|
ÖZET: Başvuruda, Baskil Topaluşağı Köyü’ne bağlı Himikcansız Mezrası’nın MERNİS adres kayıt sisteminde yer almadığı belirtilmiştir. Şikayetçi, 1988 tarihli kadastro çalışmaları ve diğer resmi belgelerde mezranın adı geçmesine rağmen, adres kaydının yaklaşık 2 km uzaklıktaki Sapanlı Mezrası’na eklenmesi nedeniyle resmi evrakların yanlış yere gittiğini ifade etmiştir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, mezranın tescil edilmediğini ve bu nedenle herhangi bir işlem yapılamayacağını belirtmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek ilgili idarelerden bilgi talep etmiştir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, Himikcansız Mezrası’nın tescil edilmesi durumunda Ulusal Adres Veri Tabanı’na eklenebileceğini, ancak mevcut şartların sağlanmadığını vurgulamıştır. İller İdaresi Genel Müdürlüğü ise, mezranın tescili için gerekli hane sayısı ve nüfus şartlarının karşılanmadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, başvuru hukuka uygun bulunmuş ve reddedilmiştir. İlgili idarelerin açıklamaları doğrultusunda, mezranın tescili için gerekli şartların sağlanması halinde yeniden başvuru yapılabileceği hatırlatılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/10258-S.24.15776
BAŞVURU NO : 2024/6474
KARAR TARİHİ : 26.09.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İLLER İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (Re’sen)
NÜFUS VE VATANDAŞLIK İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
(Re’sen)
BAŞVURUNUN KONUSU : Himikcansız Mezrasının; İl İdare Kurulu tarafından onaylanıp, İller
İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından tescil edilip, Nüfus ve Vatandaşlık
İşleri Genel Müdürlüğü tarafından MERNİS Adres Kayıt sistemine aktarılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 21.05.2024
I. BAŞVURU KONUSU
1. Şikayetçi tarafından Kurumumuza verilen dilekçede özetle, Kadimden bu yana var olan Baskil
Topaluşağı Köyü Himikcansız Mezrası’nın MERNİS adres kayıt sisteminde gözükmediğini, ek belgelerde sunduğu üzere; 1988 yılında yapılan kadastro çalışmalarında yapılan tapu kayıtlarında, Aksa Elektrik
Aboneliğinde, diğer resmi kurum kayıtlarında Himikcansız Mezrası adı geçerken, MERNİS adresinde yaklaşık 2 km uzaklıkta olan Sapanlı mezrasına eklenildiği için adrese gelen resmi evrakın, tebligatların ve kargoların sürekli yanlış yere gittiğini, bu sebeplerden dolayı çok mağduriyetler yaşadıklarını, Nüfus ve
Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 05/09/2023 tarih – – yazısında, Himicansız köy bağlısının İller İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından tescilli köy bağlıları listesinde olmadığından herhangi bir işlem yapılamadığı ve bahse konu köy bağlısının MAKS’a eklenebilmesi için tescil işlemlerinin tamamlanması gerektiğinin belirtildiğini, ancak herhangi bir Valilik yazısı ve İl İdare
Kurulu Kararı olmadan, yaklaşık 2 km uzaklıkta bulunan ve hiçbir ilgileri olmayan Sapanlı Mezrası’na bağlandıklarını ifade ve iddia ederek, ayrıntılarına başvuru dilekçesinde yer verilen gerekçelere istinaden ilgili idarelerin yaptığı teknik hatadan dolayı Himikcansız Mezrasında yaşayan vatandaşlar olarak, mağduriyetlerinin giderilmesi için, resmi kurumların ilgili envanterinde ve kayıtlarında bulunan kadimden bu yana yerleşim yeri olan Himikcansız Mezrasının; İl İdare Kurulu tarafından onaylanıp, İller idaresi Genel Müdürlüğü tarafından tescil edilip, Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğü tarafından,
MERNİS Adres Kayıt sistemine aktarılmasını talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla 11/06/2024 tarihli ve sayılı yazımız ile bilgi-belge talebinde bulunulmuş olup,
2.1. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nce Kurumumuza gönderilen 12.07.2024 tarih ve
– – sayılı cevabi yazıda özetle, “ İlgi yazınız ve ekinde yer alan ‘a ait dilekçe incelenmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından adres bileşenlerinin (İl, İlçe, Mahalle, Köy, Köy Bağlısı, Yol, Numarataj, İç Kapı Numarası) adres standardına uygun şekilde tespiti yapılarak Ulusal Adres Veri Tabanı (UAVT) 2006 yılında oluşturulmuş, 2007 yılında Genel
Müdürlüğümüze devredilmiştir.
UAVT’nin Genel Müdürlüğümüze devredildiği 2007 yılı itibari ile Adres ve Numaralamaya İlişkin
Yönetmeliğin 7. maddesinde yer alan ‘Bir belde veya köyün veya bunların bazı kısımlarının bir başka belde veya köye katılması ya da ayrılması, veya yeni bir köy ya da belde kurulması ve adının değişmesi durumunda, adreslerin idari bağlılıklarında meydana gelen değişiklikler bu işlemlerin kesinleşmesinden sonra Ulusal Adres Veri Tabanına, Genel Müdürlük tarafından işlenir.’ hükmü ve İller İdaresi Genel
Müdürlüğünün 2004/126 sayılı Genelgesi ile belirlenen esaslar doğrultusunda İller İdaresi Genel
Müdürlüğü tarafından tescili yapılan köy ve köy bağlılarının Ulusal Adres Veri Tabanına eklenmesi işlemi
Genel Müdürlüğümüzce yürütülmekte olup haricinde ekleme güncelleme ve silme işlemleri yapılmamaktadır.
İller İdaresi Genel Müdürlüğünce tescil edilen köy bağlıları listesinde bahse konu Himikcansız köy bağlısı yer almadığından UAVT’de yer almamaktadır.
1. Elazığ Valiliğince ITRF 96 3 derecelik koordinat sisteminde sayısal sınırları belirlenerek oluşturulan
Himikcansız köy bağlısının İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünce tescil edilmesi halinde
UAVT’de tanımlanma işlemi tamamlanacaktır.
2. Konu ile ilgili Genel Müdürlüğümüze gelen yazılar ve cevapları ektedir.
3. Himikcansız adında köy bağlısı UAVT’de bulunmadığından nüfus sayısına ait herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Dilekçede yer alan Himikcansız köy bağlısının Sapanlı köyüne bağlı olduğu bilgisine istinaden Ulusal Adres Veri Tabanında yapılan incelemede Himikcansız köy bağlısına ilişkin herhangi bir geri izleme bilgisi bulunmadığı tespit edilmiştir.
4. Tescil edilmeyen köy bağlılarının UAVT’ye işlenememesinden kaynaklı mağduriyetlere ilişkin Genel
Müdürlüğümüz görev alanına giren herhangi bir tedbir bulunmamakta olup, köy bağlısı oluşturulması ve tescil işlemleri, ilgili Valilik ve İller İdaresi Genel Müdürlüğünce yürütülmektedir.” açıklamalarına yer verildiği tespit edilmiştir.
2.2. İller İdaresi Genel Müdürlüğü’nce Kurumumuza gönderilen 16.07.2024 tarih ve – – cevabi yazıda özetle, “… 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ile il, ilçe, köy kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi merkezleri ile sınır, isim ve idari bağlılıklarının değiştirilmesi hususunda Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.
Eskiden beri mevcut olan ya da sonradan kurulan, il, ilçe, belediye, köy ve mahalleler ile mezra da denilen köy altı yerleşim birimi niteliğindeki köy bağlılarının kayıtlan Genel Müdürlüğümüzce tutulmakta ve internet sitemizin “Türkiye Mülki İdari Bölümleri Envanteri”nde gösterilmektedir. Meydana gelen değişiklikler kayıtlara işlenerek güncel hale getirilmekte, kamu kurum ve kuruluşları ile kullanıcıların hizmetine sunulmaktadır.
İlgi (a) genelgemizde belirtilen tüm kriterleri taşıması halinde Bakanlığımız kayıtlarında bulunmayan köy bağlılarının tescilleri yapılarak kayıtlarımıza işlenmekte ve Valiliklerle birlikte ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilmektedir.
Bakanlığımız kayıtlarında bulunmayan ancak dilekçede 1988 yılındaki kadastro çalışmalarıyla yapılan tapu kayıtlarında, Aksa Elektrik Aboneliğinde ve diğer kurum kayıtlarında yer aldığı bildirilen bağlı adının vatandaşların beyanına göre yazıldığı değerlendirilmektedir.
Yerleşim yerlerinin isimleri ve idari bağlılıkları konusunda Bakanlığımız kayıtlan esas alındığından, bu veriler tüm kamu kurum ve kuruluşlarında altlık olarak kullanılmakta, tereddütler oluştuğundan
Bakanlığımızdan görüş istenilmektedir.
Kayıtlarımızda bulunmayan Himicansız mezrasının Topaluşağı Köyünün bağlısı olarak tescil edilmesine dair , ve mezra sakinleri tarafından çeşitli tarihlerde Valiliğine ve
Bakanlığımıza yapılan müracaatlar üzerine konu Elazığ Valiliğine intikal ettirilmiş Valilikçe yapılan incelemeler sonucu adı geçen bağlının ilgi (a) genelgemizde (12.08.2004 tarih ve 2004/126 sayılı Genelge)
belirtilen hane sayısı, nüfus ve devamlı ve sürekli oturulan yer şartlarını taşımadığı bildirildiğinden, Genel
Müdürlüğümüzce tescili yapılmamış ve durum ilgililere bildirilmiştir.
Bu konuda şu an için Bakanlığımızca yapılacak başka bir işlem bulunmamaktadır. Ancak tescil konusunda ilgi genelgede belirtilen şartların oluşması halinde Valilikçe gerekli çalışmalara başlanılacağı belirtilmiştir.” açıklamalarına yer verildiği tespit edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğinin “Karar verme süresi” başlıklı 36. maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
6. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun “Yönetmelik” başlıklı 69’uncu maddesinde, “ (1) Bu
Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikler Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulur.(2) Adres ve numaralamaya ilişkin yönetmelik ise doksan gün içerisinde Bakanlık, Türkiye İstatistik Kurumu ve Türk
Standartları Enstitüsü Kurumu tarafından müştereken hazırlanarak yürürlüğe konulur.”
7. Adres ve Numaralamaya İlişkin Yönetmeliğin,
7.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, binaların numaralandırılması, numaralandırılan binalara ait adreslerin Ulusal Adres Veri Tabanına işlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” “Kapsam” başlıklı 2’nci madesinde, “ (1) Bu Yönetmelik binaların numaralandırılması ile Ulusal Adres Veri Tabanının kurulması, güncellenmesi ve yürütülmesine ilişkin hususları kapsar.”
“Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde, “(1) Bu Yönetmelik, 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus
Hizmetleri Kanununun 69 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.” 7.2. “Ulusal adres veri tabanının kurulması” başlıklı 7’nci maddesinde, “(1) Ulusal Adres Veri Tabanı, numaralama işlemlerini takiben doldurulan adres formlarının yetkili idare tarafından, ülkedeki tüm adreslerin kaydının tutulduğu Genel Müdürlükte bulunan Ulusal Adres Veri Tabanına işlenmesi suretiyle oluşturulur. Ulusal Adres Veri Tabanına erişim imkanı bulunmayan yetkili idarelerin numaralama işlemlerini takiben oluşturdukları adres formlarının Ulusal Adres Veri Tabanına işlenmesi, ilgili yerleşim yerinin ilçe nüfus müdürlüğünce yapılır. (2) Bir belde veya köyün veya bunların bazı kısımlarının bir başka belde veya köye katılması ya da ayrılması, veya yeni bir köy ya da belde kurulması ve adının değişmesi durumunda, adreslerin idari bağlılıklarında meydana gelen değişiklikler bu işlemlerin kesinleşmesinden sonra Ulusal Adres Veri Tabanına, Genel Müdürlük tarafından işlenir.”
8. 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nda,
“ Madde 1 – (Değişik: 12/5/1964-469/1 md.) Türkiye, merkezi idare kuruluşu bakımından coğrafya durumuna, iktisadi şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere; iller ilçelere ve ilçeler de bucaklara bölünmüştür.
Madde 2 – İl, ilçe ve bucak kurulması, kaldırılması, adlarının, bağlılıklarının, merkez ve sınırlarının
belirtilmesi ve değiştirilmesi aşağıda gösterilen şekilde yapılır:
A) İl ve ilçe kurulması, kaldırılması, merkezlerinin belirtilmesi, adlarının değiştirilmesi, bir ilçenin başka bir il’e bağlanması kanun ile; B) Bucak kurulması, kaldırılması, merkezinin belirtilmesi, il ilçe ve bucak sınırlarının ve bucak adlarının değiştirilmesi bir köyün veya kasabanın veya bucağın başka bir il ve ilçeye bağlanması, mühim mevki ve
[5] tabii arazi adlarının değiştirilmesi Cumhurbaşkanı onayı ile; C) Yeniden köy kurulması veya yerinin değiştirilmesi Bayındırlık ve Sağlık ve Sosyal Yardım
Bakanlıklarının mütalaası alınmak suretiyle; Ç) Köy ve kasabaların aynı ilçe içinde bir bucaktan başka bir bucağa bağlanması, köy adlarının değiştirilmesi, köylerin birleştirilmesi ve ayrılması, bir köy, mahalle veya semtin o köyden ayrılıp başka bir köy ile birleştirilmesi İçişleri Bakanlığının tasvibiyle yapılır.
D) (Değişik: 11/5/1959-7267/1 md.) Kaza kurulmasında ve kaldırılmasında, bir kazanın başka bir vilayete bağlanmasında ve merkezinin belirtilmesinde, sınırlarının değiştirilmesinde ve (B, C, Ç) fıkralarında yazılı hallerde ilgili vilayetler idare heyetleriyle umumi meclislerinin mütalaaları alınır.
(Mülga cümle: 2/3/2014-6529/16 md.)
E) İllere, ilçelere, bucaklara, merkez yapılan şehir, kasaba veya köyün adı verilir. Şu Kadar ki, bunların coğrafi veya tarihi bir sanı varsa o da isim olarak verilebilir.”
9. İller İdaresi Genel Müdürlüğünün 2004/126 sayılı Genelgesi’nde, “…Buna göre yeni oluşacak bağlıların tescillerinin yapılabilmesi için; 1- Söz konusu yerleşim yerinde en az 10 hane ve en az 50 nüfusun olması, 2- Yerleşimin toplu olması, devamlı İkamet edilmesi, yerleşim konutlarının kalıcı konut niteliğinde olması, (barakadadır, geçici konut vs. dışında)
3- Bağlı olduğu köyün en son hanesinden İtibaren en az 2 km mesafede ve toplu yerleşim alanlarının oluşmasını teşvik edici nitelikte olması, 4- Ünite sakinlerinin tarım, hayvancılık, madencilik, köy el sanatları gibi geleneksel köy ekonomik faaliyetlerini sürdürüyor olması, 5- Yol, baraj gibi geleceğe yönelik planlanan proje sahası dışında olması, 6- Bağlı olarak tescil edileceği idari birimin ( köy) sınırları içinde bulunması; Gerekmektedir. …”
hüküm ve açıklamalara yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Şikayetçi, iş bu Kararın 1. Nolu paragrafında, “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde yer verilen gerekçelere istinaden özetle; Baskil Topaluşağı Köyü Himikcansız Mezrası’nın
MERNİS adres kayıt sisteminde gözükmediğini, ek belgelerde sunduğu üzere; 1988 yılında yapılan kadastro çalışmalarında yapılan tapu kayıtlarında, Aksa Elektrik Aboneliğinde, diğer resmi kurum kayıtlarında
Himikcansız Mezrası adı geçerken, MERNİS adresinde yaklaşık 2 km uzaklıkta olan Sapanlı mezrasına eklenildiği için adrese gelen resmi evrakın, tebligatların ve kargoların sürekli yanlış yere gittiğini iddia ve ifade ederek ilgili idarelerin yaptığı teknik hatadan dolayı Himikcansız Mezrasında yaşayan vatandaşlar olarak, mağduriyetlerinin giderilmesini için, resmi kurumların ilgili envanterinde ve kayıtlarında bulunan kadimden bu yana yerleşim yeri olan Himikcansız Mezrasının; İl İdare Kurulu tarafından onaylanıp, İller idaresi Genel Müdürlüğü tarafından tescil edilip, Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğü tarafından, MERNİS Adres Kayıt sistemine aktarılması talep edilmektedir.
12. Şikayet konusu hakkında Kurumumuzca İller İdaresi Genel Müdürlüğüne ve Nüfus ve
Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile yazışma yapılmış olup, idareden alınan cevabi yazılar incelendiğinde;
12.1. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nden alınan cevabi yazıda “ … 1. Elazığ Valiliğince
ITRF 96 3 derecelik koordinat sisteminde sayısal sınırları belirlenerek oluşturulan Himikcansız köy bağlısının İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünce tescil edilmesi halinde UAVT’de tanımlanma işlemi tamamlanacaktır.”,
12.2. İller İdaresi Genel Müdürlüğü’nden alınan cevabi yazıda, “…Kayıtlarımızda bulunmayan
Himicansız mezrasının Topaluşağı Köyünün bağlısı olarak tescil edilmesine dair , ve mezra sakinleri tarafından çeşitli tarihlerde Valiliğine ve Bakanlığımıza yapılan müracaatlar üzerine konu Elazığ Valiliğine intikal ettirilmiş Valilikçe yapılan incelemeler sonucu adı geçen bağlının ilgi (a) genelgemizde belirtilen hane sayısı, nüfus ve devamlı ve sürekli oturulan yer şartlarını taşımadığı bildirildiğinden, Genel Müdürlüğümüzce tescili yapılmamış ve durum ilgililere bildirilmiştir. Bu konuda şu an için Bakanlığımızca yapılacak başka bir işlem bulunmamaktadır. Ancak tescil konusunda ilgi genelgede
belirtilen şartların oluşması halinde Valilikçe gerekli çalışmalara başlanılacağı belirtilmiştir.” yönündeki açıklamaların yer aldığı görülmüştür.
13. İller İdaresi Genel Müdürlüğünün 12.08.2004 tarih ve 2004/126 sayılı Genelgesi’nde, bağlı adı verilen köy altı yerleşim birimlerinin tescillerinin yapılabilmesi için; yerleşim yerinin en az 10 hane ve en az 50 nüfusun olması, yerleşimin toplu olması, devamlı İkamet edilmesi, yerleşim konutlarının kalıcı konut niteliğinde olması, bağlı olduğu köyün en son hanesinden İtibaren en az 2 km mesafede ve toplu yerleşim alanlarının oluşmasını teşvik edici nitelikte olması, ünite sakinlerinin tarım, hayvancılık, madencilik, köy el sanatları gibi geleneksel köy ekonomik faaliyetlerini sürdürüyor olması ve yol, baraj gibi geleceğe yönelik planlanan proje sahası dışında olması ile bağlı olarak tescil edileceği idari birimin (köy) sınırları içinde bulunması gerektiği hususu düzenlenmiştir.
14. Uyuşmazlık konusu somut olayda, şikayetçinin özetle, ilgili idarelerin yaptığı teknik hatadan dolayı
Himikcansız Mezrasında yaşayan vatandaşlar olarak, mağduriyetlerinin giderilmesi için, resmi kurumların ilgili envanterinde ve kayıtlarında bulunan kadimden bu yana yerleşim yeri olan Himikcansız Mezrasının; İl İdare Kurulu tarafından onaylanıp, İller idaresi Genel Müdürlüğü tarafından tescil edilip, Nüfus ve
Vatandaşlık Genel Müdürlüğü tarafından, MERNİS Adres Kayıt sistemine aktarılması talebi karşısında, uyuşmazlık konusu hakkında Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nden alınan cevabi yazıda (özetle) “ … Himikcansız köy bağlısının İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünce tescil edilmesi halinde UAVT’de tanımlanma işlemi tamamlanacaktır” açıklaması ile İller İdaresi Genel
Müdürlüğü’nden alınan cevabi yazıda (özetle), “….. yapılan incelemeler sonucu adı geçen bağlının ilgi (a) genelgemizde belirtilen hane sayısı, nüfus ve devamlı ve sürekli oturulan yer şartlarını taşımadığı bildirildiğinden, Genel Müdürlüğümüzce tescili yapılmamış ve durum ilgililere bildirilmiştir. Bu konuda şu an için Bakanlığımızca yapılacak başka bir işlem bulunmamaktadır. Ancak tescil konusunda ilgi genelgede belirtilen şartların oluşması halinde Valilikçe gerekli çalışmalara başlanılacağı belirtilmiştir.” yönündeki açıklamaların yer aldığı tespit edilmiştir.
15. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın şikayetçinin ifade ettiği üzere “ilgili idarelerin yaptığı teknik hatadan” kaynaklanmadığı, yapılan incelemeler sonucu adı geçen bağlının ilgi (a) genelgede belirtilen hane sayısı, nüfus ve devamlı ve sürekli oturulan yer şartlarını taşımadığı bildirildiği için şikayetçinin mezkur talebine ilişkin uyuşmazlık konusu hakkında ilgili idarelerince tesis edilen işlemde hukuka aykırılık tespiti yapılamamıştır.
Bununla birlikte, İller İdaresi Genel Müdürlüğü’nce Kurumumuza gönderilen 16.07.2024 tarihli yazıda belirtildiği üzere İller İdaresi Genel Müdürlüğünün 2004/126 sayılı Genelgesi’nde, yer alan “…Buna göre yeni oluşacak bağlıların tescillerinin yapılabilmesi için; 1- Söz konusu yerleşim yerinde en az 10 hane ve en az 50 nüfusun olması, 2- Yerleşimin toplu olması, devamlı İkamet edilmesi, yerleşim konutlarının kalıcı konut niteliğinde olması, (barakadadır, geçici konut vs. dışında)
3- Bağlı olduğu köyün en son hanesinden İtibaren en az 2 km mesafede ve toplu yerleşim alanlarının oluşmasını teşvik edici nitelikte olması, 4- Ünite sakinlerinin tarım, hayvancılık, madencilik, köy el sanatları gibi geleneksel köy ekonomik faaliyetlerini sürdürüyor olması, 5- Yol, baraj gibi geleceğe yönelik planlanan proje sahası dışında olması, 6- Bağlı olarak tescil edileceği idari birimin ( köy) sınırları içinde bulunması;
Gerekmektedir. …” hükümler uyarınca genelgede belirtilen şartların oluşması halinde Valilikçe gerekli çalışmalara başlanılacağı belirtildiğinden ilgili şartların tamamlanması durumunda şikayetçinin talebini tekrar idareye iletebileceği hususunun şikayetçiye hatırlatılmasında fayda mülahaza edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret
Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlem ya da eylemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, mahkemelerde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve İLLER İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ile NÜFUS VE
VATANDAŞLIK İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine Türkiye Cumhuriyeti Kamu
Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi