|
ÖZET: Bu karar, başvuranın 2017 yılı Sözleşmeli Subaylıktan Muvazzaf Subaylığa Geçiş Sınavı sonucunda başarısız sayılma işleminin iptali talebine ilişkindir. Başvuran, uzun yıllar TSK’da sözleşmeli subay olarak görev yapmış ve sınavda 82 puan alarak mülakata girmeye hak kazanmıştır. Ancak, mülakat sonrası başarısız sayılmıştır. Başvuran, idarenin bu işleminin hukuka aykırı olduğunu savunarak, muvazzaf subaylığa geçişinin sağlanmasını talep etmiştir.
Danıştay, başvuranın muvazzaf subaylığa geçiş şartlarını taşıdığını belirtmesine rağmen, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığını ve bu durumun muvazzaf subaylığa geçişine engel teşkil ettiğini vurgulamıştır. İlgili mevzuat gereği, güvenlik soruşturması olumlu olmayan adayların muvazzaf subaylığa geçişinin mümkün olmadığına karar verilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, idarenin işleminin hukuka uygun olduğunu göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 5831-5831 |sayi|94019529-101.07.05-E.94019529-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/13237 2017/ 13237
KARAR TARİHİ : 03/04/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Milli Savunma Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : 2017 yılı Sözleşmeli Subaylıktan Muvazzaf
Subaylığa Geçiş Sınavındaki başarısız sayılma işleminin iptali istemine ilişkindir .
BAŞVURU TARİHİ : 03/11/2017 3.11.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, 2003 yılından itibaren TSK’nın ve Hv.K.K.lığının çeşitli birliklerinde 14 yıldır sözleşmeli subay olarak hizmet etmekte olduğunu, halihazırda kritik bir yerde sözleşmeli subay olarak yüzbaşı rütbesinde görev yapmakta olduğunu; ODTÜ’de “Yazılım Yönetimi” bölümünde yüksek lisans ve Atılım Üniversitesinde “Mühendislik Sistemlerinin Modellenmesi ve Tasarımı
Bölümü Yazılım Mühendisliği” dalında doktora eğitimini tamamladığını; aldığı eğitimler, kurslar ve edindiği tecrübeler nedeniyle yetişmiş ve nitelikli bir personel olduğunun amirlerince ifade edildiği ve takdir edildiğini, bu doğrultuda sicilleri, takdir ve başarılarıyla uzun süre “sicil kıdem sıra kitabında birinci sırada” yer aldığını, tüm sicillerinin 100 üzerinden 85’in üzerinde olduğunu; sicil notu 85 ve üzerinde olan haklarında sıralı amirlerince olumlu nitelik belgesi doldurulan sözleşmeli subayların muvazzaf subaylığa geçiş sınavına girebildiklerini; bu kapsamda sınav hakkı bitmiş olan
2003 ve 2004 devresi sözleşmeli subaylara 681 sayılı KHK ile 2017 yılında açılacak olan Sözleşmeli
Subaylıktan Muvazzaf Subaylığa Geçiş Sınavına son defa katılma hakkı verildiğini, 16/ 07/ 2017 tarihinde yapılan sınavda 82 puan alarak başarılı olduğunu, 8 aylık hamile olması nedeniyle fiziki yeterlilik sınavından muaf tutulduğunu, 02/ 08/ 2017 tarihinde mülakata girdiğini, mülakatın başarılı geçtiğini değerlendirdiğini; 05/ 09/ 2017 tarihinde açıklanan sınav sonucuna göre başarısız sayıldığını, mülakatta sorulan sorulara ve sübjektif hususlara doğru yanıt verdiğini, 15/ 09/ 2017 tarihli dilekçesi
1 / 8ile sınavının yeniden değerlendirilmesi ve mağduriyetinin giderilmesi için idareye başvuruda
bulunduğunu ancak “sınava giren personelin mülakat sonuçlarına itiraz hakkının olmadığı” belirtilerek dilekçesine yapılacak bir işlem olmadığının tarafına bildirildiğini iddia ve ifade ederek,
2017 yılı Sözleşmeli Subaylıktan Muvazzaf Subaylığa Geçiş Sınavı sonucundaki başarısız sayılma
işleminin iptal edilmesi ve muvazzaf subaylığa geçişi doğrultusunda yeni bir işlem tesis edilerek mağduriyetinin giderilmesi hususunda gereğini talep etmiştir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Milli Savunma Bakanlığının 05/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı ve 09/ 02/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazılarında özetle, 2.1. 2017 yılı sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçiş faaliyetinin, 4678 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun, Sözleşmeli
Subay ve Astsubay Yönetmeliği ve Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırma Yönetmeliği, MY 114- 1 (C) Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesi, MSB Per .Gn.Md.lüğünün 31 Ocak 2017 tarihli, sayılı ve “Güvenlik Soruşturma Talimatı” konulu yazısı esaslarına göre icra edildiği; 2.2. 2017 yılı Hv.K.K.lığı sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçiş faaliyetinin 1325 sayılı
Milli Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilatı Hakkında Kanunun 25 Temmuz 2016 tarihli ve 669 sayılı KHK ile değişen “Kuvvet Komutanlıklarının Bağlılığı” başlıklı 1/A maddesi ve Milli Savunma
Bakanının görevlerini belirten 2’nci madde b fıkrası 1’inci bendi hükmü gereği Milli Savunma
Bakanlığınca icra edildiği; 2.3. 1325 sayılı Milli Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilatı Hakkında Kanunun 669 sayılı KHK ile değişen 2 nci maddesi gereğince personel ve askeri öğrenci temin faaliyetlerine yönelik olarak ,3
Kasım 1994 tarihli ve 4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen
Kamu Personeli İle Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı
Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun ve 14 Şubat 2000 tarihli ve 2000/ 284 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği doğrultusunda yapılan arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmalarının esas ve usullerinde, MY 114- 1 (C) Silahlı Kuvvetler
İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesi yeni mevzuata uygun olarak düzenleninceye kadar, “MSB Tarafından Yapılacak Personel ve Askeri Öğrenci Temininde Arşiv
Araştırması ve Güvenlik Soruşturması Talimatı”nın uygulanmasının kararlaştırıldığı; 2.4. 2017 yılı Hv. Kuvvetleri Komutanlığı sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçiş faaliyeti kapsamında mülakat uygulama esaslarını belirten MSB Per .Gn.Md.lüğünün 31 Ocak 2017 tarihli, sayılı ve “Güvenlik Soruşturma Talimatı” konulu yazısı gereği mülakatın, adayı tanımak maksadıyla kendisine yeterli bir zaman içerisinde, bir oturum ile adayın geçmişi, kişiliği, psikolojik yapısı, kendini ifade edebilme yeteneği ve askerlik mesleğine ön yeterliliğin tespiti gibi konuların değerlendirildiği planlı bir görüşme olduğunu; 2.5. Mülakatın, adayda bulunması gereken ve testlerle ortaya çıkarılması mümkün olmayan niteliklere, adayın sahip olma durumunu tespit etmek maksadıyla, mülakat kurulu ile aday arasında
2 / 8yüz yüze, sözlü iletişim şeklinde, soru ve cevap yöntemi uygulanarak gerçekleştirildiği; mülakat
sınavı baraj notunun 70 olarak uygulandığı; mülakat sınavından 70 puan alamayan adayın değerlendirmeye alınmadığı; 2.6. Başvuranın mülakat aşamasında ( 70 baraj notunun üstünde alarak) 83 puan aldığı, adaylık işlemlerinin Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği gereğince yetkili kurumdan hakkında gelen bilginin MSB Üst Değerlendirme Komisyonu üyelerince ilgili Yönetmelik ve
Yönerge hükümleri ile MSB tarafından hazırlanan ilgi Talimat gereğince değerlendirilerek güvenlik soruşturmasının “olumsuz” olduğuna karar verildiği; Açıklamalarına yer verilmiştir .
3. Şikâyet başvurusuna ilişkin olarak Hava Kuvvetleri Komutanlığından da bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup, personel temin faaliyetlerinin Milli Savunma Bakanlığınca yürütüldüğü gerekçesiyle MSB tarafından Kurumumuza iletilen ve Komutanlıkları bünyesinde bulunan belgelerin bir kısmı gönderilmiş, konuya ilişkin başkaca bir açıklamada bulunulmamıştır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”; 5. 31/ 07/ 1970 tarihli ve 1325 sayılı Milli Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilatı Hakkında
Kanunun 5.1. “ Kuvvet komutanlıklarının bağlılığı” başlıklı 1/A maddesi (Ek : 25/ 7/ 2016-KHK- 669/ 36 md.; Aynen kabul : 9/ 11/ 2016- 6756/ 36 md.), “ Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları Milli
Savunma Bakanına bağlıdır…”; 5.2. “Görev ve yetki : ” başlıklı 2/b maddesi, Milli Savunma Bakanının görevleri : “…( 1) Barışta ve savaşta personel temini ile asker alma hizmetlerini…”; 5.3. “Personel işlemleri” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Silahlı Kuvvetler personel hizmetleri özel kanunlarına göre yürütülür…”; 6. 13/ 06/ 2001 tarihli ve 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli
Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanunun 6.1. “Muvazzaf subaylığa geçme” başlıklı 7 nci maddesi, “Sözleşmeli subaylardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlar, talepleri halinde muvazzaf subaylığa geçirilebilirler . Muvazzaf subaylığa geçiş için, Türk Silâhlı Kuvvetlerindeki yedinci fiilî hizmet yılı başından itibaren onikinci fiilî hizmet yılının bitimine kadar başvuru yapılabilir… .”
3 / 86.2. “Geçici Madde 1 (Ek : 2/ 1/ 2017 – KHK- 681/ 71 md.)”, “Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihte onikinci hizmet yılını tamamlamış olan sözleşmeli subay ve astsubaylara, diğer şartları taşımaları kaydıyla, yapılacak ilk muvazzaf subay veya astsubaylığa geçiş sınavına müracaat hakkı verilir .” 7. 27.04.2002 tarihli ve 24738 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sözleşmeli Subay ve Astsubay
Yönetmeliğinin 7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı, … muvazzaf subay veya astsubay statüsüne geçirilecekler için uygulanacak usul ve esasları, … düzenlemektir .” 7.2. “Aranacak Nitelikler” başlıklı 6 ncı maddesinde, “Sözleşmeli subay adaylarında aranacak nitelikler şunlardır; a) (Değişik : RG- 11/ 2/ 2010- 27490) Genel Nitelikler : … 7) Güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmış olmak… .”; 7.3. “Muvazzaf Subaylığa Geçme” başlıklı 8 inci maddesinde, “Muvazzaf subaylığa geçişle ilgili şartlar şunlardır : a) Muvazzaf subaylığa geçme şartları; 1) Yedinci fiili hizmet yılına başlamış veya on ikinci fiili hizmet yılını bitirmemiş olmak, 2) Muvazzaf subaylığa geçmek istediğini belirten dilekçe ile ilk amirine müracaat etmek, 3) Başvurduğu yıla kadar almış olduğu sicil notlarının ortalaması, sicil tam notunun %90 veya daha fazlası olmak, 4) Muvazzaf subaylığa geçmesinin uygun olduğu sıralı sicil amirlerince düzenlenecek nitelik belgesi (EK-C) ile belirlenmiş olmak, 5)
Kuvvet Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının yönergelerinde belirtilecek esaslar dahilinde yapılacak mesleki sınavlarda başarılı olmak, 6) Kuvvet
Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı insan gücü temin ve yetiştirme planlarında sınıf ve branşları için gösterilen kontenjan dahilinde olmak . b) Muvazzaf subaylığa geçirilmeye engel haller; 1) Sözleşmeli subaylığa nasıp tarihinden itibaren disiplin mahkemeleri tarafından toplam olarak 21 gün veya daha fazla oda hapsi veya göz hapsi cezası ile cezalandırılanlar, 2) Sözleşmeli subaylığa nasıp tarihinden itibaren disiplin amirlerince toplam olarak 21 günden fazla oda hapsi veya göz hapsi cezası ile cezalandırılanlar, 3) Sıralı üç sicil amirinden en az ikisi tarafından tutum ve davranışlarından dolayı, muvazzaf subaylığa geçirilmeye layık görülmeyerek haklarında olumlu nitelik belgesi verilmeyen sözleşmeli subaylar, muvazzaf subaylığa geçirilemezler .” 7.4. “Sözleşmenin Feshi” başlıklı 15 inci maddesinde (Değişik : RG- 11/ 2/ 2010- 27490), “Sözleşmeli subay ve sözleşmeli astsubaylar, sözleşme süreleri sona ermeden sözleşmelerini tek taraflı olarak feshedemezler… .Sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubayların sözleşmeleri, aşağıdaki nedenlerle sözleşme süresinin bitiminden önce feshedilebilir : …g) Sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubay olmak için gerekli nitelik ve şartlardan herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılmak veya sözleşme süresi içinde bu niteliklerinden herhangi birini kaybetmek…” 8. 12/ 4/ 2000 tarihli ve 24018 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Güvenlik Soruşturması ve
Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin 8.1. “ Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı; … Türk Silahlı Kuvvetlerinde, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel
4 / 8hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını düzenlemektir .”;
8.2. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde, “Bu Yönetmelikte geçen; … g) Güvenlik soruşturması : Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteniğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmak suretiyle saptanması ve değerlendirilmesini,” 8.3. “Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak personel” başlıklı 8 inci maddesinde, “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması; gizlilik dereceli birim ve kısımlar ile askeri, emniyet, istihbarat teşkilatlarında ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalıştırılacak personel hakkında yapılır .” 8.4. “Türk silahlı Kuvvetlerince yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması” başlıklı
9 uncu maddesinde, “Türk Silahlı Kuvvetlerinin kadro ve kuruluşlarında yer alacak personelin
güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, Türk Silahlı Kuvvetlerince bu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanacak yönerge uyarınca yapılır .”; 8.5. “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında araştırılacak hususlar” başlıklı 11 inci maddesinde, “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortam da dikkate alınarak : a) Kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, uyrukluğu, geçmişte yabancı bir devletin uyrukluğuna girip girmediği, b) Kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığı, kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat ünitelerinin arşivlerinde bilgiler bulunup bulunmadığı, adli sicil kaydının ve hakkında bir tahdidin olup olmadığı, c) Yıkıcı faaliyetlerde bulunup bulunmadığı ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı . d) Şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı, e) Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni, f) Sır saklama yeteneğinin olup olmadığı, araştırılır .”; 8.6. Değerlendirme başlıklı 15 inci maddesinde (Değişik : 2/ 3/ 2001 – 2001/ 2090 K .) Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen bilgilerin olumsuz olması halinde, kişinin gizlilik dereceli birim, kısım ve gizlilik dereceli yerler ile askeri, emniyet ve istihbarat teşkilatları, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalıştırılıp çalıştırılmamaları, yer değiştirerek bu görevlere devam edip etmemeleri gibi hususları incelemek ve sonucunu sorumlu amirin takdirine sunmak üzere; bakanlıklarda müsteşarın, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst amirin, üniversitelerde rektörün, illerde valinin başkanlığında, personel birim amiri, hukuk müşaviri ve varsa güvenlik işlerinden sorumlu birim amirinden oluşan “Değerlendirme Komisyonu” kurulur . …
Türk Silahlı Kuvvetlerinde ise bu Komisyonun oluşumu kendi yönergeleri ile belirlenir .
Değerlendirme Komisyonunun çalışma tutanakları ve kararları gizlidir .
9. “MY 114- 1 (C) Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği
Yönergesi”
5 / 810. “MSB Tarafından Yapılacak Personel ve Askeri Öğrenci Temininde Arşiv Araştırması ve
Güvenlik Soruşturması Talimatı”
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi inceleme ve araştırması neticesinde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden şikâyetin reddi gerektiği yönündeki önerisini Kamu Başdenetçisi’ne sunmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuran özetle, 2003 yılından itibaren TSK’nın ve Hv.K.K.lığının çeşitli birliklerinde sözleşmeli subay olarak görev yaptığını; 16/ 07/ 2017 tarihinde yapılan Sözleşmeli Subaylıktan
Muvazzaf Subaylığa Geçiş Sınavı yazılı aşamasında 82 puan alarak 02/ 08/ 2017 tarihinde yapılan mülakata girmeye hak kazandığını, 05/ 09/ 2017 tarihinde açıklanan sınav sonucuna göre “başarısız” sayıldığını; idarenin işleminin hukuka uygun ve adil olmadığını belirterek, başarısız sayılma işleminin iptal edilmesi ve muvazzaf subaylığa geçişi doğrultusunda yeni bir işlem tesis edilerek mağduriyetinin giderilmesi hususunda gereğini talep etmiştir .
13. 1325 sayılı Milli Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilatı Hakkında Kanuna 25/ 7/ 2016 tarihli 669 sayılı KHK ile eklenen 1/A maddesinde, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarının Milli
Savunma Bakanına bağlı olduğu; aynı KHK ile değişik 2 nci maddesinde, barışta ve savaşta personel temini ile asker alma hizmetlerinin Milli Savunma Bakanının görevleri arasında olduğu düzenlemelerine yer verilmiş, devamında 3 üncü maddesinde, Silahlı Kuvvetler personel hizmetlerinin özel kanunlarına göre yürütüleceği hüküm altına alınmıştır . 4678 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanunun 7 nci maddesinde sözleşmeli subaylardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanların talepleri halinde muvazzaf subaylığa geçirilebileceği ancak muvazzaf subaylığa geçiş için, Türk Silâhlı
Kuvvetlerindeki yedinci fiilî hizmet yılı başından itibaren onikinci fiilî hizmet yılının bitimine kadar başvuru yapılabileceği hüküm altına alınmıştır . 2/ 1/ 2017 tarihli ve 681 sayılı KHK’nın 71 inci maddesi ile 4678 sayılı Kanuna eklenen geçici birinci madde ile, 6/ 1/ 2017 tarihi itibarıyla onikinci hizmet yılını tamamlamış olan sözleşmeli subay ve astsubaylara, diğer şartları taşımaları kaydıyla, yapılacak ilk muvazzaf subay veya astsubaylığa geçiş sınavına müracaat hakkı verilmiş, böylelikle onikinci fiili hizmet yılını dolduranlara muvazzaf subaylığa geçiş için bir defaya mahsus yeniden sınava giriş hakkı tanınmıştır .
14. Muvazzaf subay veya astsubay statüsüne geçirilecekler için uygulanacak usul ve esaslar
27.04.2002 tarihli ve 24738 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sözleşmeli Subay ve Astsubay
Yönetmeliği ile düzenlenmiş olup, 6 ncı maddesinde, sözleşmeli subay adaylarında aranacak nitelikler arasında “güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmış olmak” şartına yer verilmiş, 8 inci maddesinde, muvazzaf subaylığa geçişle ilgili şartlar ve muvazzaf subaylığa geçirilmeye engel haller tek tek sayılmak suretiyle belirtilmiştir .
15. 12/ 4/ 2000 tarihli ve 24018 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv
6 / 8Araştırması Yönetmeliğinde “güvenlik soruşturması”, kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen
aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteneğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmak suretiyle saptanması ve değerlendirilmesi olarak tanımlanmış, “askeri personel” hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak personeller arasında sayılmıştır . Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin kadro ve kuruluşlarında yer alacak personelin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının, Türk Silahlı Kuvvetlerince bu
Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanacak Yönerge uyarınca yapılacağı belirtilmiş , devamında 15 inci maddesinde, yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen bilgilerin olumsuz olması halinde bir “Değerlendirme Komisyonu” marifetiyle kişinin gizlilik dereceli birim, kısım ve gizlilik dereceli yerler ile askeri teşkilatta çalıştırılıp çalıştırılmamaları, yer değiştirerek bu görevlere devam edip etmemeleri gibi hususların inceleneceği ve sonucun sorumlu amirin takdirine sunulacağı, Türk Silahlı Kuvvetlerinde bu Komisyonun oluşumunun kendi yönergeleri ile belirleneceği, değerlendirme Komisyonunun çalışma tutanakları ve kararlarının gizli olduğu hüküm altına alınmıştır .
16. MY 114- 1 (C) Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği
Yönergesinde de, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz kabul edileceği haller ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlanan personel hakkında yapılacak işlemlere yer verilmiş, “MSB Tarafından Yapılacak Personel ve Askeri Öğrenci Temininde Arşiv
Araştırması ve Güvenlik Soruşturması Talimatı”nda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapmaya yetkili mercilerin kimler olduğu, hangi aşamada güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılacağı, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonuçlarının kimler tarafından hangi kriterler gözetilerek değerlendirileceği ve sonuçlarına ilişkin usul ve esaslar ortaya konmuştur .
17. Bu bağlamda, Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması ile ilgili süreç MSB
Per .Tem .D.Bşk.lığınca başlatılacak olup, mülakat öncesinde güvenlik soruşturmasının bitirilmesi esas alınmış ancak zaman kısıtlılığı, aday fazlalığı gibi hallerde mülakat sonrasında da güvenlik soruşturması işlemine başlanabileceği öngörülmüştür . MSB Per .Tem .D.Bşk.lığınca teşkil edilen
Aday Değerlendirme Kurulunda personelin elde edilen bilgi-bulgu ve belgeler dâhilinde mevzuatta ve başvuru kılavuzlarında temine esas giriş koşullarını karşıladığı, arzu edilen niteliklere haiz olduğu belirlendiğinde arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının olumlu olduğunun değerlendirileceği, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması olumsuz olanlar ile başvuru şartlarını taşımadığı tespit edilenlerin ise adaylık işleminin sonlandırılacağı düzenlenmiştir . Hakkında kanaat edinilemeyen adayların durumunu değerlendirmek üzere Üst Değerlendirme Komisyonunun teşkil edileceği, elde edilen bilgi-bulgu ve belgeler ışığında haklarında tereddüt olanların durumunun bu Komisyon marifetiyle karara bağlanacağı ve Komisyon kararlarının kesin olduğu düzenlenmiştir .
18. Yukarıda yer verilen ilgili mevzuat hükümleri ve dosyasında mevcut bilgi ve belgeler dâhilinde başvuruya konu şikâyet incelendiğinde, başvuranın 2003 yılından bu yana yaklaşık 15 yıldır TSK bünyesinde çeşitli birimlerde görev yaptığı; 2/ 1/ 2017 tarihli ve 681 sayılı KHK’nın 71 inci maddesi ile 4678 sayılı Kanuna eklenen geçici birinci maddesi kapsamında “onikinci fiili hizmet yılını dolduranlara tanınan muvazzaf subaylığa geçiş için bir defaya mahsus yeniden sınava giriş
7 / 8hakkı”ndan faydalanarak 16/ 07/ 2017 tarihinde yapılan “Sözleşmeli Subaylıktan Muvazzaf Subaylığa
Geçiş Sınavına” katıldığı, yazılı sınavdan 82 puan alarak fiziksel yeterlilik ve mülakat sınavına girmeye hak kazandığı; mülakat aşamasında 83 puan alarak başarılı olduğu; Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği gereğince yetkili kurumdan hakkında gelen bilginin MSB Üst
Değerlendirme Komisyonu üyelerince ilgili Yönetmelik ve Yönerge hükümleri ile MSB tarafından hazırlanan ilgili Talimat hükümleri gereğince değerlendirilerek güvenlik soruşturmasının “olumsuz” olduğuna karar verilerek adaylık işlemlerinin sonuçlandırıldığı anlaşılmakla, idarenin işleminin hukuka uygun olduğu kanaati ve sonucuna varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkelerine Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazıları incelendiğinde, “dürüstlük”, “nezaket”, “şeffaflık”, “bilgi edinme hakkı”, “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak başvuranın dilekçesine cevaben “mülakat sonuçlarına itiraz hakkının olmadığı ve dilekçesine yapılabilecek bir işlem olmadığı” yönündeki idarenin açıklamasının “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun olmadığı değerlendirilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uygun hareket etmesi beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın, başvurana, Milli Savunma Bakanlığı’na ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi