Hizmet akdinin varlığının ispatında iş yeri kayıtlarının zayi olmasının sigortalıya yüklenemeyeceği yönündeki değerlendirme nasıl sonuç doğurur (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Uyuşmazlık, davacının 15.12.1993 – 11.01.1995 tarihleri arasında çalıştığı dönemin hizmet tespiti ile ilgilidir. İlk Derece Mahkemesi, davacının belirtilen tarihler arasında davalı işyerinde kesintisiz çalıştığını tespit ederek, hizmet akdinin varlığını kabul etmiştir. Davalı taraf ve fer’i müdahil SGK Başkanlığı, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını ve çalışma olgusunun ispatlanamadığını öne sürerek istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

Bölge Adliye Mahkemesi, davacının davasının kabulüne ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek, iş yeri kayıtlarının zayi olmasının olumsuz sonuçlarının sigortalıya yüklenemeyeceğini vurgulamıştır. Temyiz aşamasında ise, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığına karar verilmiştir. Sonuç olarak, Bölge Adliye Mahkemesi kararı onanmış ve davacının hizmet tespiti talebi kabul edilmiştir.

10. Hukuk Dairesi         2024/11653 E.  ,  2024/12663 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2022/1127 E., 2024/1170 K.
    KARAR : Esastan Ret
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 2. İş Mahkemesi
    SAYISI : 2021/46 E., 2022/16 K.

    Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

    Kararın davacı vekili, davalı vekili ve fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

    Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili ve fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

    I.DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 15.12.1993 tarihinde … A.Ş.’de çalışmaya başladığını, … A.Ş.’nin 27.05.1996 tarihinde ünvan değişikliğiyle … A.Ş. olduğunu, davacının emekli olması dolayısıyla tazminat ödendiğini ancak 15.12.1993 – 27.05.1996 tarihleri arasındaki çalışmalarının hesaba katılmadığını, bu hususta Kocaeli 4. İş Mahkemesinin 2017/207 E. sayılı dosyasına kayden açılan davanın kabulüne karar verildiğini, çalışmalarının hesaplanmadığı dönemde sigorta primlerinin de yatırılmadığını, anılan durumun davacının emeklilik maaşında eksilmeye yol açtığını ileri sürerek, davacının 15.12.1993 tarihinden sigortasının başlatıldığı tarihe kadar kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiş, 06.06.2017 tarihli beyan dilekçesi ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İSU Genel Müdürlüğü olarak gösterdikleri davalıyı HMK m.124 gereğince … A.Ş olarak düzelttiklerini, taraf değişikliği yaptıklarını bildirmiş, 21.02.2018 tarihli beyan dilekçesi ile davacının 15.12.1993-12.01.1995 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespiti istediklerini açıklamıştır.

    II.CEVAP
    Davalı … A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

    Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, çalışma olgusunun yöntemince ispatlanması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

    III.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
    Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller, tanık beyanları, Kurum kayıtları, Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığı Kocaeli 1 no.lu Grup Başkanlığı tarafından tanzim edilen 23.10.1998 tarih Tef. 53 sayılı teftiş raporu, işçilik alacağı dosyasındaki bilgi ve belgeler ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

    1-Davanın kabulü ile
    -Davacının 15.12.1993 -11.01.1995 tarihleri arasında davalı … İzmit Atık ve Artıkları Arıtma Yakma ve Değerlendirme A.Ş.’ye ait 2.7022.01.01.0073749.041.01-41 sicil sayılı “… İzmit Atık ve Arıt. Yak. A.Ş.” unvanlı işyerinde 506 sayılı Kanun’a tabi olarak günlük brüt asgari ücret üzerinden kesintisiz hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,

    2-Taraf olmaktan çıkartılan İSU Genel Müdürlüğü hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

    IV.İSTİNAF
    A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

    B.İstinaf Sebepleri:
    1.Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri
    Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yargılama sırasında taraf olmaktan çıkarılan Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İSU Genel Müdürlüğü lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın bu yönüyle kaldırılmasını istemiştir.

    2.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri
    Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, işyeri kayıtlarında dava konusu dönemde çalışmayı doğrulayan belgeye rastlanmadığını, ayda 30 gün üzerinden çalışmanın yazılı belge ile ispatının gerektiğini, çalışma olgusunun ispatlanamadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

    3.Fer’i Müdahil SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri
    Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; yazılı deliller karşısında salt tanık beyanları ile hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

    C.Gerekçe ve Sonuç
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince toplanılan tüm deliller, bordro tanıkları … ile …’nın beyanları ve özellikle Sigorta Teftiş Kurulu Raporu ekindeki o dönem iş yeri kayıtlarının zayi olduğuna ilişkin 22.10.1998 tarihli tutanak ile 2019/225, 2019/249, 2019/244, 2019/250, 2019/242, 2020/5 ve 2019/182 E. sayılı dava dosyaları birlikte incelenerek karara çıkan dosyalarla, diğer tespitler birlikte değerlendirildiğinde; iş yeri kayıt ve belgelerine ulaşılamamasının olumsuz sonuçlarının sigortalıya yüklenemeyeceği dikkate alındığında, davacının davasının kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, taraf olmaktan çıkartılan davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gözetilmek sureti ile istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

    V.TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

    B. Temyiz Sebepleri
    1.Davalı Vekilinin Temyiz Sebepleri
    Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

    2.Fer’i Müdahil SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri
    Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

    C.Gerekçe
    1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
    Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

    2.İlgili Hukuk
    6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79/10 uncu maddesi.

    3.Değerlendirme
    1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

    2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle,
    Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
    10.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.