Hizmet akdine dayalı çalışmanın tespiti için yeterli delil toplanmadan verilen kararın bozulması ve yeniden inceleme gerekliliği (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/9337 E.  ,  2024/11746 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1586 E., 2024/1891 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/206 E., 2021/154 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının 15.07.2017-23.03.2020 tarihleri arasında kesintisiz olarak hizmet akdine ilişkin davalı işveren yanında 506 sayılı Kanun kapsamında çalıştığının tespitine, müvekkili davacının prime esas kazancının aldığı ücret üzerinden Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirket bünyesinde iş-kur vasıtasıyla 03.05.2019 tarihinde işe başladığını, davalı iş verenin Yazır şubesinde ( Yazır … Cd. No: 27 D:G 42300 Selçuklu/ Konya çalıştığını, kesintisiz olarak 23.03.2020 tarihine kadar çalıştığını, davacı tarafın müvekkili şirket bünyesinde çalıştığı döneme ait ola sgk primlerinin müvekkili şirket tarafından eksiksiz bir şekilde yatırıldığını, ancak davacı tarafın hukuka ve hakkaniyete aykırı bir şekilde çalışmamış olduğu döneme ilişkin olarak müvekkili şirketten taleplerde bulunduğunu beyan etmekle davanın reddini talep etmiştir.
Fer’i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Kurumca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
” Davanın kabulüne, davacının davalı işyeri ve İŞ-KUR tarafından bildirilen süreler hariç olmak üzere 15.07.2017-23.03.2020 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz çalıştığının tespitine,” dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında istinaf başvurusunun esastan reddi kararı verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Fer’i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum işleminin doğru olduğunu ve eksik araştırma ile karar verildiğini, beyan etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık konusu; hizmet tespitine ilişkindir.
1- Dava, 506 sayılı Kanunu’nun 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde Mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların Mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re’sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli … getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir. İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.

2- Davacı, davalı iş yerinin … Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ‘nin Yazır Şubesinde 05.07.2017 – 23.03.2017 tarihleri arasında eksik bildirilen hizmetlerin tespitini talep etmiş olup Türkiye İş Kurumundan 2019/2. Dönem 30.04.2019 – 23.03.2020 tarihleri arasında davalı iş yerinde bildirimlerin bulunduğu, Mahkemece bildirilen süreler dışındaki sürelerin tespitine yönelik karar verilmiş ise de eksik araştırma ile hüküm kurulmuştur. Davacının çalıştığı sürede tek bir tanık dinlenmiş, hükme esas alınan tanıklar başka şubelerde çalışmış olup bir tanesi komşu iş yeri tanığıdır. İlk Derece Mahkemesince davacının çalıştığı şube belirlenip o şubede çalışan bordro tanıkları yeteri kadar dinlenilmeli, tespit edilememesi halinde o şubeye ait komşu iş yerleri ve çalışanlar tespit edilerek tanık olarak dinlenilmelidir.
Ayrıca dosyaya davacı tarafından Facebook gönderi çıktıları fotokopi olarak ibraz edilmiş ise de Mahkemece bunların gerçek olup olmadığı konusunda araştırma yapılmamıştır. Araştırma konusu tereddütsüz bir şekilde ortaya konmalı ve belirlenecek olan ücret de hükümde gösterilmelidir.
Tüm bu husular, nedeniyle eksik araştırmaya dayalı kararın bozulmasına karar verilmesini gerektirmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.