ÖZET: Doğum öncesi 8 haftalık sürenin doğum sonrası kullanılabilmesi için, personelin sağlık durumunu belgeleyen bir tabip raporu sunması gerekmektedir. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından yapılan değerlendirmeye göre, doğum öncesi izni kullanmayan bir memurun, doğumdan sonra bu süreyi talep etmesi mümkün değildir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 104. maddesi, kadın memurlara doğumdan önce ve sonra toplam 16 hafta analık izni tanımaktadır. Ancak, bu iznin kesintisiz olarak kullanılması gerektiği ve doğumdan önceki 8 haftanın doğum sonrası izne eklenebilmesi için gerekli şartların sağlanması gerektiği vurgulanmaktadır.

Eğer memur, doğum tarihinden önceki üç haftada çalışmak istiyorsa, sağlık durumunun uygun olduğunu gösteren bir rapor alması gerekmektedir. Bu rapor, doğum öncesi analık izninin başlangıcında kuruma iletilmelidir. Aksi takdirde, doğumdan önceki süreler doğum sonrası izne eklenmeyecektir. Ayrıca, doğum öncesinde yıllık izin veya diğer kanuni izinlerin kullanılması durumunda, bu sürelerin de doğum sonrası analık iznine eklenmeyeceği belirtilmiştir. Sonuç olarak, doğum öncesi izni kullanmayan ve sağlık raporu sunmayan memurlar, doğum sonrası analık izninden yararlanamayacaktır.

NOT: Herhangi bir rapor getirmeden doğum yapan personelin doğum öncesi kullanmadığı 8 haftalık süreyi doğumdan sonra kullanıp kullanmayacağı hakkında

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı: E-53773008-622.02-9849266 02/07/2024

Konu: Görüş (Doğum Öncesi 8 Haftalık Sürenin Kullanılması)

BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi: tarihli ve sayılı yazınız.

Başkanlığınızda 657 sayılı Kanuna tabi görev yapmakta olan bir personelin senelik izin kullandığı akabinde göreve başlaması gereken günde doğum yaptığından bahisle doğumdan önceki sekiz haftalık süreyi doğum sonrası kullanıp kullanamayacağına ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.

Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 104 üncü maddesinin (A) bendinde, “Kadın memura; doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı hafta süreyle analık izni verilir. Çoğul gebelik durumunda, doğum öncesi sekiz haftalık analık izni süresine iki hafta eklenir. Ancak beklenen doğum tarihinden sekiz hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memur, isteği hâlinde doğumdan önceki üç haftaya kadar kurumunda çalışabilir. Bu durumda, doğum öncesinde bu rapora dayanarak fiilen çalıştığı süreler doğum sonrası analık izni süresine eklenir. Doğumun erken gerçekleşmesi sebebiyle, doğum öncesi analık izninin kullanılamayan bölümü de doğum sonrası analık izni süresine ilave edilir. Doğum öncesi analık izninin başlaması gereken tarihten önce gerçekleşen doğumlarda ise doğum tarihi ile analık izninin başlaması gereken tarih arasındaki süre doğum sonrası analık iznine ilave edilir. Doğumda veya doğum sonrasında analık izni kullanılırken annenin ölümü hâlinde, isteği üzerine memur olan babaya anne için öngörülen süre kadar izin verilir. Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşlerine, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta süre ile izin verilir. Bu izin evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 13.4.2016 tarihli ve 29683 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6 Seri Nolu Kamu Personel Genel Tebliğinde, “…

657 sayılı Kanunun değişik 104 üncü maddesinin (A) fıkrası çerçevesinde verilecek analık izninin uygulanmasına ilişkin açıklamalara aşağıda yer verilmiştir:

Analık izni süresi

Memura beklenen doğum tarihinden önce sekiz ve doğum yapmasından sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı hafta süreyle analık izni verilecektir.

Çoğul gebeliklerde (ikiz, üçüz, …) doğum öncesi sekiz haftalık analık izni süresine iki haftalık bir süre daha ilave edilecektir. Böylece, çoğul gebeliklerde doğumdan önceki analık izni süresi on haftadır.

Analık izninin kullanımı

a) Annenin ölüm hali hariç analık izninden sadece kadın memur yararlanır.

b) Analık izninin kesintisiz kullanılması gerektiğinden, bu izin kısım kısım kullanılamaz.

Doğum sonrası analık izni süresine eklenebilecek süreler

a) Memur, sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporu ile belgelendirmesi kaydıyla, isteği üzerine beklenen doğum tarihinden önceki üç haftaya kadar Kurumunda çalışabilir.

b) Beklenen doğum tarihinden önceki üç haftaya kadar Kurumunda çalışmaya devam etmek isteyen memurun sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğuna dair tabip raporunu, doğum öncesi analık izin süresinin başlangıcında Kuruma iletmesi zorunludur.

Memura beklenen doğum tarihinden önceki üç haftaya kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğuna dair verilen tabip raporu, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli veya sözleşmesiz bir sağlık hizmeti sunucusundan alınabilir.

ç) Memurun sadece tabip raporuna dayanarak doğumdan önce Kurumunda fiilen çalıştığı süreler (tekil gebeliklerde azami beş hafta, çoğul gebeliklerde azami yedi hafta) doğum sonrası analık izni süresine eklenecektir. Sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporu ile belgelendirmeden bu süre içinde Kurumunda çalışmaya devam eden memurun fiilen çalıştığı süreler doğum sonrası analık izni süresine eklenmeyecektir

Beklenen doğum tarihinden önceki üç haftaya kadar Kurumunda çalışabileceği tabip raporuyla onaylanan memurun bu süre içinde kanuni izinlerini (hastalık izni, mazeret izni, yıllık izin vb.) kullanması mümkündür. Ancak, bu kanuni izin süreleri doğum sonrası analık izni süresine ilave edilmeyecektir.

Her hal ve şartta memurun beklenen doğum tarihinden önceki üç hafta içinde Kurumunda çalışması mümkün değildir.” açıklaması yapılmıştır.,

Bu itibarla, beklenen doğum tarihinden önceki sekiz haftanın doğum tarihinden sonraki sekiz haftaya eklenebilmesi için sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporu ile belgelendirmesi gerekmekte olup doğumdan önce böyle bir raporu getirmeyen ve yine doğum öncesi yıllık izne ayrılan personelin bu haktan yararlanmasının mümkün olmadığı mütalaa edilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Yerel Yönetimler Genel Müdürü