Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenmesi, başvuranın atama sürecini nasıl etkiler (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

: 94019529-101.07.04-E.

SAYI

:

BAŞVURUNO

KARAR TARİHİ

TAVSİYE KARARI

BAŞVURAN

“-”

BAŞVURAN VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ

BAŞVURUYA KONU İDARE Sahil Güvenlik Komutanlığı

BAŞVURUNUN KONUSU Başvuranın, Sahil Güvenlik

Komutanlığı işçi alımında güvenlik sonıştunnası ve arşıv araştınnası sebebiyle başarısız sayılması hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ 17.11.2017

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 2016 yılında Sahil Güvenlik Komutanlığının işçi alımına aımadör işçisi olaı·ak başvuıuda bulunduğunu, terörle mücadele üstün başaı-ı belgesi olduğu için nihai listeye girdiğini, yapılan uygulama ve sözlü mülakat sonucunda da asıl listede olduğunu, ancak; güvenlik sonıştunnası ve aı·şiv aı·aştnması som-asında açıklanan sonuçta başarısız olduğunu, bunun güvenlik sonıştunnasından kaynaklandığını, güvenlik sonıştuımasının kaı·deşinden dolayı olumsuz olduğunu, polis ay tutuklu yaı·gılandığını, olan kardeşi ‘ın bylock sebebiyle 11 olaı·ak ancak, kumpas mağdunı olduğunun anlaşılınası üzerine beraat ettiğini beliıimiş olup mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

il. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI 2. Sahil Güvenlik Komutanlığının konuya ilişkin 22/01/2018 taı·ihli ve – sayılı yazısı ve eklerinde özetle; başvuı·anın yapılan uygulaına sınavlaı·ında başaı-ılı olduğu, ancak yapılan güvenlik sonıştunnası ve arşiv araştınnası sonucunda gelen bilgiler neticesinde değerlendiıme kunılunca 1/4 başarısız olarak ilan edildiği, ancak, son zamanlarda “Mor Beyin” olarak nitelendirilen yazılım ile şahısların isteği dışında bylock uygulamasının yüklendiği ve bu kapsamda listelerin güncellendiği bilgisine istinaden başvuran hakkında yapılan sorgulama neticesinde, Emniyet Genel

Müdürlüğünden ihraç edilen kardeşinin bu kapsamda olduğu ve 12/ 01/ 2018 tarihinde yayımlanan

697 sayılı KHK ile mesleğine iade edildiği bilgisine ulaşıldığı, bu hususlar çerçevesinde başvuranın

idari yargı yoluna başvurması durumunda mahkemenin vereceği karara istinaden mağduriyetinin giderilebileceğinin değerlendirildiği ifade edilmiştir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu

denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında :

“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında : “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin, 5.1. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin; (f) bendinde, “Arşiv araştırması : Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının mevcut kayıtlardan saptanmasını,” (g) bendinde, “Güvenlik soruşturması : Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteneğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmak suretiyle saptanması ve değerlendirilmesini,… ifade eder .” 5.2. “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapacak makamlar” başlıklı 7’nci maddesinde : “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirlikleri tarafından yapılır …” 5.3. “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde : “Gerekli görülen hallerde ilgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenmesini isteyebilirler .” 5.4. “Değerlendirme” başlıklı 15’inci maddesinde : “Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen bilgilerin olumsuz olması halinde, kişinin gizlilik dereceli birim, kısım ve gizlilik dereceli yerler ile askeri, emniyet ve istihbarat teşkilatları, ceza infaz kurumlan ve tutukevlerinde çalıştırılıp çalıştırılmaması, yer değiştirerek bu görevlere devam edip etmemeleri gibi hususları incelemek ve sonucunu sorumlu amirin takdirine sunmak üzere : bakanlıklarda müsteşarın, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst amirin, üniversitelerde rektörün, illerde valinin

2 / 4başkanlığında, personel birim amiri, hukuk müşaviri ve varsa güvenlik işlerinden sorumlu birim

amirinden oluşan “Değerlendirme Komisyonu” kurulur … Değerlendirme Komisyonunun çalışma tutanakları ve kararları gizlidir .” düzenlemeleri yer almaktadır .

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, 1 numaralı paragrafta ayrıntısıyla yer verildiği üzere Sahil Güvenlik Komutanlığı işçi alımında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sebebiyle başarısız sayılmasından dolayı yaşadığı mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir .

8. Somut olayda; Sahil Güvenlik Komutanlığı işçi alımı kapsamında başvuran hakkında yapılmış olan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda, başvuranın polis memuru olan kardeşi

’ın bylock uygulaması gerekçesiyle meslekten ihraç edildiği ve tutuklu olarak yargılandığı bilgisine ulaşıldığı, bunun üzerine başvuranın değerlendirme kurulunca başarısız sayıldığı, ancak; başvuran hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapıldığı tarihte durum böyle olmakla birlikte, daha sonra; başvuranın polis memuru olan kardeşi ın kamuoyunda “Mor Beyin” olarak ifade edilen tuzak mağduru olduğunun ve “Mor Beyin” yazılımı ile bylock programına yönlendirilen kişi listesinde bulunduğunun anlaşıldığı, bunun akabinde 12/ 01/ 2018 tarihli ve 697 sayılı KHK ile görevine iade edildiği, ayrıca 14/ 02/ 2018 tarihinde Aksaray 2. Ağır Ceza Mahkemesinde esas numarasıyla görülmekte olan davada beraatine karar verildiği, dolayısıyla İdareyi başvuranın başarısız sayılması işlemini tesis etmeye iten olay ve olguların ortadan kalktığı anlaşılmıştır .

9. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin 10’uncu maddesinde; ilgili idarelerin, gerekli görülen hallerde, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenmesini isteyebileceği yönünde düzenlemeye yer verilmiş olup, başvuranın güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olmasına dayanak teşkil eden durum ortadan kalktığından, söz konusu yeni durumun idare tarafından anılan düzenleme kapsamında dikkate alınarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenmesi gerektiği değerlendirilmiştir .

10. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenerek, atamaya engel bir durum olmaması halinde, atamasının yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare

3 / 4tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin

başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk” , “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

12. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup

Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yenilenerek, atamaya engel bir durum olmaması halinde, atamasının yapılması için SAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞINA

TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Sahil Güvenlik

Komutanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi