkelerinin gereklerinin yerine getirilmediği göz önünde bulundurularak bu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın mezuniyet bilgilerinin YÖKSİS üzerinde yer alması hususunda YÜKSEKÖĞRETİM

KURULU BAŞKANLIĞINA tavsiyede bulunulmasına,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde

Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi