|
ÖZET: Bu karar, başvuranın Kadir Has Üniversitesi’nde 5 yıl süresince öğrenim kredisi talebinin reddine ilişkindir. Başvuran, normal öğrenim süresinin 5 yıl olduğunu belirterek, kredi alabilmek için bu sürenin dikkate alınmasını istemiştir. Ancak, yapılan incelemede başvuranın hazırlık sınıfı okumadığı ve doğrudan 1. sınıftan başladığı tespit edilmiştir. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetmeliği’nde normal öğrenim süresi, hazırlık sınıfı dahil olarak tanımlanmakta ve başvuranın durumu bu tanıma uymamaktadır.
Sonuç olarak, başvuranın 4 yıl olarak belirlenen normal öğrenim süresi göz önünde bulundurularak, kredi süresinin 30 Haziran 2019’da sona ermesi gerektiği belirtilmiştir. İdarenin bu kararı, ilgili mevzuat ve başvuranın öğrenim durumu dikkate alınarak hukuka uygun bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, öğrenim kredisi uygulamalarında belirli kriterlerin ve sürelerin önemini vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/201-S.348
BAŞVURU NO : 2018/16451
KARAR TARİHİ : 05/04/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
Başvuranın yüksek öğrenim gördüğü Üniversitede normal
BAŞVURUNUN KONUSU :
öğrenim süresinin 5 yıl olması nedeniyle 5 yıl süreyle öğrenim kredisi alma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11/12/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Kadir Has Üniversitesi Mimarlık Bölümünde okuduğunu, bölümünde zorunlu hazırlık sınıfı dâhil normal öğrenim süresinin 5 yıl olduğunu, öğrenim gördüğü bu 5 yıllık sürede KYK kredisi verileceğine güvenerek hayatını planladığını ve aşırı olan maket masraflarını zamana yaymak için proje dersini isteğiyle almayarak derslerini 5 yıllık normal öğrenim süresi içine yaydığını, kendisine onaylatılan kredi evraklarında da normal öğrenim süresine hazırlık sınıfı dâhil olduğunun ifade edildiğini, şimdi ise, KYK’ nin zorunlu hazırlık sınıfı okumadığı için ‘kredi alamazsın’ diyerek ilgili mevzuatı hatalı bir şekilde uyguladığını, mezuniyetine 1 yıl kala mağdur edildiğini, ifade ederek KYK Genel Müdürlüğünün, normal öğrenim süresinin devam ettiğini kabul ederek kesilen kredisinin normal süresine getirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı Yüksek
Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü Kredi Dairesi Başkanlığı’nın konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 04/01/2019 tarih E.6425790 sayılı yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. Başvuranın Kadir Has Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölümüne
03.08.2015 tarihinde kayıt yaptırdığı ve öğrenciliğinin aktif olarak devam etmekte olduğu,
öğrencinin www.turkiye.gov.tr internet adresi üzerinden Bakanlığın linkine ulaşarak e-devlet şifresi ile onaylamış olduğu Burs/Kredi Taahhütnamesinin 3. maddesinin; “Öğrenciye öğrenim
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresi kadar öğrenim kredisi ödenir.” şeklinde olduğu, 2.3. Öğrenim Kredisi Yönetmeliği’nin 20. maddesinin “Öğrenciye, öğrencilik hali devam etmek ve kredi almasına engel bir durumu olmamak koşuluyla, okuduğu öğretim kurumunun normal öğrenim süresi kadar kredi verilir, …” hükmüne amir olduğu,
2.4. Bahse konu öğrencinin Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumundan Ocak 2016 ayından itibaren … numara ile öğrenim kredisi almaya başladığı, Yükseköğretim Bilgi Sistemi üzerinden öğrenim durumu incelendiğinde hazırlık sınıfı okumadığının anlaşıldığı, öğrenciye
03.12.2018 tarihli ve … numaralı Cimer başvurusuna istinaden bilgi verildiği,
2.5. Öğrencinin onaylamış olduğu Burs/Kredi Taahhütnamesinin 3. maddesi ve Öğrenim
Kredisi Yönetmeliği’nin 20. maddesine istinaden öğrenciye normal öğrenim süresi kadar (4 yıl) burs/kredi ödemesi yapılabileceğinden, öğrenim kredisi 30 Haziran 2019 tarihi itibariyle sona ereceği, Açıklamalarına yer verilmekle birlikte,
3. Başvuranın 03.12.2018 tarihli dilekçe ile Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel
Müdürlüğüne göndermiş olduğu dilekçeye istinaden Yüksek Öğretim Bilgi Sisteminde yapılan inceleme sonucunda, öğretim Kurumunda hazırlık olup olmadığı (zorunlu ya da isteğe bağlı)
tespit edilemediğinden … numara ile başvuranın öğrenim kredisinin ödeme bitiş tarihinin hazırlıktan dolayı uzatılabilmesinin mümkün olmadığı,
3.1. Durumunu Yüksek Öğretim Bilgi Sisteminde güncellemesi (OKUDU-, … DÖNEM şeklinde) ve Müdürlüğe bilgi vermesi halinde hakkında gerekli işlemlerin yapılacağı, 4. Başvuranın bilgi talebine istinaden 10/12/2018 tarihinde cevaplandırılan CİMER başvurusuna Bakanlıkça verilen cevapta; Bakanlık tarafından öğrencilik hallerinin devam etmesi şartıyla kredi/burs almasına engel bir durumu olmaması koşuluyla müracaat ettikleri sınıfları itibariyle kalan normal öğrenim süreleri kadar burs/kredi verildiği, yapılan inceleme sonucunda başvuranın YÖKSİS’ te hazırlık okumadığının anlaşıldığı, bu sebeple başvuranın
Bakanlıktan almakta olduğu öğrenim kredisinin okula kayıt yaptırdığı tarih itibariyle normal kredi/burs alma süresinin Haziran 2019 tarihi itibariyle sona ereceği ve bu tarihten sonra kredi/burs ödemesi yapılmasının mümkün olmadığı, Hususlarında yazışma yapıldığı görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
5. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
6. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
7. 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 44 üncü maddesinin c bendinde; “Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere…, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl… içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır…”
8. 16/8/1961 tarihli ve 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanunu’nun;
8.1. “Amaç” başlıklı 2 nci maddesinde; “Yurt içinde ve dışında yükseköğrenim gören öğrenciler için yurtlar yapmak ve bunların işletmesini sağlamak, beslenme yardımı yapmak, eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerle milli ve manevi gelişmelerine katkı sağlamak, yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır.”
8.2. “Öğrenim kredisi” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Yüksek (…) (3) öğrenim gören ve bu kanuna göre yapılacak yönetmeliklerle belirtilen esas ve şartlar içinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tesbit edilen öğrencilere öğrenim kredisi verilir”
8.3. “Kredi Borcunun Tespiti ve Ödenmesi ile Kredi Teminatı” başlıklı 16 ncı maddesinde; “Öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresi bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik Enstitüsünün toptan eşya fiyat endeksindeki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilir…Öğrencilere kredi verilmesi ve gerektiğinde kredinin kesilmesi ile ilgili hususlar yönetmeliklerle düzenlenir.”
9. 06/03/2004 tarihli ve 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi
Verilmesine İlişkin Kanun’un “Burs ve kredi verilmesi” başlıklı 2 nci maddesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yüksek öğrenim gören ve bu Kanuna
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir.”
10. 24/08/2017 tarihli ve 25563 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Yüksek Öğrenim
Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu yönetmelikte geçen;…Normal Öğrenim Süresi: Öğrencinin öğrenim gördüğü öğretim kurumunun hazırlık sınıfı dahil öğrenim süresi, ara sınıf öğrencilerinin ise öğrenim kurumuna giriş tarihi itibariyle kalan öğrenim süresini,…ifade eder.”
11. 17/12/1997 tarihli ve 23023 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Yüksek Öğrenim
Kredi ve Yurtlar Kurumu Katkı Kredisi Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu yönetmelikte geçen;…Normal Öğrenim Süresi: Öğrencinin öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresini(varsa hazırlık, yabancı dil destek birimi ve benzeri dahil),…ifade eder.”
12. 18/01/1997 tarihli ve 22881 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Yüksek Öğrenim
Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliği’nin:
12.1 “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu yönetmelikte geçen;… Kredi : Bu
Yönetmelik hükümlerine göre, öğrenciye verilen borç parayı,…Normal Öğrenim Süresi:
Öğrencinin öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresini…ifade eder.”
12.2. “Öğrenciye Kredinin Ödenmesi ve Süresi” başlıklı 20 nci maddesinde; “Öğrenciye, öğrencilik hali devam etmek ve kredi almasına engel bir durumu olmamak koşuluyla, okuduğu öğretim kurumunun normal öğrenim süresi kadar kredi verilir. Kredi almakta iken, devam ettiği öğretim kurumunu değiştiren öğrencilerin kredilerinin ödenmesine devam olunur.
Ancak; öğretim kurumunu değiştiren öğrencilerin, önceki aldığı kredi süresi ile yeni öğretim kurumunda verilecek kredi süresi toplamı, yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresinden fazla olamaz…”
12.3. “Kredi Borcunun Tespiti” başlıklı 33 üncü maddesinde; “Kurumdan öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresinin bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik Enstitüsünün toptan eşya fiyat endeksindeki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
13. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yürütülen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi ” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
14. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran öğrenim görmekte olduğu Kadir Has
Üniversitesinde normal öğrenim süresinin 5 yıl olduğu, bu sebeple ilgili mevzuatın normal öğrenim süresince öğrenim kredisi verileceğine ilişkin hükmü doğrultusunda kendisine de 5 yıl boyunca öğrenim kredisi verilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
15. Başvuruya ilişkin olarak Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere başvuranın Ocak 2016 ayından itibaren … numara ile öğrenim kredisi almaya başladığı, Kadir
Has Üniversitesinde zorunlu hazırlık sınıfı olup bu kapsamda normal öğrenim süresi 5 yıl (1 yıl hazırlık sınıfı + 4 yıl) olmakla birlikte, Yükseköğretim Bilgi Sistemi üzerinden öğrenim durumu incelendiğinde başvuranın hazırlık sınıfı okumadığı ve öğrenimine doğrudan 1. sınıftan başladığı anlaşılmaktadır.
16. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliği’nin 4 üncü maddesinde normal öğrenim süresinin, “öğrencinin öğrenim gördüğü öğretim kurumunun hazırlık sınıfı dahil öğrenim süresi, ara sınıf öğrencilerinin ise öğrenim kurumuna giriş tarihi itibariyle kalan öğrenim süresini, ifade eder” şeklinde tanımlandığını, benzer bir tanımlamaya
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Katkı Kredisi Yönetmeliği’nin 4 üncü maddesinde de, normal öğrenim süresinin, öğrencinin öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresini (varsa hazırlık, yabancı dil destek birimi ve benzeri dahil) ifade ettiği şekilde tanımlandığı görülmektedir.
17. Normal öğrenim süresi ifadesinin özünde neyi ifade ettiği hususuna ilişkin olarak örnek vermek gerekirse, başvuranın öğrenim görmekte olduğu Kadir Has Üniversitesinin bursların neler olduğu ve burs koşullarının açıklandığı internet sayfasına bakıldığında (http://www.khas.edu.tr/1104/burslar), Barınma/ Yurt Bursunun: “…Barınma yardımı bir eğitim yılında 9 ay süreyle ödenir. Barınma imkânı normal öğrenim süresince devam eder. Bu süre yabancı dil hazırlık okulunda okuyacak öğrenciler için 5 yıl, fakültelerin birinci sınıfına başlayan öğrenciler için 4 yıldır.” şeklinde açıklandığı görülmektedir. Bu kapsamda kuşkusuz hazırlık sınıfını okumak durumunda olan bir öğrencinin normal öğrenim süresi 5 yıl olarak kabul edilecekken, hazırlık sınıfından muaf olan yani hazırlık sınıfını okumamış bir öğrencinin ise normal öğrenim süresi 4 yıl olarak kabul edilecektir. Zira normal bir öğrenimden kasıt her sınıfta alınması zorunlu tüm seçimlik ve zorunlu dersleri alarak dönemlik kredilerin yüklerini tamamlayarak başarılı olma halidir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
18. Bu kapsamda başvuranın hazırlık sınıfı okumaksızın doğrudan 1. sınıftan yükseköğrenime başladığı dikkate alındığında, normal öğrenim süresinin 4 yıl olarak kabul edilmesinde mantığa aykırı düşen bir durum olmamakla birlikte, normal öğrenim sürelerinin tanımlandığı ilgili mevzuatta da İdarenin yorumladığının aksine yorumlamayı gerektirecek bir duruma da rastlanmamıştır.
19. Ayrıca, Yükseköğretim Kurumu tarafından yayınlanan 2017-2018 Yükseköğretim istatistiklerine bakıldığında (https://istatistik.yok.gov.tr), ülkemizde 7.560.371 öğrencinin önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora programlarında öğrenim görmekte olduğu, ve 2018 verilerine göre 1.140.632 kredi, 481.181 burs olmak üzere toplam 1.621.813 öğrenciye ödeme yapıldığı dikkate alındığında, İdarenin belli yasal düzenlemelerle burs/kredi alımına ilişkin makul bazı kıstas ve süreler belirlemesi anlaşılabilir bir durumdur.
20. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın öğrenim kredisinin normal hazırlık okumamış olsa dahi normal öğrenim süresinin 5 yıl olarak yorumlanarak kendisine 1 yıl daha öğrenim kredisi verilmesi talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Kararın Başvuran ve YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ VE YURTLAR KURUMU GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.