ÖZET: Bu karar, bir belediyenin yüklenici firmaya yaptığı hakediş ödemeleri ile ilgili olarak ortaya çıkan hukuki uyuşmazlığı incelemektedir. İddia, sözleşmede belirtilen sürelerde hakediş düzenlenmemesi nedeniyle güncel endeksin hatalı alınarak kamu zararına neden olunduğudur. Ancak, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 39’uncu maddesi ve Yapım İşleri Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’ın 5’inci maddesi birlikte değerlendirildiğinde, geçici hakediş raporlarının yüklenicinin başvurusu üzerine her ayın ilk beş işgünü içinde düzenlenmesi gerektiği, aksi takdirde idarenin en çok üç ay içinde tek taraflı olarak hakediş düzenleyebileceği belirtilmiştir.

Kararda, hakedişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait güncel indeksin kullanılması gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, düzenlenen hakedişlerin ilgili mevzuata uygun olduğu ve fiyat farkı hesaplamalarının doğru yapıldığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, sorgu konusu olan tutar için herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığına oy birliğiyle karar verilmiştir. Bu durum, kamu idarelerinin hakediş süreçlerinde mevzuata uygun hareket etmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2014
Dairesi 6
Karar No 282
İlam No 54
Tutanak Tarihi 3.12.2015
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Sözleşmede Belirtilen Sürede Hakediş Düzenlenmemesi Nedeniyle Güncel Endeksin Yanlış Uygulanması Sonucu Fiyat Farkının Hatalı Ödenmesi

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; Denetçi tarafından …. Ltd. Şti yükleniminde bulunan, …. tarihinde sözleşmesi imzalanan … TL sözleşme bedelli “…. İçmesuyu ve Kanalizasyon Şebeke İnşaatı ve Abone Arıza Çalışmaları Nedeniyle Bozulan Yolların ve Kaldırımların Asfalt-Parke-Bordür ile Onarımı İnşaatı” işine ait 11 ve 12 numaralı hakediş ödemesinde, sözleşmede belirtilen sürelerde hakediş düzenlenmemesi nedeniyle güncel endeksin hatalı alınması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici Hakediş Raporları” başlıklı 39’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasında “Hakediş raporlarının düzenlenmesinde aşağıdaki esaslara göre işlem yapılır:

a) Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça her ayın ilk beş işgünü içinde düzenlenir. Yüklenici başvurmadığı takdirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci günü düzenlenir.

…” hükmü yer almaktadır.

31.12.2002 tarih ve 24980/ 3. Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar”ın “Tanımlar” başlıklı 5’inci maddesinde ise; “Bu Esasların uygulanmasında;

j) Uygulama ayı : İdarece onaylanmış iş programına uygun olarak işlerin gerçekleştirildiği ayı,

k) Temel indeks : İhale (son teklif verme) tarihinin içinde bulunduğn aydan bir önceki aya ait indeksi,

1) Güncel indeks : Hakedisin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksi,

m) Fiyat farkı : Birim fiyat sözleşmelerde, uygulama ayı içinde iş programına uygun olarak gerçekleşen imalat iş kalemleri ve ihzarat için; anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde ise, uygulama ayı içinde iş programına uygun olarak ilerleme yüzdelerine göre gerçekleşen imalat iş grupları için, bu Esaslara göre ödenecek veya kesilecek bedeli,

…” denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Yapım İşleri Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların yukarıda belirtilen madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, idarenin geçici hakediş raporları, yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça her ayın ilk beş işgünü içinde düzenlenecek, yüklenici başvurmadığı takdirde ise en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenlemesi gerekecektir. Hakedişteki imalatlar için fiyat farkı hesabında güncel indeks olarak, hakedişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeks alınacaktır.

Bu itibarla, düzenlenen hakedişlerin Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39’uncu maddesine uygun olduğundan ve Yapım İşleri Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 5’inci maddesi doğrultusunda fiyat farkı hesaplandığından sorgu konusu …. TL için ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.