Haksız yere kesildiği iddia edilen su faturasının iptali talebi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuru, Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından kesilen 2.450,90 TL tutarındaki su faturasının haksız olduğu iddiasıyla yapılmıştır. Başvuran, abonelik sürecinde kullanılan sayacın içindeki endeksin 192 olduğunu ve evde su kullanılmadığı halde fatura kesildiğini belirtmiştir. Ayrıca, abone birimindeki yetkililerin durumu düzeltmek yerine, “ödeyeceksiniz” yanıtını verdiklerini ifade etmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruya ilişkin iddiaları incelemek üzere Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi’nden bilgi talep etmiştir. İdare, yapılan incelemelerde herhangi bir hata tespit edilmediğini ve ara sayaç uygulamasının bulunmadığını bildirmiştir. Başvurunun reddedilmesine gerekçe olarak, abonelik sözleşmesinin 24.08.2023 tarihinde imzalandığı ve daha önceki su tüketiminin kayıtsız olduğu belirtilmiştir.

Sonuç olarak, başvuranın talebi, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde hukuka uygun bulunarak reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını destekleyecek bir kanıt sunamadığını ve idarenin yetkilerini kamu yararı doğrultusunda kullandığını tespit etmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/10867-S.24.16592

BAŞVURU NO : 2024/5641

KARAR TARİHİ : 08.10.2024

RET KARARI

KAHRAMANMARAŞ SU VE KANALİZASYON İDARESİ

BAŞVURUYA KONU İDARE :

GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, haksız yere kesildiği iddia edilen su faturasının iptali talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 01.05.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Şikayetçi, Kurumumuza yapmış olduğu başvuru dilekçesinde kayıtlı olan hususlarda özetle; Kahramanmaraş Andırın KASKİ şubesinden şikayetçi olduğunu, abone no.lu sayaca 2.450.90 TL haksız yere fatura kesildiğini, bu saatin ara saat olduğunu, içinde endeks 192 olan kullanılmış bir saat olduğunu, abonelik alırken saatin fotoğraflarıyla beraber başvurduğunu, abone birimindeki personelin endeksin 192’den sonra başlayacağını söylediğini, abone olmadan önce de sonra da bu evde kimse kalmamasına ve bir damla dahi su kullanılmamasına rağmen bir ay sonra haksız yere fatura kesildiğini, bu yapılan hata nedeniyle Andırın Şubesi abone birimini defalarca aradığını, şube müdürünü defalarca telefonda arayıp mağduriyeti bildirdiğinde kendisini dinlemeden telefonu kapattığını, aynı zamanda abone birimini de aradığında bu hatanın yapıldığını ve düzeltilmesini istediğinde tek beyanlarının

“ödeyeceksiniz” olduğunu, su kullanmadığı halde ve içinde endeks olduğunu söylediği halde neden ödeyeceğini sorduğunda “başka çareniz yok, kesilen bir fatura var, ödeyeceksiniz.” dediklerini, hatayı ve yanlışı yapanın Andırın Şubesi olduğunu, şube müdürü Bey, abone birimindeki Hanım ve şubede çalışan Bey’in bu olayla ilgili her şeyi bildiğini, bildikleri halde bu mağduriyeti gidermediklerini, Geben Mahallesi Bozburun Caddesi No: adresinde bilirkişinin inceleme yapılmasını talep ettiğini, yazdığı maillerde ve CİMER’e yazdığı yazılarda şube müdürünün aslı olmayan gerçekten uzak beyanlarda bulunduğunu, evine gidilip orada inceleme yapılmadığını, okuyucu personeline talimat

verip kendini haklı çıkartmak için kendine göre tutanak yazdırdığını, yazdığı tutanakların aslının olmadığını, tutanakta endekste hata olmadığının ve saatin ara saat olmadığının söylendiğini, bu olayların kendisini çok yıprattığını iddia ve ifade ederek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan iddiaların doğruluğunun tespiti ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma

gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18 inci maddesi hükmü uyarınca Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nden 10/06/2024 tarih ve sayılı ve 01/08/2024 tarih ve sayılı yazı ile iki defa bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.

3. Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İçme Suyu ve Kanalizasyon

Dairesi Başkanlığı Andırın Şube Müdürlüğü’nden alınan 01/07/2024 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;

“… Numaralı su aboneliğinin ara sayaç olarak kabul edilebilmesi için, ana sayaç olan numaralı abonelikten daha az sarfiyatın olması gerekmektedir. Mevcut durumda vatandaşın meskeninin ve komşu meskenlerin endeks hareketleri incelendiğinde, yapılan işlemde herhangi bir hata bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca kurumumuzca tabii olunan mevzuat hükümlerinde ara sayaç uygulaması bulunmamaktadır.”,

4. Kurumumuzun ikinci bilgi belge talep yazısına cevaben Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon

İdaresi Genel Müdürlüğü İlçe Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Andırın Şube Müdürlüğü’nün 04/09/2024 tarih ve – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;

“İlgi tarih ve sayılı yazınıza istinaden Şube Müdürlüğümüzce inceleme yapılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde, yazınızda belirtilen hususlara yönelik yapılan değerlendirmeler şu şekildedir ;

1-) Numaralı su aboneliğinin ara sayaç olarak kabul edilebilmesi için, numaralı su aboneliği sayacından, sarfiyat oranının daha fazla olması gerektiği ifade edilmiştir. Bununla birlikte kurumumuzun ara sayaç uygulaması bulunmamaktadır.

2-) Numaralı su aboneliğinin okuma cetveli incelendiğinde, daha önce herhangi bir okuma faaliyetinde bulunulmadığı, ilgili aboneliğin 24.08.2023 tarihinde aktifleştiği tespit edilmiştir. Abonelik işlemleri sırasında kullanılacak su sayacının resmine, standartlara uygun olup olmadığının anlaşılması için bakılmaktadır.

3-) ve Numaralı aboneliklerde TC kimlik numarasının farklı olmasının sebebi, veri güncellemesinin sehven yapılmış olmasından kaynaklanmaktadır.

4-) Her iki aboneliğe ait sayaçların fotoğrafları yazımız ekinde sunulmaktadır.

5-) İlgili aboneliklere ait olan su sayaçlarının abone sahibi tarafından taktırılmış olması sebebiyle, tarih bilgisi bulunmamaktadır.

6-) ve Numaralı aboneliklere ait ödeme cetvelleri yazımız ekinde sunulmuştur.

7-) Numaralı su aboneliğine ait su sayacının, abonelik yapılması için Şube Müdürlüğümüze başvurulduğunda, söz konusu su sayacının üzerinde 192 ton su olduğu görülmüş fakat, mevcut su sayacının, abone olunduğu tarihte kayıt dışı olarak içme suyu şebekemizden sarfiyat yaptığı yani abonesiz olarak içme suyu kullanıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla tarafından kullanılan su sarfiyatının, ara sayaç değil abonesiz sayaç olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, ilgili sayaçtan kayıt dışı olarak ne kadar sarfiyat yapıldığının tespiti mümkün olmamaktadır.

Numaralı aboneliğin tahsilat detay listesinde, isminin görünmesinin sebebi, mevcut aboneliğin daha önce adına kayıtlı olduğu, 24.08.2023 tarihinde adına devir alınması sebebiyle olduğu anlaşılmaktadır.” açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

5. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının

5.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”

,

5.2. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır”,

6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun

6.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı

adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,

6.2. “İnceleme ve araştırma başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,

7. 5393 sayılı Belediye Kanununun;

7.1. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini,… ifade eder.”,

7.2. “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde; “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır: b) Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek. c) Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek. e) Müktesep haklar saklı kalmak üzere; içme, kullanma ve endüstri suyu sağlamak; atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlamak; bunlar için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek; kaynak sularını işletmek veya işlettirmek.…”

7.3. “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları

Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. …

Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar…”,

8. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu Kanununun, “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinde; “Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: … (r) Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak. …”,

9. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında

Kanunu’nun

9.1. “Görev ve yetkiler” başlıklı 2 nci maddesinin (d) bendinde; “Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri

kullanmak”; Ek 5 inci maddesinde, “(5/6/1986 – 3305/3 md. ile gelen Ek 4 üncü madde hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır.”,

9.2. “Kurulun görevleri” başlıklı 6/f) maddesinde, “ Genel Kurulun görevleri şunlardır: … su satışı ve kullanılmış suların boşaltılmasına ilişkin tarifeleri inceleyerek karar bağlamak …” , 6/l) maddesinde, “Yönetim Kurulunca ön incelemeleri yapılan yönetmelikleri inceleyip karara bağlamak”,

9.3. “Yönetim Kurulunun görevleri” başlıklı 9/k) maddesinde, “Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır: … Genel Müdürlükçe hazırlanan su satışı ve kullanılmış suların boşaltılmasına ilişkin tarifeleri tespit ederek Genel Kurulun onayına sunmak…”, 9/b maddesinde, “Genel Müdürlükçe hazırlanacak yönetmelik, bütçe, bilanço ve kadro taslaklarına ilişkin önerilerin ön incelemelerini yaparak

Genel Kurulu sunmak”,

9.4. “Tarife Tespit Esasları” başlıklı 23’üncü maddesinde, “Su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdeki kullanılmış suların uzaklaştırılması, septik çukurların boşaltılması giderleri için ayrı tarifeler yapılır. Bu tarifelerin tespitinde, yönetim ve işletme giderleri ile,amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsi masraflave (…) bir kar oranı esas alınır.

Tarifelerin tespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir.”,

10. KASKİ Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin

10.1. “Tarifenin tanımı” başlıklı 4’üncü maddesinde, “(Satış, hizmet, güvence ve yaptırımların parasal değerle belirlenmesidir. Tarife olabildiğince gerçek değerlere dayanılmalı, uygulamada eşitlik sağlanılmalıdır.”

10.2. “Abone tanımı” başlıklı 6’ncı maddesinde, “… Her su abonesi ayrı bir sözleşme yapmaya gerek olmaksızın aynı zamanda kullanılmış su abonesidir. Su abonesi olmaksızın su tüketenler de atık su üreteceklerinden, bu gibilerle atık su aboneliği sözleşmesi yapılır.”

10.3. “Abone Grupları” başlıklı 8’inci maddesinde, “(1) Abone çeşitleri ve yeraltı su kullanımı

aşağıda açıklanmıştır. 1) Abone: Bir sayaçtan yalnız başına su alan bağımsız bir birim. 2) Grup Abone:

Aynı sayaçtan su alan, aynı abone grubuna dahil, birden fazla bağımsız birim. 3) Karışık Grup Abone:

Aynı sayaçtan su alan, degişik abone grubuna dahil, birden fazla bağımsız birimdir. Sanayi ve işyeri abonelerinin ayrı sayaçtan su kullanması halinde, sanayi tarifesi uygulanır.”

10.4. “Sayaçlar” başlıklı 13’üncü maddesinde, a) Abonelerin su tüketimi sayaçla saptanır. İlk abonelikte sayaç bedeli aboneye aittir. KASKİ tarafından su sayacı takılır ve bedeli abone ücretine yansıtılır.

(26.05.2021 Tarih ve 2021/01 sayılı Genel Kurul Kararı ile değiştirilmiş halidir.)

b) Sayaçlar standartlara uygun sistem ve tiplerde ayarlı ve damgalı olacaktır. Sayaçlar abone işlemi yapıldıktan sonra KASKİ’nin malı olacaktır. Abone sayacı korumakla yükümlüdür.

f) Sayaç bağlantısından sonra yapılacak değişikliklerde, sayacın yerinin değiştirilmesi için KASKİ’ye başvurularak, sayacın konulacak yeni yeri ve değiştirilme şekli saptanır. Aboneden saptanan yeni yerde

sayacın takılacağı tesisatı kurması istenir. Abonece yerleri değiştirilen sayaçlar KASKİ tarafından kontrol edilerek rekorlardan mühürlenir. Sayaç yerinin değiştirilmesi KASKİ tarafından da yaptırılabilir. Bu durumda bedeli KASKİ tarafından tahsil edilir.

h) Birden fazla birimi olan binalarda her birime ayrı sayaç ile su verilmesi durumunda; KASKİ tarafından binanın iç donanımı (tesisat) dikkate alınarak her birime ayrı ayrı su verilecek şekilde işlem hazırlanır ve sayaçların konulacağı yer saptanır. Hidroforlu (su depolu) binalarda da aynı işlem yapılır, ancak; hidrofordan önce bir de ana sayaç konulacak yer saptanır. Abone işlemleri tamamlanarak abone sözleşmesi yapıldıktan sonra KASKİ tarafından sayaçlar bağlanarak abonelere su verilir. Yapılacak işlemlerin bedeli yürürlükteki tarifelere göre abonelerce ödenir. Okuma döneminde ana sayaç sarfiyatı ile diğer tali sayaçlar sarfiyatları toplamı karşılaştırılarak aradaki sarfiyat farkı bulunabilir ve alınacak ek karar ile bu fark siteye (ortak gider abonesine) kaçak su tarifesinden yönetimine fatura edilebilir.

ı) KASKİ’nin fotoğraflı kimliğini taşıyan Kaçak Su-Açma Kapama ve Su Sayaç Kontrol görevlileri çalışma saatleri içinde her zaman ve gerekli görülen diğer zamanlarda su sayaçlarının bulunduğu yere kadar (bina ve bahçe içine) girip tesisatı ve sayacı kontrol ederler. Abone veya bina sahibi kimlik belgesi gösterildiği halde sayacı veya tesisatı kontrol ettirmemekte direnirse suyu şebekeden kapatılır.”

ş) Sayacın ve/veya şube yolunun yerini değiştirmek, şube yolunda veya şebekede tahribat yapmak, gereksiz müdahalelerde bulunmak yasaktır. Belirtilen fiilleri işleyenlerin vermiş oldukları zarar bir katı fazlası ile tazmin ettirilir ve ayrıca haklarında kanuni işlem yapılır.

Ayrıca, bu nedenle üçüncü kişilerin uğramış olduğu zarardan dolayı KASKİ’nin ödemek zorunda olduğu tazminat miktarı da bunlara rücu edilmek suretiyle tahsil edilir, haklarında da kanuni işlem yapılır. Sayaç mührüne müdahale edenler hakkında yasal takibata geçilir.

10.5. “Su kapama ve açma” başlıklı 69’uncu maddesinde, “6) Abonesiz sayaç takıp su kullananların sayaç ve endeksleri tutanakla tespit edilerek kapama zaptıyla özel kesim usulü ile suyu kapatılır. Fiili kullanıcının T.C. veya Vergi Numarasına kullandığı su tahakkuku yapılır, abone sözleşmesi ve ödeme yapmadan suyu açmaları halinde fiili kullanıcıya iki adet kapama açma bedeli, mühür fekki ve cezası uygulanır. Sayaca tekrardan özel kesim yapılır ve fiili kullanıcı hakkında yasal işlem yapılır.(15/05/2017 tarih ve 2017/13 sayılı Genel Kurul Kararı ile değiştirilmiş halidir.)

7) Tutanakla tespit edilen Abonesiz sayaçların Abone almaları halinde veya Abone alana kadar ÖN

ÖDEMELİ SAYAÇ taktırmaları halinde T.C. veya Vergi numarasına tahakkuk edilen borcunu ve kapama ücretini ödeyen abonelerin suyu 24 saat içerisinde emniyet mührü takılarak tekrar kullanıma açılır. Mesken ve işyerlerinin kapalı olması halinde, apartmanlarda görevlilere, işyerlerine ve müstakil meskenlerde kapıya bilgi notu bırakılır. Suyun açılmasından veya açılamamasından dolayı doğabilecek her türlü zararlardan abone sahibi veya fiili kullanıcı sorumludur. (30.11.2018 tarih ve 2018/26 sayılı Genel Kurul Kararı ile

Değiştirilmiş Halidir.)”,

10.6. “Usulsüz su vermek” başlıklı 74’üncü maddesinde, “a) Aboneler daimi veya geçici bağlantı yaparak, başkasına su veremez. Abonenin daimi veya geçici bağlantı yaparak başka birine usulsüz su verdiği tespit edilirse usulsüz su kullanım tutanağı tanzim edilir. Tutanak 72’inci maddedeki tespitleri içerir.

1) Aynı abone tarifesine tabi abonelikler arasında usulsüz su verilmesi durumunda; usulsüz su verenlerin

son tahakkuku normal tüketimin 2 katı olarak hesaplanır. Son tahakkuk faturası ödenmiş ise aynı miktarı içeren yeni bir usulsüzlük faturası düzenlenir. Hesaplama formülü (m³ x abone tarifesi TL x 2 katı) +

KDV’dir. (11/11/2014 tarih ve 2014/33 sayılı Genel Kurul Kararı ile değiştirilmiş halidir.) 2) Düsük tarifeli abonelikten yüksek tarifeli aboneliğe usulsüz su verenlere birinci bentteki 2 kat, 3 kat olarak uygulanır. 3)

Yüksek tarifeli abonelikten düşük tarifeli aboneliğe usulsüz su verenlere birinci bentteki 2 kat, 1,5 kat olarak uygulanır.

b) Bağlantı geçici olarak yapılmış ise abonenin suyu kesilir. Su aldığı mahal haricinde başka bir birime su vermeyeceğini taahhüt etmesi halinde kapama ve açma ücreti alınarak suyu açılır.

Bağlantı sayaçtan önce veya sayaç devre dışı bırakılarak yapılmış ise bu yönetmeliğin 72’inci maddesinin ilgili fıkrasına göre her iki kullanıcı hakkında da işlem yapılır.”,

10.7. “Usulsüz su kullanmak” başlıklı 75’inci maddesinde, “a) Abone olup da kayıtsız sayaçla su kullananların sayaçları sökülür. Sayacın muayenesi sonucunda doğru tüketimi göstermediğinin tespiti halinde bu yönetmeliğin 72’inci maddesindeki yönteme göre tüketim belirlenerek tahakkuk yapılır. Sayaç üzerindeki endeksin doğru tüketimi göstermesi halinde, sayaç üzerinde gösterilen tüketimin tamamının ödenmesi koşuluyla, güvence bedeline esas teşkil eden bir aylık tüketimin 2 katı tahakkuk yapılarak sayacı kayda geçirilir. Şayet abone olup da idarece kayıtsız sayaç okunmuş ve fatura tahakkuku çıkarılmış ise bu faturaların ödenmiş olması halinde ödenen faturalardaki tüketimler toplam tahakkuktan düşülür.

b) Sayacın ters bağlanması:Yeni veya kulllanılmış bile olsa sayacın ters takılması ve abone tarafından sayaca müdahale olmadığının anlaşılması halinde, ters okumaya göre yapılan tüketim düz takılan sayaçlarda olduğu gibi tahakkuk ve tahsil edilir.

Düz takılan sayacın abone veya kullanıcı tarafından ters yönde bağlandığının anlaşılması halinde sayaçtaki endekse bağlı kalınmadan bu yönetmeliğin 60’ıncı maddesinde belirtilen su güvence bedeline esas olan tüketim miktarı esas alınarak kaçak su hükümleri uygulanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme

12. Şikayetçi, iş bu kararın 1 No.lu paragrafında “Başvuranın İddia ve Talepleri” başlıklı bölümünde açıklandığı üzere özetle, abone no.lu sayaca 2.450.90 TL haksız yere fatura kesildiği, bu saatin içindeki endeks 192 olan kullanılmış bir ara saat olduğu, abone olmadan önce ve sonra evde kimse kalmamasına ve bir damla dahi su kullanılmamasına rağmen bir ay sonra haksız yere fatura kesildiği iddiasıyla haksız yere kesildiği iddia edilen ve başvurularına rağmen sonuç alamadığı su faturasının iptalini talep etmektedir.

13. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre, belediyelerin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak, belirtilen oran ve esaslara göre alınacak yol, su ve kanalizasyon harcamalarına katılma paylarını belirlemek görevi bulunmaktadır.

14. İdare ile abone arasında su kullanımına dair yapılan sözleşmeler, ‘abonelik sözleşmesi’ olarak adlandırılmaktadır. Bilindiği üzere abonelik sözleşmeleri, tüketicinin, belirli bir mal veya hizmeti sürekli veya düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşmelerdir. Abonelik sözleşmesi ile İdare, su kullanımına dair tüm hizmetleri vermekle, sözleşmenin diğer tarafındaki abonman ise genel ifade ile kullanımından kaynaklı tahakkuk eden tutarı ödemekle yükümlüdür.

15. Anayasanın 2’nci maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden birisi belirliliktir. Belirlilik hukuki güvenliğin bir sonucu olarak; normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir.

16. Şikâyetçinin, 2024/2427 şikâyet numaralı başvurusu ile 14.02.2024 tarihinde Kurumumuza yapmış olduğu başvuru üzerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun ilgili hükümleri gereği

Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğüne Gönderme Kararı tesis edildiği, Gönderme Kararında belirtilen taleple ilgili idarece olumsuz cevap verilmesi üzerine tarihinde şikâyetçi tarafından tekrar Kurumumuza başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.

17. Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından Gönderme Kararı üzerine verilen cevapta, tarafından kullanılan meskene gidildiğinde abonesiz su kullanımı tespit edildiği, mesken sahibinin şube müdürlüğüne yapmış olduğu abonelik başvurusu sonrasında sayaç okuma personelleri tarafından ilgili meskene gidildiği ve sayaç okuma faaliyeti düzenlenerek şahsın su sayacında 3 bulunan 192 m ’lük su sarfiyatının tahakkuk işleminin gerçekleştirildiği, yapılan işlemin mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde herhangi bir yanlışlık bulunmadığı belirtilmiştir.

18. Somut olaydaki uyuşmazlığın, şikayetçinin, 24.08.2023 tarihinde abonelik sözleşmesi yapılan abone no.lu sayaca içinde bulunan 192 endeks nedeniyle ara saat olmasına rağmen 2.450.90 TL haksız yere fatura kesildiği iddiasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

19. Kamu hizmetlerini yürütmekle yetkili ve yükümlü olan idareye kamu kudretinden kaynaklanan bir takım üstünlük ve ayrıcalıklar tanınmıştır. Bu üstünlük ve ayrıcalıklarla donanmış ve kamu hizmetini yürütmek için bir takım kararlar almak ve işlemler yapmak durumunda olan idare, özel hukuk ilişki ve işlemleri dışında, kamu tüzel kişiliğine sahip olma ve mevzuat tarafından açıkça yetkilendirilmesine bağlı olarak, kamu kudretinden yararlanarak bir takım idari işlemler yapmaktadır. Şikâyet konusu olayda da olduğu gibi su aboneliğinin yapılması ve tüketim karşılığında fatura tahakkuk ettirilmesi önem taşımakta olup bu tür kamu hizmetlerinin sunulması hem vatandaşlar hem de yerel yönetimler için elzem bir durumdur.

20. Başvurunun iddiası üzerine Kurumumuzca iki defa yazışma gerçekleştirilmiştir Kurumumuz tarafından istenen bilgi-belge isteme yazısına istinaden Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi

Genel Müdürlüğü’nün Kurumumuza verdiği cevap ve ekleri tetkik edildiğinde, vatandaşın meskeninin ve komşu meskenlerin endeks hareketleri incelendiğinde, yapılan işlemde herhangi bir hata bulunmadığı, ayrıca kurumun tabi olduğu mevzuat hükümlerinde ara sayaç uygulamasının bulunmadığı; Numaralı su aboneliğinin okuma cetveli incelendiğinde, daha önce herhangi bir okuma faaliyetinde bulunulmadığı, ilgili aboneliğin 24.08.2023 tarihinde aktifleştiği, ilgili aboneliklere ait olan su sayaçlarının abone sahibi tarafından taktırılmış olması sebebiyle tarih bilgisinin bulunmadığı, ve Numaralı aboneliklere ait ödeme cetvellerinin yazı ekinde sunulduğu, Numaralı su aboneliğine ait su sayacının, abonelik yapılması için Şube Müdürlüğüne başvurulduğunda, söz konusu su sayacının üzerinde 192 ton su olduğunun görüldüğü, fakat mevcut su sayacının, abone olunduğu tarihte kayıt dışı olarak içme suyu şebekesinden sarfiyat yaptığının yani abonesiz olarak içme suyu kullanıldığının tespit edildiği, dolayısıyla tarafından kullanılan su sarfiyatının, ara sayaç değil abonesiz sayaç olduğunun anlaşıldığı, ilgili sayaçtan kayıt dışı olarak ne kadar sarfiyat yapıldığının tespitinin mümkün olmadığı” şeklinde açıklama yapıldığı görülmektedir.

21. Konuya ilişkin mevzuat hükümleri incelendiğinde,

21.1. 5393 sayılı Belediye Kanununun 15’inci maddesi ile belediyelere “Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak” yetkisinin verildiği,

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında

Kanunu’nun 23’üncü maddesinde “Tarifelerin tespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir.” ve Ek 5 inci maddesinde, Kanunun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı hükmüne yer verilerek her Büyükşehir Belediyesinin ayrı ayrı Yönetmelik çıkarma yetkisine sahip olduğunun belirtildiği,

21.2. KASKİ Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin 6’ncı maddesinde, su abonesi olmaksızın su tüketenler de atık su üreteceklerinden, bu gibilerle atık su aboneliği sözleşmesi yapılacağı; 8’inci maddesinde, aynı sayaçtan su alan, aynı abone grubuna dahil, birden fazla bağımsız birimin “grup abone” olarak adlandırılacağı; 13’üncü maddesinin f fıkrasında, sayaç bağlantısından sonra yapılacak değişikliklerde, sayacın yerinin değiştirilmesi için KASKİ’ye başvurularak, sayacın konulacak yeni yeri ve değiştirilme şeklinin saptanacağı, aboneden saptanan yeni yerde sayacın takılacağı tesisatı kurmasının isteneceği, abonece yerleri değiştirilen sayaçların KASKİ tarafından kontrol edilerek rekorlardan mühürleneceği; f fıkrasında, birden fazla birimi olan binalarda her birime ayrı sayaç ile su verilmesi durumunda; KASKİ tarafından binanın iç donanımı (tesisat) dikkate alınarak her birime ayrı ayrı su verilecek şekilde işlem hazırlanacağı ve sayaçların konulacağı yerin saptanacağı, okuma döneminde ana sayaç sarfiyatı ile diğer tali sayaçlar sarfiyatları toplamı karşılaştırılarak aradaki sarfiyat farkının bulunabileceği ve alınacak ek karar ile bu farkın siteye (ortak gider abonesine) kaçak su tarifesinden yönetimine fatura edilebileceği; ş fıkrasında, sayacın ve/veya şube yolunun yerini değiştirme, şube yolunda veya şebekede tahribat yapma, gereksiz müdahalelerde bulunmanın yasak olduğu, belirtilen fiilleri işleyenlerin vermiş oldukları zararın bir katı fazlası ile tazmin ettirileceği ve ayrıca haklarında kanuni işlem yapılacağı; 69’uncu maddesinde, abonesiz sayaç takıp su kullananların sayaç ve endekslerinin tutanakla tespit edilerek kapama zaptıyla özel kesim usulü ile suyunun kapatılacağı,

fiili kullanıcının T.C. veya Vergi Numarasına kullandığı su tahakkukunun yapılacağı, abone sözleşmesi ve ödeme yapmadan suyu açmaları halinde fiili kullanıcıya iki adet kapama açma bedeli, mühür fekki ve cezası uygulanacağı, sayaca tekrardan özel kesim yapılacağı ve fiili kullanıcı hakkında yasal işlem yapılacağı; 74’üncü maddesinde, abonelerin daimi veya geçici bağlantı yaparak, başkasına su veremeyeceği, abonenin daimi veya geçici bağlantı yaparak başka birine usulsüz su verdiği tespit edilirse usulsüz su kullanım tutanağı tanzim edileceği, tutanağında 72’inci maddedeki tespitleri içereceği, aynı abone tarifesine tabi abonelikler arasında usulsüz su verilmesi durumunda; usulsüz su verenlerin son tahakkukunun normal tüketimin 2 katı olarak hesaplanacağı; 75’inci maddesinde, abone olup da kayıtsız sayaçla su kullananların sayaçlarının söküleceği, sayacın muayenesi sonucunda doğru tüketimi göstermediğinin tespiti halinde yönetmeliğin 72’inci maddesindeki yönteme göre tüketim belirlenerek tahakkuk yapılacağı, sayaç üzerindeki endeksin doğru tüketimi göstermesi halinde, sayaç üzerinde gösterilen tüketimin tamamının ödenmesi koşuluyla, güvence bedeline esas teşkil eden bir aylık tüketimin 2 katı tahakkuk yapılarak sayacın kayda geçirileceği, şayet abone olup da idarece kayıtsız sayaç okunmuş ve fatura tahakkuku çıkarılmış ise bu faturaların ödenmiş olması halinde ödenen faturalardaki tüketimlerin toplam tahakkuktan düşüleceği anlaşılmaktadır.

22. Başvuru konusu somut olay Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen bilgi ve belgeler, ilgili tarihe ait fatura, sayaç bağlantısını gösteren görüntü, şikayete konu sayaca ait endeks bilgileri birlikte incelendiğinde,

22.1. Şikâyetçinin abone no.lu sayaca 2.450.90 TL haksız yere fatura kesildiği, bu saatin ara saat olduğu, içinde endeks 192 olan kullanılmış bir saat olduğu, abonelik alırken saatin fotoğraflarıyla beraber başvurduğu, abone birimindeki personelin endeksin 192’den sonra başlayacağını söylediği, abone olmadan önce de sonra da bu evde kimse kalmamasına ve bir damla dahi su kullanılmamasına rağmen bir ay sonra haksız yere fatura kesildiği iddiasında bulunduğu ancak idarece ara sayaç uygulaması olmadığının bildirildiği, bu noktada başvuranın iddiasının sübut bulmadığı, Kurumumuza iletilen Su Endeks Bilgileri adlı tabloda, ara sayaç olduğu iddia edilen Numaralı su aboneliğine ait 05/10/2023 tarihinde okuma yapılan endeks 192 iken aynı tarihte numaralı su aboneliğine ait 05/10/2023 tarihli endeksin 340 olduğu, yani daha az sarfiyat olduğu ancak bu durumun tek başına abone no.lu sayacın ara sayaç olduğunu tespite imkan vermediği, Numaralı sayaca ilişkin idarece ilk defa su tahakkukunun daha önce abonelik bulunmaksızın su tüketimi yapıldığından 05/10/2023 tarihinde yapıldığı, daha sonra abone tarafından bu sayaçtan sarfiyat gerçekleştirilmediği, numaralı su aboneliğine ilişkin düzenli su kullanımı bulunmasa da 26/11/2015 tarihinden 07/11/2022 tarihine kadar su tüketimi yapılmadığı ve 7 kez sayaç okuma personeli tarafından “Evde Yok”, “Kullanılmıyor” notunun düşüldüğü, 05/10/2023 tarihinden sonra düzenli su tüketimi yapılmaya başlandığı, idare tarafından ibraz edilen Tahsilat Detay Listesi’ne göre numaralı sayacın su aboneliğinin 01/10/2014 tarihinde tarafından yapıldığı ve 24/08/2023 tarihinde adına sözleşme devri yapıldığı, abone no.lu sayaca ait ilk aboneliğin ise ilk defa tarafından 24/08/2023 tarihinde ilk sözleşme imzalanarak aboneliksiz kullanım sonrası gerçekleştirildiği, kullanılmış sayacın sözleşme sonrası abonelik yapılarak kullanımına devam edildiği,

22.2. Numaralı su sayacının idarenin bilgisi dışında kullanıcısı tarafından taktırıldığı, idare ile sayaç kullanıcısı arasında 24.08.2023 tarihinden önce abonelik sözleşmesi imzalanmadığı, abonelik 3 sözleşmesi olmaksızın sayaçtan 192 m su kullanıldığı, şikayetçi tarafından sayacın hangi gerekçeyle ve ne zaman abonelik yapılmadan taktırıldığı konusunda hukuken geçerli bir gerekçe sunulamadığı, sadece sayaç üzerindeki son endeks bilgisine 24.08.2023 tarihinde şikayetçi tarafından Numaralı su

sayacına abonelik alınırken beyan üzerine ulaşılabildiği, ve numaralı sayacın ara sayaç olduğuna yönelik fotoğraf veya tevsik edici bir belge veya bulguya ulaşılamadığı, ve numaralı sayacın bulunduğu yere ait fotoğraf incelendiğinde ve numaralı sayaçlar arasında ana sayaç-tali sayaç şeklinde bağlantı bulunmadığı, ve numaralı her iki sayacın da ana şebekeye bağlantısının bulunduğu, bu durumun aksini gösterecek bir bulguya ulaşılamadığı ve şikayetçi tarafından da ibraz edilemediği, ayrıca ara sayaç olduğu iddia edilen numaralı sayacın ana vanadan değil numaralı sayaçtan sonra boru geçirilerek ara sayaç olarak kullanıldığı ve sonradan ayrılarak bağımsız sayaç olarak bağlandığına dair Kurumumuzca tespitte bulunulamadığı, şikayetçinin ve numaralı sayacın bağlı olduğu bağımsız bölümlerinin kullanıcılarının farklı olması durumunda mahsuplaşma yapıldı ise buna ilişkin tevsik edici belgelerle idareye başvurabileceği gibi yargı yoluna da başvurabileceği, İdarenin sayaç üzerindeki endeks bilgilerini esas alarak aboneliksiz tüketim yapılan sayaçta bulunan endeks doğrultusunda su faturası tahakkuk ettirilmesi işleminde mevzuat düzenlemelerine aykırılığın bulunmadığı, 22.3. Başvuranın iddiasını ispat edecek herhangi bir verinin mevcut olmadığı, idarenin bilgisi dışında sayaç taktırıldığından ve ara sayaç uygulamasına Kurum mevzuatı kapsamında izin verilmediğinden su sayacının üzerinde 192 ton su olduğunun tespiti üzerine fatura tahakkuk ettirilerek tahsil edildiği anlaşıldığından şikayetçinin talebinin reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı, kullanılan yetkinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına dair bir tespitin yapılamadığı, bu nedenle ilgili idarenin yasalarla tanınan yetkiyi kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında ve kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda kullandığı, bu doğrultuda nesnel, tarafsız ve orantılı şekilde, gerekçeli olarak kullanarak işlem tesis ettiği ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin reddi işleminin hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

23. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, konu ile ilgili tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; şikâyetçinin talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

24. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’ ilkelerine uygun davrandığı, ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ilkesine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

25. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan

süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili idarenin işlem ve eylemine karşı Kahramanmaraş

İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN

REDDİNE,

Kararın BAŞVURAN ile KAHRAMANMARAŞ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL

MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi