TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 19613-19613 |sayi|18745356-101.07.05.99-E.18745356-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/6898 2018/ 6898
KARAR TARİHİ : 23/11/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Trabzon Vergi Dairesi Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Hakkında uygulanan disiplin cezasının kaldırılması talebi
BAŞVURU TARİHİ : 23/05/2018 23.5.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda , 2017 yılında Gelir İdaresi Başkanlığına bağlı
Merkez ve Taşra birimlerinde görev yapan şahsı gibi Gelir Uzmanı olmayan arkadaşlarla iletişime geçerek Kurumiçi Gelir Uzmanlığı sınavı açılması için gerek Sayın Bakanlara gerekse il
Milletvekillerine mail, mektup, faks gibi yollarla ulaşıp sınav açılması için kanun değişikliği talep ettiklerini ancak Maliye Bakanı tarafından bu taleplere onay verilmediğini, bu işin olumlu sonuçlanması için Ak Parti İletişim Merkezine (AKİM) kendisi ve aynı durumda olan başka illerdeki kişilerle müracaatta bulunmak istediklerini, Trabzon’da sınav açılmasını bekleyen 100’e yakın kişiye bu durumu iletip müracaatlarını yapmalarını söylediklerini, ancak bazılarının sistem dışı bilgisayarlarının olmaması sebebiyle onları adına kendisinin müracaatta bulunmasını istediklerini, 15’e yakın kişinin müracaatlarını yanına gelmek suretiyle birlikte yaparken, bazı kişilerin ise iş yoğunluğundan bilgilerini vermek suretiyle onların adına da müracaatta bulunmasını belirttiklerini, nitekim bu kişilerin başvurularını AKİM’e ilettiklerini, ülke genelinde 2000’e yakın müracaatta bulunarak Maliye bakanının dikkatini çektiklerini, bu hususta Maliye Bakanının 08/ 04/ 2017 tarihinde sınav açılacağına dair müjdeyi verdiğini, adına müracaatta bulunduğu kişilerden birinin bu işten haberim yoktu benim adıma nasıl müracaatta bulunursunuz diyerek Savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu ve şikayetçi olduğunu, mahkeme aşamasında görev yaptığı Vergi Dairesi Başkanlığının da hakkında disiplin soruşturması başlattığını, mahkeme kararı beklenmeden disiplin cezası
1 / 6verildiğini, işlemediği bir suçtan ceza verilmemesi gerektiği söyleyerek kaldırılmasını talep ettiğini,
ancak uyarma cezasının kaldırılmadığını, mahkeme sonucunda 29/ 03/ 2018 tarihinde beraat kararı verildiğini, bunun üzerine tekrar müracaatı sonrası yine disiplin cezasının kaldırılmadığını, soruşturma sürecinde hakkında şikayetçi olan kişinin ifadesinin alınmadığını belirterek, hakkında uygulanan disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. 12/ 06/ 2018 tarih, ve sayılı yazılarımıza cevaben Gelir İdaresi Başkanlığının 27/ 06/ 2018 tarih, ve Trabzon Vergi Dairesi Başkanlığının 20/ 06/ 2018 tarih, sayılı yazıları ve eklerinde özetle;
2.1 Gelir uzmanlığı sınav talebi konusunda kamuoyu oluşturmak amacıyla yapılan çalışmada sınava
girmeye hak kazanmış durumda olan kişilerin başvurularının AKİM’e iletildiği, Karadeniz Vergi
Dairesi Müdürlüğünde görev yapmakta olan .’nın bilgilerinin AKİM’e verildiğini bilmemesi nedeniyle yapmış olduğu şikayet üzerine Trabzon 5. Asliye Ceza Mahkemesinde hakkında dava yürütüldüğünün duyulması üzerine ilgili mahkemeden bilgi ve belge talebinde bulunulduğu, Vergi Dairesi Başkanlığının Oluru ile soruşturmacı görevlendirildiği,
2.2 Trabzon Vergi Dairesi Başkanlığı İdari ve Mali İşler Müdürlüğünde Olarak görev yapan
hakkında yürütülen soruşturma sonucunda teklif edilen Kınama cezasının geçmiş hizmetleri sırasındaki olumlu çalışmaları lehine değerlendirilerek bir derece alt ceza olan uyarma cezasının verildiği, başvuran tarafından yapılan itirazın Gelir İdaresi Başkanlığı Merkez Disiplin
Kurulunun 09/ 03/ 2018 tarih, sayılı kararıyla reddedildiği,
2.3 Her ne kadar şikayetçi .’nın Trabzon 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 30/ 11/ 2017 tarihli,
esas sayılı duruşma tutanağında şikayetinden vazgeçtiğini belirtmiş ise de, başvuranın işlediği fiilin sabit ve idarece yapılan işlemlerin de mevzuata uygun olduğu,
2.4 Anılan mahkeme aşaması devam ederken yürütülen disiplin soruşturması sonucunda mahkeme
kararı beklenmeden disiplin cezası verildiği, mahkeme sonucunda 29/ 03/ 2018 tarihinde beraat kararı verildiği belirtilmiş ise de, 657 sayılı Kanunun 131 inci maddesi uyarınca disiplin cezasının verilmesine engel bir durumun olmaması nedeniyle başvuranın cezanın kaldırılması talebinin karşılanamadığı, Hususları belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde
2 / 6bulunmakla görevlidir .”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1 Disiplin amiri ve disiplin cezaları başlıklı 124 üncü maddesinde; “ Disiplin amirleri;
kurumların kuruluş ve görev özellikleri dikkate alınarak Devlet Personel Başkanlığı’nın görüşüne dayanılarak özel yönetmeliklerinde tayin ve tespit edilecek amirlerdir .
Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir .”,
5.2 Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar başlıklı 126 ncı maddesinde; “ Uyarma,
kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir .”,
5.3 Cezai kovuşturma ile disiplin kovuşturmasının bir arada yürütülmesi başlıklı 131 inci
maddesinde; “ Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez . Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz .”, düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuk ve hakkaniyet yönünden bir aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, hakkındaki suç duyurusuna istinaden görülmekte olan mahkeme aşaması devam ederken görev yaptığı Vergi Dairesi Başkanlığının hakkında disiplin soruşturması başlattığını, mahkeme kararı beklenmeden disiplin cezası verildiğini, işlemediği bir suçtan ceza verilmemesi gerektiği söyleyerek kaldırılmasını talep ettiğini, ancak uyarma cezasının kaldırılmadığını, mahkeme sonucunda 29/ 03/ 2018 tarihinde beraat kararı verildiğini, bunun üzerine tekrar müracaatı sonrası yine disiplin cezasının kaldırılmadığını, soruşturma sürecinde hakkında şikayetçi olan kişinin ifadesinin alınmadığını belirterek, hakkında uygulanan disiplin cezasının kaldırılması talep edilmektedir .
8. Gelir İdaresi Başkanlığı ve Trabzon Vergi Dairesi Başkanlığından istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idareler tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki
3 / 6bulgulara ulaşılmıştır .
9. Trabzon Vergi Dairesi Başkanlık Makamının 04/ 01/ 2018 tarih, sayılı Oluru ile İnsan
Kaynakları Destek Hizmetleri Grup Müdürlüğünün 05/ 01/ 2018 tarih ve sayılı görevlendirme yazısı uyarınca görevlendirilen Muhakkik tarafından 16/ 01/ 2018 tarih, sayılı Soruşturma
Raporunun düzenlendiği, Soruşturma Raporunda özetle;
İdari ve Mali İşler Müdürlüğünde olarak görev yapmakta olan ’nın Gelir İdaresi
Başkanlığı taşra teşkilatında görev yapmakta olan ve açılması durumunda gelir uzmanlığı sınavına girmeye hak kazanmış durumda olan kamu görevlilerinin sınav talepleri doğrultusunda kamuoyu oluşturmak amacıyla 81 il genelinde çalışmalar yapıldığı, kendisinin de Trabzon ilinde bu çalışmaları arkadaşlarıyla birlikte bilgilendirdiği ve taleplerin nereye ve nasıl yapılacağı konusunda yönlendirmeler yaptığı, bu kapsamda açılması durumunda gelir uzmanlığı sınavına girmeye hak kazanmış durumda olan kamu görevlilerinin listelendiği ve Maliye Bakanlığının dikkatini çekebilmek için başvuru yapma yönünde AKİM’e yönlendirildiği, ifadelerden başvurularda kullanılan kimlik bilgilerinin tamamen ilgilerin rızası dahilinde temin edildiği, ancak Karadeniz
Vergi Dairesi Müdürlüğünde olarak görev yapan .’ya ait bilgilerin yine aynı dairede görev yapan E .D. tarafından rızası dahilinde kendisinden alınarak ’ya iletildiği, .’nın rızası dahilinde bu bilgileri verdiği ancak bu bilgilerle AKİM’e başvuru yapılacağından haberi olmadığı, bilgisi dışında kimlik bilgilerinin kullanıldığı, tarafından .’nın AKİM’e yapılacak başvurudan haberi olup olmadığı, herkesin menfaatine olduğunu düşündüğü, aksine düşünülebileceğini tahmin edemediğini beyan ettiği, Söz konusu eylemin kamu hizmeti ile ilgili olmayıp görevi dışında gelir uzmanlığı sınavının açılmasına yönelik bir çalışma olarak değerlendirildiği, bu doğrultuda, işlemiş olduğuna kanaat getirilen fiile karşılık 657 sayılı Kanunun 125/b-d fıkrası gereğince Kınama cezası ile tecziyesinin uygun olacağı, 4483 sayılı Kanun kapsamında ise bir suç unsuruna rastlanmadığı, Hususlarının belirtildiği, 10. 19/ 01/ 2018 tarihinde başvurandan savunma istendiği, 24/ 01/ 2018 tarihinde başvuranın savunmasının değerlendirilmesi ve geçmiş çalışmalarının olumlu olması nedeniyle uygulanacak bir alt ceza olan “Uyarma” cezasının verildiği, 26/ 01/ 2018 tarihinde başvuran tarafından yapılan itirazın
Gelir İdaresi Başkanlığı Merkez Disiplin Kurulunun 09/ 03/ 2018 tarih, sayılı kararıyla oybirliği ile reddedildiği, Anlaşılmış olup, disiplin cezasının kesinleşmesi üzerine başvuran tarafından Kurumumuza müracaat edilerek cezasının kaldırılması talep edilmektedir .
11. hakkında yürütülen soruşturma sonucu düzenlenen 16/ 01/ 2018 tarih, sayılı
Soruşturma Raporunun; Karadeniz Vergi Dairesi Müdürlüğünde görev yapan .’nın şikayeti üzerine Başkanlık İdari ve Mali İşler Müdürlüğünde görev yapan başvuran hakkında Trabzon Asliye
Ceza Mahkemesinde yürütülmekte olan dava konusu işlemin disiplin hükümleri ve 4483 sayılı
Kanun kapsamında incelenmesine yönelik olduğu, raporun incelenmesinden; bahse konu iddiayla ilgili olarak başvuranın ifadesine başvurulduğu, Trabzon 5. Asliye Ceza Mahkemesine sunulan
4 / 6sayılı İddianame ve 30/ 11/ 2017 tarihli duruşma tutanağında sanık ile
müşteki . ve tanık .’nin beyanlarına yer verildiği, 12. Alınan ifadeler ve bilgi-belgelerin değerlendirilmesi neticesinde; Gelir İdaresi Başkanlığı taşra teşkilatında görev yapmakta olan ve açılması durumunda gelir uzmanlığı sınavına girmeye hak kazanmış durumda olan personelin sınav talepleri doğrultusunda bir kamuoyu oluşturmak amacıyla tüm illerde çalışmalar yapıldığı, başvuranın Trabzon ilinde söz konusu çalışmalar hakkında personeli bilgilendirdiği ve taleplerin nereye ve nasıl yapılacağı hakkında yönlendirdiği, yaptığı araştırma sonucunda bu konuda AKİM’e yapılacak başvurunun belirli bir sayıya ulaşması durumunda Ak Parti
Meclisinin dikkatinin çekileceği ve sınav açılması yolunda ilerleme kaydedileceği bilgisine ulaşınca aynı durumdaki personelle irtibata geçtiği, aynı yerde çalışan isimli çalışanın 3- 4 kişilik isim listesini kendisine getirdiği, içlerinde müşteki ’nın da kimlik bilgilerinin bulunduğu, ancak müşteki .’nın kurum içinde kullanılacağı düşüncesiyle verdiği bilgilerin rızası olmadan AKİM’e yapılan başvuruda kullanıldığını öğrenmesi üzerine başvuran hakkında Savcılığa şikayette bulunduğu, Trabzon 5. Asliye Ceza Mahkemesinde müştekinin başvuran ’ın bu konudaki özrünü samimi bulduğu için şikayetinden vazgeçmesi üzerine beraat kararı verildiği, 13. Ancak, Trabzon Vergi Dairesi Başkanlığınca başvuran ve müşteki arasındaki uyuşmazlığın adli yargıya taşındığı bilgisi sonrası başvuran hakkında disiplin soruşturması yürütüldüğü, 657 sayılı
Kanunun 131 inci maddesine göre cezai kovuşturma ile disiplin kovuşturmasının bir arada yürütülmesi önünde hukuki bir engel olmadığı, aynı zamanda adli yargılama sonucunda beraat kararı verilmesinin de disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmediği, bu nedenle, başvuranın mahkeme kararı beklenmeden disiplin cezası verilmesinin hukuka aykırı olduğu yönündeki iddiasının anılan mevzuat uyarınca yerinde olmadığı, 14. Başvuranın, tanık olarak dinlenen . ve müşteki .’nın duruşmadaki beyanları ile başvuran hakkında yürütülen soruşturmada kendisinin beyanları doğrultusunda işlenen fiilin tespit edildiği, ancak idarece başvuranın kişisel bilgileri kullanmaktaki amacı, savunmasını ve geçmiş çalışmalarının değerlendirilmesi sonrası takdir hakkının olumlu kullanılarak önerilen disiplin cezasının bir derece altının uygulandığı, 15. Bu doğrultuda, devlet memurlarının resmi sıfatlarının gerektirdiği üslup ve tavırları hizmet içinde ve dışındaki davranışlarıyla göstermeleri gerektiğinde hareketle, mesleki olarak ilerleme gayesiyle iyi niyetli bir şekilde de olsa, müştekinin rızası olmadan kişisel bilgilerini kullanmasının hukuka aykırı olması nedeniyle başvuran hakkında yürütülen disiplin cezası işleminde usul ve esasa ilişkin herhangi bir eksikliğin bulunmadığı, Anlaşılmıştır .
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan nedenlerle başvuran hakkında uygulanan disiplin cezası işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
5 / 6Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” i lkelerine uygun davrandığı , anlaşılmış olup, bundan böyle de tesis edilen işlemlerde söz konusu ilkelere uyulması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Trabzon İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURAN ve TRABZON VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi