|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın hizmet içi eğitim sonrası yol masrafının bir kısmının ödenmemesi üzerine yaptığı başvuru incelenmiştir. İdare, başvuranın eğitim dönüşünde geç döndüğünü ve bu nedenle yol masrafının ödenmediğini belirtmiştir. Ancak, başvuranın mahkeme kararına dayanarak kesinti yapılmaması gerektiğini iddia etmesi üzerine, yapılan incelemede idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Harcırah Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca, görevlendirmenin yol giderleri ödenmek üzere yapıldığı ve dönüşün mutat yol ve taşıt kullanılarak gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, başvuranın benzer koşulları sağlayıp sağlamadığının idarece belirlenmesi gerektiği, Harcırah Kanunu çerçevesinde yalnızca bilet ücretinin iadesinin mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, idareye başvurana bilet ücretinin iade edilmesi tavsiye edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/15220-S.22.23323
BAŞVURU NO : 2022/7791
KARAR TARİHİ : 28/11/2022
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
Eğitime katıldıktan sonra hafta sonu görev mahalline dönen personelin
BAŞVURUNUN KONUSU :
yol masrafının ödenmesi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 31/05/2022
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; görev yaptığı kurumda hizmet içi eğitime gönderildiğini, eğitim dönüşünde geç döndüğü için yol harcırahının bir kısmının ödenmediğini, dilekçesinde konu ile alakalı olarak kesinti yapılamayacağına dair mahkeme kararını sunmasına rağmen kesinti yapıldığını, ekteki belgelerde ayrıntılar bulunduğunu, mahkeme kararına uyulmayıp 609,99 TL maddi zarara uğradığını belirterek söz konusu mahkeme kararına uyulmasını talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün
S. sayılı yazısında özetle;
2.1.Konu ile ilgili olarak tüm bilgi ve belgeler ekte olup, Satın Alma İkmal Eğitimine aynı Havalimanından toplamda 3 (Üç) personel katılmış olup, adı geçen dışında diğer 2 (İki) personel belirtilen günlerde eğitime katılmış ve sorunsuz bir şekilde görev yerlerine Onay tarihi içerisinde dönmüştür.
2.2. Söz konusu personel, konu ile ilgili olarak 17.05.2022 tarihli dilekçesi ile bağlı bulunduğu Havalimanı
Müdürlüğüne müracaat etmiş, Havalimanı Müdürlüğü 18.05.2022 tarih ve sayılı yazısı ekinde dilekçeyi Genel Müdürlüğümüze göndermiş olup, 20.05.2022 tarih ve sayılı yazımız ile adı geçen personele; görev bitim tarihi olan 12.05.2022 tarihindeki Nevşehir-İstanbul uçuş masraflarının ödenmesi
/
ile görev günü dışında kalan 15.05.2022 tarihindeki İstanbul-Sinop uçuş masraflarının ödenmemesi
Başkanlığımız görüşüdür cevabı verilmiştir.
2.3. Yurtiçi-yurtdışı geçici görevlendirmelerde görev tarihlerinin dışında gidip-gelme ile ilgili olarak
Kuruluşumuz çalışanlarından Bilgi Edinme yolu ile Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğüne görüş sorulmuş, BİMER’den alınan cevapta memuriyet mahalline dönüşleri için yol masrafının (Bilet Ücreti) ödenmesine imkan bulunmamaktadır, denilmektedir.
2.4. Kuruluşumuzda hizmette verimliliği arttırmak, uygulamadaki aksaklıkları, tıkanıklıkları tespit edip düzeltmek için zaman zaman uygulama birliği için Kurum içi Tamimler yapılmakta olup, bu Tamimlerde görev günlerine uyulması konusuna mutlaka değinilmektedir. Zorunlu sebepler nedeniyle görev tarihlerinin değişmesi halinde masrafların ödenebilmesi için söz konusu tarihleri içeren yeni Makam Onayı alınması gerektiği de tüm personele Tamimlerle duyurulmuştur.
bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 6245 Sayılı Harcırah Kanunu’nun,
5.1. “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir. ”
5.2. “Harcırah hesabında esas tutulacak yol” başlıklı 6 ncı maddesinde “(Değişik: 11/12/1981 – 2562/3 md.) Harcırah, bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve taşıt araçları üzerinden verilir. Gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan bu yolda hem muayyen, hem gayrimuayyen tarifeli taşıt işletilmekte ise harcırah hesabında muayyen tarifeli taşıt esas alınır. Bu yol ve taşıt, yolculukta geçen süreye göre memur veya hizmetli ile ailesi için ödenmesi gereken gündelik ve taşıt ücretleri toplamı dikkate alınarak memur veya hizmetlinin mensup bulunduğu dairece tespit olunur. Birinci fıkraya göre takip edilmesi gereken yolun dışında bir yoldan veya kullanılması gereken taşıt aracından başka bir araçla yolculuk yapılmasının işin gereğine göre zorunlu olması halinde, bu yol ve taşıt aracına ilişkin masrafların kabulü merkezde ita amiri veya bu durumda olan amirlerin, taşrada memur veya hizmetlinin mensup olduğu kurumun ita amiri durumunda olan kimsenin veya mahallin en büyük askeri ve mülki amirinin önceden verilmiş yazılı bir emri bulunmasına bağlıdır.”
5.3. “Harcırahlarını diğer kanun hükümlerine göre alanlar” başlıklı 53 üncü maddesinde “Türkiye
Cumhuriyeti Devlet Demiryolları ve Devlet Havayolları gibi ulaştırma hizmeti ifa eden müesseselerin memur ve hizmetlilerine verilecek harcırah, bu kanun ile tesbit edilmiş bulunan miktarları aşmamak ve kanunun umumi esasları dışına çıkmamak şartiyle, Maliye ve Ulaştırma Vekaletlerince, müesseselerin hususiyetlerine göre müştereken tesbit olunur.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kabulü ve tavsiyede bulunulması yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; görev yaptığı kurumda hizmet içi eğitime gönderildiğini, eğitim dönüşünde geç döndüğü için yol harcırahının bir kısmının ödenmediğini, dilekçesinde konu ile alakalı olarak kesinti yapılamayacağına dair mahkeme kararını sunmasına rağmen kesinti yapıldığını, ekteki belgelerde ayrıntılar bulunduğunu, mahkeme kararına uyulmayıp 609,99 TL maddi zarara uğradığını belirterek söz konusu mahkeme kararına uyulmasını talep etmiştir.
8. Konuyla ilgili olarak idarece sunulan bilgi ve belgeler çerçevesinde eğitime katılan diğer iki personelin belirtilen günlerde eğitime katıldığı, onay tarihi içerisinde ve sorunsuz bir şekilde görev yerlerine döndüğü, başvurana görev bitim tarihi olan 12.05.2022 tarihindeki Nevşehir-İstanbul uçuş masraflarının ödendiği, görev günü dışında kalan 15.05.2022 tarihindeki İstanbul-Sinop uçuş masraflarının ödenmemesi yönünde
Başkanlık görüşü bulunduğu, nitekim yurtiçi-yurtdışı geçici görevlendirmelerde görev tarihlerinin dışında gidip-gelme ile ilgili olarak bilgi edinme yolu ile Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğüne görüş sorulduğu, memuriyet mahalline dönüşleri için yol masrafının (bilet ücreti) ödenmesine imkan bulunmadığı yönünde cevap alındığı, ayrıca Kuruluşlarında hizmette verimliliği arttırmak, uygulamadaki aksaklıkları, tıkanıklıkları tespit edip düzeltmek için zaman zaman uygulama birliği için
Kurum içi Tamimler yapıldığı, bu Tamimlerde görev günlerine uyulması konusuna mutlaka değinildiği, zorunlu sebepler nedeniyle görev tarihlerinin değişmesi halinde masrafların ödenebilmesi için söz konusu tarihleri içeren yeni Makam Onayı alınması gerektiğinin de tüm personele Tamimlerle duyurulduğu bildirilmiştir.
9. Sayıştay’ın harcırah mevzuatı ile ilgili kararları incelendiğinde 27/2/2018 tarihli Karar numaralı kararında;
9.1. “…. Üniversitesi Hukuk Müşavirliğinde Avukat olarak görev yapan ….’nın 09-11 Mart 2016 tarihleri arasında İzmir ilinde geçici görevle görevlendirilmesine rağmen dönüşünü 12.03.2016 tarihinde İstanbul üzerinden yapmasına ilişkin olarak;
İlgili geçici görevle gittiği İzmir’den, asıl görev yeri olan ….’a İzmir’den değil İstanbul’dan dönmüş olmakla birlikte, bu seyahat için kendisine ayrıca İzmir-İstanbul arası yol masrafı ödenmediği gibi, İstanbul-… uçak bilet bedeli olarak, İzmir-… uçak bilet bedelinden daha fazla bir ödeme de yapılmamıştır.
Sonuç olarak, görevlendirmenin yol giderleri ödenmek üzere yapıldığı ve dönüşün Harcırah Kanununun 6 ncı maddesinde belirtilen mutat yol ve taşıt kullanılarak harcama talimatına uygun olduğu, ilgiliye geçici görev nedeniyle müstahak bulunduğu yol masrafından daha fazla bir ödeme yapılmadığı anlaşıldığından, konu hakkında ilişik bulunmadığına ve yersiz yapılan tahsilatın ilgiliye iadesine, işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca
Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle(…)”
9.2. “… Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. ….’nun 31 Mart – 01 Nisan 2016 tarihleri arasında İzmir’de geçici görevle görevlendirilmesine rağmen dönüşünü 05.04.2016 tarihinde
Ankara’dan yapmasına ilişkin olarak;
İlgili geçici görevle gittiği İzmir’den, asıl görev yeri olan …’a Ankara üzerinden dönmüştür. Esasen İzmir’e gidişinde de …..- Ankara, Ankara-İzmir güzergahı kullanılmıştır. Türk Hava Yolları’nın İzmir-… ve …İzmir arası doğrudan seferleri bulunmadığından, diğer havayolu şirketleri yerine Türk Hava Yollarının kullanılması durumunda bu seyahatlerin zaten Ankara ya da İstanbul üzerinden yapılması gerekmektedir.
Dolayısıyla ilgiliye Türk Hava Yollarıyla yaptığı seyahatinde İzmir-Ankara, Ankara-… uçak bilet bedellerinin ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Diğer taraftan, ilgilinin dönüş seyahatinde
İzmir’den Ankara’ya 01.04.2016 tarihinde gelip, Ankara’dan ….’a 4 gün sonra 05.04.2016 tarihinde gittiği görülmekle birlikte, görevlendirmenin yol giderleri ödenmek üzere yapıldığı ve dönüşün Harcırah
Kanununun 6 ncı maddesinde belirtilen mutat yol ve taşıt kullanılarak harcama talimatına uygun olduğu, kendisine geçici görev nedeniyle müstahak bulunduğu yol masrafından daha fazla bir ödeme yapılmadığı görüldüğünden, konu hakkında ilişik bulunmadığına ve yersiz yapılan tahsilatın ilgiliye iadesine, işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,(…)”
9.3. “…. Üniversitesi Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. ….’ın 05-07 Nisan 2016 tarihleri arasında İstanbul’da geçici görevle görevlendirildiği bu geçici göreve ait harcırah beyannamesinde Prof.
Dr. ….’ın dönüşünü 10.04.2016 tarihinde yapmasına ilişkin olarak;
Ankara’da 05.04.2016-07.04.2016 tarihleri arasında görevlendirilen ilgili, görev bitim tarihi olan
07.04.2016 yerine 3 gün gecikmeyle 10.04.2016 tarihinde asıl görev yerine dönmüş olmakla birlikte, bu
gecikme yüzünden kendisine geçici görev nedeniyle müstahak bulunduğu yol masrafından daha fazla bir ödeme yapılmadığı, görevlendirmenin yol giderleri ödenmek üzere yapıldığı ve dönüşün Harcırah
Kanununun 6 ncı maddesinde belirtilen mutat yol ve taşıt kullanılarak harcama talimatına uygun olduğu anlaşıldığından, konu hakkında ilişik bulunmadığına ve yersiz yapılan tahsilatın ilgiliye iadesine, işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle(…)”
karar verildiği görülmektedir.
10. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları ve ilgili mevzuat dahil tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte yalnızca yol masrafı bakımından somut olayın emsallerine ilişkin Sayıştay kararları incelendiğinde, uygulamada geçici görev nedeniyle personelin müstahak bulunduğu yol masrafından daha fazla bir ödeme yapılmaması, görevlendirmenin yol giderleri ödenmek üzere yapılmış olması ve dönüşün
Harcırah Kanununun 6 ncı maddesinde belirtilen mutat yol ve taşıt kullanılarak harcama talimatına uygun olması koşullarıyla yersiz yapılan tahsilatın personele iadesine karar verildiği görüldüğünden, başvuranın
benzer koşulları sağlayıp sağlamadığının idarece tespit edilmesi, Harcırah Kanunu ile tespit edilmiş bulunan miktarların aşılmaması ve kanunun umumi esasları dışına çıkılmaması suretiyle idarece başvurana bilet ücretinin iade edilmesini engel bir mevzuat düzenlemesi bulunmadığı, dolayısıyla yevmiye ve diğer harcırah unsurlarına ilişkin ödemeler hariç tutulmak suretiyle, yalnızca bilet ücretinin iadesinin mümkün olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup başvuruya konu idarenin söz konusu ilkelere uygun davrandığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Sinop İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın müstahak bulunduğu yol masrafından daha fazla bir ödeme yapılmaması, görevlendirmenin yol giderleri ödenmek üzere yapılmış olması ve dönüşün Harcırah Kanununun 6 ncı maddesinde belirtilen mutat yol ve taşıt kullanılarak harcama talimatına uygun olması koşuluyla idarece başvurana bilet ücretinin iade edilmesi,
yönünde DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Devlet Hava
Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi