|
ÖZET: Başvurucu, hizmet belgesindeki “SİCİLEN” ibaresinin “RESEN” olarak düzeltilmesini ve “NOT” kısmındaki ibarelerin kaldırılmasını talep etmiştir. Danıştay, hizmet belgesinin düzenlenmesinin temel amacının, emeklilik süresinin ve noksan hizmetin hesabında dikkate alınacak bilgilerin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi olduğunu vurgulamıştır. Bu bağlamda, hizmet belgesinde yer alan notların, fiili hizmet süresi hesabını etkileyen durumları belirtmek için zorunlu olduğunu belirtmiştir.
Jandarma Genel Komutanlığı’nın, başvurucunun disiplin ve ahlaki durum nedeniyle TSK’dan ilişiğinin kesildiğini belirtmesi, hizmet belgesindeki bilgilerin kaldırılmasının mümkün olmadığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, başvurucunun talebinin reddi yönünde tesis edilen idari işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu karar, hizmet belgelerinin düzenlenmesinde yasal gerekliliklerin ve sosyal güvenlik mevzuatının dikkate alınmasının önemini göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10089-10089 |sayi|94019529-101.07.05-E.94019529-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/1555 2017/ 1555
KARAR TARİHİ : 24/08/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Jandarma Genel Komutanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran, hizmet belgesinde “SİCİLEN” şeklinde belirtilen emeklilik işleminin
“RESEN” olarak düzeltilip, “NOT” kısmında yazılan söz konusu ibarelerin kaldırılarak yeniden düzenlenecek olan hizmet belgesinin tarafına gönderilmesini talep etmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 01/03/2017 1.3.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumuza başvuru yapan başvuru dilekçesi ve eklerinde özetle ; Bingöl İl J.
Komutanlığı Yayladere İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde Uzm .J. I Kad . Çvş. rütbesi ile görevli iken 15 Nisan 2009 tarihinde Jandarma Genel Komutanlığınca Re’sen Emekli edildiğini, 10 Mayıs
2010 tarihinde komutanlığa başvurarak hakkında düzenlenecek olan “Hizmet Belgesi’nin” tarafına
gönderilmesini talep ettiğini, . 20 Mayıs 2010 tarihinde söz konusu belgenin gönderildiğini, bu belge ile Devlet Personel Başkanlığı’nın 28 Temmuz 2009 gün ve 27302 Sayılı “Emeklilerin Yeniden
Devlet Memurluğuna Alınmaları” konulu Kamu Personeli Genel Tebliği ve 14 Mayıs 2008 gün ve sayılı Mütalaa Yazısı konulu talimatına istinaden kurumlarda boş bulunan kadro ve ünvanlardan durumuna uygun olanına 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 92 Maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca atanmak için başvurularda bulunduğunu, fakat hizmet belgesinin “NOT” kısmında bulunan “Adı geçen şahsın işlemiş olduğu bir suçtan dolayı 30.06.2006- 06.05.2008 tarihleri arasında açıkta kalmış olup, bu sürelerde 2/ 3 oranında maaş ödenmiştir” ve “Yapılan
1 / 8yargılanması sonucu “( 6) ay hapis ( 7) gün hapis cezası hükmünün açıklanmasının geri
bırakılmasına” karar verilmesi ve kararın 20 Ağustos 2008 tarihinde kesinleşmesi nedeniyle 3466 sayılı Uzm.J .Kanununun 10, 11, 12 ve 13’ncü maddeleri ile Uzm J . Atama ve sicil yönetmeliğinin 58’inci ve 66’ıncı maddeleri gereğince 20 Ağustos 2008 tarihinden itibaren özlük hakları geri verilmiş ve Uzm.J . I Kad. Çvş . luğa yükseltilmiştir .” İbaresi nedeniyle başvuruda bulunduğu kamu kuruluşlarının başvurusunu değerlendirmeye almadığını, 29/ 12/ 2016 tarihinde BİMER aracılığıyla hizmet belgesinde şikayet konusu değişikliklerin yapılması için tekrar Jandarma Genel
Komutanlığına başvurduğunu, kendisine bugüne kadar herhangi bir cevabın gelmediğini, hizmet belgesinde yazılan bu ibarenin Anayasanın “Çalışma Hakkı ve Ödevi” başlıklı 49. Maddesine aykırı olup hakkı kısıtladığını belirterek; hizmet belgesinde “SİCİLEN” şeklinde belirtilen emeklilik işleminin “RESEN” olarak düzeltilip, “NOT” kısmında yazılan söz konusu ibarenin kaldırılarak yeniden düzenlenecek olan hizmet belgesinin tarafına gönderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 12/ 04/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Jandarma Genel Komutanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur .
Jandarma Genel Komutanlığınca gönderilen 25/ 04/ 2017 tarih ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Bingöl İl J.K.lığı emrinde görevli iken, disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle TSK’dan ilişiğinin kesildiği , 2.2. Yapılan incelemede dilekçede belirtilen hizmet belgesinin Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK)
Başkanlığına gönderilmek üzere hazırlandığı , hizmet belgesinde ayrılış nedeninin yazılmasının (tam ve açık bir şekilde) zorunlu olması nedeniyle “Disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle sicil yoluyla TSK’dan ayırma” şeklinde yazılması gerekirken sehven kısaca “Sicilen” şeklinde yazıldığı not kısmında bulunan yazının ise yaklaşık ( 2) sene açıkta kalması nedeniyle SGK’ya primlerinin (maaşlarının 2/ 3 oranında ödenmesi nedeniyle) eksik yatırılması üzerine SGK’ya açıklama yapılmasının zorunluluğu nedeniyle (neden eksik yattığı) yazıldığı, 2.3. hizmet belgesindeki ayrılış nedeni bölümüne yazılan ibarenin “Disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle sicil yoluyla TSK’dan ayırma” işlemi olduğu, adli sicil kaydı olarak kabulü mümkün olmayan bu idari işlemin Sosyal Güvenlik Kurumuna hizmet belgesi ile bildiriminin zorunlu olduğu,
2.4 Herhangi bir sebeple memuriyetten ayrılanların emeklilik süresinin ve noksan hizmetinin
hesabında dikkate alınmak üzere; 5434 sayılı T .C Emekli Sandığı Kanunu, 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve SGK’nın 2011/ 32 sayılı Genelgesi kapsamında düzenlenen hizmet belgelerindeki, emeklilik süresinin hesabına doğrudan etki eden açık, tutukluluk, hükümlülük gibi özel durumlarını ifade eden notların kaldırılamayacağı,
2.5 Aylık ödemesini yapan mali birimlerce, hizmet sürelerinin açık, tutuklu, hükümlü olarak geçen
kısımlarına ait emekli keseneklerinin ½ oranında SGK’ya aktarılması nedeniyle, bu tür özel durumların hizmet belgelerinde gösterilmesinin kanuni bir zorunluluk olduğu, söz konusu açık ve tutukluluk durumların şahsın lehine sonuçlanması halinde, bahse konu notların yine de kaldırılamadığı, yalnızca bu yeni durumu da ifade edecek şekilde genişletilerek yeniden
2 / 8yazılabildiği, bu kapsamda hizmet belgesinin not kısmında yazılan açıkta kalması ile ilgili bilgilerin
şahsın lehine bir durum olması nedeniyle SGK’ca hizmet hesabının yanlış yapılmaması (şayet şahsa ödeme yapılacaksa eksik ya da hizmet yılı eksik hesaplanacağı için hiç ödeme yapılmaması gibi)
gerektiği için yazıldığı, bu bilgilerin kaldırılması durumunda hizmet hesabında karışıklığa sebebiyet vereceği,
2.6 Resen ayırma işleminin kadrosuzluk ve yaş haddinden emekliye ayırma işlemlerini ifade ettiği
için, disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle ayırma işlemi yapılanlarda bu ifadenin kullanılamadığı,
2.7 Bu kapsamda şahsın isteği üzerine bir hizmet belgesi tanzim etmenin mümkün olmadığı, mevcut
mevzuatlar gereğince hizmet belgesinin tüm kamu personeline tanzim edildiğinin tespit edilmiş olduğu,
2.8 Hizmet belgesinin iş başvurularında mutlaka aranan bir evrak özelliği taşımadığı,
şahıslarca veya iş başvurusunda bulunulan kurumlarca şahıslarla ilgili sicil özeti, hizmet safahatı, disiplin ve adli durumu, ayrılış nedeni gibi bilgilerin resmi olarak J.Gn .K .lığından istenilmesi halinde, söz konusu bilgilerin talep eden kişi veya kurumlara gönderilebilmekte olduğu, belirtilmiştir .
3. Jandarma Genel Komutanlığından gelen 25/ 04/ 2017 tarih ve sayılı yazıda “…hizmet belgesinin Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) Başkanlığına gönderilmek üzere hazırlandığı, ..” belirtildiğinden Kurumumuzun 23/ 05/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur . Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca gönderilen 05/ 07/ 2017 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
3.1 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılardan kurumlarınca emekliye sevk edilenlere veya
Kurumumuzca aylık bağlanacak olanlara esas olmak üzere, sigortalıları istihdam eden kurumları tarafından ilgili mevzuat esas alınarak bazı bilgi ve belgelerin tanzim edilmesi gerekmekte olduğu, emeklilik belgelerine ilişkin standartların Kurumlarınca yayınlanan 24/ 03/ 2011 tarihli ve 2011/ 32 sayılı Genelge ile tüm kurum ve kuruluşlar ile ilgililere duyurulduğu,
3.2 Kurumun iş ve işlemlerinde esas alınan hizmet belgesinde, fiili hizmet süresi hesabını
etkileyen görevden uzaklaştırma, tutuklama veya gözaltına alınma gibi durumların belirtilmesi, ayrıca emekliliğe ilişkin yaş, hizmet süresi şartı ile emekli ikramiyesi tahakkukunu etkileyen görevden ayrılış nedeninin yazılması ve bu hususların ek bilgi ve belgeler ile desteklenmesinin Kurum açısından önem arz ettiği,
3.3 Esasen hizmet belgelerinin düzenlenmesinin temel amacının, sosyal güvenlik kanunları
uygulamalarında bilinmesine ihtiyaç duyulan yukarıda sayılı durumlarla, ilgililerin hizmetleri, eğitim durumları, unvanları, intibaklarının Kuruma bildirilmesi olup, belgenin amacı dışında diğer kurumlarca kullanılması ve ilgililerin talepleri doğrultusunda yeni bir hizmet belgesi düzenlenmesi hususlarında yapılabilecek bir işlem bulunmadığı,
3.4 Diğer taraftan hizmet belgesinde yer alan “NOTLAR” kısmının, Kurum iş ve işlemlerinde
ilgililerin hizmet sürelerine doğrudan etki eden açıkta bulunma, tutukluluk, hüküm giyme gibi özel durumlarını belirtmek için kullanılmakta olup, yapılan yargılama sonucunda ilgileri hakkında
3 / 8verilen kararlar hizmet sürelerini doğrudan etkilediğinden bu hususların hizmet belgesinde
yer alması veya ek bilgi ve belgeler ile desteklenmesi gerektiği, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . … ” , 5. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” , 6. . 5434 sayılı 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun “Emekli Aylığı
Bağlanacak Haller” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Emekli aylığı aşağıdaki hallerde bağlanır .
…
e) Subay ve askeri memurlarla, gedikli subay ve gedikli erbaşların ahlak noktasında hüküm ile veya yetersizlik veya disiplin sebeplerinden dolayı sicilleri üzerine veyahut askeri mahkemelerce verilecek kararlar üzerine kurumlarınca re’sen; …
Emekli aylığı bağlanabilmesi için yukarıdaki (c ve d) fıkralarında yazılı hallerde ilgililerin fiili hizmet müddetlerinin 15 yılı, (e,f)fıkralarında yazılı hallerde de 25 yılı doldurmuş olmaları şarttır .(b) fıkrasının ikinci paragrafı ile ( 27/ 7/ 1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanunu gereğince kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevkedilenler hariç) (d,e ve f)) fıkraları kapsamına girenlere 61 yaşını doldurmadan emekli aylığı bağlanmaz .” 7. 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanununun “Ayırma” başlıklı 15 inci maddesinde “
Disiplinsizlik ve ahlaki durumları nedeniyle “silahlı kuvvetlerde kalması uygun değildir” şeklinde sicil düzenlenen Uzman Jandarmalar meslekten hemen çıkarılırlar ve haklarında Türkiye
Cumhuriyeti Emekli Sandığı Hükümleri uygulanır .” 8. Uzman Jandarma Atama ve Sicil Yönetmeliğinin “Disiplinsizlik Ve Ahlaki Durumları
Nedeniyle Ayırma Usulleri” başlıklı 70 inci maddesinde; “ Aşağıdaki sebeplerden biri ile disiplinsizlik veya ahlâkî durumları gereği Silâhlı Kuvvetlerde kalmaları, bulunduğu rütbeye veya bir önceki rütbesine ait bir veya birkaç belge ile anlaşılıp uygun görülmeyen uzman jandarmalar hakkında, hizmet sürelerine bakılmaksızın emeklilik işlemi yapılır : a. Disiplin bozucu hareketlerde bulunması, ikaz ve cezalara rağmen ıslah olmaması, b. Hizmetin gerektirdiği şekilde tavır ve hareketlerini ikazlara rağmen düzenleyememesi, c . Aşırı derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olması, d. Nafaka, trafik kazası, doğal afet, personelin öngöremediği şekilde ülke genelinde yaşanan olağanüstü ekonomik dalgalanmalar, ani devalüasyonlar, sağlık ve tedavi giderleri ile kefillik ve benzeri zorunluluk halleri hariç olmak üzere, Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını zedeleyecek şekilde aşırı derecede borçlanmaya düşkün olması ve bu borçlarını ödememeyi alışkanlık haline getirmesi, e . Türk Silâhlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde ahlâk dışı hareketlerde bulunması, f . Tutum ve
4 / 8davranışları ile yasa dışı siyasî, yıkıcı, bölücü, irticaî ve ideolojik görüşleri benimsediği, bu gibi
faaliyetlerde bulunduğu veya karıştığı anlaşılanlar .” 9. Aynı Yönetmeliğinin “Disiplinsizlik Ve Ahlaki Durum Nedeniyle Ayırma Sicil Belgesi
Düzenlenmesi Ve Uygulanacak Usuller” başlıklı 71 inci maddesinde; “ Disiplinsizlik ve ahlaki durumları nedeniyle ayırma işlemine tabi tutulacak uzman jandarmalar hakkında “Silahlı
Kuvvetlerde Kalması Uygun Değildir” şeklindeki ayırma sicili, ancak askeri sicil üstlerince düzenlenir…” 10. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 24/ 03/ 2011 tarih ve
B.13.2.SGK .0.10.02.02/ 173- 2011/ 32 Sayılı Genelgesinin ( 2011/ 32 Sayılı Genelge) “10“HİZMETLE İLGİLİ BİLGİLER” başlıklı bölümünde “İlgililerin görev unvanları, kadro dereceleri, ek göstergeleri, göreve başlama ayrılma süreleri ve nedenleri kronolojik sırayla yazıldıktan sonra alt satırdaki bölüm onaylanarak imza edilecektir .” hükümleri mevcuttur .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvurucu 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda, hizmet belgesinde “SİCİLEN” şeklinde belirtilen emeklilik işleminin “RESEN” olarak düzeltilip, “NOT” kısmında yazılan söz konusu ibarenin kaldırılarak yeniden düzenlenecek olan hizmet belgesinin tarafına gönderilmesini talep etmektedir .
13. Hizmet Belgesi, herhangi bir sebeple Kurumlarınca emekliye sevk edilenlere veya Sosyal
Güvenlik Kurumunca aylık bağlanacak olanlara, emeklilik süresinin ve noksan hizmetinin hesabında dikkate alınmak üzere hazırlanan bir belgedir . Hizmet Belgesinin düzenlenmesinin temel amacı, kişilerin sosyal güvenlik kanunları uygulamalarında bilinmesine ihtiyaç duyulan yaş, hizmet süresi şartı, eğitim durumu, unvan, intibak vb bilgilerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesidir . Kurumlar hizmet belgelerini düzenlerken 5434 sayılı T .C Emekli Sandığı
Kanununu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu ve SGK’nın 2011/ 32 sayılı Genelgesini dikkate almaktadırlar . Sosyal Güvenlik Kurumu, Kurumlarca hazırlanacak
Hizmet Belgelerindeki farklılıkların giderilmesi ve bir standart sağlanması için 24/ 03/ 2011 tarihli ve 2011/ 32 sayılı Genelge ile emeklilik belgelerinin içermesi gereken koşulları belirlemiş ve Kamu kurum ve kuruluşlarına duyurmuştur .
14. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 24/ 03/ 2011 tarih ve
B.13.2.SGK.0.10.02.02/ 173- 2011/ 32 Sayılı Genelgesinin ( 2011/ 32 Sayılı Genelge) “ 10“HİZMETLE İLGİLİ BİLGİLER” başlıklı bölümünde “İlgililerin görev unvanları, kadro dereceleri, ek göstergeleri, göreve başlama ayrılma süreleri ve nedenleri kronolojik sırayla yazıldıktan sonra alt satırdaki bölüm onaylanarak imza edilecektir .” Hükmünü amirdir . Dolayısı ile fiili hizmet süresi hesabını etkileyen görevden uzaklaştırma , tutuklama veya gözaltına alınma, yapılan yargılamalar
5 / 8sonucunda ilgililer hakkında verilen kararlar gibi özel durumların hizmet belgesinde belirtilmesi
gerekir . Zira emekli kesenekleri bu özel durumlarda ayrı hesaplanmaktadır .
15. Hizmet Belgesinde bulunan “NOTLAR” kısmı ise fiili hizmet süresi hesabını doğrudan etkileyen görevden uzaklaştırma, tutuklama veya gözaltına alınma, yapılan yargılamalar sonucunda ilgililer hakkında verilen kararlar gibi özel durumları belirtmek için kullanılır . Bu hususların ya hizmet belgesinde notlar kısmında belirtilmesi ya da ek bilgi ve belgeler ile desteklenmesi gerekir .
16. 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanununun 17. Maddesi gereği açığa çıkarılan veya tutuklanan subay ve askeri memurlar hakkında 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 65.
Maddesine göre işlem tesis edilir . 926 sayılı Kanunun 65. Maddesi ise; açığa alınan ve tutuklananlara Devlet Memurları Kanununun 141 inci maddesinin birinci cümlesi hükmüne göre aylık ödenir der .
17. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü” başlıklı 141. Maddesi “Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir . Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler . 143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir .” Hükmünü amirdir . Bu yüzden ilgilinin açığa alınması hizmet sürelerinin hesabına doğrudan etki eden bir işlemdir .
18. Yapılan yargılamalar sonucunda ilgililer hakkında verilen kararlarda fiili hizmet süresi hesabını doğrudan etkilediği için NOTLAR kısmında belirtilmesi ya da ek bilgi ve belgeler ile desteklenmesi gerekir .
19. 5434 sayılı T .C Emekli Sandığı Kanununa göre emekliye ayırma nedenleri; yaş haddi, malullük, isteğe bağlı emeklilik ve re’sen emekliliktir . Kanunun “Emekli aylığı bağlanacak haller” başlıklı
39 uncu maddesinin b fıkrası görülen lüzum üzerine resen emekliliği, c fıkrası yaş haddi sebebiyle
resen emekliliği, e ve f fıkraları ise sicil üzerine resen emekliliği düzenlemektedir . Askeri
Personelin Sicilen emekliliğini düzenleyen 39/e fıkrası “ Subay ve askeri memurlarla, gedikli subay ve gedikli erbaşların ahlak noktasında hüküm ile veya yetersizlik veya disiplin sebeplerinden dolayı sicilleri üzerine veyahut askeri mahkemelerce verilecek kararlar üzerine kurumlarınca re’sen …” hükmüne amirdir . 5434 sayılı kanunun 39 uncu maddesinin e fıkrası üzerine emekli edilenlere emekli aylığı bağlanabilmesi için ilgilinin 25 yılını doldurmuş olması şart olup ayrıca bu fıkra kapsamında emekli edilenlere 61 yaşını doldurmadan emekli aylığı bağlanamadığından , sicil üzerine resen emekliliğin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi zorunludur .
20. Ayrıca, Kurumumuz tarafından 22/ 06/ 2017 tarihinde 2017/ 354 başvuru numaralı dosya hakkında , “ İdare tarafından başvuran adına düzenlenen hizmet belgesinde yer alan
“1.02.01.2011- 01.02.2011 tarihleri arasında yaklaşık 1 ay tutuklu kalmış olup, tutuklu kaldığı dönemde ½ oranında aylık ödenmiştir” şeklindeki ibare ile “5289 S.K. Disiplinsizlik Nedeniyle Sicil
Yoluyla TSK’dan ayırma” ibaresinin kaldırılarak hizmet belgesinin amacına uygun olarak
6 / 8düzenlenmesi ” konulu talep hakkında özetle 2011/ 32 sayılı Genelgede yer verilen “ ilgililerin…
göreve başlama ayrılma süreleri ve nedenleri kronolojik sırayla yazıldıktan sonra…” şeklindeki düzenleme dikkate alındığında emeklilik süresinin hesabına doğrudan etki eden tutukluluk sürelerinin hizmet belgesine yazılmasının zorunlu olduğu, başvuranın tutuklu kaldığı dönemle ilgili hizmet süresi hesabına esas emekli keseneklerinin ½ oranında gönderilmesi nedeniyle de hizmet belgesindeki tutukluluk ile ilgili ibarenin çıkarılmasının mümkün olmayacağı, Diğer taraftan, başvuran adına düzenlenen hizmet belgesinin ayrılış nedeni bölümünde yazılı olan “ 5289 S.K
Disiplinsizlik Nedeniyle Sicil Yoluyla TSK’dan ayırma” ibaresinin, başvuranın hangi gerekçeyle
TSK’dan ayırma işlemine tabi tutulduğunu belirten bir ibare olduğu dolayısıyla başvuranın “Adli
Sicil Kaydı’nın temiz olması” hususu ile başvuran hakkında tesis edilen idari işlemin ilişkilendirilmesi doğru olmayacağı gibi hangi nedenle bahse konu idari işlemin tesis ettirildiği hususunun, 2011/ 32 Sayılı Genelge kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumuna bildiriminin zorunlu olduğunun açık olduğu, bu nedenle Jandarma Genel Komutanlığınca başvuranın talebinin reddi yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından Ret Kararı verildiği görülmüştür .
21. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, Kurumumuz kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Jandarma Genel Komutanlığınca başvuran hakkında düzenlenen hizmet belgesinin “SİCİLEN” şeklinde belirtilen emeklilik işleminin
“RESEN” olarak düzeltilip, “NOT” kısmında yazılan söz konusu ibarelerin kaldırılmasına ilişkin talebinin reddi yönünde tesis edilen idari işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Jandarma Genel
Komutanlığı tarafından istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği, ancak idarenin, başvuranın 29/ 12/ 2016 tarihinde BİMER aracılığıyla yapmış olduğu başvurusuna süresi içinde cevap vermeyerek makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, bu ilkelere uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 14/ 06/ 2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna, dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ilgili idarece tavsiye kararı üzerine 30 gün içerisinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
7 / 8Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi