Haciz İşleminin Dayanağının Belirlenmesi: Mülkiyet Hakkının İhlali ve Taşınmaz Üzerindeki Hakların Tespiti Gerekliliği (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/9375 E.  ,  2024/9402 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/343 E., 2024/151 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Ankara ili, Mamak ilçesi, Ekin Mahallesinde kain ve tapunun 37801 Ada 4 Parsel sayılı taşınmazın tapu hissesi ile maliki olduğunu, taşınmaz üzerine müvekkilinin müteahhit … … ile anlaşarak Ankara 39. Noterliğinin 12.03.2014 gün 7115 yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, bu arsa üzerine yapılan binada kat irtifak tapu işlemleride yapıldığını ve bağımsız bölümlerin belirlendiğini, binanın belli bir oranda yapılmış olduğunu, halen bu güne kadar iskan ruhsatı alınmadığını, müvekkilinin haberi olmadan tüm bağımsız bölümlerin tapu kaydı üzerine Ankara Rüzgarlı Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından SGK bünyesinde … -… sicil sayılı dosyalarda 21.09.2017 tarih 46124 yevmiye numaralı tapuda haciz işleminin uygulandığını, hacizlerin müvekkiline ait Ankara ili, Mamak ilçesi, Ekin Mahallesi 37801 Ada 4 Parsel de bulunan 7 bağımsız bölüm ile aynı parsel 14 bağımsız bölüm sayılı taşınmazın üzerine uygulandığını, müteahhidin Kuruma olan tüm borçlarından dolayı haciz konulmasının yerinde olmadığını beyanla, Ankara ili, Mamak ilçesi, Ekin Mahallesinde kain ve tapunun 37801 Ada 4 parsel sayılı taşınmazda bulunan 7 ve 14 bağımsız bölümler üzerine davalı Kurum tarafından konulan haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili usulüne uygun bir cevap dilekçesi dosyaya ibraz etmemiş olup, duruşmada davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 10.12.2019 tarihli ve 2018/58 E., 2019/386 K., sayılı kararıyla; davalı idarenin ödenmeyen prim borçları nedeniyle kamu alacağının borçlusu hakkında işlem tesis etmesi mümkün ise de mülkiyeti davacıya ait olan Ankara ili Mamak ilçesi Ekin Mahallesi 37801 Ada 4 Parsel sayılı taşınmazın 7 ve 14 nolu bağımsız bölümleri üzerine davacının sorumlu olmadığı borç nedeniyle haciz konulmasının mümkün olmadığı anlaşılmış olup yasal dayanak bulunmadığı halde davacının mülkiyet hakkını sınırlandıran dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir gerekçesi ile davanın kabulüne, Ankara ili Mamak ilçesi Ekin Mahallesi 37801 Ada 4 Parsel sayılı taşınmazın 7 ve 14 nolu bağımsız bölümleri üzerine haciz konulmasına ilişkin işlemin iptaline. karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 30.09.2021 tarihli ve 2020/375 E., 2021/1501 K., sayılı kararıyla; taşınmazın 12.03.2014 tarih ve 7115 sayılı düzenleme şeklinde satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine konu olup, sözleşmenin taraflarının davacı ve dava dışı arkadaşları ile müteahhit … … olduğu, Ankara ili, Mamak ilçesi, Ekin Mahallesinde kain ve tapunun 37801 Ada 4 Parsel sayılı 7 ve 14 numaralı bağımsız bölümlerin davacı adına kayıtlı olduğu ve 02.01.2017 tarihinde kat irtifakının tesis edildiği, bağımsız bölümler üzerine davalı Kurumun 15.09.2017 tarihli, 4672022 sayılı haciz bildirisine istinaden 21.09.2017 tarihinde dava dışı … …’in Kuruma olan prim borçları nedeni ile haciz koyulduğu, söz konusu bağımsız bölümler üzerinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi şerhinin dahi bulunmadığı, Kurumun haciz yazısında sözü edilen dava dışı … … adına tescilli borçlu işyerlerinin, davacının taşınmazına ilişkin sözleşme sebebi ile tescil edilmiş inşaat işyerleri olmadığı, dolayısıyla bir işyeri devrinin de söz konusu olmadığı, davacıya ait olmayan bir borç nedeniyle, davacının taşınmazlarına haciz konulmasının yerinde görülmediği, incelenen Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 15.06.2022 tarihli ve 2022/5829 E., 2022/9157 K. sayılı kararıyla; …haciz işlemine esas alınan borcun dayanağı ve nelerden oluştuğu belirlenmeli, borç, … … adına tescilli söz konusu bina inşaatı işyerinde çalıştırılan sigortalılara ilişkin prim ve ferilerine yönelik olmadığı takdirde uyuşmazlık değinilen 79 uncu madde kapsamında irdelenmeli, daire karşılığı inşaat sözleşmesi, tapudaki yönetim planı, inşaat ruhsatı araştırılıp tapu ile karşılaştırılarak gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle yüklenici … …’e ve davacıya/arsa maliklerine kalan daireler saptanmalı, uyuşmazlık konusu bağımsız bölümler üzerinde … …’in hakkının bulunup bulunmadığının belirlenebilmesi amacıyla bu konuda davalı Kurum tarafından açılmış veya sonuçlanmış dava olup olmadığı araştırılmalı, açılmış dava var ise anılan davanın sonucu işbu inceleme konusu dava yönünden bekletici sorun kabul edilmeli, gerektiğinde davalı Kuruma konuya ilişkin yargıya başvurması için süre tanınarak sonucu beklenilmeli, haciz işleminin borca yetecek tutarla sınırlı olması gerektiğinden hareketle, haczedilen bölümlerin borç aslı ve ferilerini karşılayıp karşılamadığı saptanmalı, toplanan kanıtlardan elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir, gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, Ankara ili, Mamak ilçesi, Ekin Mahallesinde 37801 Ada 4 Parselde yapılacak inşaata ilişkin Ankara 39. Noterliğinin 12.03.2014 tarih, 07115 yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin Dairelerin Paylaşımı başlıklı 34 üncü maddesine göre 2. katın tamamı arsa sahiplerine ait olup, davacı … Özmene ait olan daire ise ikinci normal kattaki doğu (orta) cepheli (3+1) bir daire olmakla, sözleşme eki krokide de görüleceği üzere söz konusu daire 14 numaralı daire olduğu, sözleşmeye göre davacıya ait başka bir daire bulunmadığı, davacı adına irtifak … tesis edielen 7 numaralı dairenin ise yükleniciye ait olduğu, sözleşme gereği inşaat aşamasına göre yükleniciye devredileceği, bu nedenle 14 no.lu bağımsız bölüm üzerine Rüzgarlı SGM’nin 15.09.2017 tarihli Haciz Bildirisi ile konulan haczin kaldırılması gerekmekte ise de, 7 numaralı bağımsız bölüm üzerine konulan haczin kaldırılması mümkün bulunmadığından davanın kısmen kabulüne, Ankara ili, Mamak ilçesi, Ekin Mahallesi 37801 Ada 4 Parselde kayıtlı 14 numaralı bağımsız bölümün üzerine Rüzgarlı SGMnin 15.09.2017 tarihli Haciz Bildirisi ile konulan haczin kaldırılmasına, Ankara ili, Mamak ilçesi, Ekin Mahallesi 37801 Ada 4 Parselde kayıtlı 7 numaralı bağımsız bölümün üzerine Rüzgarlı SGM’nin 15.09.2017 tarihli Haciz Bildirisi ile konulan haczin kaldırılmasına ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kaldı ki dava konusu 7 no.lu dairedeki haczin çok daha önce kaldırıldığını ve bu dairenin ilgilisi tarafından başkalarına … olduğunu, dolayısıyla müteahhit … …’in de bu dairede hiç bir … kalmadığını, bu itibarla iş bu taşınmazla ilgili olarak da davanın reddine değilde; dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmasına karar verilmesi gerektiğini, dolayısıyla da aleyhlerine bir avukatlık ücreti ve yargılama giderine de hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili; Kurum alacağı nedeniyle konulan hacze ilişkin Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu belirterek davanın kabulüne dair verilen hükmün bozulması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, haczin kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 6183 sayılı Kanunun 54 üncü, 62 nci ve 79 uncu maddeleri

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı ve davalı Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.