|
ÖZET: Görevden uzaklaştırılan ve memuriyetten çıkarma sürecinde olan bir personelin mali ve sosyal hakları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde düzenlenmiştir. Disiplin soruşturması sonucunda memurluktan çıkarma cezası uygulanacak olan personel, görevden uzaklaştırıldığı süre boyunca aylığının üçte ikisini almaya devam eder. Ayrıca, bu süre zarfında sosyal hak ve yardımlardan da yararlanma hakkına sahiptir.
Kanunun 137. maddesi, görevden uzaklaştırmanın, kamu hizmetlerinin gerektirdiği durumlarda alınan ihtiyati bir tedbir olduğunu belirtmektedir. Disiplin amirleri, soruşturma sürecinin her aşamasında bu tedbiri uygulayabilir. Görevden uzaklaştırılan memurlar, haklarında yürütülen disiplin soruşturmalarında savunma yapma hakkına da sahiptir. Disiplin kurulları, kendilerine intikal eden dosyaları incelerken gerekli gördüklerinde ilgili belgeleri ve tanıkları değerlendirme yetkisine sahiptir. Ayrıca, görevden uzaklaştırma tedbiri, disiplin sürecinin sonuçlanmasına kadar en fazla üç ay sürebilir. Bu süre zarfında herhangi bir karar verilmediği takdirde, memur görevine geri döndürülür. İlgili personelin mevcut durumu ve hakları, yürütülen disiplin süreci göz önünde bulundurularak belirlenmektedir. |
NOT: Hem görevden uzaklaştırılan hem de memuriyetten çıkarma kararı verilme sürecinde bulunan memurun mali ve sosyal hakları hakkında
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-7048965 07/08/2023
Konu: Görevden Uzaklaştırma
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: 13.07.2023 tarihli ve 62537273-2023-549 sayılı yazınız.
Başkanlığınızca yapılan disiplin soruşturması sonucunda memurluktan çıkarma cezasının tecziye edilmesi için yüksek disiplin kurulunca değerlendirme aşamasında olan ilgili personelin aynı zamanda görevden uzaklaştırıldığından bahisle aylığının üçte ikisinin ödenip ödenemeyeceği hususunda görüş talep edilen ilgi yazı incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Disiplin amiri ve disiplin cezaları” başlıklı 124 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, “Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir.” hükmüne yer verilmiş, 125 inci maddesinde de Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller tadat edilmiştir.
Aynı Kanunun;
“Karar süresi” başlıklı 128 inci maddesinde, “Disiplin amirleri uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde vermek zorundadırlar.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerde soruşturma dosyası, kararını bildirmek üzere yetkili disiplin kuruluna 15 gün içinde tevdi edilir. Disiplin kurulu, dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde soruşturma evrakına göre kararını bildirir.
Memurluktan çıkarma cezası için disiplin amirleri tarafından yaptırılan soruşturmaya ait dosya, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kuruluna tevdiinden itibaren azami altı ay içinde bu kurulca, karara bağlanır.” hükmü,
“Yüksek disiplin kurullarının karar usulü, memurun hakkı” başlıklı 129 uncu maddesinde, “Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.
Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
“Görevden uzaklaştırma” başlıklı 137 nci maddesinde, “Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir.
Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir.” hükmü,
“Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü” başlıklı 141 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler.” hükmü,
“Tedbirin kaldırılması” başlıklı 142 nci maddesinde, “Soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya cezai bir işlem uygulanmasına lüzum kalmıyan Devlet memurları için alınmış olan görevden uzaklaştırma tedbiri, 138 inci maddedeki yetkililerce (Müfettişler tarafından görevden uzaklaştırılanlar hakkında atamaya yetkili amirlerce) derhal kaldırılır.
Görevden uzaklaştırma tedbirini kaldırmıyan görevli hakkında 139 uncu madde hükmü uygulanır.” hükmü,
“Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller” başlıklı 143 üncü maddesinde, “Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce:
Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler;
Yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilenler;
Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar;
ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmıyacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler;
Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır.” hükmü,
“Süre” başlıklı 145 inci maddesinde, “Görevden uzaklaştırma; bir disiplin kovuşturması icabından olduğu takdirde en çok 3 ay devam edebilir. Bu süre sonunda hakkında bir karar verilmediği takdirde memur görevine başlatılır.
Bir ceza kovuşturması icabından olduğu takdirde görevinden uzaklaştırmaya yetkili amir (Müfettişlerin görevinden uzaklaştırdıkları memurlar hakkında atamaya yetkili amir) ilgilinin durumunu her iki ayda bir inceliyerek görevine dönüp dönmemesi hakkında bir karar verir ve ilgiliye de yazı ile tebliğ eder.” hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde ilgili personelin halen memur olması ve yürütülmekte olan bir disiplin sürecinin varlığı nedeniyle ilgili personelin aylığının üçte ikisi ile diğer sosyal hak ve yardımlardan faydalanması gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü