|
ÖZET: Başvuran, Millî Savunma Bakanlığı Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü’nde ikmal astsubayı olarak görev yapmakta ve hesap sorumlusudur. 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile TSK personeline verilen 5000 puan iş güçlüğü zammının sadece mal sorumlusu olan ikmal astsubaylarına verildiğini, hesap sorumlusunun da aynı işlevi yerine getirdiğini iddia ederek, bu tazminatın kendisine de verilmesini talep etmiştir. İdare, başvuranın kadro görevi gereği taşınır mal sorumluluğu almadığını ve bu nedenle tazminatın ödenemeyeceğini belirtmiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, iş güçlüğü zammı, taşınır mal yönetimi ile ilgili belirli görevleri yerine getiren personele verilmektedir. Başvuranın, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’ndan Millî Savunma Bakanlığı’na geçişinde özlük haklarının kaybolmadığına dair bir protokol bulunmadığı da ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın tazminat talebinin reddedilmesi, yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun bulunmuş ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/11537-S.20.16261
BAŞVURU NO : 2019/21494
KARAR TARİHİ : 05/06/2020
RET KARARI
PI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın iş güçlüğü zammından yararlanma istemine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 05/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Millî Savunma Bakanlığı Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü 1. Hava
Bakım Fabrika Müdürlüğü’nde ikmal astsubayı olduğunu ve bulunduğu birimde hesap sorumlusu olarak envanter giriş çıkış işlemleri yaptığını, 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ile TSK personeli kadrolarında görev yapan ikmal astsubaylarına 5000 puan iş güçlüğü zammı verildiğini, ancak Millî Savunma Bakanlığında ikmal astsubaylarından sadece mal sorumlusu olanlara bu tazminatın verildiğini, MSY-59-2 Taşınır Mal Yönergesinde ikmal birimlerinin mal sorumlusu, hesap sorumlusu ve saymandan oluştuğunu, yani hesap sorumlusu ve mal sorumlusunun aynı işi yapmakta olduğunu, birisi malın fiziki kontrolünü sağlarken diğerinin görevinin hesap fatura giriş çıkış kayıtlarını ve hesap teftişe belgeleri hazırlamak olduğunu ve halihazırda ikmal astsubaylarının aynı yerde aynı odada biri hesap sorumlusu diğeri mal sorumlusu olarak görev yaptığını, 2016 yılında çıkarılan KHK ile görev yaptığı birimin Hava Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinden Milli Savunma Bakanlığı bünyesine devrinin gerçekleştiğini ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde görev yaparken hesap sorumlusu ve mal sorumlusu ayrımı yapılmadan tüm ikmal astsubaylarının almış olduğu bu tazminatı Millî Savunma Bakanlığı bünyesinde çeşitli zamanlarda geçişten 2 yıl sonra kesildiğini, MSB ile Hava Kuvvetleri Komutanlığı arasında personelin değişiklikten herhangi bir özlük kaybının olmayacağına dair bir protokolün bulunduğunu, ikmal astsubaylarının diğer
Kuvvet Komutanlıklarında aynı kadroda aynı görevde söz konusu tazminatı aldığını belirterek; TSK Yan Ödeme Kararnamesi ile yardımcı sınıf ikmal astsubaylarına verilen 5000 iş güçlüğü zammının MSB bünyesinde görev yapan ikmal astsubaylarına da verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 25/12/2019 tarih ve S.20968 sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına
istinaden Milli Savunma Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 28/02/2020 tarih ve
E. sayılı cevabi yazı eklerinde özetle;
2.1) Başvurucu Hava İkmal Astsubay Kıdemli Üstçavuş ’ ın MSB
Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü l’inci Hava Bakım Fabrikası Müdürlüğü, Malzeme
Yönetim Başkanlığı, Sistem Malzeme Yönetim Amirliği, Mal Muhasebe Yönetimi Envanter
Giriş ve Çıkış İşlemleri Kısımında Envanter Giriş ve Çıkış İşlem Astsubayı olarak görev yaptığı,
2.2) İş güçlüğü zammına ilişkin iş ve işlemlerin 926 sayılı TSK Personel Kanunu Ek-3’üncü
maddesi, 20 Eylül 2019 tarihli 1591 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın EK-2 Çizelgesinin 1/j maddesi ile 7.maddesi, Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel
Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği 4/1-j maddesi ile MSB Savunma Güvenlik Genel
Müdürlüğünün 29/05/2019 tarihli Kadro Uygulama Emrine göre yürütüldüğü,
2.3) Söz konusu tazminatın Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel
Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmelik çerçevesinde hazırlanan MSB Savunma Güvenlik Genel
Müdürlüğünün 29/05/2019 tarihli Kadro Uygulama Emri kapsamında öngörülen düzenlemeler ile MSB merkez ve taşra teşkilatlarında bulunan başvurucu ve benzeri kadrolarda görev yapan personelden kesildiği, halen MSB koordinatörlüğünde MSB merkez ve taşra teşkilatı ile bağlılarında devam eden onay makamına arz aşamasına gelen çalışmayla Hava ve Deniz
Kuvvetleri Komutanlıklarında emsal gösterilen kadrolarda gereken düzeltmelerin yapılmış olacağı,
2.4) İdarece 2019 yılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde yer alan “ikmal astsubayı”
ifadesinden Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliğin 4-1/j maddesinde geçen “Taşınır malları teslim alan, depolayan, muhafaza eden ve bu işlemlerden dolayı taşınır mal yönetim yetkilisine karşı sorumlu olan görevli” şeklinde tanımlanan Taşınır Mal Sorumlusu olarak anlaşıldığı, bu çerçevede söz konusu tazminat ikmal faaliyeti sürecinde, bir malın ordu malı niteliği kazanmadan önce/kazandıktan sonra, malı saymanlık depolarına getiren, muhafaza eden, ihtiyaç sahibi birlik tarafından saymanlık depolarından zimmet karşılığı malı teslim alarak birliğine taşıyan, depolayan, kullanıcılara dağıtan ve tüm bu işlemlerden dolayı taşınır mal saymanına karşı sorumlu olarak görev yapan kadro ve görev yerlerine verildiği, daha açık bir ifadeyle Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle ikmal astsubaylarına ödenen iş güçlüğü zammı; tüm ikmal sınıfı işareti taşıyan astsubaylara yönelik olmadığı , sınıf ayrımı yapılmaksızın mevcut kadro ve görev yerlerinde ikmal faaliyetinde bulunan, astsubaylara yönelik olduğu, bu düzenlemeden yararlanabilmek için ikmal faaliyetinde bulunan ikmal astsubayı kadrosuna atanma veya kod karşılığı düzenlenmiş kadrolara atanmış olmak gerektiği,
2.5) Milli Savunma Bakanlığı bağlısı Genel Kurmay Başkanlığı ve kuvvet komutanlıklarında
görev yapan astsubaylardan sınıfına, rütbesine ve kuvvetine bakılmaksızın ikmal astsubaylığı görevi yapan; yani taşınabilir ordu malını saymanlık depolarına getiren, muhafaza eden, ihtiyaç sahibi birlik tarafından saymanlık depolarından zimmet karşılığı malı teslim alarak birliğine taşıyan, depolayan, kullanıcılara dağıtan ve tüm bu işlemlerden dolayı taşınır mal saymanına karşı sorumlu olan tüm astsubaylar bu tazminatın verildiği, ancak İkmal sınıfı astsubayların, ikmal biriminde görev yapsalar dahi, kadro görevi gereği taşınır mal sorumluluğunu almıyorlar ise (Hesap Sorumlusu. Kısım Amiri..vb) bu tazminatı alamadıkları,
2.6) Milli Savunma Bakanlığı ile bağlısı Hava Kuvvetleri Komutanlığı arasında personelin
geçişten herhangi bir özlük hakkı kaybının olmayacağına dair imzalanan herhangi bir protokolün olmadığı, ancak Hava Kuvvetleri Komutanlığı ile MSB Askeri Fabrikalar Genel
Müdürlüğü arasında görev ve sorumlulukların belirlenmesi amacıyla 24 Şubat 2018 tarihli bir protokolün bulunduğu, bu protokolde yer alan ve başvurucunun atıfta bulunduğu (4)
Atama/Görevlendirme Faaliyetleri, ç. Teşkilat maddesinde yer alan ” Faaliyetlerin icrasında ve personel özlük haklarında aksaklık yaşanmaması maksadıyla kuruluş ve kadro değişiklikleri
Hv K.K.lığı tarafından Hava Bilgi Sitemine aktarılacaktır ” ifadesinden anlaşılması gereken teşkilat verilerinde yapılan değişikliklerin bilgi sistemine aktarılmasında aksama olmamasına yönelik olduğu,
2.7) Başvuran ile aynı konumda olup, Eskişehir 1’inci İdare Mahkemesinde Hava İkmal
astsubay kıdemli başçavuş tarafından açılan “TMK açıklama hanesine 111 (ikmal astsubayı) kodunun eklenerek iş güçlüğü zammının ödenmesi konulu davaya ilişkin 29/05/2019 tarihli süreden reddine ilişkin mahkeme kararı olduğu,
2.8) Başvuranın kadro görevi gereği saymanlık envanter giriş ve çıkış işlemlerini yapmak
olduğu, dolayısıyla personelin görevinin İdarenin tanımladığı “malı saymanlık depolarına getiren, muhafaza eden, ihtiyaç sahibi birlik tarafından saymanlık depolarından zimmet karşılığı malı teslim alarak birliğine taşıyan, depolayan, kullanıcılara dağıtan ve tüm bu işlemlerden dolayı taşınır mal saymanına karşı sorumlu olarak görev yapan” kapsamına girmediği, ayrıca bahsi geçen kadro görev yerleri dışında, ikmal faaliyetinin bir parçası olan ihale ve muayene komisyonu, tedarik, fiyat tespit ve analiz, malzeme ve envanter yöneticisi, hesap sorumlusu, bütçe ve maliye, sözleşme yönetim, sayım, belge kayıt ve kontrol, kayıt silme gibi görevlerini yerine getiren kadro görev yerlerine söz konusu tazminatın verilmesinin teklif edilmeyeceği, ikmal görevini yerine getirmediği halde ikmal tazminatından faydalanmak için kadro unvanlarının “ikmal astsubayı” kadrosuna dönüştürülmesi teklifinde bulunulmayacağı yönünde MSB Savunma Güvenlik Genel Müdürlüğünün 29/05/2019 tarihli Kadro Uygulama
Emrinin çıkarıldığı,
2.9) MSB Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Mütalaalar ve Hukuk İşleri Dairesi
Başkanlığının 17/02/2020 tarihli E sayılı konuya ilişkin görüş yazısında özetle;
2.9.1) hakkında tesis edilen işlemlerin incelemesinden; İhtisas
Unvanının ikmal astsubayı olduğu ve l’nci Hava Bakım Fabrika Müdürlüğüne Envanter Giriş ve Çıkış İşlemleri Kısmında Envanter Giriş ve Çıkış İşlem Astsubayı kadrosuna atandığı,
2.9.2) Yan Ödeme Kararnamesinde bahsedilen iş güçlüğü tazminatının MSB’nin 18/05/2019
tarihli sayılı Bakan Oluru (HAY) ile; ikmal faaliyeti sürecinde, bir malın ordu malı niteliği kazanmadan önce/kazandıktan sonra, malı saymanlık depolarına (geçici/asil)
getiren, muhafaza eden, ihtiyaç sahibi birlik tarafından saymanlık depolarından zimmet karşılığı malı teslim alarak birliğine taşıyan, depolayan, kullanıcılara dağıtan ve tüm bu işlemlerden dolayı taşınır mal saymanına karşı sorumlu olarak görev yapan kadro görev yerlerine verildiği,
2.9.3) Yan Ödeme Kararnamesinde “ikmal astsubayı kadrosuna atananlar” ifadesine yer
verilmesine rağmen yapılan kadro ve teşkilat çalışması ile başvuranın atandığı kadrosunun
“Envanter Giriş ve Çıkış İşlemleri Astsubayı” olması sebebiyle tazminatın ödenmediğinin görüldüğü,
2.9.4) Türk Silahlı Kuvvetlerinde ikmal faaliyetlerinde bulunan personele tazminat ödenmesi
kapsamında ikmal kavramı içerisinde hangi faaliyetlerin yer alması gerektiği konusunda alınacak kararın idarenin sorumluluğunda icrai işlem olduğu, Yan Ödeme Kararnamesinde tazminat ödenebilmesi için yapılan faaliyetlerde iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük bulunması ve mali sorumluluğu bulunması şartının arandığı, bu faaliyetleri yürüten personele
“ikmal” faaliyetini bilfiil yürütmesi halinde tazminat verilmesi gerektiği, yalnızca branşının
“ikmal” olmasının tazminat ödenmesi için yeterli olmadığı, MSB’nin 18/05/2019 tarihli sayılı Bakan Oluru (HAY) ile hangi faaliyetlerin “ikmal” faaliyeti sayıldığının belirlendiği, başvuranın yaptığı faaliyetin ise bu faaliyetlerden olmadığına karar verilmesi ve atandığı kadronun “ikmal astsubayı” kadrosu olmaması sebebiyle tazminat ödenmediğinin değerlendirildiği, Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 1982 Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 27/07/1967 tarihli 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun,
5.1) “İş Güçlüğü ve riski zammı” başlıklı Ek 3.maddesinde; “Subay, astsubay, uzman erbaş
ve uzman jandarmalardan; Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı, Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı, Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlara temininde güçlük zammı, Sayıştaya hesap vermekle yükümlü olan saymanlara Mali sorumluluk tazminatı ödenir.
Ancak; a) Sağlık kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri, b) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri, c) Hastalıkları sebebiyle resmî yataklı tedavi kurumlarında yatarak tedavi gördükleri tedavi süreleri ile terörle mücadele veya hudut birliklerindeki görevleri nedeniyle yaralanan personel, hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 15 günü aşması hâlinde, aşan günlere isabet eden zam ve tazminatlar ödenmez.
Bu tazminat ve zamların hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılmasına ilişkin hususlar her yıl Cumhurbaşkanınca yılda bir defa tespit edilir. Ve bu tespiti izleyen mali yılbaşından itibaren yürürlüğe girer.”,
6) Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin
(Kararname Numarası:1),
6.1) “Milli Savunma Bakanlığı” üst başlıklı “Görev” alt başlıklı 336’ ıncı maddesinde;
“(1) Milli Savunma Bakanının görev ve yetkileri:
a) Milli Savunma görevlerinin siyasi, hukuki, sosyal, askeri okullardaki (harp okulları ve astsubay meslek yüksekokulları) eğitim, mali ve bütçe hizmetlerini, b) Silahlı Kuvvetlerin Cumhurbaşkanınca kararlaştırılacak savunma politikası çerçevesinde, Genelkurmay Başkanlığı tarafından tespit olunan ve Milli Savunma Bakanı tarafından onaylanan ilke, öncelik ve ana programlarına göre,
1) Barışta ve savaşta personel temini ile asker alma hizmetlerini,
2) Silah, araç, gereç ve her çeşit lojistik ihtiyaç maddelerinin tedariki hizmetlerini,
3) Askeri fabrikalar ve tersaneler dahil harp sanayii hizmetlerini,
4) Sağlık ve veteriner hizmetlerini,
5) Türkiye Cumhuriyeti sınırları dâhilinde gerçekleştirilecek insani amaçlı mayın ve/veya
patlamamış mühimmat temizliğine yönelik faaliyetlerini,
6) 24/2/2000 tarihli ve 4536 sayılı Denizlerde ve Yurt Yüzeyinde Görülen Patlayıcı Madde ve
Şüpheli Cisimlere Uygulanacak Esaslara İlişkin Kanun kapsamında faaliyetlerini,
7) İnşaat, emlak, iskan ve enfrastrüktür hizmetlerini,
c) Teftiş, inceleme ve soruşturma hizmetlerini, ç) Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarında görev alacak personelin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması hizmetlerini Milli İstihbarat Teşkilatı ve
Emniyet Genel Müdürlüğü aracılığıyla, yürütmektir .”,
6.2) “Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları” başlıklı 338’inci maddesinin
üçüncü fıkrasında; “
…
(3) Genelkurmay Başkanlığı ile Kuvvet Komutanlıklarının teşkilatı Milli Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda gösterilir.
…
(5) Genelkurmay Başkanı, Silahlı Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasında personel, istihbarat, harekât, teşkilat ve eğitim hizmetlerine ait ilke ve öncelikler ile ana programları hazırlayarak
Milli Savunma Bakanının onayına sunar. Bunlardan; a) İstihbarat, harekât, teşkilat ve eğitim hizmetlerinin Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri
Komutanlıkları ile Genelkurmay Başkanlığına bağlı kuruluşlar vasıtasıyla uygulanmasını sağlar.
b) Personel hizmetleri, özel kanunlarına ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesine göre yürütülür.
6) Lojistik ve tedarik hizmetleri için tespit etmiş olduğu ilke, öncelik ve ana programlar ile
askeri okullardaki eğitim ve öğretim hizmetlerine ilişkin önerilerini, bu hizmetleri yürütecek olan Milli Savunma Bakanlığına bildirir.”
7) 20/09/2019 tarihli 1591 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararında; “926 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetleri Personel Kanununa göre, subay (hâkim subaylar hariç), astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara hangi rütbe ve görevleri için ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve mali sorumluluk tazminatı ödeneceği hakkındaki ekli Karar’ın yürürlüğe konulmasına, adı geçen Kanunun ek 3 üncü maddesi gereğince karar verilmiştir.”,
7.1) Cumhurbaşkanı Kararının 1’inci maddesinde; “926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanununun ek 3 üncü maddesi gereğince subay (hâkim subaylar hariç), astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara hangi rütbe ve görevler için ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve malı sorumluluk tazminatı ödeneceği EK-1 ve EK-2 çizelgelerde puan olarak gösterilmiştir.”
7.2) Cumhurbaşkanı Kararının Ek-2 Çizelge 1’inci maddesinde; “EK-1’de gösterilen
puanlara aşağıda gösterilen puanlar ek olarak verilir.
1-Komutanlık Puanı:
…
j. Batarya subayı, yer ölçme subayı, ateş idare subayı, ileri gözetleme subayı, irtibat subayı, askeri okullardaki “Sınıf Subaylığı kadrosundaki subaylar, Ateş Destek Subayı ve Ateş Destek
Astsubayı, Bölük Astsubayı (Jandarma Genel Komutanlığı kadrolarında Bölük İdari İşler
Astsubayı dahil), Batarya Astsubayı, Birlik Astsubayı, İkmal Astsubayı, Askeri Okullarda Sınıf
Astsubayı Kadrosundaki Astsubaylara (Muharip Sınıf Birlikleri kadrolarındaki komutanlar için öngörülen ilave puan hariç) rütbeleri hizasında gösterilen, …
puan teminde güçlük zammı verilir.”,
7.3) Cumhurbaşkanı Kararının Ek-2 Çizelge 7’inci maddesinde;
7- Bölük, birlik, ikmal ve batarya (Jandarma Genel Komutanlığı kadrolarında Bölük İdari İşler astsubayı dahil ) astsubayı kadrosuna atananlara (veya varsa TMK açıklama kodları esas alınarak) 5.000 puan “iş güçlüğü zammı” ayrıca verilir.”,
8) 25/7/2010 tarihli ve 27652 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri,
Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmelik’in,
8.1) “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
…
i) Taşınır mal kayıt sorumlusu veya taşınır mal hesap sorumlusu: Mevzuata uygun olarak taşınır mallara ilişkin giriş ve çıkış belgelerini düzenleyen, kayıtlarını tutan ve bu işlemlerden dolayı taşınır mal yönetim yetkilisine karşı sorumlu olan görevliyi, j) Taşınır mal sorumlusu: Taşınır malları teslim alan, depolayan, muhafaza eden, kullanıcı birimlere teslim eden ve bu işlemlerden dolayı taşınır mal yönetim yetkilisine karşı sorumlu olan görevliyi, k) Taşınır malların yönetimi: Kamu idarelerinin elinde bulunan taşınır malların, etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılması, depolanması, bakım ve onarımlarının yaptırılması, elden çıkarılması ile bu işlemlere ilişkin kayıtların tutulmasını, l) Taşınır mal yönetim birimi veya taşınır mal saymanlığı: Kamu idarelerinin teşkilat yapıları içerisinde, taşınır malların yönetiminden sorumlu olan merkez ve taşra birimlerini, m) Taşınır mal yönetim yetkilisi veya taşınır mal saymanı: Verilen yetki gereğince taşınır malların yönetiminden sorumlu olan kişiyi, …
ifade eder.”,
8.2) “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; “(1) Taşınır mal işlemlerinde sorumluluk ve
görevliler aşağıda belirtilmiştir.
a) Taşınır malların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi, kullanımı ve mevzuata uygun olarak kayıtlarının tutulmasının sağlanması harcama yetkililerinin veya birlik komutanlarının sorumluluğundadır. Harcama yetkilileri veya birlik komutanları, taşınır malların kullanımının sağlanması ve kayıtların mevzuata uygun olarak tutulması sorumluluğunun gereğini, taşınır mal yönetim yetkilileri, taşınır mal sorumluları ve taşınır mal kayıt sorumluları aracılığı ile yerine getirir.
b) Bu görevlerden;
1) Taşınır malların yönetimi, taşınır mal yönetim yetkilileri,
2) Taşınır malların teslim alınması, muhafazası ve ilgililere teslim edilmesi, taşınır mal
sorumluları,
3) Taşınır malların kayıtlarının mevzuata uygun olarak tutulması, taşınır mal kayıt
sorumluları, tarafından yerine getirilir.”;
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları,
İdarenin konu ile açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; Millî Savunma Bakanlığı Askeri
Fabrikalar Genel Müdürlüğü 1. Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü’nde ikmal astsubayı olduğunu ve bulunduğu birimde hesap sorumlusu olarak envanter giriş çıkış işlemleri yaptığını, 1
Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile TSK personeli kadrolarında görev yapan ikmal astsubaylarına 5000 puan iş güçlüğü zammı verildiğini, ancak Millî Savunma Bakanlığında ikmal astsubaylarından sadece mal sorumlusu olanlara bu tazminatın verildiğini, MSY-59-2
Taşınır Mal Yönergesinde ikmal birimlerinin mal sorumlusu, hesap sorumlusu ve saymandan oluştuğunu, yani hesap sorumlusu ve mal sorumlusunun aynı işi yapmakta olduğunu, birisi malın fiziki kontrolünü sağlarken diğerinin görevinin hesap fatura giriş çıkış kayıtlarını ve hesap teftişe belgeleri hazırlamak olduğunu ve halihazırda ikmal astsubaylarının aynı yerde aynı odada biri hesap sorumlusu diğeri mal sorumlusu olarak görev yaptığını, 2016 yılında çıkarılan KHK ile görev yaptığı birimin Hava Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinden Milli
Savunma Bakanlığı bünyesine devrinin gerçekleştiğini ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde görev yaparken hesap sorumlusu ve mal sorumlusu ayrımı yapılmadan tüm ikmal astsubaylarının almış olduğu bu tazminatı Millî Savunma Bakanlığı bünyesinde geçişten 2 yıl sonra kesildiğini, ikmal astsubaylarının diğer Kuvvet Komutanlıklarında aynı kadroda aynı görevde söz konusu tazminatı aldığını belirterek; TSK Yan Ödeme Kararnamesi ile yardımcı sınıf ikmal astsubaylarına verilen 5000 iş güçlüğü zammının MSB bünyesinde görev yapan ikmal astsubaylarına da verilmesini talep etmektedir.
11) Askeri personele verilecek zam ve tazminatlar, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu’nun Ek 3.maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan; niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı, hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı, temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlara temininde güçlük zammı, Sayıştay’a hesap vermekle yükümlü olan saymanlara mali sorumluluk tazminatının ödeneceği hüküm altına alınmış olup, aynı madde de bu tazminat ve zamların hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılmasına ilişkin hususlar her yıl Cumhurbaşkanınca yılda bir defa tespit edilir. Ve bu tespiti izleyen mali yılbaşından itibaren yürürlüğe gireceği öngörülmüştür.
12) Bu doğrultuda, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun Ek 3’üncü maddesi
gereğince, subay (hâkim subaylar hariç), astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara hangi rütbe ve görevleri için ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve mali sorumluluk tazminatı ödeneceği başvuruya konu 20/09/2019 tarihli 1591 Sayılı Cumhurbaşkanı
Kararının EK-1 ve EK-2 çizelgelerde puan olarak gösterilmiştir.
13) 20/09/2019 tarihli 1591 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Ek-2 çizelge 7. maddesi
gereğince; Bölük, birlik, ikmal ve batarya (Jandarma Genel Komutanlığı kadrolarında Bölük
İdari İşler astsubayı dahil ) astsubayı kadrosuna atananlara (veya varsa TMK açıklama kodları esas alınarak) 5.000 puan “iş güçlüğü zammı” ayrıca verileceği hususunun düzenlendiği görülmektedir.
14) Somut olayda, başvuranın halen 1’inci Hava Bakım Fabrikası Müdürlüğü, Malzeme
Yönetim Başkanlığı, Sistem Malzeme Yönetim Amirliği, Mal Muhasebe Yönetimi Envanter
Giriş ve Çıkış İşlemleri Kısmında Envanter Giriş Çıkış İşlem Astsubayı olduğu, kadro görevi gereği saymanlık envanter giriş çıkışı işlemi yaptığı ve buna göre kadro ve görev yeri itibariyle ikmal faaliyeti bulunan ikmal astsubayı kadrosuna atanmış olmadığı veya kod karşılığı düzenlenmiş kadrolara atanmış olmadığı görülmekle birlikte; başvuranın Hava Kuvvetleri
Komutanlığı bünyesinde görev yaparken hesap sorumlusu ve mal sorumlusu ayrımı yapılmadan tüm ikmal astsubaylarının almış olduğu bu tazminatı Millî Savunma Bakanlığı bünyesine geçişten 2 yıl sonra alamadığı ve halihazırda ikmal astsubaylarının Kuvvet Komutanlıklarında aynı kadroda aynı görevde bulunan personelin söz konusu tazminatı aldığı iddiasında bulunduğu anlaşılmaktadır.
15) Şikayet edilen idarenin ise başvurana iş güçlüğü zammı verilmemesinin gerekçesi olarak,
28/02/2020 tarihli yazısı dahilinde ikmal astsubayı ifadesinden Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli
İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliğinde tanımlanan taşınır malları teslim alan, depolayan, muhafaza eden ve bu işlemlerden dolayı taşınır mal yönetim yetkilisine karşı sorumlu olan görevli şeklinde taşınır mal sorumlusunun anlaşıldığı, bu doğrultuda söz konusu tazminatın ikmal faaliyeti sürecinde bir malın ordu malı niteliği kazanmadan önce/kazandıktan sonra malı saymanlık depolarına getiren, muhafaza eden, ihtiyaç sahibi birlik tarafından saymanlık depolarından zimmet karşılığı malı teslim alarak birliğine taşıyan, depolayan, kullanıcılara dağıtan ve tüm işlemlerden dolayı taşınır mal saymanına karşı sorumlu olarak görev yapan kadro ve görev yerlerine verildiği yani burada belirleyici kriterin kadro görevi nedeniyle taşınır mal sorumluluğu alması olduğu eğer personelin taşınır mal sorumluluğu almıyor ise (hesap sorumlusu, kısım amirliği vb.) söz konusu tazminatı alamadığı hususlarının belirtildiği görülmektedir.
16) Ayrıca Milli Savunma Bakanlığı ile bağlısı Hava Kuvvetleri Komutanlığı arasında
personelin geçişten kaynaklı herhangi bir özlük hakkı kaybının olmayacağına dair bir protokolün olmadığı ancak Hava Kuvvetleri Komutanlığı ile MSB Askeri Fabrikalar Genel
Müdürlüğü arasında görev ve sorumlulukların belirlenmesi amacıyla 24/02/2018 tarihli bir protokolün bulunduğu, buna göre atama/ görevlendirme faaliyetleri kapsamında faaliyetlerin icrasında ve personel özlük haklarında aksaklık yaşanmaması maksadıyla kuruluş ve kadro değişikliklerinin Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından Hava Bilgi Sistemine aktarılacağı belirtilmiştir.
17) Diğer taraftan idarenin cevabi yazısında; söz konusu tazminatın Türk Silahlı Kuvvetleri,
Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği çerçevesinde hazırlanan MSB Savunma ve Güvenlik Genel Müdürlüğü’nün 29/05/2019 tarihli Kadro
Uygulama Emri kapsamında öngörülen düzenlemeler ile MSB merkez ve taşra teşkilatlarında bulunan başvuran ve benzeri kadrolarda görev yapan personelden kesildiği, halen MSB koordinatörlüğünde merkez ve taşra teşkilatı ile bağlılarında devam eden çalışmayla Hava ve
Deniz Kuvvetleri Komutanlıklarında emsal gösterilen kadrolarda gereken düzeltmelerin yapılmış olacağı, bahsi geçen kadro görev yerleri dışında ikmal faaliyetinin bir parçası olan ihale ve muayene komisyonu, tedarik, fiyat tespit ve analiz, malzeme ve envanter yöneticisi, hesap sorumlusu, bütçe ve maliye, sözleşme yönetim, sayım, belge kayıt ve kontrol, kayıt silme gibi görevleri yerine getiren kadro görev yerlerine söz konusu tazminatın verilmesinin teklif edilmeyeceği, ayrıca ikmal görevini yerine getirmediği halde ikmal tazminatından faydalanmak için kadro unvanlarının “ikmal astsubayı” kadrosuna dönüştürülmesi teklifinde bulunulmayacağı yönünde MSB’nin Kadro Uygulama Emrinin çıkarıldığı ifadelerine yer verilmiştir.
18) Dolayısıyla Yan Ödeme Kararnamesinde “ikmal astsubayı kadrosuna atananlar” ifadesine
yer verilmesine rağmen yapılan kadro ve teşkilat çalışması ile başvuranın atandığı kadrosunun
“Envanter Giriş ve Çıkış İşlemleri Astsubayı” olması sebebiyle idarenin söz konusu tazminatın ödenmesi talebini reddettiği anlaşılmıştır.
19) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin 1591 Sayılı Cumhurbaşkanı
Kararının Ek-2 Çizelgesinin 7. maddesinden hareketle, başvuranın envanter giriş ve çıkış işlemleri astsubayı kadrosuna atanması sebebiyle 5.000 puan iş güçlüğü zammının ödenmesi talebini reddetmesinin yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olduğu, ayrıca somut olayda idarenin MSB koordinatörlüğünde merkez ve taşra teşkilatı ile Hava ve Deniz Kuvvetleri
Komutanlıklarında emsal gösterilen kadrolarda gereken düzeltmeleri yapmış olacağının değerlendirildiği anlaşıldığından, başvuranın “mal sorumlusu dışında kadro görev yerlerine”
5.000 puan iş güçlüğü zammının ödenmesi talebinin reddedilmesinin hakkaniyete de uygun
olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, verdiği cevaplarda “makul sürede karar verme” ve
“kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Eskişehir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi