Harcırah kanununa göre ikamet adresi farklı olan memurun yolluk talebi ve ödenmesi gereken unsurların değerlendirilmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/16094-S.21.25799

BAŞVURU NO : 2021/15811

KARAR TARİHİ : 11/11/2021

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : KIRKLARELİ GENÇLİK VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜ

Sürekli görev yolluğu ödenmesi talebi hk.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 16/09/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Gençlik ve Spor Kırklareli Şemsettin Sami Yurt

Müdürlüğünde V.H.K.İ. olarak görev yapmakta iken Gençlik ve Spor Bakanlığınca yapılan görevde yükselme sınavı ile İl Müdürlüğü emrine Yurt Müdür Yardımcısı olarak atandığını, İl Müdürlüğünün takdiri ile Kırklareli ili Lüleburgaz İlçesinde bulunan Mehmet Eşref Efendi Yurduna sürekli görev ile görevlendirildiğini, evini henüz taşımadığı için aile fertleri için hak ettiği harcırah hakkı saklı kalmak kaydı ile sadece kendi şahsı için tahakkuk eden sürekli görev yolluğu talebinde bulunduğunu, yolluğu uzun süre ödenmeyince ilgili Personel Şube Müdürlüğü ile görüştüğünü, kendisine geçici görevlendirildiğinin söylendiğini, bunun üzerine geçici görev yolluğu talebinde bulunduğunu, ancak görev yolluğunun ödenmediğini, tekrar Personel Şube Müdürlüğü ile iletişime geçtiğini, Bakanlıktan görüş sorulduğunun ifade edildiğini, Bakanlığın görüş talebine cevap verdiğini, atanmış olduğu ilçenin daha önce görev yaptığı

Kırklareli İli Mücavir Belediye sınırları dışında yer aldığı halde İl Müdürlüğü tarafından bu hususta hiçbir tespit çalışması yapılmadan ve Harcırah Kanunun ilgili maddelerine aykırı bir şekilde görev yolluğunun ödenmeyeceğinin ifade edildiğini iddia ederek, görev yolluğunun ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Kırklareli Valiliği

Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından gönderilen 22.10.2021 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Başvuranın İI Müdürlüğünde Yurt Müdür Yardımcısı kadrosu ile İl Müdürlüğüne bağlı Lüleburgaz

Mehmed Eşref Efendi Yurt Müdürlüğünde Yurt Müdür Vekili unvanı ile görev yapmakta olduğu,

2.2. Bakanlık Personel Genel Müdürlüğünce gönderilen 25.05.2021 tarih ve – –

sayılı yazıda “memuriyet mahalli tespiti yapılarak mevzuat çerçevesinde işlem tesis edilmesi” yönünde görüş belirtildiği, İl Müdürlüğünce görev yolluğunun ödenememesi hakkında memuriyet mahallinden dolayı değil söz konusu personelin ikamet adresinin Kırklareli Merkez olması ve Lüleburgaz ilçesinde ikamet etmemesi sebebiyle, sürekli veya geçici görev yolluğu ödenmesi hususunda tereddüte düşülmüş olması sebebiyle olumsuz yanıt verildiği,

2.3. Şikayet konusu talebe ilişkin daha önce herhangi bir dava bulunmadığı,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun;

5.1.“Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde, “ a. Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını; …

g. Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri;

h. Başka yer: Yukarıda (g) fıkrasında yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri;

İfade eder.”,

5.2. “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”,

5.3. “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verilmesini icabettiren haller” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı

aşağıdaki hallerde verilir:

1. Yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve

naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar; …”

Hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Gençlik ve Spor Kırklareli Şemsettin Sami Yurt Müdürlüğünde V.H.K.İ. olarak görev yapmakta iken

Gençlik ve Spor Bakanlığınca yapılan görevde yükselme sınavı ile İl Müdürlüğü emrine Yurt Müdür

Yardımcısı olarak atanan İl Müdürlüğünün takdiri ile Kırklareli ili Lüleburgaz İlçesinde bulunan Mehmet

Eşref Efendi Yurduna sürekli görev ile görevlendirilen başvuran görev yolluğunun ödenmesini talep etmektedir.

8. İlgili idarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin, başvuranın ikamet adresinin Kırklareli Merkez olması ve Lüleburgaz ilçesinde ikamet etmemesi sebebiyle, yolluk ödenmesi hususunda tereddüte düşülmüş olması sebebiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.

9. 6245 sayılı Harcırah Kanununun 5. maddesinde harcırahın yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva ettiği belirtilerek dört unsuru olduğu öngörülmekte, 10. Maddesinin birinci fıkrasında, yurt içinde veya dışındaki daimi bir vazifeye yeniden veya naklen tayin olunanlarla yabancı memleketlerdeki memuriyet merkezi tebdil olunan veyahut bu yerlerden yurt içinde diğer bir daimi vazifeye tayin edilen memur ve hizmetlilere yeni vazife mahallerine kadar yol masrafı yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verileceği hüküm altına alınmakta, memuriyet mahalli ise 3. maddenin (g) bendinde, memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü veya kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler olarak tanımlanmaktadır.

10. Somut olayda, ilgili idarece her ne kadar başvuranın ikamet adresinin Kırklareli Merkez olması ve

Lüleburgaz ilçesinde ikamet etmemesi sebebiyle, yolluk ödenmesi hususunda tereddüte düşülmüş olduğu ifade edilmekte ise de, Harcırah Kanununun 5. Maddesinde harcırahın yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı şeklinde dört unsuru ihtiva ettiğinin açık olarak hükme bağlandığı dikkate alındığında, başvuran ve ailesinin Kırklareli merkezde ikamet etmeleri dolayısıyla fiili şartların gerçekleşmemesi nedeniyle başvuranın aile masrafı ve yer değiştirme masrafı alamayacağı, ancak anılan madde hükmünde söz edilen harcırahın diğer iki unsuru olan yol masrafı ile başvuranın eski memuriyet mahalli ile naklen atandığı mahal arasındaki uzaklık göz önüne alınarak tespit edilecek bir günlük yevmiyenin başvurana ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

11. Nitekim, benzer konuda açılan davaya ilişkin ilk derece mahkemesinin kararının temyizi üzerine

Danıştay 5. Dairesinin 17.11.1997 tarihli ve E. 1995/2039, K. 1997/2612 sayılı kararında, “… Dosyanın incelenmesinden; … İl merkezine naklen atanan davacının, daha önceki görev yeri … İlçesinde çalışmakta

iken de ailesiyle birlikte …”da ikamet ettiği ve … Kaymakamlığınca verilen izin sonucu her gün …”ya gidiş geliş yaptığı anlaşılmaktadır. Kanunda harcırahın amacı ve niteliğine ilişkin olarak belirtilen esaslar gözönüne alındığında, davacı ve ailesinin …”da ikamet etmeleri dolayısıyla fiili şartları gerçekleşmediğinden adı geçenin aile masrafı ve yer değiştirme masrafı alamayacağı açık olmakla beraber, harcırahın diğer iki unsuru olan yol masrafı ile davacının eski memuriyet mahalli ile naklen atandığı mahal arasındaki uzaklık göz önüne alınarak tespit edilecek bir günlük yevmiyenin davacıya verilmesi gerekmektedir. Bu durumda, mahkemece 6245 sayılı Harcırah Kanununun ilgili hükümleri ve fiili durum incelenmeksizin 657 sayılı yasada yer alan konuya ilişkin genel hükümlere dayanılarak verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.” İfadelerine yer verilerek hüküm kurulduğu görülmektedir.

12. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yargı içtihadı göz önünde bulundurularak, ilgili idare tarafından başvuranın talebinin başvuranın ikametini değiştirmediği gerekçesiyle reddedilmesi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Edirne İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,

Başvurana yol masrafı ile başvuranın eski memuriyet mahalli ile naklen atandığı mahal arasındaki uzaklık göz önüne alınarak tespit edilecek bir günlük yevmiyenin ödenmesi gerektiği hususunda KIRKLARELİ

VALİLİĞİ GENÇLİK VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,

KIRKLARELİ VALİLİĞİ GENÇLİK VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın başvurana ve gereği için KIRKLARELİ VALİLİĞİ GENÇLİK VE SPOR İL

MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi