|
ÖZET: Başvuran, evinin yakınındaki halı sahanın kapatılması, yeşil alana dönüştürülmesi veya ses izolasyonu sağlanması talebinde bulunmuştur. Başiskele Belediyesi, halı sahanın gürültü sorununu çözmek için önerilen alternatif tedbirleri reddetmiş, mevcut halı sahanın yerinin değiştirilmesi veya kapatılması gibi taleplere olumsuz yanıt vermiştir. Başvuran, Anayasa’nın 56. maddesi gereği sağlıklı bir çevrede yaşama hakkına vurgu yaparak, halı sahanın gürültüsü nedeniyle evinde dinlenme imkanı bulamadığını belirtmiştir.
Başiskele Belediyesi, halı sahanın bulunduğu alanın park olarak planlandığını ve bu nedenle ses izolasyonu sağlamanın teknik olarak mümkün olmadığını ifade etmiştir. Ayrıca, halı sahanın kapatılmasının kamu zararına yol açacağı ve diğer vatandaşların spor yapma hakkını kısıtlayacağı belirtilmiştir. Ancak, başvuranın şikayetleri doğrultusunda halı sahanın kullanım saatlerinin gündüz ile sınırlandırılması, gürültü önleyici levhaların asılması ve denetimlerin artırılması önerilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerini değerlendirerek, halı sahanın kullanımına ilişkin önerilerde bulunmuş ve bu kararın uygulanması için Başiskele Belediyesi’ne 30 gün içinde bildirimde bulunma zorunluluğu getirilmiştir. Bu süreç, başvuranın hak arama özgürlüğünü korumak amacıyla yürütülmüştür. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7555-S.11562
BAŞVURU NO : 2019/4989
KARAR TARİHİ : 26/08/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞİSKELE BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın evinin yakınında bulunan halı sahanın kapatılması, yeşil alana dönüştürülmesi veya evine bakan cephesinin ses izolasyonunun sağlanması talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 26/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan … …, daha önce Kurumumuza gerçekleştirmiş olduğu 2019/45 sayılı şikayet başvurusuna istinaden Kurumumuzca verilen 21/01/2019 tarih ve …
sayılı Gönderme Kararına Başiskele Belediyesince cevap verildiğini, söz konusu cevap ile şikayete konu Kocaeli Başiskele Belediyesi Körfez Mahallesi … Sokak’ta yer alan parkta mevcut halı sahanın kullanımına bağlı olarak oluşan gürültünün izolasyonunun şeffaf branda çekilerek temini veya sahanın yeri değiştirilerek ya da saha kapatılarak gürültünün ortadan kaldırılması talebinin reddedildiğini, Belediye tarafından gürültü düzeyini düşürecek alternatif tedbirlerin dikkate alınmadığını, söz konusu halı sahanın yalnızca evine bakan kısmının izalosyonu ile dahi gürültünün önlenebileceğini, Anayasa’nın 56. maddesi uyarınca herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğunu ve yaşam hakkının belediye hizmetlerinden faydalanma hakkından önce geldiğini, gürültünün azaltılması için gürültü önleyici ağaçlandırma yapılması tabela asılması gibi farklı alternatif çözümler bulunduğunu, oluşan gürültü ve küfürleri önlemek amacıyla kolluk kuvvetlerine şikayette bulunulmasının şahsı ile şikayet edilen kişiler arasında husumete neden olabileceğini, söz konusu halı saha kullanılırken edilen küfürler dolayısıyla kadın ve çocukların parkı kullanamadığını, Belediye’nin cevabi yazısında iki adet sahanın hak ediş bedelinin 200.000,00 TL olduğunun belirtildiğini, söz konusu tutarın zeminin yapılmasını kapsadığını ve söz konusu zeminin farklı şekilde değerlendirilebileceğini, halı sahanın iptal edilerek yeşil alana çevrilmesinin daha mantıklı olduğunu böylelikle gürültünün ortadan kalkacağını, tüm bu hususlar dikkate alınarak halı sahanın kapatılmasını, yeşil alana dönüştürülmesini veya evine bakan cephesinin ses izolasyonunun sağlanmasını ve anayasal hakkı olan evinde gürültüsüz ve küfürsüz bir ortamda istirahat etme ve yaşam hakkının engellenmemesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 15/04/2019 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge talep yazısı ile 16/07/2019 tarih ve … sayılı bilgi ve belge talep yazısına istinaden Başiskele İlçe Emniyet
Müdürlüğünün 23/05/2019 tarih ve … sayılı yazısında özetle; 2.1. 2018 ve 2019 yıllarında şikayete konu halı saha ile ilgili olarak, başvuran tarafından
Kaymakamlık Makamına, Bakanlık Makamına ve Kurumumuza olmak üzere toplam 3 adet müracaat gerçekleştirildiği, bunun dışında bölgeye ilişkin olarak Kurumlarına ulaşan adli ve idari şikayet bulunmadığı, söz konusu halı sahanın bölge ekiplerince zaman zaman kontrol edildiği ve kontrol sırasında genellikle halı sahanın boş olduğu, dolu olduğunda ise genellikle
15 yaş altı çocukların sahada futbol oynadığının görülerek gürültü yapmamaları konusunda
uyarıldıkları, bu nedenle idari yaptırım uygulanamadığı, 2.2. Şikayet konusu talebin çözümüne yönelik kanunlar çerçevesinde hareket edilmekte olduğu ve başkaca gerçekleştirilen bir çalışma bulunmadığı, ifade edilmiştir.
3. Kurumumuzun 15/04/2019 tarih ve … sayılı bilgi ve belge talep yazısına istinaden
Başiskele Belediye Başkanlığının 07/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 3.1. Şikayete konu alanın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında park alanı (kentsel aktif yeşil alan) olarak planlanan alan içerisinde kaldığı, 3.2. Söz konusu halı sahanın bulunduğu alanın tapu tescilli alanlardan olmayıp işletmesinin tahsisli olmadığı, kamu kullanımına açık olduğu, 3.3. Söz konusu alanın ilçe genelinde cadde ve sokaklarda yapılan parklarda bulunan halı sahalar göz önüne alındığında halı saha projesinin alana uygun olduğu, 3.4. Açık alanda talep edilen ses izolasyonunun sağlanmasının teknik açıdan mümkün olmadığı, mevcut halı saha yola bitişik olduğundan ağaçlandırma yapacak alan bulunmadığı, fakat uyarıcı nitelikte tabelaların sorunun çözümüne katkı sağlayacağının düşünüldüğü, 3.5. Söz konusu halı sahanın tamamen yıkılmadan alternatif bir şekilde kullanılma imkanı bulunmadığı, 3.6. Başvuranın konuya ilişkin olarak 1 defa Belediyelerine 5 defa diğer Kurumlara başvuruda bulunduğu, söz konusu başvuruların yanıtlandığı, herhangi bir yerde örneği bulunmayan açık halı saha ses izolasyonunun teknik yapılabilirliğinin bulunmadığı, Kurumları teknik personelince yerinde keşif yapılarak konunun araştırıldığı, gürültünün önlenmesi için
Belediyelerince tabela yapılarak asılabileceği ve diğer şikayetlerin önlenmesi için zabıta müdürlüğü personelince söz konusu alanın gündüz ve gece belli aralıklarla kontrol edilebileceği, 3.7. Belediyeleri tarafından ilçe genelinde 88 adet halı saha yapılırken seçim beyannameleri ve vatandaş talebinin dikkate alındığı, mevcut olan 88 adet halı sahanın yerleşim yerinde bulunduğu, gürültü şikayetinin taraflarına ilk defa söz konusu başvuru kapsamında iletildiğini, başvuruya konu alan dışında Başiskele İlçesi’nde bulunan 135 adet parktan çocuklar başta olmak üzere tüm vatandaşların yararlanabildiği, şikayete konu alan ve diğer mevcut parklarda bugüne kadar herhangi bir adli vaka yaşanmadığı, Belediyelerince yeşil alanlarına gelen kişilerin giyim ve davranışlarına etki etme yetkilerinin bulunmadığı, 3.8. Şikayete konu halı sahanın ancak yıkılması durumunda yeşil alan yapılabileceği, 200.000,00 TL hak ediş bedelinin metraj cetvelindeki halı sahaya ait kısımları içerdiği, metraj cetvelindeki bu kalemlerin beton, Q8-Q12 demir, kalıp, çakıl, drenaj borusu, suni çim halı, boru profil, örgü tel ve imalatın yapılabilmesi için kazı-dolgu ve işçiliğin toplam maliyeti olduğu, metraj cetvelindeki malzemelerin hiçbirinin tekrar kullanılabilecek malzemeler olmadığı, halı sahanın iptalinin bu nedenle kamu zararına sebep olacağı, 3.9. Çocukların ve gençlerin spor yapacağı alanların Belediyelerince gürültü kaynağı olarak değerlendirilmediği aksi halde ilçe içerisinde hiçbir alanda spor sahası yapılmaması gerektiği, alanda sunulan hizmetin kurum veya vatandaş ayırt etmeksizin ücretsiz olarak herkesin kullanımına açık olduğu, halı sahanın kapatılmasının veya yeşil alana dönüştürülmesinin kamu zararı doğuracağı ve diğer hizmet alan vatandaşların anayasal haklarını kullanmalarını engelleyeceği, 3.10. Gürültünün önlenmesi amacıyla Kurumlarınca alana tabela asılabileceği, diğer şikayetlerin önlenmesi için Zabıta Müdürlüğü personelince söz konusu alanın gündüz ve gece belli aralıklarla kontrol edilebileceği, 3.11. Şikayete konu talebe ilişkin olarak başvuran veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış dava bulunmadığı, 3.12. Belediyeleri Hukuk İşleri Müdürlüğünün 03/05/2019 tarih ve … sayılı yazısında, 5393 sayılı Belediye Kanun’un 9 uncu maddesinin “…
Muhtar, mahalle sakinlerinin gönüllü katılımıyla ortak ihtiyaçları belirlemek, mahallenin yaşam kalitesini geliştirmek, belediye ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilişkilerini yürütmek, mahalle ile ilgili konularda görüş bildirmek, diğer kurumlarla iş birliği yapmak ve kanunlarla verilen diğer görevleri yapmakla yükümlüdür.
Belediye, mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarının karşılanması ve sorunlarının çözümü için bütçe imkanları ölçüsünde gerekli ayni yardım ve desteği sağlar; kararlarında mahallelinin ortak isteklerini göz önünde bulundurur ve hizmetlerin mahallenin ihtiyaçlarına uygun biçimde yürütülmesini sağlamaya çalışır.” hükmünü amir olduğu ve bu kapsamda mahallenin ortak ihtiyaçlarının belirlenmesinde mahalle muhtarının görüşünün alınmasının hukuka ve yasaya uygun olduğu, 3.13. Anılan Kanun’un 14 üncü ve 15 inci maddeleri uyarınca Belediyelerin mahalli ve müşterek ihtiyaçları karşılamak zorunda oldukları ve ayrıca 11/10/2018 tarihli ve 30562 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2019-2021 Dönemi Yatırım Programı
Hazırlıkları ile ilgili 2018/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne atıfta bulunularak kamu kurumlarının söz konusu genelge ve ekli rehberini dikkate alarak iş ve işlemler yapabildiği ve bu hükümlerin dışına çıkamadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, 4.1. “Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması” başlıklı 56 ıncı maddesinde; “Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir.” 4.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” , 5. 04.11.1950 tarihinde imzalanan ve 18.05.1954 tarihinde yürürlüğe giren “İnsan
Haklarını ve Temel Özgürlükleri Koruma Sözleşmesi”nin 8 inci maddesinde; “Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.” 6. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 7. 09.08.1983 tarih ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun; “Gürültü” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde ilgili yönetmeliklerle belirlenen standartlar üzerinde gürültü ve titreşim oluşturulması yasaktır.
Ulaşım araçları, şantiye, fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları ve konutlardan kaynaklanan gürültü ve titreşimin yönetmeliklerle belirlenen standartlara indirilmesi için faaliyet sahipleri tarafından gerekli tedbirler alınır.” 8. 03/07/2005 tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun; 8.1. “Mahalle ve Yönetimi ” başlıklı 9 uncu maddesinde; “… Belediye, mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarının karşılanması ve sorunlarının çözümü için bütçe imkanları ölçüsünde gerekli ayni yardım ve desteği sağlar; kararlarında mahallelinin ortak isteklerini göz önünde bulundurur ve hizmetlerin mahallenin ihtiyaçlarına uygun biçimde yürütülmesini sağlamaya çalışır.” 8.2. “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafi ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikah, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. (Mülga cümle: 12.11.2012 – 6360 S.K/Madde 17) (Ek 2 adet cümle: 12.11.2012 – 6360 S.K/Madde
17) …
Belediye hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur…”, 8.3. “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinde; “Belediyenin
yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
a) Belde sakinlerinin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.”, 9. 03.07.2017 tarih ve 30113 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliğinin; “Parsel kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları” başlıklı 19 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında; “Bu Yönetmelikte tanımlanan kullanım alanlarına ilişkin yapılaşma koşulları aşağıdaki gibidir: … c) Park alanları: Bu alanlarda encümen kararıyla; 1) Açık havuz/süs havuzu, açık spor ve oyun alanı, genel tuvalet, pergola, kameriye
… yapılabilir”, 10. 30/03/2005 tarih ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun; 10.1. “Sorumluluk” başlıklı 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “Fiili işlediği sırada onbeş yaşını doldurmamış çocuk hakkında idari para cezası uygulanamaz.” 10.2. “Gürültü” başlıklı 36 ıncı maddesinde; “(1) Başkalarının huzur ve sükununu bozacak şekilde gürültüye neden olan kişiye, elli Türk Lirası idari para cezası verilir.
…
(3) Bu kabahat dolayısıyla idari para cezasına kolluk veya belediye zabıta görevlileri karar verir.” 11. 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği”nin; 11.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; çevresel gürültüye maruz kalınması sonucu kişilerin huzur ve sükununun, beden ve ruh sağlığının bozulmaması için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak ve kademeli olarak uygulamaya konulmak üzere; değerlendirme yöntemleri kullanılarak çevresel gürültüye maruz kalma seviyelerinin, hazırlanacak gürültü haritaları, akustik rapor ve çevresel gürültü seviyesi değerlendirme raporu ile belirlenmesi, çevresel gürültü ve etkileri hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi, gürültü haritaları, akustik rapor ve çevresel gürültü seviyesi değerlendirme raporu sonuçları esas alınarak; özellikle çevresel gürültüye maruz kalma seviyelerinin insan sağlığı üzerinde zararlı etkilere sebep olabileceği ve çevresel gürültü kalitesini korumanın gerekli olduğu yerlerde, gürültüyü önleme ve azaltmaya yönelik eylem planlarının hazırlanması ve bu planların uygulanması ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.” 11.2. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin 1 fıkrasının, 11.2.1. m bendinde; “Çevresel gürültü: Ulaşım araçları, kara yolu trafiği, demir yolu trafiği, hava yolu trafiği, deniz yolu trafiği, açık alanda kullanılan teçhizat, şantiye alanları, sanayi tesisleri, atölye, imalathane, işyerleri ve benzeri ile rekreasyon ve eğlence yerlerinden çevreye yayılan gürültü dahil olmak üzere, insan faaliyetleri neticesinde oluşan zararlı veya istenmeyen açık hava seslerini,”, 11.2.2. jj bendinde; “İşyeri: Kamu kurum ve kuruluşları, ticari kuruluşlar, hizmet binaları, spor tesisleri, tabanca ve tüfek poligonları, alışveriş merkezleri, tedavi merkezleri, halı ve oto yıkama yerleri, depolama yerleri, matbaalar gibi yerleri,” 11.2.3. gg bendinde; “Gürültü kontrolü: Herhangi bir ses kaynağından yayılan gürültü niteliğine sahip sesleri, kabul edilebilir seviyeye indirmek, akustik özelliğini değiştirmek, etki süresini azaltmak, hoşa giden veya daha az rahatsız eden bir başka ses ile maskelemek gibi yöntemlerle zararlı etkilerini tamamen veya kısmen yok etmek için yapılan işlemleri,” 11.2.4. üü bendinde; “Sınır değer: Yetkili idarece belirlenen, aşılması halinde yetkili idarece dikkate alınan ve azaltıcı tedbirlerin uygulamaya konulmasına yol açan Lgag veya Lgece, ve uygun olan hallerde Lgündüz, Lakşam, Lgece ve Leq değerini,”, 11.3. “Bakanlığın görev, yetki ve sorumlulukları” başlıklı 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasının b bendinde; “Çevre Kanunu çerçevesinde il çevre ve orman müdürlükleri ve yetki devri yapılan belediyelerle işbirliği ve koordinasyon içinde gürültü kaynaklarını denetlemek, gerektiğinde gürültü kaynakları için akustik rapor veya çevresel gürültü seviyesi değerlendirme raporu hazırlattırmak, bu raporları incelemek ve değerlendirmek, bu
Yönetmeliğin ihlalinin tespiti halinde idari yaptırım uygulamak, yetki devri yapılacak kurumlarda aranacak esasları belirleyip yetki devri yapmakla … yetkili ve sorumludur.”, 11.4. “Mahalli idarelerce alınacak tedbirler” başlıklı 7 inci maddesinin 2 inci fıkrasında; “a) 2872 sayılı Çevre Kanunu gereği yetki devri yapılan belediyeler, belediye sınırları ve mücavir alan içinde gürültü kaynaklarını programlı, programsız veya şikayetlere istinaden gerektiğinde diğer mevzuat kapsamında yetkili kılınan kurum kuruluşların da desteğini alarak, bu Yönetmelikte getirilen esaslara uyulup uyulmadığını denetlemek ve ihlali durumunda idari yaptırım uygulamakla… ilgili hususlarda gerekli tedbirleri alır.”, 11.5. “İdari yaptırımlar” başlıklı 44 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlar hakkında; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 183 üncü maddesi, 5326 sayılı
Kabahatler Kanunu ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 20 nci maddesinde öngörülen cezai hükümler ile idari yaptırımlar uygulanır.”, 12. Başiskele Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü Yönetmeliğinin, 12.1. “Görev Yetki ve Sorumluluklar” başlıklı 9 uncu maddesinin 13 üncü fıkrasında; “Müdürlüğün görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtildiği gibidir… Gürültü kirliliği oluşturan her türlü faaliyetin “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliği “ kapsamında değerlendirilmesini ve gürültünün kontrol altına alınmasını sağlamak.”, 12.2. 11 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında; “Çevre Koruma ve Kontrol Biriminin görevleri aşağıda belirtildiği gibidir… Hava, su, toprak, gürültü ve görüntü kirliliği konularında çevreyi olumsuz yönde etkileyen hallerde bu etkilerin kontrolü, azaltılması veya bertaraf edilmesi için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak, gerektiğinde ilgili kurum ve kuruluşlarla koordineli çalışmalar yaparak ölçüm yaptırmak, verileri toplamak, değerlendirmek ve belirlenen kıstas ve standartların uygunluğunu sağlamak,” hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
13. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 14. Başvuran, 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, evinin yakınındaki parkta Belediye tarafından inşa edilen halı sahanın kullanımı sırasında oluşan gürültü ve küfürlü konuşmalara bağlı olarak evinde dinlenme imkanı bulamadığından bahisle söz konusu gürültünün ortadan kaldırılması için alternatif tedbirlerin Belediyece dikkate alınmadığını belirterek söz konusu halı sahanın kapatılmasını, yeşil alana dönüştürülmesini veya evine bakan cephesinde ses izolasyonunun sağlanmasını talep etmektedir.
15. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda, Belediyelerin kararlarında mahallelinin ortak isteklerini göz önünde bulunduracağı, hizmetlerin mahallenin ihtiyaçlarına uygun biçimde yürütülmesini sağlamaya çalışacakları, belde sakinlerinin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunacağı, çevre ve çevre sağlığı ile park ve yeşil alanların geliştirilmesi hizmetlerini yapacağı veya yaptıracağı düzenlenmiştir.
Kanunda ayrıca Belediyelerin hizmetleri vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunacağı hüküm altına alınmıştır. Başiskele Belediyesince ilçe genelinde 88 adet halı sahanın hizmet vermekte olduğu, söz konusu halı sahaların inşa edilmesinde Belediye seçim beyannamesi ile vatandaşlardan alınan taleplerin esas alındığı ifade edilmiştir.
16. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, başvuruya konu alanın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında “park alanı” fonksiyonunda kaldığı, Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliği’nin ilgili hükmü uyarınca park alanı fonksiyonunda kalan alanda encümen kararı ile açık spor ve oyun alanı yapılabileceği anlaşılmıştır.
17. Anayasanın 56 ıncı maddesinde herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 8 inci maddesinde ise herkesin özel ve aile hayatına, konutuna saygı gösterilmesi hakkına sahip olduğu düzenlenmiştir. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden başvuruya konu halı saha ile ilgili olarak İdarelere farklı şikayetçiler tarafından sunulmuş başkaca şikayet başvurusu bulunmadığı anlaşılmış olmakla birlikte Başvuranın ikamet etmekte olduğu konut (… Ada, … No’lu Parsel) ile şikayete konu halı sahanın oldukça yakın olduğu, halı saha ile konut arasında yalnızca yol bulunduğu anlaşılmıştır. Başvuran şikayet başvurusunda söz konusu halı sahanın evine en fazla 20 metre mesafede bulunduğunu, halı sahanın kullanımı sırasında topa vuruş seslerinin yanı sıra halı saha kullanıcılarının bağırış ve küfürlü sözlerinin evinden açıkça duyulduğunu ifade etmektedir. Söz konusu halı sahanın kamu kullanımına herhangi bir kısıtlama olmaksızın açık olduğu, hafta sonları ve akşam saatlerinde de kullanılabildiği göz önüne alındığında halı sahaya yakın bir mesafede ikamet etmekte olan başvuranın halı saha faaliyetlerinden olumsuz olarak etkilendiği açıktır.
18. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 36 ıncı maddesinde, başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak şekilde gürültüye neden olan kişiye idari para cezası verileceği, söz konusu idari para cezasını uygulamaya kolluk kuvvetlerinin yanı sıra belediye zabıtalarının da yetkili olduğu hüküm altına alınmış olup, mezkur Kanunun 11 inci maddesinde ise fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmamış çocuk hakkında idari para cezası uygulanmayacağı düzenlenmiştir.
Başiskele İlçe Emniyet Müdürlüğünce şikayete konu halı saha ile ilgili olarak bölge ekiplerince zaman zaman kontrollerin gerçekleştirildiği, kontroller sırasında genellikle 15 yaş altı çocukların sahada futbol oynadığının görülerek gürültü yapmamaları konusunda uyarıldıkları, bu nedenle idari yaptırım uygulanamadığı ifade edilmiştir.
19. Danıştay 6. Dairesi, E.2008/11499 K.2009/2024 sayılı Kararında; “Dava, Manisa Merkez,
23 Nisan Ulusal Egemenlik İlköğretim Okulu bahçesine halı saha yapılmasına izin
verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporla dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, dava konusu okul bahçesine yapılan ve üçüncü bir kişiye işletilmek üzere kiralanan halı sahanın okul alanını daralttığı, gerek ölçekli krokiler, gerekse keşif esnasında edinilen gözlemler dikkate alındığında öğrencilerin okul bahçesinden istifade edebilecekleri alanlarda ciddi oranda kısıtlama olduğu, diğer taraftan halı sahanın
Yönetmelikte öngörülen ölçülere uymadığı gibi uzaklık mesafesini de taşımadığı, gürültü panellerinin yerleştirilmediği,… bu haliyle dava konusu halı sahanın eğitim-öğretimin amaçlarına ve hukuka uyarlık taşımadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki temyize konu Manisa
İdare Mahkemesinin 28/07/2008 günlü, E.2007/1916, K.2008/1585 sayılı kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinin 1. Fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından bozma istemi yerinde görülmeyerek anılan mahkeme kararının onanmasına… karar verildi ” yönünde hüküm kurmuştur.
20. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 43449/02 başvuru no’lu 25/11/2010 tarihli “Mileva vd./Bulgaristan” Davasında; başvuranların ikamet ettikleri apartmanın zemin katında gerekli izinler alınmaksızın haftanın yedi günü 24 saat olmak üzere 2000 yılında faaliyete geçen 46 bilgisayar ve iki otomatik satış makinası içeren, müşterilerinin çoğunluğu binanın dışında gürültü yaratan, alkol alan ve koridorlarda gürültü yapan gençlerden oluşan internet kafe ile ilgili başvurucuların söz konusu gürültü ve rahatsızlığına ilişkin olarak polis ve belediye otoritelerine çok sayıda başvuru yaptığı, 2002 yılında bölgesel bina kontrol direktörlüğünce apartmanlarda kafenin yer almasını yasakladığı ancak söz konusu kararın uygulanmasının kafe sahibinin başvurusu üzerine yetkili mahkeme tarafından iki defa durdurulduğu ve kafenin
2004 yılına kadar faaliyette kaldığı, internet kafenin faaliyet şekli, çalışma saatleri ve
müşterilerinin oluşturduğu gürültünün başvuranların konut, özel ve aile yaşantılarını etkilediği, gerekli ruhsata sahip olmaksızın faaliyet gösterdiği bilinmesine ve alınan şikayetlere rağmen polis ve belediye yetkililerinin başvuranların evlerindeki refahını korumak üzere harekete geçmeyi ihmal ettiği, davalı ülkenin meseleye gerekli özenle yaklaşma hususunda ve böylece başvuranların konut, özel ve aile hayatına saygı duyulmasını sağlama hususundaki pozitif yükümlülüğünü ifa etmekte başarısız olduğu tespitinde bulunmuş bu çerçevede Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin özel ve aile hayatına saygı hakkını düzenleyen
8 inci maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıştır. (https://hudoc.echr.coe.int , Erişim
17/04/2019)
21. Çevre Kanunu uyarınca, kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde ilgili yönetmeliklerle belirlenen standartlar üzerinde gürültü ve titreşim oluşturulması yasaktır. Çevre Kanunu ve söz konusu Kanun uyarınca yayımlanan yönetmeliklere aykırı davrananların denetlenmesi yetkisi Çevre ve Şehircilik Bakanlığına aittir. Ancak söz konusu yetkinin Bakanlıkça; il özel idarelerine, çevre denetim birimlerini kuran belediye başkanlıklarına, Denizcilik Müsteşarlığına, Sahil Güvenlik Komutanlığına, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre belirlenen denetleme görevlilerine devredilebileceği düzenlenmiştir.
22. Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği’nin 5 inci maddesinde
Bakanlığın çevre ve şehircilik il müdürlükleri ve yetki devri yapılan belediyelerle işbirliği ve koordinasyon içerisinde gürültü kaynaklarını denetleyeceği, gerekmesi halinde gürültü kaynakları için akustik rapor veya çevresel gürültü seviyesi değerlendirme raporu hazırlattıracağı, bu raporları inceleyerek değerlendireceği ve Yönetmelik hükümlerinin ihlalinin tespiti halinde idari yaptırım uygulayacağı düzenlenmiştir.
23. Başiskele Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü Yönetmeliğinde, Müdürlüğün gürültü oluşturan her türlü faaliyeti “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliği” kapsamında değerlendirmek ve gürültünün kontrol altına alınmasını sağlamakla sorumlu olduğu Çevre Koruma ve Kontrol Biriminin ise gürültü kirliliği konusunda çevreyi olumsuz etkileyen hallerde bu etkilerin kontrolü, azaltılması veya bertaraf edilmesi için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamakla, gerektiğinde ilgili kurum ve kuruluşlarla koordineli çalışmalar yaparak ölçüm yaptırmakla görevli olduğu düzenlenmiştir.
24. Başvuruya ilişkin yukarıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuat, mahkemelerin benzer uyuşmazlıklara ilişkin verdiği kararlar ışığında başvuranın talebi değerlendirildiğinde, kişilerin huzur ve sükûnunu bozan istenmeyen açık hava seslerinin vuku bulmasını önlemek ile kişilerin konut, özel ve aile hayatına saygı duyulması hakkı ile sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını güvence altına almak amacıyla gereken tedbirlerin alınmamasında hukuka ve hakkaniyete uyarlık olmadığı değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 25. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazılarının süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği değerlendirildiğinden İdarelerin iyi yönetim ilkelerinden “dürüstlük”, makul “sürede karar verme” “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun davrandığı öte yandan yukarıda hukuki gerekçe başlığı altında incelendiği üzere “kanunilik” ve “ölçülülük” ilkesine riayet etmediği tespit edilmiş olup, İdarelerin bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmeleri beklenmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
26. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Kocaeli İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın şikayetçi olduğu konulara ilişkin olarak halı sahanın kullanım saatlerinin gündüz saatleri ile sınırlandırılması, sahaya gürültü yapılmaması hususunda uyarıcı levhalar asılması ve söz konusu halı sahanın kullanıma açık olduğu saatlerde gerçekleştirilecek olan denetimlerin sıklaştırılması hususlarında BAŞİSKELE BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, Başiskele Belediye Başkanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve BAŞİSKELE BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi