Hazine taşınmazının satışında vergi dairesince fazla tahsil edilen KDV’nin iadesi talebinde görevli yargı yerinin hangi mahkeme olduğu (BİM)

ÖZET : Dava, davacının Hazineye Ait Taşınmazların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 7394 Sayılı Kanun gereği %8 oranında alınması gereken katma değer vergisinin %18 oranında tahakkuk ettirildiğinden bahisle katma değer vergisi iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Davacı tarafından Seydişehir İcra Dairesi’nin E:2020/27 Sayılı icra dosyasında ihale yoluyla satın alınan taşınmaza ilişkin olarak hesaplanan katma değer vergisinin vergi dairesine yatırılmasından sonra, Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne başvurulması sonucu tesis edilen işlem üzerine ödenen verginin iadesi istemiyle dava açıldığından, uyuşmazlığın yukarıda yapılan açıklamalara göre 2576 Sayılı Kanun’un 6. maddesi uyarınca vergi mahkemesince görülüp çözümlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda, ihale yoluyla davacıya satılan gayrimenkuller nedeniyle vergi dairesince tahsil edilen katma değer vergisinin iadesi istemiyle dava açılmış olup, dava konusu vergiler, söz konusu gayrimenkullerin değeri üzerinden 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca hesaplanıp tahakkuk ettirilerek vergi dairesince tahsil edildiğinden, vergilendirme işlemi niteliğinde olan söz konusu işlemlerin hukuka uygun olup olmadığına vergi yargılaması sonucunda ulaşılabileceğinden, ödeme yaparak hukuku etkilenen davacı tarafından Vergi Dairesine karşı açılan davada, ihale yoluyla alınan taşınmazların hangi oranda katma değer vergisine tabi olduğu yönündeki değerlendirmenin vergi mevzuatı çerçevesinde ve Vergi Mahkemesince yapılması gerekeceğinden, kamu gücü kullanılmak suretiyle tek yanlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinin iadesi istemine ilişkin uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

İSTEMİN ÖZETİ : Davacının, Hazineye Ait Taşınmazların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 7394 Sayılı Kanun gereği %8 oranında alınması gereken katma değer vergisinin %18 oranında tahakkuk ettirildiğinden bahisle katma değer vergisi iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 02.09.2022 tarih ve E-133277 Sayılı işlemin iptali istemiyle açtığı davada; olayda, İcra Dairesi tarafından yapılan ihale sonucunda alınan taşınmaza ilişkin, İcra Dairesince verilen % 18 oranında katma değer vergisi ödenmesine dair kararın, kanuna aykırılığı iddiasının şikayet yolu ile İcra Mahkemesinde çözümleneceği, mahkemenin incelemeyi, söz konusu icra dosyası üzerinde yaparak, anılan işlemin kanuna uygun olup olmadığı hususunda karar vereceği, adli yargılamanın bir parçasını oluşturan bu uyuşmazlığın, İcra Dairesinin tesis ettiği bir işlemden kaynaklandığının gözetildiği, bu işlemin yasaya uygun olup olmadığının adli yargı yerince çözümlenmesinin gerektiği, uyuşmazlığın çözümünün vergi mahkemelerinin görevi alanına girmediği sonucuna varıldığı gerekçesiyle görev yönünden reddine ilişkin Konya 2. Vergi Mahkemesi’nce verilen 17/10/2022 gün ve E:2022/783, K:2022/752 Sayılı kararın, davaya konu fazla tahakkuk eden vergiye ilişkin Seydişehir İcra Müdürlüğü’nce tesis edilen işlemin iptali için açılan davanın Seydişehir İcra Hukuk Mahkemesi’nin E:2022/27, K:2022/29 Sayılı kararıyla ret edildiği, istinaf başvurusunda ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi’nin E:2022/1118, K:2022/1267 Sayılı kararıyla vergi mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görev ret kararı verildiği, dolayısıyla vergi mahkemesinin görev ret kararının kaldırılarak dosyasının esası hakkında karar verilmesi gerektiği iddia edilerek kaldırılması istemidir.

SAVUNMANIN ÖZETİ : Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu, istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:

KARAR : Dava, davacının Hazineye Ait Taşınmazların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 7394 Sayılı Kanun gereği %8 oranında alınması gereken katma değer vergisinin %18 oranında tahakkuk ettirildiğinden bahisle katma değer vergisi iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 02.09.2022 tarih ve E-133277 Sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacak iptal davaları idari dava türleri arasında sayılmış olup, Anayasa’nın 73. maddesi kapsamında mali yükümlülük teşkil eden harçların tahsiline ilişkin davalarla birlikte gereksiz olarak ödendiği ya da kanuna ve usule aykırı olarak tahsil edildiği iddiasıyla idareye karşı açılacak davaların görülüp çözümlenmeleri de niteliği gereği idari yargı yerlerine ait olduğu gibi; 2576 Sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemeleri’nin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’un 3410 Sayılı Kanun’un 2. maddesiyle değişik 6. maddesinde, Vergi Mahkemeleri’nin, a )genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları, b ) ( a ) bendindeki konularda 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceği öngörülmüştür.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının icra dairesi tarafından yapılan ihalede 25.04.2022 tarihinde satın aldığı taşınmazın satış değeri üzerinden %18 oranında tahakkuk eden verginin davacı tarafından ödendiği, sözkonusu taşınmaz nedeniyle ödenen katma değer vergisi oranının %18 yerine %8 olması gerektiğinden bahisle davalı idareden verginin iadesi talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından Seydişehir İcra Dairesi’nin E:2020/27 Sayılı icra dosyasında ihale yoluyla satın alınan taşınmaza ilişkin olarak hesaplanan katma değer vergisinin vergi dairesine yatırılmasından sonra, Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne başvurulması sonucu tesis edilen işlem üzerine ödenen verginin iadesi istemiyle dava açıldığından, uyuşmazlığın yukarıda yapılan açıklamalara göre 2576 Sayılı Kanun’un 6. maddesi uyarınca vergi mahkemesince görülüp çözümlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda, ihale yoluyla davacıya satılan gayrimenkuller nedeniyle vergi dairesince tahsil edilen katma değer vergisinin iadesi istemiyle dava açılmış olup, dava konusu vergiler, söz konusu gayrimenkullerin değeri üzerinden 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca hesaplanıp tahakkuk ettirilerek vergi dairesince tahsil edildiğinden, vergilendirme işlemi niteliğinde olan söz konusu işlemlerin hukuka uygun olup olmadığına vergi yargılaması sonucunda ulaşılabileceğinden, ödeme yaparak hukuku etkilenen davacı tarafından Vergi Dairesine karşı açılan davada, ihale yoluyla alınan taşınmazların hangi oranda katma değer vergisine tabi olduğu yönündeki değerlendirmenin vergi mevzuatı çerçevesinde ve Vergi Mahkemesince yapılması gerekeceğinden, kamu gücü kullanılmak suretiyle tek yanlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinin iadesi istemine ilişkin uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, Konya 2. Vergi Mahkemesi’nce verilen 17/10/2022 gün ve E:2022/783, K:2022/752 Sayılı kararın kaldırılmasına, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45/5. maddesi uyarınca yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine, kaldırma kararı üzerine mahkemece verilecek kararla birlikte yargılama giderleri ve vekalet ücreti de hüküm altına alınacağından bu hususta ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına, kesin olarak, 23.02.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.