|
ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın havacılık tazminatı talebini değerlendirirken, Meteoroloji Genel Müdürlüğü personeline ödenecek havacılık tazminatına ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin uygulanabilirliğini incelemiştir. İlgili toplu sözleşme gereğince, havacılık tazminatı yalnızca Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü kadro ve pozisyonlarında görev yapan memur ve sözleşmeli personel için geçerli olup, bu personelin Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı prensipleri çerçevesinde maliyetlerinin tamamen karşılanması durumunda ödenebileceği belirtilmiştir.
Başvuranın, Uşak İl Sağlık Müdürlüğü ve Uşak Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde görevlendirilmesi, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün bağlı olduğu Bakanlık dışında gerçekleştiğinden, havacılık tazminatı ödenmesi talebinin reddedilmesi hukuka uygun bulunmuştur. Bu durum, başvuranın talebinin yasal dayanağının olmaması nedeniyle, idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvurunun reddi yönündeki öneri kabul edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/7021-S.20.11132
BAŞVURU NO : 2019/22058
KARAR TARİHİ : 07/05/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : UŞAK METEOROLOJİ MÜDÜRLÜĞÜ
METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Havacılık tazminatı ödenmesi talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 12/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Uşak Meteoroloji Müdürlüğünde veri hazırlama kontrol işletmeni unvanında kadrolu olarak çalışmakta iken 14.12.2017 tarihi itibari ile Uşak Eğitim ve Araştırma
Hastanesinde geçici görevli olarak çalışmaya başladığını, halen kadrolu personeli olduğu
Uşak Meteoroloji Müdürlüğü personelinin almış olduğu havacılık tazminatının 13.12.2017 tarihinden itibaren tarafına ödenmesi gerekmekte iken hiçbir ödeme yapılmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Tarım ve Orman Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 03/01/2020 tarihli ve
E sayılı yazısında,
2.1. Başvuranın Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatı olan Uşak İl Sağlık Müdürlüğü ve akabinde
Uşak Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görevlendirilmesinin Genel Müdürlüğün bağlı olduğu Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde olmaması ve Meteoroloji Genel
Müdürlüğü Personeline Ödenecek Havacılık Tazminatına İlişkin Usul ve Esasların 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (ç) bendinin cevaz vermemesi nedenleriyle adı geçenin havacılık tazminatı ödenmesine dair talebi yerine getirilemediği,
2.2. Yapılan görevlendirmelerin Genel Müdürlüğün bağlı olduğu Tarım ve Orman
Bakanlığına yapılmadığı ve Eurocontrol Prensipleri veya sivil havacılık faaliyetleri çerçevesinde de bulunmadığından başvurcunun durumunun mevzuatın her iki istisnasına da uymadığı,
açıklamalarına yer verilmektedir
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler… ”,
3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler / Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinin 2 nci fıkrasında;“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘Kurumun görevi’ başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun ‘Toplu
Sözleşmenin Kapsamı’ başlıklı 28 inci maddesinde; “Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.…”,
6. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara
İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmenin üçüncü kısmının birinci bölümünde yer alan Büro, Bankacılık ve Sigortacılık Hizmet Koluna İlişkin
Toplu Sözleşmenin ‘Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü personeline havacılık tazminatı’ başlıklı 18 inci maddesinde;“(1) Makam tazminatı öngörülen kadrolarda bulunanlar hariç olmak üzere Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı kadro ve pozisyonlarında görev yapan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca yapılan ek ödeme döner sermaye bütçesinden yapılır.
(2) Makam tazminatı öngörülen kadrolarda bulunanlar hariç olmak üzere Meteoroloji İşleri
Genel Müdürlüğünün kadro ve pozisyonlarında görev yapan memur ve sözleşmeli personelden Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı prensipleri çerçevesinde personel maliyetleri tamamen karşılananlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil)
brüt tutarının %30’unu, kısmen karşılananlara %20’sini, bunların dışında kalanlara
%10’unu geçmemek üzere; Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine bağlı bulunulan Bakan onayı ile belirlenecek oran, esas ve usullere göre her ay Döner Sermaye İşletmesi bütçesinden havacılık tazminatı ödenir.
(3) Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatından döner sermaye bütçesine gelir kaydedilen tutarların bu maddede öngörülen ödemeleri karşılayamaması halinde karşılanamayan kısmı
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca yapılacak ödemeyle
sınırlı olmak üzere Kurum bütçesinden karşılanır.”,
7. Meteoroloji Genel Müdürlüğü Personeline Ödenecek Havacılık Tazminatına İlişkin
Usul ve Esasların ‘Ödeme esasları’ başlıklı 5 inci maddesinde;“Havacılık tazminatı aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde ödenir. …
ç) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilenler (Genel Müdürlüğün bağlı olduğu
Bakanlıkta görevlendirilenler hariç) ile bir aydan fazla süreyle yurtdışında görevlendirilenlere (Eurocontrol prensipleri veya sivil havacılık faaliyetleri çerçevesinde görev yapmak üzere görevlendirilenler hariç) görevlendirme süresince havacılık tazminatı ödenmez. …”,
hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, tarafına havacılık tazminatı ödenmesini talep etmektedir.
10.Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara
İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmenin üçüncü kısmının birinci bölümünde yer alan Büro, Bankacılık ve Sigortacılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu
Sözleşmenin ‘Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü personeline havacılık tazminatı’ başlıklı 18 inci maddesinin malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükmü olduğu ve anılan toplu sözleşme hükmü uyarınca makam tazminatı öngörülen kadrolarda bulunanlar hariç olmak üzere Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünün kadro ve pozisyonlarında görev yapan memur ve sözleşmeli personelden Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı prensipleri çerçevesinde personel maliyetleri tamamen karşılananlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) brüt tutarının %30’unu, kısmen karşılananlara %20’sini, bunların dışında kalanlara %10’unu geçmemek üzere; Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine bağlı bulunulan Bakan onayı ile belirlenecek oran, esas ve usullere göre her ay Döner Sermaye
İşletmesi bütçesinden havacılık tazminatı ödenecek olup ilgili hükmün tüm kamu idarelerini bağlayan ve uygulanması zorunlu bir hukuk kuralı olduğunda tereddüt bulunmamaktadır.
11. Söz konusu toplu sözleşme hükmüne istinaden hazırlanan Meteoroloji Genel Müdürlüğü
Personeline Ödenecek Havacılık Tazminatına İlişkin Usul ve Esaslarda; Genel Müdürlüğün bağlı olduğu Bakanlıkta görevlendirilenler hariç diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilenler ile Eurocontrol prensipleri veya sivil havacılık faaliyetleri çerçevesinde görev yapmak üzere görevlendirilenler hariç bir aydan fazla süreyle yurtdışında görevlendirilenlere görevlendirme süresince havacılık tazminatı ödenmeyeceği düzenlenmiştir.
12.Şikayet başvuru dosyasının incelenmesinden, başvuran Uşak Meteoroloji Müdürlüğünde veri hazırlama kontrol işletmeni unvanında kadrolu olarak çalışmakta iken 14.12.2017 tarihi itibari ile Uşak İl Sağlık Müdürlüğünde 06.02.2018 tarihi itibari ile Uşak Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görevlendirildiği, başvuranın havacılık tazminatı ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun Meteoroloji Genel Müdürlüğü Personeline Ödenecek Havacılık
Tazminatına İlişkin Usul ve Esasların 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (ç) bendi uyraınca havacılık tazminatı ödenmeyeceğinden bahisle reddi üzerine bakılan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Genel Müdürlüğün bağlı olduğu
Bakanlıkta görevlendirilenler hariç diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilenler ile
Eurocontrol prensipleri veya sivil havacılık faaliyetleri çerçevesinde görev yapmak üzere görevlendirilenler hariç bir aydan fazla süreyle yurtdışında görevlendirilenlere görevlendirme süresince havacılık tazminatı ödenmeyeceği hususu dikkate alındığında başvuranın Genel
Müdürlüğün bağlı olduğu Bakanlık dışında görevlendirildiğinden bu doğrultuda havacılık tazminatı ödenmesi talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Uşak İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü ile Uşak Valiliği Meteoroloji
Müdürlüğü’ne tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi