|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın babasının Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden başka bir hastaneye nakledilmesi sürecinde yaşadığı sorunlar ele alınmıştır. Başvuran, babasının nakil işlemi hakkında bilgilendirilmeden hastaneden alındığını ve bu durumun hasta haklarına aykırı olduğunu iddia etmiştir. İdare, hastanın nakil sürecinin tıbbi gereklilikler doğrultusunda gerçekleştirildiğini savunsa da, hasta yakınlarına yeterli bilgi verilmediği tespit edilmiştir.
Kararda, hasta hakları ve bilgilendirme yükümlülükleri vurgulanarak, sağlık hizmetlerinin etik ve hukuki standartlara uygun yürütülmesi gerektiği belirtilmiştir. İdarenin, hasta yakınına nakil işlemi hakkında bilgi vermeden hareket etmesi, hukuka ve hakkaniyete aykırı olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, hastane ve Sağlık Bakanlığı’na, benzer durumların tekrarlanmaması için personelin uyarılması tavsiye edilmiştir. Bu karar, sağlık hizmetlerinde hasta haklarının korunması ve bilgilendirme yükümlülüklerinin önemini ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 9045-9045 |sayi|94019529-101.07.04-E.94019529-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/11185 2017/ 11185
KARAR TARİHİ : 28/05/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın; bypass ameliyatı olan babasının bilgileri dışında başka hastaneye nakledilmesi işlemi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 24/08/2017 24.8.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza başvuruda bulunan ; 28/ 11/ 2016 tarihinde babası nın
Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde bypass ameliyatı olduğunu, bir süre aynı hastane bünyesinde yoğun bakımda kaldığını, bir süre sonra doktorlar tarafından bu hastanede yapılacak bir işlem kalmadığı, hastanın fizik tedavi olması gerektiği, bu kapsamda kendilerine haber verilmek suretiyle Sosyal Güvenlik Kurumu ile anlaşmalı bakım evlerine sevk edileceğinin bildirildiğini, daha sonrasında 05/ 01/ 2017 tarihinde aranılarak Avrupa Yakasında Yeni
Bosna’da bulunan Safa Hastanesinde boş yer olduğu ve sevk yapılabileceğinin belirtildiğini ancak uzak olması ve ulaşımın zor olması nedeniyle kabul etmediklerini, 13/ 01/ 2017 tarihinde ise kendilerine bilgi verilmeksizin babasının ’da bulunan Hastanesine sevk edildiğini öğrendiklerini, hastaneden bilgi almak istemelerine rağmen bilgi verilmediğini, babasının belirli aralıklarla diyaliz tedavisi aldığını ancak sevk edildiği hastanede diyaliz makinası olmadığını, babasının nakledildikten sonra 26/ 02/ 2017 tarihinde vefat ettiğini belirterek; konu hakkında araştırma yapılmasını talep etmektedir .
1 / 8II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Sağlık Bakanlığı ’ndan 17/ 10/ 2017 tarihli
sayılı ve 20/ 03/ 2018 tarihli sayılı yazılarımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup
İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’nün 27/ 02/ 2018 tarihli sayılı ve 24/ 04/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazıları ve eki inceleme raporlarında özetle;
2.1) ’nın göğüs ağrısı şikâyetiyle hastaneye başvurduğu, Kardiyoloji hekimliği
tarafından yapılan Koroner Anjiyografide lezyonları saptanması üzerine operasyon amaçlı Kalp ve
Damar Cerrahisi ekibine devredildiği, 28/ 11/ 2016 tarihinde Doç . Dr . ve ekibi tarafından Kardiyo Pulmoner bypass ameliyatı gerçekleştirildiği, Kalp ve Damar Cerrahisi ekibi tarafından başarılı bir şekilde ameliyatı tamamlanan hastanın tedavi ve takiplerine KVC yoğun bakım ünitesinde devam edildiği, 4’Iü CABG operasyonu sonrasında hastanın idrar çıkışının az olması ve tansiyonunun düşmesi üzerine revizyona alındığı, revizyon sonrası KVC Yoğun Bakım ünitesinde tedavi ve takiplerine devam edildiği ve inotrop desteği post-op 9’a kadar tedricen azaltılan ve ekstubasyonu denenen hasta talere edememesi üzerine trakeostomi açıldığı, KVC YBÜ’de tedavi takipleri devam eden hastanın üre, kreatinin değerlerinin yüksek seyretmesi üzerine nefroloji hekimliğine danışılarak kısa süreli hemodiyalize alındığı, KVC YBÜ’deki takiplerinde kardiak durumu stabil hale getirilen ancak hastalık öyküsünde SVO sağ hemiplejisi mevcut olan hastanın uzun süreli solunum reanimasyonu gerekliliği, nörolojik takipleri ön plana çıkması, yoğun bakım sürecinin de uzun olması nedeniyle anestezi ve diğer kliniklerin bulunduğu multi disipliner bir hastanenin yoğun bakım ünitesine transferine karar verildiği ,
2.2) 17/ 11/ 2016 – 13/ 01/ 2017 tarihleri arasında tedavi ve takipleri yapılan hastanın mevcut durumu
göz önünde bulundurularak Damar Cerrahisi ve Yoğun Bakım ekibinin ortak kararı ile multi disipliner yoğun bakım ünitesi bulunan genel bir hastaneye sevkine karar verildiği, hastanın tedavi takiplerinin yapıldığı branş hastanesinden multi disipliner yoğun bakım ünitesi bulunan genel hastaneye sevki aşamasında ilgili hekimlerin Tıbbi Deontoloji Tüzüğü’nün 6’ncı maddesi hükümleri doğrultusunda hareket ettiği,
2.3) Yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören tüm hastaların yakınlarına, yoğun bakım ünitesi hasta
yakınlarını bilgilendirme prosedürüne göre yoğun bakım ünitesinde görevli uzman hekim veya asistan hekimler tarafından günlük düzenli olarak bilgi verildiği, hasta yakını bilgilendirmelerinde hastanın mevcut durumu, hastaya yapılması planlanan işlemler hakkında ayrıntılı bilgi verilmekte özellikle hastaya uygulanacak herhangi bir girişimsel işlemin hasta/hasta yakınlarının onayı alınarak tedavi süreci başlatıldığı, hasta/hasta yakınlarının bilgisi ve onayı alınmadan acil durumlar dışında her hangi bir tıbbi girişimsel işlem uygulanmazken, bir hastanın dış merkeze sevkinin hasta/hasta yakınlarına bilgi verilmeden ve onayları alınmadan yapılmasının mümkün olmadığı,
2.4) Başvuran nın “ babasının Sosyal Güvenlik Kurumuyla anlaşmalı bakımevlerine
sevk edileceğinin bildirildiği, daha sonrasında 05/ 01/ 2017 tarihinde aranılarak Avrupa yakasında
Yeni Bosnada Safa Hastanesinde boş yer olduğu ve sevk yapılabileceğinin belirtildiği, ancak uzak olması ve ulaşımının zor olması nedeniyle kabul etmedikleri ” ifadelerinin hasta yakınına hastanın sevki işlemine ilişkin ilgili hekimlerce bilgilendirme yapıldığının kanıtı niteliğinde olduğu, söz konusu durumun Op. Dr . ’ten alınan yazılı ifade ile de desteklendiği, hasta
2 / 8yakınlarının talebi üzerine hastanın Anadolu yakasında yer alan
hastanesine sevkinin gerçekleştirildiği,
2.5) Hastaneler arası hasta sevk işlemlerinin İl Sağlık Müdürlüğü 112 Komuta Kontrol Merkezi
tarafından gerçekleştirildiği, dış merkeze sevki planlanan hastanın kendisinden ve yakınlarından alınan onay doğrultusunda hastanın hekimi tarafından 112’nin arandığı, hastanın mevcut durumu, neden transfer edilmesi gerektiği ve hastanın son durum bilgileri verildikten sonra hastanın hekimi tarafından doldurulan Sağlık Bakanlığı Sağlık Tesisleri arası Vaka Nakil Talep Formu (EK- 3) fax veya e-mail yoluyla iletildiği, 112 Komuta Merkezi tarafından öncelikle hastanın durumuna uygun yoğun bakım ünitesi bulunan devlet hastanelerinin araştırıldığı, devlet hastanelerindeki yoğun bakım ünitelerinde yer bulunamaması halinde özel hastanelerle irtibata geçildiği, hastanın tıbbi durumuna uygun özel bir hastanenin yoğun bakım ünitesinde yer bulunması durumunda 112 Komuta Merkezi tarafından, hastanın hekimiyle irtibata geçilerek hastanın sevk edileceği hastane hakkında bilgi verildiği, ancak hastanın ne zaman alınmaya gelineceğinin 112 ekipleri tarafından belirtilmediği, 112 ekibinin uygun olduğu zaman aralığında hastanın tedavi gördüğü hastaneye geldiği, hastanın hızlı bir şekilde hazırlanarak gerekli tüm tıbbi dokümanlarla birlikte ”Epikriz sonuçları vb… ” hastanın hekimi tarafından hazırlanan T .C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Tesisleri arası Vaka Nakil Talep Formu (Ek- 9 Formu) ile teslim edilerek hastanın transferinin sağlandığı, Hastanın 112 ekibine teslimi ve dış merkeze sevki kısa sürede ve hızlı bir şekilde yapıldığı için bu aşamada hasta yakınlarına personelin ulaşma imkanı olmadığı, olay kapsamında hastanın dış merkeze sevki öncesinde ve sonrasında hasta yakınlarına bilgi verilip verilmediğine ilişkin tarafların karşılıklı sözel beyanları dışında net bir bilgi ve bulguya rastlanmadığı,
2.6) Hasta nın 17/ 11/ 2016- 13/ 01/ 2017 tarihleri arasında tedavi gördüğü Kartal
Koşuyolu Yüksek İhtisas Hastanesine ait Epikriz raporunda hasta ‘nın geçirilmiş SVO öyküsü ve sağ hemiplejisi mevcut olduğunun belirtildiği, 13/ 01/ 2017- 26/ 02/ 2017 tarihleri arasında tedavi gördüğü Hastanesi yoğun bakım ünitesindeki tedavi sürecine ilişkin kayıtlarda hastanın nörolojik, anestezi, diğer klinikler ve yara bakımına yönelik tedavi sürecinin yer aldığı, gerek Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Hastanesindeki tedavi sürecinde gerekse
Hastanesi yoğun bakım ünitesindeki tedavi süresince hastanın sürekli diyaliz ihtiyacı olduğuna ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, dolayısıyla hastanın operasyon takibi ve sevki ile ilgili işlemlerde bir eksiklik yahut kusur tespit edilemediği, tarafımıza bildirilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “ Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması ” başlıklı 56 ncı
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “ Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler . Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir .” hükmü,
3 / 83.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü maddesinin
üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci
maddesine göre; “( 1) Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir . ( 2) Ancak; a) Cumhurbaşkanının tek başına yaptığı işlemler ile resen imzaladığı kararlar ve emirler, b) Yasama yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler, c) Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar, ç) Türk Silahlı Kuvvetlerinin sırf askerî nitelikteki faaliyetleri, Kurumun görev alanı dışındadır .”
5) 01/ 08/ 1998 tarihli ve 23420 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hasta Hakları Yönetmeliği’nin;
5.1) “Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme ” başlıklı 8 inci maddesinin birinci ve dördüncü
fıkralarında; “( 1) Hasta; tabi olduğu mevzuatın öngördüğü usül ve şartlara uyulmak kaydı ile, sağlık kurum ve kuruluşunu seçme ve seçtiği sağlık kuruluşunda verilen sağlık hizmetinden faydalanma hakkına sahiptir .
( 4)Hastanın sağlık kuruluşunda kalmasında tıbben fayda bulunmayan veya bir başka sağlık kuruluşuna nakli gerekli olan hallerde, durum hastaya veya 15 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kişilere açıklanır . Nakilden önce, gereken bilgiler nakil talebinde bulunulan veya tıbben uygun görülen sağlık kuruluşuna, sevkeden kuruluş veya mevzuatla belirlenen yetkililerce verilir .
Her iki durumda da hizmetin aksamadan ve kesintisiz olarak verilmesi esastır .”
5.2) “Bilgilendirmenin Kapsamı ” başlıklı 15 inci maddesinde; “ Hastaya;
a) Hastalığın muhtemel sebepleri ve nasıl seyredeceği, b) Tıbbi müdahalenin kim tarafından nerede, ne şekilde ve nasıl yapılacağı ile tahmini süresi, c) Diğer tanı ve tedavi seçenekleri ve bu seçeneklerin getireceği fayda ve riskler ile hastanın sağlığı üzerindeki muhtemel etkileri, ç) Muhtemel komplikasyonları, d) Reddetme durumunda ortaya çıkabilecek muhtemel fayda ve riskleri, e) Kullanılacak ilaçların önemli özellikleri, f) Sağlığı için kritik olan yaşam tarzı önerileri, g) Gerektiğinde aynı konuda tıbbî yardıma nasıl ulaşabileceği, hususlarında bilgi verilir .”
6) 20/ 07/ 2011 tarihli ve 28000 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yataklı Sağlık Tesislerinde
Yoğun Bakım Hizmetlerinin Uygulanma Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ’in;
6.1) “Tanımlar ” başlıklı 4 üncü maddesinin h bendinde; “Yoğun bakım servisi : Bir ya da daha
fazla organ veya organ sistemlerinde ciddi işlev bozukluğu nedeniyle yoğun bakım gereksinimi olan hastaların iyileştirilmesini amaçlayan, fiziksel alt yapısı ve konumu itibariyle hasta bakımı açısından özellik taşıyan, ileri teknolojiye sahip cihazlarla donatılmış, yaşamsal göstergelerin izlendiği, hasta takip ve tedavisinin 24 saat esasına dayalı olarak kesintisiz sağlandığı, fonksiyonel olarak, dahili
4 / 8yoğun bakım servisi, cerrahi yoğun bakım servisi, nöroyoğun bakım servisi, anestezi yoğun bakım
servisi, kardiyovasküler cerrahi yoğun bakım servisi, koroner yoğun bakım servisi, genel yoğun bakım servisi şeklinde adlandırılan erişkin, çocuk ve yenidoğan hasta birimlerini, ifade eder .”
6.2) “Sorumlu uzman tabibin görev, yetki ve sorumlulukları ” başlıklı 18 inci maddesinin h
bendinde; “h ) Yoğun bakım hizmetlerinin hasta hakları mevzuatına, tıbbi deontolojiye, etik ilke ve kurallara uygun olarak yürütülmesini sağlar .”
6.3) “Se vk ve nakil işlemleri” başlıklı 22 inci maddesinde; “( 1) Yoğun bakım servislerinden hasta
sevk ve nakli yapılırken aşağıdaki ilkelere riayet edilir :
a) Yoğun bakım servislerinde yatan hastaların sevk ve nakillerinin 112 Komuta Kontrol Merkezi aracılığı ile yapılması esastır . Sağlık tesisi tarafından hastanın sevk edileceği sağlık tesisi belirlenemiyorsa sevk ve nakil işlemleri, İl Ambulans Servisi Başhekimliği Komuta Kontrol
Merkezinin koordinasyonunda geçekleştirilir . Hasta nakillerinde Acil Sağlık Hizmetleri Çağrı Kayıt ve Operasyon Yönetim Sistemindeki güncellenmiş en son veriler esas alınarak planlama yapılır .
Hastanın sevk ve nakli için belirlenen sağlık tesisi hastayı kabul etmekle yükümlüdür .
b) Hastanın, nakledildiği sağlık tesisi tarafından acil serviste bekletilmeden, tıbbi durumunun gerektirdiği seviyedeki yoğun bakım servisine doğrudan yatışının yapılması esastır .
c) Hastanın sevk ve nakil kararı; sorumlu uzman tabip tarafından, gerekiyor ise ilgili dal uzmanları ile de konsültasyon sağlanarak verilir ve sevk prosedürüne uygun olarak sevk edilir . Hasta, stabilize edildikten sonra gerektiğinde ilgili sağlık personeli refakatinde tıbbi durumunun gerektirdiği en uygun şartlar sağlanarak 112 ambulans ekiplerine teslim edilir . Hastanın sevk gerekçesi sağlık tesisi tarafından 112 Komuta Kontrol Merkezine detaylı olarak bildirilir .
ç) Hastaya ait gerekli bilgi ve belgeler, adli vakalar için düzenlenen raporlar epikriz ile birlikte sevk evrakına eklenir . Yenidoğanların sevklerinde Ek- 7’deki Yenidoğan Sevk ve Nakil Formu kullanılır .”
7) 01.02.1999 tarihinde yayımlanan Hekimlik Meslek Etiği Kuralları’nın “Hasta Haklarına
Saygı ” başlıklı 21 inci maddesinde; “ Hekim hastasının sağlığı ile ilgili kararlar alırken; bilgilenme hakkı, aydınlatılmış onam hakkı, tedaviyi kabul ya da red hakkı, vb . hasta haklarına saygı göstermek zorundadır .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden
9) Şikayet başvurucusu, 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim
Ve Araştırma Hastanesi’nde bypass ameliyatı olan babası nın bilgileri dışında
Hastanesine nakledildiği ve bilgi almak istemesine rağmen tarafına bilgi verilmediğinden bahisle söz konusu husus hakkında inceleme yapılması talebiyle Kurumumuza başvurmuştur .
5 / 810) Anayasamızın 56 ncı maddesi ( 3. prg) ile teminat altına alınan sağlık hakkının bir parçası olan
hasta hakları Hasta Hakları Yönetmeliğinde sağlık hizmetlerinden faydalanma ihtiyacı bulunan bireylerin sırf insan oldukları için sahip oldukları haklar olarak ifade edilmiştir . Anayasa başta olmak üzere gerek uluslararası gerekse ulusal mevzuat ile koruma altına alınan hasta hakları; hasta ve yakınlarını haksız, yersiz ve gereksiz uygulama ve tedaviden koruyan yasal, moral ve etik standartlardan oluşmaktadır .
11) Tedavi sürecinde hekim hasta arasında gerçekleşen bütün işlemlerin güvene dayalı şekilde
ilerlemesi sağlanmalıdır . Tıbbi müdahale temelde hastanın kişilik haklarına bir müdahale anlamına gelmekte ve işlemin hukuka uygunluğunun sınırlarını tarafların üzerlerine düşen yükümlerini yerine getirip getirmemeleri belirlemektedir . Bu bağlamda hekimin hastayı bilgilendirme ve aydınlatma yükümlülüğü güven esasına dayanan hekim hasta ilişkisinin güçlendirilmesi bakımından ayrıca önem taşımaktadır . Söz konusu bilgilendirmelerin her ne kadar hastaya yapılması esas olsa da hastanın bilincinin kapalı olması, bilgilendirmeyi doğru anlayacak durumda olmaması gibi durumlarda hastanın belirlemiş olduğu kişilere, kanuni temsilcisine yahut yakınlarına bilgilendirme yapılmalıdır .
12) Dosya içeriğinden başvuran ’nın babası nın göğüs ağrısı şikâyetiyle
hastaneye başvurması üzerine muayenesinin ardından bypass ameliyatı gerçekleştirildiği, başarılı bir şekilde ameliyatı tamamlanan hastanın tedavi ve takiplerine Kalp Damar Cerrahisi yoğun bakım ünitesinde devam edildiği, yoğun bakımdaki tedavisi sürecinde hastanın bir defa kısa süreli hemodiyalize alındığı, takiplerinde durumu stabil hale getirilen ancak uzun süreli solunum reanimasyonu gereken hastanın, nörolojik takipleri ön plana çıkması, yoğun bakım sürecinin de uzun olması nedeniyle anestezi ve diğer kliniklerin bulunduğu multi disipliner bir hastanenin yoğun bakım ünitesine transferine karar verildiği , durumun hastanın yakını olan başvurana açıklandığı ve nakil sürecinin başlatıldığı görülmüştür .
13) Yoğun bakım servislerinde yatan hastaların nakillerine Yataklı Sağlık Tesislerinde Yoğun Bakım
Hizmetlerinin Uygulanma Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ hükümleri ( 6.3. prg) kapsamında sorumlu uzman tabip tarafından karar verilmekte ve sevk prosedürüne uygun olarak 112 Komuta
Kontrol Merkezi aracılığı ile yapılmaktadır . Buna göre; başka bir sağlık kuruluşuna sevki planlanan hastanın kendisinden ve yakınlarından alınan onay doğrultusunda hastanın hekimi tarafından
Komuta Kontrol Merkezi aranmakta, hastanın mevcut durumu, neden transfer edilmesi gerektiği ve hastanın son durumuna ait bilgiler verildikten sonra hastanın hekimi tarafından nakil talep formunun doldurulması ile nakil süreci başlamaktadır . Akabinde Komuta Merkezi tarafından hastanın durumuna uygun yoğun bakım ünitesi öncelikle devlet hastanelerinde, ikincil olarak ise özel hastanelerde araştırıldıktan sonra uygun hastane bulunarak, nakil talep eden hekim ile irtibata geçilerek bilgi verilmektedir . İlgili hekimin onayı üzerine 112 ekiplerince uygun bulunan zaman aralığında hastanın nakli gerçekleştirilmektedir .
14) Başvuru konusu olay kapsamında; hasta ’nın nakline sorumlu uzman hekimlerce
karar verildikten sonra hastanın yoğun bakım ünitesinde bulunması dolayısıyla yakını olan başvuran ya bu konu hakkında bilgi verildiği, akabinde 05/ 01/ 2017 tarihinde Avrupa Yakasında yer alan Safa Hastanesinde boş yer bulunduğu bilgisinin verildiği ancak başvuran tarafından ulaşım zorluğu nedeni ile kabul edilmemesi üzerine nakil işleminin gerçekleştirilmediği, daha sonrasında
6 / 813/ 01/ 2017 tarihinde Anadolu Yakasında yer alan Hastanesinde uygun yer
bulunduğu ve hastanın yakını olan başvuran ’ya bilgilendirme yapılmadan naklin gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır . İdare tarafından hazırlanan inceleme raporunda hasta yakınına nakil hususunda bilgi verildiği ancak nakledileceği hastane Komuta Kontrol Merkezi tarafından belirlendiği ve 112 ekiplerince hastanın ne zaman alınmaya gelineceği bilinmediği için bilgi verilemediği ifade edilmekte ise de Komuta Kontrol Merkezi tarafından uygun hastane bulunduğunda nakil talep eden hekim ile irtibata geçilerek bilgi verildiği ve hekimin onayı alındığı, söz konusu onay üzerine 112 ekiplerinin müsait olduğu zaman aralığında hastayı almaya geldikleri bilinmekte ve iki olay arasında hasta yakınları ile iletişime geçilerek bilgilendirme için yeterli zaman aralığı oluştuğu değerlendirilmektedir . Nitekim somut olayda da ilk olarak Avrupa
Yakasında yer alan bir hastanede yer bulunduğuna dair başvurana bilgi verilmesi bilgilendirme yapmak için gerekli zaman diliminin varlığını kanıtlar niteliktedir . Bu bakımdan nın yoğun bakım hastası olması dolayısıyla bilgilendirmelerin hasta dosyasında belirlenen yakınlarına yapılması gerekmekte olup , her ne kadar nakil yapılacağı hususunda bilgi verilmiş olsa da uygun hastane bulunduktan sonra hangi hastaneye nakledileceği bilgisi verilmeden nakil işlemi yapılarak ve devamında da başvuran bilgi almak istemesine rağmen bilgi verilmeyerek hasta yakını mağdur edilmiştir .
15) Başvuranın babasının belirli aralıklarla diyaliz tedavisi aldığı ancak sevk edildiği
hastanede nefroloji bölümünün olmadığı iddialarına yönelik olarak idareden edinilen bilgilerden ; hastanın Kartal Koşuyolu Hastanesinde gerçekleştirilen ameliyattan sonra yoğun bakım ünitesinde tedavisi sürdüğü süreçte üre, kreatinin değerlerinin yüksek seyretmesi üzerine kısa süreli hemodiyalize alındığı, Hastanesi yoğun bakım ünitesindeki tedavi sürecinde ise hastanın nörolojik, anestezi, diğer klinikler ve yara bakımına yönelik tedavi sürecinin yer aldığı, her iki hastanede yürütülen tedavi süresince hastanın sürekli diyaliz ihtiyacı olduğuna dair bir veri olmadığı anlaşıldığından başvuranın bu iddiası yerinde görülmemiştir .
16) Yukarıda yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı
çerçevesinde ; hasta yakını başvurana hastasının nakledileceği hastane belirlendiğinde bilgi verilmeden nakil işleminin yapılmasının hasta haklarına, etik ilkelere ve iyi yönetim ilkelerine uygun olmadığı değerlendirilmiş olup, idarenin eylem ve işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde, gereği gibi ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderilmediği, bununla birlikte başvuranla ilgili işlemlerinde, makul sürede karar verme, idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine ve hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir .
7 / 8VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Dava açma süresinin
yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir . Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi, dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu ve yargı yolu başvurana 15/ 02/ 2018 tarihli ve sayılı yazı ile bildirilmiştir .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Hatalı davranıldığının kabulü ile benzer durumların tekrarlanmamasını teminen personelin uyarılması yönünde KARTAL KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE ARAŞTIRMA
HASTANESİ’ne ve SAĞLIK BAKANLIĞI’na TAVSİYEDE BULUNULMASINA, Kararın BAŞVURANA, KARTAL KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE
ARAŞTIRMA HASTANESİ’ne ve SAĞLIK BAKANLIĞI’na tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
İdarelerce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi