|
ÖZET: Başvuran, 1998 yılında yaşadığı paraşüt kazası nedeniyle harp malullüğü aylığının geç bağlandığını, eğitim ve öğretim yardımının yapılmadığını ve tütün ikramiyesinin eksik ödendiğini iddia ederek Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvurmuştur. Kurum, başvuranın harp malullüğü aylığının müracaat tarihini takip eden aybaşından itibaren bağlanması gerektiğini belirtmiş, ancak başvuranın talep ettiği ek ödemeler ve eğitim yardımları konusunda idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğunu ifade etmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın maluliyetinin tespitinin ardından görev değişikliğiyle birlikte harp malullüğü aylığını ödemeye başlaması gerektiğini, ancak müracaat şartı arayarak süreci uzattığını kabul etmiştir. Kurum, başvuranın eğitim ve öğretim yardımı taleplerinin yerine getirildiğini, tütün ikramiyesinin ise zamanında ödendiğini belirtmiştir. Ancak, başvuranın harp malullüğü aylığıyla ilgili taleplerinin dikkate alınarak, bu aylığın ödenmesi için gerekli işlemlerin yapılması tavsiye edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın taleplerinin bir kısmı reddedilmiş, ancak harp malullüğü aylığının ödenmesi için gerekli adımların atılması gerektiği vurgulanmıştır. İdarenin, başvuranın durumunu dikkate alarak işlemlerini hızlandırması beklenmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/10640-S.16390
BAŞVURU NO : 2019/8594
KARAR TARİHİ : 23/10/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın harp malullüğü aylığının geç bağlandığı, tütün ikramiyesi ve eğitim – öğretim yardımının ödenmediği iddiaları hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 1998 yılında geçirmiş olduğu paraşüt kazası nedeniyle hakkında harp malullüğü hükümlerinin uygulanmasına karar verildiğini, daha sonra Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından görev değişikliği talebinin uygun görülerek
Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından görev değişikliği yaptığı tarihten sonraki aybaşından itibaren harp malullüğü aylığı bağlanması gerekirken müracaat şartı aranarak harp malullüğü aylığının geç bağlandığını, ayrıca eğitim ve öğretim yardımının yapılmadığını, tütün ikramiyesinin de eksik ödendiğini belirterek aylık ve ikramiye farkı ile eğitim ve öğretim yardımının yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu somut olay hakkında Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 12/9/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’nun 91’inci maddesi uyarınca emeklilik hakkı tanınan bir vazifede iken Kanun’da yazılı sebeplerle emekliye ayrılanların emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylıklarının iştirakçilerin görev yaptıkları kuruma veya Sosyal Güvenlik
Kurumuna kendileri tarafından yazı ile yapılacak müracaat tarihlerini takip eden aybaşından itibaren bağlanacağı; ayrıca aynı Kanun’un 99’uncu maddesi uyarınca da, aylık almakta iken tekrar iştirakçi olarak devlet memurluğu görevine başlanması halinde, herhangi bir ayrım yapılmaksızın emeklilik hakkı tanınan vazifelere başlayanların aylıklarının kesilmesi gerektiği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.2. Diğer taraftan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılardan 2008 yılı Ekim ayı başından önce sosyal güvenlik bakımından 5434 sayılı Kanun’a tabi olanlar hakkında, yürürlükten kaldırılmış olsa dahi 5510 sayılı Kanun’un geçici 4’üncü maddesi ile belirlenmiş esaslar dâhilinde 5434 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmaya devam edildiği,
2.3. Ancak 5510 sayılı Kanun’a 17/04/2008 tarih ve 5754 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerle Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun ile eklenen “Sosyal güvenlik destek primine ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 14’üncü madde ile yine 5754 sayılı Kanun’la değişik 5510 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; vazife malullerinden yalnızca 3713 sayılı
Terörle Mücadele Kanunu kapsamında vazife malulü olduğuna karar verilenlerden 5510 sayılı
Kanun’un 4/1-c bendi kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayanların aylıklarının kesilmeyeceği, ayrıca 2008 yılı Ekim ayı başından önce yine 3713 sayılı Terörle Mücadele
Kanunu kapsamında vazife malulü olmasına rağmen çalışmaya başlaması nedeniyle aylığı kesilen veya vazife malulü sayılmasına rağmen aylık bağlanmaksızın sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam edenlere müracaatları üzerine aylık bağlanması hususlarının düzenlendiği, bununla birlikte 5510 sayılı Kanun’un yukarıda bahsi geçen geçici 14’üncü maddesinin sadece 2008 yılı Ekim ayından önce 5434 sayılı Kanun’a tabi olanlar hakkında uygulanması ve 2008 yılı Ekim ayı başından sonra 5510 sayılı Kanun’a tabi olarak işe giren 4/1-c kapsamındaki sigortalılardan 3713 sayılı Kanun kapsamında vazife malulü sayılanlar hakkında görevleriyle ilişikleri kesilmeksizin sınıf ve görev değiştirerek aylık bağlanmasına imkân tanıyan bir hükmün bulunmaması nedeniyle yeni bir düzenleme yapılması ihtiyacının doğduğu,
2.4. Bu nedenle 12/7/2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6353 sayılı Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la 5510 sayılı
Kanun’un 47’nci maddesinin beşinci fıkrasına yapılan ekleme ile 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği Ekim ayı başından sonra ilk defa 4/1-c kapsamında sigortalı olanlardan 3713 sayılı Kanun kapsamında vazife malulü olduğuna karar verilenlere de, görevden ayrılmaksızın ve müracaatlarına gerek kalmadan sınıf/görev değiştirerek çalışmaya başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanacağının düzenlendiği,
2.5. Daha sonra 2/8/2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6495 sayılı Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la 5510 sayılı
Kanun’un 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin, 47’nci maddesinin ve geçici 14’üncü maddesinin değişikliğe uğradığı, yapılan bu değişiklikler ile daha önce yalnızca 3713 sayılı Kanun kapsamında tarafına vazife malullüğü aylığı bağlanan sigortalılara aylıkları kesilmeksizin çalışmaya devam edebilmeleri yönünde hak tanınmışken, yeni düzenlemeler ile aylıkları kesilmeksizin çalışmaya devam eden sigortalıların kapsamının genişletildiği ve harp malullerine, 2330 sayılı Kanun’a göre veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre tarafına vazife malullüğü aylığı bağlananlara ve 5434 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesi hükümlerine göre vazife malulü sayılarak tarafına vazife malulü aylığı bağlananlara da bu haktan yararlanma imkânının tanındığı, bu doğrultuda kapsama giren vazife ve harp malullerinden, sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
edenlere görevlerinden ayrılmalarına gerek kalmaksızın vazife malullüğü aylığı bağlanırken;
2008 yılı Ekim ayı başından önce çalışmaya başlamaları nedeniyle 5434 sayılı Kanun
kapsamında bulunan ve bu nedenle haklarında 5510 sayılı Kanun’un geçici 4 ve 14’üncü maddeleri uygulananlara, müracaatlarını takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanacağının, ilk defa 5510 sayılı Kanunun 4/1-c bendi kapsamında sigortalı olanlara ise müracaatlarına gerek kalmaksızın sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanacağının düzenlendiği,
2.6. 17/9/1987-29/8/1988 tarihleri arasında askeri öğrencilik eğitimini bitirdikten sonra 30/8/1988 tarihinde astsubaylığa nasbedilerek 5434 sayılı Kanun kapsamında görevine başlayan başvuranın emeklilik sicil dosyasının tetkikinden; 8/5/1998 tarihinde … Jet ….K.lığı emrinde Hv.P.Bçvş olarak görev yapmakta iken paraşütle yapılan eğitim atlamasında düşmesi sonucu yaralanmasından dolayı Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 31/1/2018 tarihli ve … sayılı sağlık raporunun Kurum Sağlık Kurulunca incelendiği, 17/5/2018 tarihli ve …sayılı karar ile;
“1) 31/1/2018 tarihli rapordaki hastalığının 8/5/1998 tarihinde meydana gelen olaydan sonra oluşan rahatsızlığının devamı olduğuna,
2) Malul olduğuna,
3) 1053 sayılı nizamnameye göre derecesinin 6 (Altı) olduğuna,
4) Maluliyetinin sürekli olduğuna,
5) Yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç
derecede malul olmadığına karar verilmiştir.” şeklinde karar verilmesi üzerine Kurum Vazife
Malullüğü Tespit Kurulunun 11/6/2018 tarihli ve 837 sayılı kararı ile de;
“Hava Kuvvetleri Komutanlığı Balıkesir … Jet Üs Komutanlığı emrinde Hv.P.Asb.Kd.Bçvş, olarak görev yapan …’nin, 4/5/1998-22/5/1998 tarihleri arasında Yenişehir Hava Meydan
Komutanlığında gerçekleştirilen 2’nci Dönem Serbest Paraşüt Eğilimi esnasında 8/5/1998 tarihinde paraşüt atlayışı sırasında inişle rüzgarın ani yön değiştirmesi nedeniyle çevre fens teli ve beton direğine çarparak yaralandığı ve bu yaralanmasından dolayı da Sağlık Kurulunca malul olduğuna karar verildiği anlaşıldığından, 5434 sayılı Kanun’a göre vazife malullüğünün kabul edilerek, ayrıca hakkında harp malullüğü hükümlerinin de uygulanmasına…” oy birliği ile karar verildiği,
2.7. Bunun üzerine, Hava Kuvvetleri Komutanlığına hitaben yazılan 19/6/2018 tarihli yazı ile başvuran hakkında 5434 sayılı Kanun’un vazife malullüğü hükümleri uygulanacağından, sınıf değişikliğinin yapıldığı tarihin bildirilerek bu değişikliğin yapıldığına dair onay ile birlikte gerekli olan bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği, Hava Kuvvetleri Komutanlığının 6/7/2018 tarihli yazısı ile başvuranın sınıfının değiştirilmeyeceğini ve idari, yönetim, eğitim ve diğer geri hizmetler ile ilgili kadrolarda görev yapma isteğinin uygun bulunduğunun belirtildiği, ayrıca Hava Kuvvetleri Komutanlığına hitaben yazılan 16/8/2018 tarihli yazı ile başvuranın idari, yönetim, eğitim ve diğer geri hizmetlerle ilgili kadrolarda görevlendirildiğine
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
dair olurun gönderilmesinin talep edildiği, Hava Kuvvetleri Komutanlığının 21/9/2018 tarihli yazısı ile başvuran hakkındaki olurun Kuruma gönderildiği,
2.8. Başvurana yazılan 19/12/2018 tarihli yazıda müracaat etmesi halinde tarafına aylık bağlanacağının bildirildiği ve bunun üzerine Kurum kayıtlarına 20/12/2018 tarihinde geçen dilekçe ile başvuranın tarafına aylık bağlanmasını talep ettiği, Hava Kuvvetleri Komutanlığına hitaben yazılan 31/12/2018 tarihli yazıda ise başvurana aylık bağlanması için gerekli evrakların gönderilmesinin talep edildiği, gerekli evrakların Kuruma ulaşması üzerine başvuranın aylık bağlama talebini içeren 20/12/2018 tarihli dilekçesini takip eden aybaşı olan 15/1/2019 tarihi itibarıyla tarafına aylık bağlandığı,
2.9. Bu itibarla, başvuranın 5510 sayılı Kanun’un geçici 14’üncü maddesine göre görevinden ayrılmasına gerek kalmaksızın tarafına bağlanmasını talep ettiği harp malullüğü aylığının müracaat tarihini takip eden aybaşından itibaren bağlanarak ödendiğinden, başvuranın tabi olduğu geçici 14’üncü madde uyarınca aylık bağlanması talebini içeren 17/12/2018 tarihli dilekçesinin Kurum kayıtlarına geçtiği tarihi (20/12/2018) takip eden aybaşı olan 15/1/2019 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanmasına yönelik Kurumca yapılan işlemlerde herhangi bir yanlışlığın bulunmadığı,
2.10. Öte yandan başvuranın oğlu …’ye 10/4/2019 tarihli ve … numaralı ödeme ile 2018-
2019 yılı eğitim öğretim yardımının yapıldığı, yine başvuranın 21/9/2018 tarihinde sınıf
değişikliği yapması dolayısıyla 6495 sayılı Kanun ile değişik 5434 sayılı Kanun’un ek 79’uncu maddesi uyarınca, sınıf değişiklik tarihini takip eden aybaşı esas alınarak 15/10/201831/12/2018 tarihi arasında geçen 2,5 aylık süre için 6. derece olan maluliyet derecesine karşılık gelen 22,000 gösterge rakamının 1/1/2019 tarihinde geçerli olarak uygulanan memur maaş katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilen 598,57 TL miktarındaki tutarın başvuranın hesabına 1/2/2019 tarihinde gönderildiği, ayrıca 2019 yılı ek ödemesinin ise yine 5434 sayılı Kanun’un ek 79’uncu maddesi uyarınca izleyen yılın yani 2020 yılının ilk üç ayı içinde güncel memur maaş katsayısı üzerinden başvurana ödeneceği,
Açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’ inci maddesinin birinci fıkrasında;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’nun mülga ek 79’uncu maddesinde;
“Bu Kanunun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesi, 2330 sayılı Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malullüğü aylığı üzerinden aylık bağlananlara, bu madde uyarınca ek ödeme verilir.
Hak sahiplerine, yukarıda yazılı durumlar sebebiyle, sosyal güvenlik kurumlarınca aylık bağlanmasına esas olan tarihten geçerli olmak üzere müracaat tarihini izleyen yılın en geç ilk üç ayı içinde T.C. Emekli Sandığı tarafından ek ödeme yapılır. Ay farkları yıllık miktarın onikiye bölünmesi suretiyle hesaplanır.
Her yıl ödenecek miktar, malullük derecelerine göre aşağıdaki yazılı göstergelerin ödemenin yapılması gereken yılın ilk dönemindeki Devlet memuru aylıklarına uygulanacak katsayı ile çarpımı sonucunda bulunacak tutardır.
Birinci fıkrada belirtilen hükümlere göre aylık bağlanmasını gerektiren olaylar sebebiyle hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri, birinci derece malullere uygulanan gösterge üzerinden; aynı sebeplerle malullük aylığı almakta iken ölenlerin dul ve yetimleri ise malullerin hayatta iken maluliyet derecelerine göre yararlandıkları gösterge üzerinden ve sosyal güvenlik kanunlarına göre dul ve yetim aylığı aldıkları süre ile sınırlı olarak ek ödemeden yararlanır.
Dul ve yetim sayısının bir kişiden fazla olması halinde, verilecek ek ödeme hak sahipleri arasında eşit olarak paylaştırılır.
Birinci fıkrada belirtilen hükümlere göre aylık bağlanmasını gerektiren olaylar sebebiyle hayatını kaybedenlerin, aynı sebeplerle malullük aylığı almakta olanların veya bunlardan ölenlerin çocuklarına her ay için; ilköğretimleri sırasında (1.250), ortaöğretimleri sırasında (1.875) ve yükseköğretimleri sırasında (2.500) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda eğitim ve öğretim yardımı yapılır. Ödemeler, her eğitimöğretim yılında bir kez olmak üzere, ilgili eğitim-öğretim yılının Eylül ayında geçerli olan
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
memur aylık katsayısı ve aynı eğitim-öğretim yılındaki öğrenim seviyesine göre hesaplanarak
1 Eylül-31 Aralık tarihleri arasında toptan yapılır. Öğrenim durumu ve seviyeleri tespit
edilemeyenlere ise ilgili eğitim-öğretim yılı içinde talepleri üzerine eğitim ve öğretim yardımları ödenir. 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında faaliyet gösteren özel eğitim okullarında eğitim alanlar da bu fıkranın durumlarına uygun hükümlerinden yararlanırlar. Birinci fıkra kapsamında aylık almakta olanlar da aynı usul ve esaslar çerçevesinde bu yardımdan yararlandırılır.
Bu maddeye göre yapılan ödemeler herhangi bir vergi ve kesintiye tabi olmayıp, faturası karşılığında, Hazineden tahsil edilir.
Yukarıda sayılanlar, 13/10/1988 tarihli ve 3480 sayılı Kanun hükümlerine göre yaptırılmış olan sosyal tesislerden yararlandırılırlar.
Bu madde hükümlerine göre yapılacak eğitim ve öğretim yardımı ile 13/10/1988 tarihli ve 3480 sayılı Kanun hükümlerine göre yaptırılmış olan sosyal tesislerin bakım, onarım ve işletilmesine ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.
Birinci fıkrada belirtilen haller kapsamında harp veya vazife malulü sayılanlardan sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden kamu görevlileri ile ilgili mevzuatına göre aylık bağlanan malullerden, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında çalışmaya başlamaları sebebiyle ödenmekte olan aylıkları kesilenler de yukarıdaki esaslar dahilinde ek ödeme ile eğitim öğretim yardımından yararlanırlar.”
6. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun;
6.1. “Bazı sigorta kollarının uygulanacağı sigortalılar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde;
“Harp malulleri ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya
2330 sayılı Kanun hükümleri veya 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi
uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre vazife malullüğü aylığı bağlanmış malullerden, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayanların aylıkları kesilmez. Aylıkları kesilmeksizin 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışanlar hakkında uzun vadeli sigorta kolları, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında çalışanlar hakkında ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır. İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulananların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmayı istemeleri halinde, bu isteklerini Kuruma bildirdikleri tarihi takip eden ay başından itibaren, haklarında uzun vadeli sigorta kolları da uygulanır. Bu fıkra kapsamına girenlerden ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz.”
6.2. “Vazife malullüğü” başlıklı 47’nci maddesinin beşinci fıkrasının ikinci cümlesinde;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
“Ancak, harp malulleri ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre veya 5434 sayılı Kanunun 56 ncı maddesine göre vazife malulü olduğuna karar verilenlerden, sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam edenlere ise görevden ayrılmalarına ve başkaca bir müracaata gerek kalmaksızın sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ay başından itibaren aylık bağlanır.”
6.3. “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının birinci cümlesinde;
“Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.”
6.4. “Sosyal güvenlik destek primine ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentlerinde;
“2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre veya 5434 sayılı
Kanunun 56 ve mülga 64 üncü maddelerine göre vazife malullüğü aylığı almakta iken; bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla çalışmaya devam edenler ile sonradan bu Kanuna tabi çalışmaya başlayacaklar için sosyal güvenlik destek primi uygulanmaksızın bu Kanunun
5 inci maddesinin (c) bendi hükümleri uygulanır.
5434 sayılı Kanuna göre vazife malullüğü aylığı almakta iken bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) (…) bendi kapsamında çalışmaya devam edenler hakkında, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde yazılı talepleri doğrultusunda bu Kanunun iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri ve uzun vadeli sigorta kolları veya sosyal güvenlik destek primine ait hükümler uygulanır.
Bunlardan uzun vadeli sigorta primi ödeyenlerin belirtilen süre içinde yazılı talepte bulunmamaları halinde ayrıca iş kazası meslek hastalığı hükümleri uygulanır, sosyal güvenlik destek primi kesilmez. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi olup, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre vazife malullüğü aylığı bağlananlardan bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) (…) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlar hakkında da yazılı talepleri doğrultusunda işlem yapılır. Bu bent kapsamında olanlardan ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz. 2330 sayılı Nakdi
Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar veya 5434 sayılı Kanunun 56 ve mülga
64 üncü maddeleri kapsamında vazife malullüğü aylığı almakta olanlar, sınıf veya görev
değiştirerek çalışmaya devam eden iştirakçiler ile aynı Kanun kapsamına giren olaylar sebebiyle vazife malullüğü aylığı alan ve bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c)
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
bendi kapsamında çalışan veya daha sonra çalışmaya başlayan er ve erbaşların, bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra müracaat tarihlerini takip eden aybaşından itibaren bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre görevlerinden ayrılmasına gerek kalmaksızın alınacak emekliye sevk onayına istinaden vazife malullüğü aylıkları bağlanarak ödenir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Kanun’da aranan şartların sağlanmış olması nedeni ile doğmuş bir hakkın, vazife malullerinden 5434 sayılı
Kanun’a tabi olanlar yönünden 5510 sayılı Kanun’un geçici 14’üncü maddesi ile ayrıca
“başvuru” şartına bağlanmış olmasının, daha yeni 5510 sayılı Kanun’da başvuruya ilişkin usul şartının kaldırılmış olması dikkate alındığında, vazife malulleri arasında hakkaniyete aykırılık oluşturduğu değerlendirilmekle, hak kaybına neden olan usulü şartın aranmamasına yönelik kanun değişikliği yapılması kanaatiyle birlikte başvuranın, harp malullüğü aylığının müracaat şartı aranmaksızın sınıf/görev değiştirerek çalışmaya devam ettiği tarihten itibaren ödenmesi, eksik ödendiğini ifade ettiği tütün ikramiyesi (ek ödeme) tutarı ile çocuğuna ödenmediğini ifade ettiği eğitim-öğretim yardımı tutarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi taleplerinin, idarece mevzuata uygun hareket edildiği değerlendirildiğinden, reddi hususundaki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Bir numaralı paragrafta da ifade edildiği üzere başvuran; harp malullüğü aylığının müracaat şartı aranarak ödenmeye başlandığını, ayrıca eğitim ve öğretim yardımının ödenmediğini, tütün ikramiyesinin de eksik ödendiğini belirterek aylık ve ikramiye farkı ile eğitim ve öğretim yardımının yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etmektedir.
9. Somut olayda Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vazife Malullüğü Tespit Kurulunun 11/6/2018 tarihli ve 837 sayılı kararı ile başvuranın, 5434 sayılı Kanun uyarınca vazife malulü olduğu ve hakkında vazife malullüğünün mevsuf bir hali olan harp malullüğü hükümlerinin uygulanması gerektiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla başvuran hakkında malullük hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı uyuşmazlık dışıdır. Öte yandan başvuranın tütün ikramiyesi nitelendirmesinin 4/1/2019 tarihli Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına vermiş olduğu dilekçesinden de anlaşıldığı üzere, 5434 sayılı Kanun’un ek 79’uncu maddesi kapsamında yapılan ek ödemeye ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte uyuşmazlığın esas olarak, maluliyetine karar verilmesiyle birlikte görev değiştirerek çalışmaya devam eden başvurana harp malullüğü aylığının bağlanması için, Sosyal Güvenlik Kurumuna ayrıca bir başvuru
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
şartının aranıp aranmayacağı noktasında toplandığı görülmektedir. Bu nedenle somut olayda öncelikli olarak bu husus irdelenecektir.
10. Bilindiği üzere kanun koyucu 5754 sayılı Kanun’un 73’üncü maddesi ile 5510 sayılı
Kanun’a geçici 14’üncü maddeyi eklemiştir. Mezkûr maddenin birinci fıkrasının (d) bendi ile
3713 sayılı Kanun’a göre aylık bağlanmış vazife malullerinin, aynı Kanun kapsamına giren
olaylar sebebiyle vazife malullüğü aylığı alan er ve erbaşların ve bu kapsamdaki olaylar nedeniyle vazife malulü olmasına rağmen sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden iştirakçilerin görevlerinden ayrılmalarına gerek kalmaksızın vazife malullüğü aylığı almalarına imkân tanınmıştır. Görüldüğü üzere yapılan bu düzenleme, esasen üç grubu kapsamına almıştır.
Bunlar; hâlihazırda 3713 sayılı Kanun kapsamında vazife malullüğü aylığı almakta olanlar, yine aynı Kanun kapsamındaki olaylar nedeniyle vazife malullüğü aylığı alan er ve erbaşlar ile vazife malulü olmasına rağmen sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden iştirakçilerdir. Yasa koyucu bu kişilere, geçici 14’üncü maddenin yürürlük tarihinden sonra müracaat tarihlerini takip eden aybaşından itibaren vazife malullüğü aylıklarının ödenmeye başlayacağını düzenlemiştir. Maddenin şu haliyle uygulanma yerinin olması için gerek vazife malullüğü aylığı almakta olanlar gerekse vazife malulü olmasına rağmen sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden kişiler bakımından, mezkûr maddenin yürürlük tarihinden önce bir maluliyet tespitinin olmasını gerekli kıldığı anlaşılmaktadır. Böyle bir tespitin varlığından sonra ilgililer, ister vazife malullüğü aylığı alanlar arasında (er ve erbaşlar da dâhil olmak üzere) isterse sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden iştirakçiler arasında yer alsın, her iki durumda da maddenin uygulama alanı içerisinde kalacaklardır. Bu noktada belirtmek gerekir ki; somut olayda Vazife Malullüğü Tespit Kurulunun 11/6/2018 tarihli ve
837 sayılı kararına kadar, başvuranın vazife malulü olduğuna yönelik bir karar bulunmadığı
gibi 5434 sayılı Kanun’un mülga 64’üncü maddesi kapsamında sınıf veya görev değiştirdiğine yönelik bir bilgi de mevcut değildir.
11. Öte yandan yapılan bu düzenlemeden sonra kanun koyucu 6353 sayılı Kanun’un 82’nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 47’nci maddesinin beşinci fıkrasına ikinci bir cümle eklemiştir. Yapılan bu düzenleme ile de, ilk defa 2008 yılı Ekim ayı başından sonra 5510 sayılı
Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olanlardan 3713 sayılı Kanun kapsamındaki olaylar nedeniyle vazife malulü sayılan ve sınıf veya görev değiştirmeleri nedeniyle bunlardan henüz aylık bağlanmamış olanlara görevlerinden ayrılmalarına ve başkaca bir müracaata gerek kalmaksızın aylık bağlanması, bağlanacak aylığın sınıf veya görev değiştirdikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlaması amaçlanmıştır.
Daha sonra 5510 sayılı Kanun’un hem 47’nci maddesi hem de geçici 14’üncü maddesi 6495 sayılı Kanun ile değişikliğe uğramıştır. Kanun koyucu bu kez, söz konusu maddelerin kapsamını daha da genişletmiş ve harp malullüğü ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık
Bağlanması Hakkında Kanun’a veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre veya 5434 sayılı Kanun’un 56’ncı, mülga 64’üncü maddeleri kapsamında vazife malulü olduğuna karar verilenlerin de görevden ayrılmalarına ve başkaca bir müracaata gerek kalmaksızın 3713 sayılı Kanun kapsamındaki maluller gibi görev aylıklarıyla beraber vazife malullüğü aylıklarının da ödenmesini sağlamıştır. Böylece 5510 sayılı Kanun’un geçici 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin son cümlesi halini alan uyuşmazlık konusu düzenleme ile 2008 yılı Ekim ayından önce sigortalı olarak göreve
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
girenlerden madde kapsamında yer alan kişilerin de görevden ayrılmalarına ve başkaca bir müracaata gerek kalmaksızın görev aylıklarıyla beraber vazife malullüğü aylıklarının ödenmesi amaçlanmıştır. (6495 sayılı Kanun’un 98’inci maddesinin gerekçesinden.
https://mevzuat.tbmm.gov.tr/mevzuat/faces/kanunmaddeleri?pkanunlarno=131563&pkanunn umarasi=6495) Öte yandan bu son düzenleme ile söz konusu cümlede yer alan, “müracaat tarihlerini takip eden aybaşından itibaren” ibaresi değiştirilmemiştir. Şu haliyle 6495 sayılı
Kanun’un 98’inci maddesinin gerekçesi ile 5510 sayılı Kanun’un geçici 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin son cümlesi arasında çelişkili bir durum ortaya çıkmıştır. Bu noktada, yürürlüğe girmesiyle birlikte yasa koyucudan bağımsız bir nitelik ve anlam kazanan norm karşısında uygulayıcıya düşen görev; normun geldiği son aşamayı dikkate alarak amacı doğrultusunda yorumlamak, aynı konuyu düzenleyen açık anlamlı normu, adalet ilkelerini gözeterek uyuşmazlığı çözmekten ibarettir.
12. Diğer taraftan yukarıda da yer verildiği üzere 5510 sayılı Kanun’un geçici 4’üncü maddesinde 5434 sayılı Kanun’a ilişkin geçiş hükümleri düzenlenmiş ve Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihte, 5434 sayılı Kanun’a göre iştirakçi olanlar hakkında sosyal sigortalar bakımından bu Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği öngörülmüştür. Buna göre 5510 sayılı
Kanun’da aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde, 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar hakkında 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır. Bu kapsamda 5510 sayılı Kanun veya 5434 sayılı Kanun’a tabi olmaları nedeniyle aynı hukuksal konumda bulunmayan sigortalıların, bu özelliklerinin ve farklılıklarının yansıtılarak yasalarda düzenleme yapılması hususu, kuşkusuz yasa koyucunun
takdir alanı içerisinde kalmaktadır. (Bk. Anayasa Mahkemesinin 30/3/2011 tarihli ve E:
2008/56, K: 2011/58 sayılı kararı. Kaynak: www.corpus.com.tr ; Erişim:15/10/2019) Ancak somut uyuşmazlığın 5434 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun arasındaki uygulanma sorunundan kaynaklanmadığı belirgindir. Çünkü başvuranın 2008 yılı Ekim ayı başından önce sigortalı olarak göreve başlaması nedeniyle hakkında 5434 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği açık olmakla birlikte, hâlihazırda 5434 sayılı Kanun uygulanarak maluliyetine karar verilmiş durumdadır. Ayrıca başvuran ve ilgililere görev aylıklarıyla beraber malullük aylıklarını da alma imkânı, 5510 sayılı Kanun döneminde bu Kanun’da yapılan değişiklikler ile getirilmiştir. Kanun koyucu yaptığı düzenlemeler ile 5510 sayılı Kanun’un gerek 47’nci maddesi gerekse geçici 14’üncü maddesi kapsamındaki kişilere iki aylığın da ödenmesini amaçlamıştır.
13. Bu kapsamda mezkûr 5510 sayılı Kanun’un geçici 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin son cümlesi ve 47’inci maddesinin beşinci fıkrası kapsamında 2008 yılı
Ekim ayı başından önce veya sonra göreve başlayan sigortalılar açısından ortaya çıkan farklılık, eski sigortalılar yönünden malullük halinin daha önce tespit edilmiş olması durumunda vazife veya harp malullüğü aylığının ilgililerin müracaatları üzerine başlatılması noktasındadır. Zira görev aylıklarının yanında malullük aylıklarının da ödenmesi imkânına sahip olan kişilerin kapsamını genişletmeyi amaçlayan Kanun’un, başkaca bir farklılık gözettiğini kabul etmek mümkün değildir. Nitekim kanun koyucunun 6495 sayılı Kanun’un 80’inci maddesiyle, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’un 4’üncü maddesinde yer alan
“5434 sayılı Kanun’un 18/1/1979 gün ve 2177 sayılı Kanunla değişik 64’üncü maddesinden yararlananlar hariç” ibaresini çıkararak, sigortalılık statüsüne bağlı olarak aylıklarda oluşan
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
farklılıkları gidermeyi amaçlaması da bu yorumu destekler niteliktedir. (6495 sayılı Kanun’un 80’inci maddesinin gerekçesinden.
https://mevzuat.tbmm.gov.tr/mevzuat/faces/kanunmaddeleri?pkanunlarno=131563&pkanunn umarasi=6495 ) Diğer bir deyişle kanun koyucunun harp ve vazife malullüğü aylığı alanlar arasındaki farklılıkları en aza indirme amacında olduğu anlaşılmaktadır. Önemle belirtmek gerekir ki, 5510 sayılı Kanun’a tabi kişiler yönünden maluliyet tespiti ile aylık bağlanması aynı süreci ifade etmektedir.
14. Öte yandan başvuranın 5434 sayılı Kanun’un ek 79’uncu maddesi kapsamında ek ödeme ve eğitim öğretim yardımından yararlandırılmasında da, mezkûr maddede belirtilen esasların dikkate alınması gerektiği görülmektedir. Bu kapsamda mezkûr maddenin hak sahiplerine, vazife veya harp malulü olmaları nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumunca aylık bağlanmasına esas alınan tarihten geçerli olmak üzere ek ödeme yapılmasını düzenlediği anlaşılmaktadır. Nitekim somut olayda da idare, başvuranın görev değiştirdiği tarihi takip eden aybaşını esas alarak (15/10/2018) söz konusu ek ödemeyi ödediğini ifade etmektedir. Şu halde söz konusu ödeme açısından idarenin esas aldığı tarih, aslında başvurana aylık bağlanmasında da esas alınması gereken tarihtir. Diğer bir deyişle idarenin hakkında harp malullüğü hükümleri uygulanan başvurana söz konusu ek ödemeyi yaparken dikkate aldığı tarih, aylık bağlanmasında esas alınan tarih olması nedeniyle, bu tarihin aynı zamanda başvurana harp malullüğü aylığının da ödenmeye başlandığı tarih olması gerekmektedir. O halde idarenin harp malullerine yaptığı ek ödemede esas aldığı tarihi aynı zamanda ilgililere aylık bağlanmasında da dikkate alması zorunluluktur.
15. Nihayet 2008 yılı Ekim ayı başından önce sigortalı olarak göreve başlayanlardan malullükleri, 6495 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra tespit edilenlerin görev aylıklarıyla birlikte malullük aylığını da almaları imkânından yararlanmalarının usulü yönden farklılaştırılmasına katılmak mümkün değildir. Çünkü vazife malullüğünün tespit edilmesine yönelik bir başvuru dışında ayrıca malullük aylığının bağlanması yönünde de müracaat şartı aranarak aynı imkândan yararlanmanın usulü yönden ilgililer aleyhine farklılaştırılmasının kanun koyucunun amacına aykırı olduğu değerlendirilmektedir. Bu kişilerin malul olduklarına karar verilmesine müteakiben, sınıf veya görev değişikliğinden sonra tıpkı 5510 sayılı
Kanun’un 47’inci maddesi uygulamasında olduğu gibi başkaca bir müracaat şartı aranmadan idarece vazife malullüğü aylığı bağlanması gerekmektedir. Aksi bir durumun kabulü, 6495 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra meydana gelen aynı olay nedeniyle malul olduğuna karar verilen iki sigortalıdan birisi için (2008 yılı Ekim ayı başından sonra sigortalı olarak göreve başlayan) başkaca bir müracaat aranmadan aylık bağlanması, diğeri için ise (2008 yılı
Ekim ayı başından önce sigortalı olarak göreve başlayan) ayrıca aylık bağlaması yönünde bir müracaat şartının aranması sonucunu doğuracaktır. Bu durum ise 6495 sayılı Kanun bağlamında, aynı düzenleme ile aynı imkândan yararlanma hakkına kavuşan ilgilileri sadece usulü bir başvuru şartı ile birbirinden farklılaştıracaktır ki; böyle bir farklılığın hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağında duraksama bulunmamaktadır.
16. Diğer taraftan, başvuranın eğitim ve öğretim yardımı yapılmadığı, tütün ikramiyesinin ise eksik ödendiği iddialarına yönelik olarak idareden alınan bilgi ve belgelerden; başvuranın oğlu …’ye 2018-2019 yılı eğitim öğretim yardımının 10/4/2019 tarihli … numaralı ödeme ile
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
yapıldığı, başvuranın görev değişikliği yapması dolayısıyla 5434 sayılı Kanun’un ek 79’uncu maddesi uyarınca görev değişikliği tarihini takip eden aybaşı esas alınarak 15/10/201831/12/2018 tarihleri arasındaki dönem için ek ödemesinin 1/2/2019 tarihinde ödendiğinin ifade edildiği anlaşıldığından idarenin anılan ödemelere ilişkin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvuranın eğitim ve öğretim yardımı yapılmadığı, tütün ikramiyesinin ise eksik ödendiği iddialarının, idarece ilgili mevzuatı doğrultusunda gerçekleştirilen işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir husus bulunmaması nedeniyle yerinde olmadığı, harp malullüğü aylığının eksik ödendiği iddiası açısından ise idarenin maluliyetin tespitinden sonra görev değişikliğiyle birlikte başvurana harp malullüğü aylığını ödemeye başlaması gerekirken ayrıca bir müracaat şartı arayarak ödemeye başlamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28/3/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliği’nin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve böylece
“makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idare tarafından başvurana verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idareden bahse konu ilkeye de uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun
Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Mezkûr maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise Kurumumuz tarafından verilen tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde idarece herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde (Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 3/3/2014 tarihli ve E: 2014/244; K: 2014/283 sayılı kararı uyarınca) yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamında göre;
Başvuranın harp malullüğü aylığı farkının ödenmesi talebi dışındaki diğer taleplerinin
REDDİNE,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Başvuranın harp malullüğü aylığının, harp malulü olduğunun tespitinden sonra görev değiştirerek çalışmaya başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren ödenmesine yönelik işlemlerinin gerçekleştirilmesi hususunda SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, SOSYAL GÜVENLİK
KURUMU BAŞKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.