|
ÖZET: Bu karar, askeri öğrenci adayı bir bireyin sağlık raporu ile ilgili yaşadığı hukuki uyuşmazlığı ele almaktadır. Başvuran, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından “askeri öğrenci olamaz” şeklinde verilen sağlık raporuna itiraz etmiş ve bu itirazın değerlendirilmesi için hakem hastane olarak aynı hastaneye sevk edilmiştir. İlgili mevzuat gereği, sağlık kurulu kararına itiraz edilmesi durumunda, ilk raporun tasdikli örneği ile birlikte en yakın başka bir sağlık kuruluna gönderilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, hakem hastanenin verdiği rapor kesin sayıldığından, başka bir işlem tesis edilememiştir.
Kararda, başvuranın sağlık durumu ile ilgili çelişkili raporların varlığına dikkat çekilmekte ve bu durumun, başvuranın askeri öğrenci olma hakkını etkilediği ifade edilmektedir. Sağlık kurulu raporlarının kesinliği ve itiraz süreçlerinin nasıl işlemesi gerektiği konusundaki mevzuatın uygulanması, başvuranın hak arama özgürlüğü açısından önem taşımaktadır. Sonuç olarak, başvuranın sağlık durumu yeniden değerlendirilmek üzere ilgili kurumlara tavsiye edilmiştir. |
tarihinde TSH :5 ,3 ile 17/ 07/ 2017 tarihinde TSH :7 değerleri ile “ hipotroidizm ” tanısı konularak
“ askeri öğrenci olamaz, uçucu yetiştirilmeye elverişli değildir ” kararı verildiğini, tedavi amacıyla başvurduğu Antalya Kepez Devlet Hastanesi ile Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinde ise
“ hipotroidizm ” tanısı konulmadığını belirterek, hasta ise tedavisinin yapılmasını hasta değil ise askeri öğrenci seçim aşamalarına devam etmeyi talep etmektedir .
2. Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından başvuranın 19/ 07/ 2017 tarihinde Sağlık kuruluna girmeden hastaneden ayrıldığının belirtilmesi üzerine husus başvurana iletilmiştir . Bunun üzerine başvuran 25/ 10/ 2017 tarihli ek şikayet başvuru belgesinde; sağlık kurulu raporunu beklediğini , hipotroid teşhisi konduğunu, “ uçuşa ve askeri öğrenciliğe uygun değildir ” şeklinde sonucun sağlık görevlisi tarafından kendisine imzalatıldığını , belgeyi sonra alabileceğinin ancak sonucun değişmeyeceğinin söylendiğini, bekleyip belgeyi alabileceği söylenseydi elbette ki bekleyeceğini, hastane görevlisinin yönlendirdiği şekilde hareket ettiğini beyan etmiştir .
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Milli Savunma Bakanlığı, Antalya İl
Sağlık Müdürlüğü, Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinden bilgi ve belge talep edilmiştir .
4. Milli Savunma Bakanlığı Personel Temin Daire Başkanlığının 12/ 10/ 2017 tarihli yazısında
konusuyla ilgili mevzuata atıf yapılarak özetle :
4.1.Başvuranın 2017 yılı Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ) Harp Okulu öğrenci temini kapsamında icra edilen sınavlarda başarılı olduğu , sağlık raporu işlemleri için sevk edildiği
Beytepe Murat Erdi Eker Devlet Hastanesinden “ ASKERİ ÖĞRENCİ OLAMAZ . UÇUCU
YETİŞTİRMEYE ELVERİŞLİ DEĞİLDİR . A/ 45/F 10, A/ 41/F 1 A/ 10 F 1” tanılı sağlık raporunun alındığı, söz konusu sağlık raporuna itiraz edip etmediğine ilişkin herhangi bir belge ve itiraz sonucu sağlık raporunun taraflarına ulaşmadığı, 4.2.Şikayetin konusunun sağlık kurumları arasındaki çelişkili sonuçlar olduğu, 2017 yılı Millî
Savunma Üniversitesi Harp Okullarına öğrenci temin faaliyeti sağlık raporu işlemlerinin
Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler tarafından yapıldığı, sağlık raporuna itiraz işlemlerinin ise İl Sağlık Müdürlüklerince icra edildiği belirtilerek, Sağlık Bakanlığının görüşlerine başvurulmasının ve konu ile ilgili diğer bilgi ve belgelerin Sağlık Bakanlığından talep edilmesinin uygun olacağı belirtilerek, 4.3.Beytepe Murat Erdi Eker Devlet Hastanesi Sağlık Kurulunca başvuran adına düzenlenmiş sağlık kurulu raporunun, MSÜ Harp Okulu Başvuru Kılavuzunun ve Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personelinin
Sağlık Muayene Yönergesinin ek olarak konulduğu
Görülmüştür .
5. Milli Savunma Bakanlığı Personel Temin Daire Başkanlığının 29/ 12/ 2017 tarihli yazısında ise; 5.1.MSÜ Harp Okullarına öğrenci temin faaliyetleri kapsamında başarılı olan adayların sonuçlarının sağlık raporu işlemleri beklenmeksizin (her adayın sağlık raporu işlemleri farklı zamanlarda sonuçlandığından) 11/ 08/ 2017 tarihinde www.msb .gov.tr genel ağ adresinden
2 / 12yayımlandığı,
5.2. hakkında yapılan değerlendirme neticesinde asil/yedek sonuçlarına göre
Kara Harp Okulunda asil 421 olarak sıralanacağı , olumlu sağlık raporu almasını müteakip
Kara Harp Okuluna kayıt yaptırma hakkına sahip olacağı belirtilmiştir .
6. Antalya İl Sağlık Müdürlüğünün 31/ 10/ 2017 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle : Başvuranın 07/ 09/ 2017 tarihinde Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 02/ 08/ 2017 tarih ve sayılı kararına itiraz için Müdürlüklerine başvurduğu, kişinin Sağlık Kurulu raporuna itiraz işlemlerinin Ankara İl Sağlık Müdürlüğünce yürütülmesi nedeniyle ilgili kurumdan bilgi istendiği, neticede kişinin Müdürlüklerine yapmış olduğu başvuruya istinaden hakem hastane değerlendirmesi amacıyla Ankara Gülhane Eğitim ve
Araştırma Hastanesine sevk edildiğinin teyidinin ardından TSK, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı Personelinin Sağlık Muayene Yönergesi 3 Bölüm Raporların
Onay/Kontrol Makamları, İtiraz, İhbar ve Kontrol Muayene Esasları başlıklı 10’uncu maddesi nin
“Bir sağlık kurulu kararına hasta, yasal temsilcisi veya çalıştığı kurumu tarafından itiraz edildiği takdirde; itiraz dilekçesi o yerin en büyük mülki amirliğince ilk raporun tasdikli bir örneği ile birlikle en yakın başka bir sağlık kuruluna gönderilir . Birinci ve ikinci rapor kararları aynı olursa karar kesinleşir . Çelişki halinde hasta Sağlık Bakanlığının saptayacağı bir hakem hastaneye ilgili il/ilçe mülki amirliği tarafından gönderilir . Bu hastane sağlık kurulunca verilen karar kesindir” hükmü gereği hakem hastanenin raporu kesin sayıldığından başka işlem tesis edilemediği belirtilmiştir .
7. Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 11/ 10/ 2017 tarih ve sayılı cevabi
yazısı ve eklerinde özetle :
7.1. T .C. Kimlik Numaralı askeri öğrenci adayı 04/ 07/ 2017 tarihinde Beytepe Murat Erdi Eker Devlet Hastanesinde Hiperbilirubinemi, Hipotirodi ve
Tremor tanıları ile “ Askeri öğrenci olamaz, uçucu yetiştirilmeye elverişli değildir ” kararı verildiği ve adı geçenin karara itiraz ettiği, 7.2.Birinci kontrol muayenesinde 11/ 07/ 2017 tarihinde Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve
Araştırma Hastanesinde “ Sağlam, askeri öğrenci olur ” kararı aldığı, 7.3.İkinci kontrol muayenesine, hakem hastane olarak SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma
Hastanesine sevk edildiği , 14/ 07/ 2017 tarihinde İç Hastalıkları Polikliniğinden istenen tetkiklerde Total Bilirubin l, 2mg/dl olması üzerine yeniden tetkik istendiği ve Total Bilirubin değerinin 0,9mg/dl olması üzerine Hiperbilirubinemi yönünden “ Sağlam, Askeri öğrenci olur, uçucu yetiştirilmeye elverişlidir ” kararı verildiği, Tremor yönünden Nöroloji
Polikliniğince değerlendirildiği ve “ Sağlam, askeri öğrenci olur ” kararı verildiği, Hipotiroidi
yönünden Endokrinoloji Polikliniğince değerlendirildiği, TSH değeri (Normal sınırları :
0,51- 4,3 uIU/mL) ilk ölçümde 5,37 uIU/mL, ikinci ölçümde 7 uIU/mL olması üzerine
“Subklinik hipotiroidi ” tanısı ile “A/ 41 F-l ” kararı verildiği , 7.4.Sağlık Kurulu işlemlerini 19/ 07/ 2017 tarihinde tamamlayıp evraklarını sağlık kuruluna teslim ettiği, aynı gün heyet huzurunda hazır bulunması gerekirken gelmediği , bu sebepten dolayı
SBÜ Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulunca onaylanmış herhangi bir sağlık kurulu raporu bulunmadığı,
3 / 127.5. hipotroidizm tanısı konulmaya yönelik laboratuvar testlerinin yapıldığı
cihaz ve ekipmanların kalibrasyonuna yönelik prosedürün, bahse konu cihaz ve ekipmanların 2017 yılı Haziran ve Temmuz aylarına ait kalibrasyon bilgi ve belgelerinin, günlük kontrol verilerinin, kullanıcı bakım çizelgelerinin, son üç servis raporunun, troid testlerinin yapıldığı tarihlere ait ( 14/ 07/ 2017 ve 17/ 07/ 2017) diğer hastaların troid test sonuçlarının yer aldığı dosyanın ekte sunulduğu, 7.6.Cihaz üzerinden yapılan geçmişe dönük test tekrarı çalışmasında cihazın sadece son 10.000 çalışmaya ait verileri saklama kapasitesi olmasından dolayı belirtilen tarihlerdeki test tekrarı durumuna ulaşılamadığı, laboratuvar bilgi sistemi üzerinden (FONET) yapılan çalışmada ise test tekrarı tespit edilemediği
İfade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
8. Anayasamız ın 74’üncü maddesi;
“ …Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler… ”
9. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu :
9.1. “ Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 9.2. “Bilirkişi görevlendirilmesi ve tanık dinlenmesi ” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası; “İnceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya denetçiler bilirkişi görevlendirebilir .”
10. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun :
10.1. “Ahkamı umumiye ” fasıl başlığı altındaki 69 uncu maddesi; “Tabipler, diş tabipleri,dişçiler ve ebeler bu kanunda tasrih edilmiyen ve sair kavanin ve nizamat ile kendilerine tevdi edilmiş olan bilcümle vezaifin ifasiyle mükelleftirler .” 10.2. Ek 12 nci maddesinin birinci fıkrası; “((Ek : 21/ 1/ 2010- 5947/ 8 md.) Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorundadır . Bu sigorta priminin yarısı kendileri tarafından, diğer yarısı döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödenir .” ,
11. Hasta Hakları Yönetmeliği :
11.1.”Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım ” başlıklı 11 inci maddesi; “ Hasta, modern uygun olarak teşhisinin konulmasını, tedavisinin tıbbi bilgi ve teknolojinin gereklerine yapılmasını ve bakımını istemek hakkına sahiptir . Tababetin ilkelerine ve tababet ile ilgili
4 / 12mevzuat hükümlerine aykırı veya aldatıcı mahiyette teşhis ve tedavi yapılamaz .”
11.2. “Kayıtların Düzeltilmesini İsteme ” başlıklı 17 ncı maddesi; “ Hasta; sağlık kurum ve kuruluşları nezdinde bulunan kayıtlarında eksik, belirsiz ve hatalı tıbbi ve şahsi bilgilerin tamamlanmasını, açıklanmasını, düzeltilmesini ve nihai sağlık durumu ve şahsi durumuna uygun hale getirilmesini isteyebilir .” 11.3. “Müracaat, Şikayet ve Dava Hakkı ” başlıklı 42 nci maddesi; “ Hastanın ve hasta ile ilgili bulunanların, hasta haklarının ihlali halinde, mevzuat çerçevesinde her türlü müracaat, şikayet ve dava hakları vardır .”
12. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin 29 uncu maddesi : “ (Değişik ilk cümle :
1/ 4/ 2005- 2005/ 8720 K.) Bir sağlık kurulu kararına hasta, yasal temsilcisi veya çalıştığı kurumu tarafından itiraz edildiği takdirde; itiraz dilekçesi o yerin en büyük mülki amirliğince ilk raporun tasdikli bir örneği ile birlikte en yakın başka bir sağlık kuruluna gönderilir . Birinci ve ikinci rapor kararları aynı olursa karar kesinleşir . Çelişki halinde hasta Sağlık ve Sosyal Yardım
Bakanlığının saptayacağı bir hakem hastaneye gönderilir . Bu hastane sağlık kurulunca verilen karar kesindir .” 13. Harp Okulları Kanununun 41 inci maddesine dayanılarak çıkartılan Harp Okulları
Yönetmeliğinin “Harp Okulları Giriş Koşulları ” başlıklı 44 üncü maddesinde “Harp okullarına, aşağıdaki koşulları taşıyan öğrencilerden, ihtiyaç duyulması hâlinde, yapılacak sınav veya benzer seçme usulünde başarılı olanlar alınır . Aşağıda belirtilen bu koşullar dışındaki diğer giriş koşulları, kuvvet özelliklerine göre her yıl ilgili kuvvet komutanlığınca belirlenir ve yayımlanır …
g) Kuvvet özelliklerine göre, Türk Silâhlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine uygun olarak, tam teşekküllü bir askerî hastaneden “Askerî Öğrenci Olur” raporu almak…” 14. Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği :
14.1. “ Amaç ” başlıklı 1 inci maddesi : “Bu Yönetmeliğin amacı; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komu-tanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensubu olan personel, öğrenciler ve bunların adaylarının Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığındaki görevlere uyarlık bakımından sağlık yeteneklerini tespit etmek ve barışta ve savaşta yapılacak sağlık işlemlerini düzenlemektir .” 14.2. “Rapor kararlarına yapılacak itirazlar ile ihbar ve kontrol muayeneleri ” başlıklı 81 nci
maddesi :
( 1) Rapor kararlarına yapılacak itirazlar ile ihbar ve kontrol muayenelerine ilişkin işlemler 10/ 9/ 1982 tarihli ve 8/ 5319 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yataklı
Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür .
( 2) (Değişik : 22/ 9/ 2017 – 2017/ 10844 K.) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarınca verilen raporlara tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde, bu kuruluşlarca temin sürecinde bulunan adaylara ilişkin verilen raporlara ise tebliğ tarihinden itibaren üç işgünü içinde itiraz edilebilir… .” 14.3. “Raporların verileceği yerler ” başlıklı 83’üncü maddesinde “Bu Yönetmelik kapsamında
5 / 12yer alan Türk Silahlı Kuvvetleri , Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı personeli ve personel adaylarının sağlık yeteneklerinin Türk Silahlı
Kuvvetlerine, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına uygunluğu, sadece yetki verilen sağlık kuruluşları tarafından belirlenir .” 14.4.“Düzenleme yetkisi ” başlıklı 1 inci ek maddesi : “ (Ek : 22/ 9/ 2017 – 2017/ 10844 K.)
( 1) Sağlık kurulu raporlarının verilmesi, yapılacak işlemler, tetkik ve tahliller, muayene olunacak branşlar, rapor sayısı, onay ve inceleme makamları, kullanılacak form ve belge örnekleri ile diğer iş ve işlemler İçişleri Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı ve Sağlık
Bakanlığı tarafından müşterek olarak hazırlanan yönerge ile düzenlenir .
( 2) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarını belirlemeye yurtiçinde Sağlık
Bakanlığı, yurtdışında ise Millî Savunma Bakanlığı yetkilidir .” 14.5. Ek-C Hastalıklar Listesinin 41 inci maddesinin birinci fıkrası; “ Kişinin çalışma gücünü bozmayan, şekil bozukluğu yapmamış ve endokrin salgılarda herhangi bir belirti vermeyen iç salgı bezlerinin hastalık veya hafif derecedeki hastalık ve sekelleri (gecikmiş puberte, infertilite, tedavi ile düzelmiş hipogonadizm, kriptorsizm ameliyatlısı, erkek ve kadın menopozu, fonksiyon ve şekil bozukluğu yapmamış basit guatr, ötroit nodüler guatr, jinekomasti, meme şekil bozuklukları ve benzeri .)” (Sağlık kurulunca verilen “ A/ 41 F-l ” kararının dayanağı)
15. Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
Personelinin Sağlık Muayene Yönergesi Üçüncü Bölüm “Raporların Onay/Kontrol
Makamları, İtiraz, İhbar ve Kontrol Muayene Esasları ” 15.1. “ 2. Sağlık kurulu raporlarının ivedi olarak hazırlanması , incelenip/ onaylanması ve ilgililere ulaştırılması esastır…
15.2.“ 10. Bir sağlık kurulu kararına hasta, yasal temsilcisi veya çalıştığı kurumu tarafından itiraz edildiği takdirde; itiraz dilekçesi o yerin en büyük mülki amirliğince ilk raporun tasdikli bir örneği ile birlikte en yakın başka bir sağlık kuruluna gönderilir . Birinci ve ikinci rapor kararları aynı olursa karar kesinleşir . Çelişki halinde hasta Sağlık Bakanlığının saptayacağı bir hakem hastaneye ilgili il/ilçe mülki amirliği tarafından gönderilir . Bu hastane sağlık kurulunca verilen karar kesindir .”
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
16. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; “ Subklinik hipotiroidi ” tanısının kesin olarak konulabilmesi için 1- 3 ay gibi bir süre sonra teyidinin gerektiği , MSÜ Harp
Okulu öğrenci temini kapsamında gerçekleştirilen sağlık kurulu işlemlerinin ivedi olarak yapılması gerekmekle beraber belirli bir süre içerinde tamamlanması yönünde herhangi bir düzenleme bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, SBÜ Gülhane Eğitim ve
Araştırma Hastanesi Endokrin Heyet Polikliniğince 1- 3 ay gibi bir süre sonra hormon tetkiklerinin teyidi yapılmadan ya da teşhisi doğrulamak için başkaca ayrıcı tetkik vb.
istenmeden , 17 gün ara ile yapılan hormon tetkik sonuçlarına göre “ subklinik hipotroidizm ” tanısı konularak başvuranın Karar Harp Okuluna asil 421’inci sıradan kayıt yaptırma hakkından mahrum edildiği sonucuna varılarak SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine “hatalı davrandığının kabulü ” yönünde tavsiyede bulunulması gerektiği yönünde hazırlanan öneri
6 / 12Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 17. Şikâyet başvurusu, diğer bilgi ve belgelerden 17.1. 2017 yılı Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ) Harp Okulu öğrenci temini kapsamında icra edilen sınavlarda başarılı olduğu, 17.2.Sağlık raporu işlemleri için sevk edildiği Beytepe Murat Erdi Eker Devlet Hastanesinden
“ Askeri öğrenci olamaz . Uçucu yetiştirmeye elverişli değildir . A/ 45/F 10, A/ 41/F 1 A/ 10 F 1” kararı verilmesi üzerine itiraz ettiği, 17.3. Bunun üzerine Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulunca
“Askeri öğrenci olur, uçucu yetiştirilmeye elverişlidir ” kararı verildiği, 17.4. Hakem hastane olarak Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Eğitim ve Araştırma
Hastanesi ne yönlendirildiği, bu hastanenin Endokrin Heyet Polikliniğince ( 14/ 07/ 2017 tarihli TSH :5 ,3 ve 17/ 07/ 2017 tarihli TSH :7 değerleri ile) “ subklinik hipotroidizm ” tanısı konularak, 19/ 07/ 2017 tarihinde “ A/ 41 F-l ” ( askeri öğrenci olamaz, uçucu yetiştirilmeye elverişli değildir ) kararının verildiği, 17.5. Tedavi amacıyla başvurduğu Antalya Kepez Devlet Hastanesi ile Antalya Eğitim ve
Araştırma Hastanesince “ subklinik hipotroidizm ” tanısı konulmaması üzerine Kurumumuza başvuru yararak, hasta ise tedavisinin yapılmasını hasta değil ise askeri öğrenci seçim aşamalarına devam etmeyi talep ettiği
Anlaşılmıştır .
18. Kurumumuzun bilgi, belge ve açıklama talebi üzerine ilgili Kurumlarca özetle; 18.1. Milli Savunma Bakanlığınca, şikâyet konusunun sağlık kurumları arasındaki çelişkili sonuçlar olduğu , Harp Okullarına öğrenci temin faaliyeti sırasındaki sağlık raporu işlemlerinin Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler tarafından yapıldığı ve sağlık raporuna itiraz işlemlerinin ise İl Sağlık Müdürlüklerince icra edildiği belirtilerek, Sağlık
Bakanlığının görüşlerine başvurulmasının ve konu ile ilgili diğer bilgi ve belgelerin Sağlık
Bakanlığından talep edilmesinin uygun olacağı, diğer taraftan olumlu sağlık raporu almasını müteakip Kara Harp Okuluna kayıt yaptırma hakkına sahip olacağı, 18.2. Başvuranın SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinin kararına itiraz için Antalya İl
Sağlık Müdürlüğüne verdiği dilekçesine istinaden; Ankara İl Sağlık Müdürlüğünün sevki sonucunda hakem hastane olarak SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesince verilen raporun, TSK, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı Personelinin
Sağlık Muayene Yönergesi nin 3 Bölümünün 10’uncu maddesi gereği kesin sayılması nedeniyle başka işlem tesis edilemediği , 18.3. Başvuranın SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Polikliniğince
Hipotiroidi yönünden değerlendirildiği, TSH değeri (Normal sınırları : 0,51- 4,3 uIU/mL) ilk ölçümde 5,37 uIU/mL, ikinci ölçümde 7 uIU/mL olması üzerine “ Subklinik hipotiroidi ” tanısı ile “ A/ 41 F-l ” kararı verildiği, heyet işlemlerini 19/ 07/ 2017 tarihinde tamamlayıp
7 / 12Subklinik hipotiroidi’nin TSH’ın normal sınırın üzerinde, serbest T 4’ün normal sınırlarda
olduğu bir laboratuvar tanısı olduğu; subklinik hipotiroidi hastalarının çoğunun aktif şikayeti olmadığı; bazılarında halsizlik, yorgunluk ve kabızlık gibi spesifik olmayan şikayetler söz konusu olabildiği; ancak bu şikayetlerin, hastaları klinik olarak saptamada başarılı bir şekilde kullanılamaması nedeni ile subklinik hipotiroidi tanısının biyokimyasal testler üzerine temellendirildiği ; dosyadaki mevcut sonuçlar değerlendirildiğinde 30/ 6/ 2017 tarihli sonuçların subklinik hipotiroidi ile uyumlu olduğunun, 07/ 07/ 2017 tarihli değerin normal olduğunun, 14/ 07/ 2017 ve 17/ 07/ 2017 tarihli değerlerin subklinik hipotiroidi ile uyumlu olduğunun ve daha sonraki değerlerin normal olduğunun saptandığı; Serum TSH düzeyinde geçici yükseklikler olabileceği için, subklinik hipotiroidi tanısı konulduğunda tanının kesinleştirilmesi amacı ile 1- 3 ay sonra tetkiklerin tekrarlanması gerektiği ; üç gün ara ile yapılan tetkiklere göre subklinik hipotiroidi tanısının konulabileceği, ancak geçici
TSH yüksekliğinin dışlanması ve tanının kesinleşmesi amacı ile 1- 3 ay sonra tetkiklerin tekrarlanmasının önerilmekte olduğu ; sonuç olarak, 17 gün ara ile yapılan 4 tetkikin 3’ünün sonuçlarının subklinik hipotiroidi ile uyumlu olmakla beraber, tanının kesinleşmesi için, TSH ölçümünün 1- 3 ay sonra tekrarlanmış olması gerektiği kanaatine varıldığı, 22.3.Tüm TSH değerleri bir arada değerlendirildiğinde hastanın hipotiroidi rahatsızlığı bulunup
bulunmadığı hususunda :
17 gün ara ile yapılan 4 tetkikin 3’ünün sonuçları subklinik hipotiroidi ile uyumlu olmakla
beraber daha sonra yapılmış olan 26/ 07/ 2017, 27/ 07/ 2017 ve 11/ 09/ 2017 tarihli tetkiklerde saptanan değerlerin normal olduğu; söz konusu kişinin 18/ 11/ 2017 tarihinde endokrinoloji polikliniğinde muayene ve tetkik edildiği ; hastanın yapılan değerlendirmesinde subklinik hipotiroidi ile uyumlu olabilecek semptom ve muayene bulgusu saptanmadığı; TSH, serbest T4, Serbest T3, Anti TPO ve Anti-Tiroglobulin değerlerini normal olduğu, tiroid USG’sinde tiroid parankimi heterojen, tiroid vaskülaritesi minimal artmış olarak saptandığı; bütün bulgular değerlendirildiğinde söz konusu kişinin Temmuz 2017’de geçici bir dönem subklinik hipotiroidi ile uyumlu laboratuvar bulguları olduğu; daha sonra söz konusu tablonun düzeldiği, sonraki dönemde ve şu anda yapılan tetkiklerin sonuçlarına göre subklinik hipotiroidi tablosunun mevcut olmadığı sonucuna varıldığı
İfade edilmiştir .
23. Teknik hususlar için bilirkişi olarak görevlendirilen Biomedikal Sorumlusu Elektronik
Mühendisi tarafından düzenlenen rapordan; SBÜ Gülhane
Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından Kurumuza iletilmiş olan evraklar ışığında, 18/ 07/ 1017 tarihinde adı geçen hastanenin Endokrin Heyet Polikliniği tarafından “ subklinik hipotiroidi (ilaçsız takip-E 03.9) ” tanısının konulmasına neden olan biyokimya laboratuvarı bulgularının hatalı olup olmadığı hususunun sübuta erdirilemediği anlaşılmıştır . Ayrıca, t eknik bilirkişi raporunda değerlendirme için eldeki verilerin yeterli olmadığı belirtilmekle beraber geriye dönük bazı verilerin elde edilmesindeki güçlük de göz önünde bulundurularak, mevcut dosya kapsamında şikâyet başvurusunun sonuçlandırılması gerektiği kanaatine varılmıştır .
24. Kurumumuzca yaptırılmış olan tıbbi bilirkişi incelemesine ek olarak, Hacettepe Üniversitesinden görüş istenmiş olup, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Başkanlığı öğretim üyeleri tarafından düzenlenen görüş yazısında; 24.1.Subklinik hipotiroidizmin, dolaşımdaki tiroid hormon düzeyleri normal sınırlar içerisinde
9 / 12iken serum tiroid uyarıcı hormon (TSH) düzeyinin hafif yükselmesi durumu olduğu, bu
durumun bilinen tiroid hastalığı olmadan toplumda %3- 8 oranında görülebildiği, 24.2. Subklinik hipotiroidi tanısı konulmadan önce TSH yüksekliğine neden olabilecek, tiroid dışı hastalığın nekahat dönemi, heterofil antikor nedenli TSH ölçüm kitinin hatalı sonuç vermesi ve tiroid hormon direncinin dışlanması gerektiği, özellikle geçici subklinik hipotiroidi olguları da görülebildiği, 24.3. TSH düzeyinde hafif yükseklik (TSH < 10 mlü/L) olmasının klinik öneminin, tedavi gerekliliğinin ve normal TSH’ın üst sınırının ne olması gerektiğinin ise tartışmalı olduğu, 24.4. Subklinik hipotiroidi tanısı konulması için 17 günün kısa bir süre olduğu, bununla birlikte yukarıda da bahsedildiği üzere ölçüm hatalarına yol açan durumların da dışlanması gerektiği , özellikle heterofil antikor varlığında, ölçüm sonuçlarının, süreden bağımsız olarak devamlı olarak yanlış çıkabildiği, 24.5. Subklinik hipotiroidi tanısı konulması için ölçüm yöntemleri ve eşlik eden diğer sistemik hastalıkların nekahat dönemleri ve geçici tiroidit vakaları dışlandıktan sonra takipte, özellikle antikor pozitifliği olan vakalarda, 1 yıla kadar izlem yapılabileceği , 24.6. Bir dönem subklinik hipotiroidizm ile uyumlu hormon sonuçlarının saptanması , tiroid antikoru pozitif olan vakalarda ilerde tiroid hastalığı gelişim riskinde artışa yol açabildiği, bu riskin tiroid antikor düzeyi negatif olan vakalarda ise oldukça düşük olduğu (yıllık izlemlerde %3’den az ihtimalle), 24.7. Sonuç olarak başvuru yapana subklinik hipotiroidi tanısı konulabilmesi için eldeki verilerin yeterli görülmediği
İfade edilmiştir .
25. Yine Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneğinin 2017 Yılı Tiroid Hastalıkları Tanı ve
Tedavi Kılavuzunda Subklinik Hipotiroidi; 25.1. Serumda serbest tiroid hormon düzeyleri normal iken yüksek TSH düzeylerinin saptandığı biyokimyasal bir durum olarak tanımlanmış, tanının üst sınırı geçmiş TSH (≥ 4- 5 mU/mL)
ve normal sT 4 değeri varlığında konduğu, ancak bu düzeydeki TSH yüksekliğinin anlamlı bir kısmının kendiliğinden düzeldiği, 25.2. Bu nedenle 1- 3 ay içindeki tekrarlanan benzer bir sonuçla teyit edilmesi ve gerekirse ayırıcı tanının da yapılması gerektiği , 25.3. Aşikar hipotiroidiye ilerleme kümülatif insidansı %33- 55, yıllık progresyon hızının %2- 4 olduğu, TSH ve anti- TPO düzeyleri yükseldikçe hastanın aşikar hipotiroidiye progresyon hızının da arttığı, 25.4. Hastaların hemen hemen yarısında, özellikle anti-TPO negatif olanlarda, 2- 5 yıl içerisinde
TSH’ın normal değerlere döndüğü belirtilmiştir .
26. Tüm bilgi ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
10 / 12Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idarelerden istenilen bilgi ve belgelerin süresi
içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği anlaşılmıştır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
28. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE, Gerekli tetkikler yapılarak sağlık kurulu raporu düzenlenmesi yönünde SAĞLIK BİLİMLERİ
ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenecek sağlık kurulu raporu çerçevesinde başvuranın durumunun tekrar değerlendirilmesi yönünde
MİLLİ SAVUNMA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın birer örneğinin bilgi için SAĞLIK BAKANLIĞINA ve MİLLİ SAVUNMA
BAKANLIĞINA iletilmesine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA
HASTANESİ ile MİLLİ SAVUNMA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA, SAĞLIK BAKANLIĞINA, MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA, MİLLİ SAVUNMA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE ve SBÜ GÜLHANE EĞİTİM VE
ARAŞTIRMA HASTANESİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi