|
ÖZET: Başvuran, 08.09.2021 tarihinde Şanlıurfa/Siverek Abdulhamid Han Anadolu Lisesinde sözleşmeli öğretmen olarak göreve başlamış ve 12.04.2023 tarihinde kadrolu öğretmenliğe geçiş yapmıştır. Ancak, hizmet birleştirme ve kademe terfi tarihlerinin hatalı olduğunu iddia ederek, bu durumun düzeltilmesi için ilgili idareye başvurmuştur. İdare, başvuranın taleplerinin geçerli olmadığını savunarak, hizmet birleştirme işleminin zamanında yapılamadığını ve başvuranın herhangi bir hak kaybı yaşamadığını belirtmiştir.
İlgili idarenin açıklamalarına göre, başvuranın hizmet birleştirme talebi, 24.04.2023 tarihinde İlçe Müdürlüğüne ulaşmış ve gerekli belgeler 09.06.2023 tarihinde talep edilmiştir. Ancak, hizmet birleştirme işlemi 28.09.2023 tarihinde tamamlanmıştır. Başvuran, bu süreçte yaşanan gecikmenin kendisine maddi kayıplara yol açtığını ifade etmektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın terfi tarihlerinin düzeltilmesi talebini reddederken, hizmet birleştirme sürecindeki gecikmenin tazmin edilmesi gerektiğine karar vermiştir. Sonuç olarak, başvuranın 5. derece 3. kademe hak ediş tarihinin 12.04.2023 ve 4. derece 1. kademe terfi tarihinin 07.09.2023 olarak düzeltilmesi talebi reddedilmiş, ancak yaşanan gecikme nedeniyle uğradığı zararın tazmin edilmesi için ilgili idareye tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/1510-S.24.2449
BAŞVURU NO : 2024/188
KARAR TARİHİ : 09.02.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SİVEREK KAYMAKAMLIĞI
Başvuranın hizmet birleştirme ve kademe/derece terfi tarihlerinin
BAŞVURUNUN KONUSU :
düzeltilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 05.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Şanlıurfa/Siverek Abdulhamid Han Anadolu Lisesinde 08.09.2021 tarihinde sözleşmeli öğretmen olarak göreve başladığını, daha önce Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel okul ve dershanelerde öğretmen olarak yaklaşık 18 yıl görev yaptığını, 12.04.2023 tarihinde sözleşmeli öğretmenlikten kadrolu öğretmenliğe geçiş yaptığını, kadroya geçişinin ardından daha önceden özel eğitim kurumlarındaki çalışmaları, uzman öğretmenlik, yüksek lisans ve yabancı dil hazırlık eğitimi hizmetlerinin birleştirilmesi adına ilgili idare tarafından yapılan işlemin hatalı olması sebebiyle ilgili idareye başvuruda bulunduğunu, ilgili idarenin 23.11.2023 tarih ve – sayılı yazısında hizmet birleştirmesinde ve derece kademesinde herhangi bir hataya rastlanılmadığının ifade edildiğini, bu cevabi yazının gerçeği yansıtmadığını, hizmet birleştirme işleminin tarihinin 12.04.2023 tarihi olması gerekirken, personel yetersizliği sebebiyle hizmet birleştirmesinin parça parça ve en son olarak 27.10.2023 tarihinde tamamlandığını, parça parça girilen tüm terfilerin (kadro derecesi, kademe vs.) yanlış girilmesi sebebiyle mali haklarında 6-7 aya tekabül eden bir kayıp yaşadığını, nitekim 5. Derece 3. Kademe hak ediş tarihinin normal şartlarda 12.04.2023 olması gerekirken ilgili idare tarafından bu hak ediş tarihinin sisteme
30.10.2023 olarak girildiğini, yine sene terfisinden dolayı doğan 1 kademe hakkı ile birlikte en son olması
gereken 4. Derece 1. Kademe terfi tarihinin 07.09.2023 tarihi olması gerekirken, ilgili idare tarafından sisteme 30.10.2023 olarak girildiğini ifade ederek, idare tarafından yanlış girildiğini iddia ettiği hizmet birleştirme ve kademe derece tarihlerinin MEBBİS sistemi üzerinden düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Siverek
Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 19/01/2024 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. 12/04/2023 tarihinde ilçede görev yapan 1200 öğretmenin kadroya geçtiği, 16/05/2023 tarihinde sözleşmeden kadroya geçen bütün personelin terfilerinin yapıldığı, hizmet birleştirme işleminin sözleşmede geçen hizmet sürelerine ilişkin terfiler yapıldıktan sonra yapılabildiği,
2.2. Başvuranın hizmet birleştirme ve derece terfi talebini içeren dilekçesinin, okul müdürlüğünün 24/04/2023 tarihli sayılı yazısı ile İlçe Müdürlüğüne sunulduğu, İlçe Müdürlüğü tarafından 09/06/2023 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yazı yazılarak ilgili evrakların talep edildiği, 12/06/2023 tarihinde SGK tarafından ilgili evrakların gönderildiği, 28/09/2023 tarihinde ise, ilgili personelin hizmet birleştirme terfisinin yapıldığı, daha sonra, başvuranın 29/09/2023 tarihli dilekçeleri ile yüksek lisans yapmış olması ve lisede hazırlık okuması sebebiyle kademe terfi talebinde bulunduğu, 28/10/2023 tarihinde bu talebin onayının alındığı ve kademe terfi işleminin yapıldığı,
2.3. Yukarıda da açıklandığı ve ekte sunulduğu üzere, başvuranın, 17/04/2023 tarihli dilekçesiyle kadrosunun bulunduğu okula başvurduğu ve bu dilekçesinin İlçe Müdürlüğüne 24/04/2023 tarihi itibarıyla ulaştığı, bu anlamda şikayetinde belirttiği gibi hizmet birleştirmesinin ve kademe terfisinin 12/04/2023 tarihinde yapılmasının mümkün olmadığı, başvuranın, 17/04/2023 tarihli dilekçesine istinaden yapılabilecek tek işlemin hizmet birleştirmesi olduğu, kademe terfi ve diğer özlük haklarının sisteme işlenmesine yönelik hakkının ancak hizmet birleştirme yapıldıktan sonra belirlenebilir hale geldiği, başvuran tarafından, her ne kadar hizmet birleştirmesinin ve kademe derece terfisinin parça parça ve son olarak 27/10/2023 tarihinde yapılmış olduğunu iddia edilmişse de yukarıda açıklandığı üzere, bu talepler birbirinin devamı olması ve aynı anda yapılmasının mümkün olmaması nedeniyle bu iki talebin kural olarak ayrı ayrı yapılması gerektiği,
2.4. Ayrıca, başvuranın, 29/09/2023 tarihinde, yüksek lisans yapmış olması ve lisede hazırlık okuması sebebiyle kademe terfi talebinde bulunduğu, buna ilişkin talep ve evraklar ibraz edilmeden resen kademe derece terfi yapılmasının mümkün olmadığı, İlçede 1200 öğretmenin aynı anda kadroya alınmasının akabinde 800 civarında öğretmen tarafından aynı süre içinde hizmet birleştirme ve kademe derece terfi talep edildiği hususu göz önüne alındığında, çok büyük bir iş yükünün oluştuğunun açık olduğu, bu iş yüküne rağmen kişiler ve kamu zarara uğratılmadan yapılması gereken iş ve işlemler ivedi biçimde titizlikle
Müdürlük tarafından yapıldığı, başvuranın herhangi bir hak kaybı olmadığı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın,
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2. “Yargı yolu ” başlıklı 125 inci maddesinin yedinci fıkrasında; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür..”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun,
5.1. 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” başlıklı bölümünün (A) bendinin 6 ncı fıkrasının (b)
bendinde “Ortaokul ve dengi, lise ve dengi okulların, normal öğrenim süresinden fazla olması halinde, başarılı her öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır. Bunlardan teknik öğretim okulları mezunlarına, meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmaları halinde ayrıca bir kademe ilerlemesi daha verilir.”,
5.2. 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” başlıklı bölümünün (A) bendinin 9 uncu fıkrasında, “Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında yüksek öğrenim üstü master derecesi almış olanlarla yüksek öğrenim kurumlarında en az bir yıl ilave öğrenim yaparak lisans üstü ihtisas sertifikası alanlara bir kademe ilerlemesi, … uygulanır.”,
5.3. 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” başlıklı bölümünün (C) bendinin 5 inci fıkrasında, “Özel okullarda öğretmenlik veya yöneticilik yaptıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı emrinde memuriyet kabul edenlerin özel okullarda geçen hizmet sürelerinin 2/3 ünün her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.”,
5.4. “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinde, “Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.
…
Bu maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar, hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar.”
5.5. “Kademe ilerlemesinde aylığa hak kazanma” başlıklı 166 ncı maddesinde “Kademe ilerlemesinde
Devlet Memuru, bu ilerlemeye müstehak olduğu tarihi takip eden ay başından itibaren aynı derecenin bir ileri kademesine ait aylığa hak kazanır.”,
5.6. “Derece değişikliğinde aylığa hak kazanma” başlıklı 167 nci maddesinde “Derece yükselmesinde veya daha aşağı derecelere atamada memur, yükseldiği veya atandığı derecenin görevine başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren bu derecenin 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır. Ancak, yürütülmekte olan görevin niteliğinde bir değişme olmaması halinde derece yükselmesine ilişkin onayın geçerlilik tarihini takip eden ay başından itibaren bu derecenin 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır.”,
5.7. Geçici 48 inci maddesinde (Ek:19/1/2023-7433/3 md), “…Bu madde hükümlerine göre memur kadrolarına atananların, ilgili mevzuat hükümlerine göre sözleşmeli personel olarak geçirdikleri hizmet süreleri öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali ve sosyal haklarına göreve başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanır. …”,
6. 03/02/2022 tarihli ve 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanununun “Öğretmenlik kariyer basamakları” başlıklı 6 ncı maddesinde, “(6) Uzman öğretmen veya başöğretmen unvanı alanlara her unvan için ayrı ayrı olmak üzere bir derece verilir.”
7. 12.05.2022 tarih ve 31833 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Aday Öğretmenlik Ve Öğretmenlik
Kariyer Basamakları Yönetmeliğinin “Sertifika düzenlenmesi ve öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen unvanından yararlanma” başlıklı 27 nci maddesinde, “(3) Uzman öğretmen/başöğretmen unvanı verilenlere, sertifikanın düzenlendiği tarihi takip eden ay başından itibaren unvanları için öngörülen eğitim öğretim tazminatı ödenir ve her unvan için ayrı ayrı olmak üzere bir derece verilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Şanlıurfa/Siverek Abdulhamid Han Anadolu Lisesinde 08.09.2021 tarihinde sözleşmeli öğretmen olarak göreve başlayan, 12.04.2023 tarihinde sözleşmeli öğretmenlikten kadrolu öğretmenliğe geçiş yapan başvuran, personel yetersizliği nedeni ile parça parça girilen tüm terfi tarihlerinin (kadro derecesi, kademe vs.) ve hizmet birleştirme tarihinin yanlış girilmesi sebebiyle mali haklarında 6-7 aya tekabül eden bir kayıp yaşadığını, 5. Derece 3. Kademe hak ediş tarihinin normal şartlarda 12.04.2023 olması gerektiğini, yine sene terfisinden dolayı doğan 1 kademe hakkı ile birlikte en son olması gereken 4. Derece 1. Kademe terfi tarihinin 07.09.2023 tarihi olması gerektiğini ifade ederek, idare tarafından yanlış girildiğini iddia ettiği hizmet birleştirme ve kademe derece tarihlerinin MEBBİS sistemi üzerinden düzeltilmesini talep etmektedir.
10. İlgili idarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, 12/04/2023 tarihinde ilçede görev yapan
1200 öğretmenin kadroya geçtiği, akabinde 800 civarında öğretmen tarafından aynı süre içinde hizmet
birleştirme ve kademe derece terfi talep edildiği, 16/05/2023 tarihinde sözleşmeden kadroya geçen bütün personelin terfilerinin yapıldığı, hizmet birleştirme işleminin sözleşmede geçen hizmet sürelerine ilişkin terfiler yapıldıktan sonra yapılabildiği, başvuranın hizmet birleştirme talebini içeren dilekçesinin, İlçe
Müdürlüğüne 24/04/2023 tarihinde ulaştığı, İlçe Müdürlüğü tarafından 09/06/2023 tarihli yazı ile Sosyal
Güvenlik Kurumundan ilgili evrakların talep edildiği, 12/06/2023 tarihli yazı ile SGK tarafından ilgili evrakların gönderildiği, 28/09/2023 tarihinde ise, ilgili personelin hizmet birleştirme terfisinin yapıldığı, kademe terfi ve diğer özlük haklarının sisteme işlenmesine yönelik hakkın, ancak hizmet birleştirme yapıldıktan sonra belirlenebilir hale geldiği, başvuranın 29/09/2023 tarihli dilekçeleri ile yüksek lisans yapmış olması ve lisede hazırlık okuması sebebiyle kademe terfi talebinde bulunduğu, 28/10/2023 tarihinde bu talebin onayının alındığı ve kademe terfi işleminin yapıldığı anlaşılmaktadır.
11. Somut olayda, her ne kadar başvuran tarafından 5. derece 3. kademe hak ediş tarihinin normal şartlarda
12.04.2023 olması gerektiği iddia edilmekte ise de, başvuranın, 657 sayılı Kanunun geçici 48 inci maddesi
uyarınca sözleşmeli öğretmen olarak geçirmiş olduğu sürelerin değerlendirilmesi, anılan Kanunun 64 üncü maddesi uyarınca kademe ilerlemesi verilmesi, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (C) bendinin 5 inci fıkrası uyarınca özel okullarda geçen hizmet süresinin hizmeti ile birleştirilmesi, 7354 sayılı Öğretmenlik
Meslek Kanununun 6 ncı maddesi uyarınca bir derece verilmesi ve 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin
” (A) bendinin 6 ncı fıkrasının (b) bendi uyarınca bir kademe verilmesi, sonucunda 5. derecenin 3.
kademesine ulaştığı, ancak hizmet birleştirmesini konu edinen 17.04.2023 tarihli dilekçesinin İlçe
Müdürlüğüne 24.4.2023 tarihinde ulaştığı gibi, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin ” (A) bendinin 6 ncı fıkrasının (b) bendi uyarınca bir kademe verilmesi talebini konu edinen dilekçesinin de 29.09.2023 tarihli olduğu dikkate alındığında, 5. derece 3. kademe hak ediş tarihinin 12.04.2023 tarihi olmasının mümkün olmadığı, yine, başvuran tarafından, her ne kadar sene terfisinden dolayı doğan bir kademe hakkı ile birlikte en son olması gereken 4. derece 1. kademe terfi tarihinin, 07.09.2023 tarihi olması gerektiği iddia edilmekte ise de, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (A) bendinin 9 uncu fıkrası uyarınca, yüksek lisans eğitimi nedeniyle kademe ilerlemesi talebini konu edilen dilekçe tarihinin 29.09.2023 tarihi olması nedeniyle 4.
derece 1. kademe terfi tarihinin, 07.09.2023 tarihi olmasının mümkün olmadığı açıktır.
12. Diğer yandan, başvuranın hizmet birleştirme talebini konu edinen dilekçesinin, İlçe Müdürlüğüne
24.04.2023 tarihinde ulaştığı, İlçe Müdürlüğü tarafından Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden 09.06.2023
tarih ve sayılı yazı ile belge talep edildiği, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Siverek Sosyal
Güvenlik Merkezinin 12.06.2023 tarih ve sayılı yazılı ile talep edilen belgelerin gönderildiği, hizmet birleştirme terfisinin ise, 28/09/2023 tarihinde yapıldığı görülmektedir.
12.1. Hizmet kusuru, idare tarafından bir hizmetin kurulmasında, düzenlenmesinde ya da işleyişindeki bozukluk ve aksaklığı ifade etmektedir. Hizmet kusurundaki “hizmet” ibaresi, idari faaliyetlerin belirli bir türü olan kamu hizmeti yanında, herhangi bir idari görevi veya faaliyeti de kapsamaktadır. Hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi ya da hiç işlememesi hallerinde hizmet kusurunun varlığı kabul edilmektedir.
(GÜNDAY, Metin, İdare Hukuku, Güncellenmiş ve gözden geçirilmiş 10. Baskı, İmaj Yayınevi, Ankara 2011, s. 369-371.)
12.2. Hizmetin olağan sayılmayacak bir gecikme sonucunda yerine getirilmesi ise, hizmetin geç işlemesi olarak kabul edilmektedir. Mevzuat bazı hallerde hizmetin hangi sürede yerine getirileceğini öngörmüş olabilir. Ancak, çoğu zaman, mevzuatta böyle bir süre öngörülmemektedir. Bu takdirde, hizmetin geç işleyip işlemediği, hizmetin türüne, özelliğine ve idarenin sahip olduğu olanaklara vs. göre belirlenecektir.
(GÜNDAY, s. 371)
12.3. “İdare, yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerini yerine getirirken, gerekli teşkilatı kurmak, bu teşkilatın ayni, şahsi ve mali imkan ve araçlarını hizmete hazır tutmak, hizmetin ifası sırasında hizmetin zamanında ve gereği gibi işlemesine devamlı olarak nezaret etmek ve hizmetin işleyişini kontrol etmekle sorumludur. Gerek hizmetin ayni, şahsi ve mali imkan ve araçlarının temin ve ifasındaki kusur, gerekse temin edilen bu araçlarla ifa olunan hizmetin geç işlemesi, gereği gibi veya hiç işlememesi; idareye, zarar gören kimselerin bu sebeplerle doğan zararlarını tazmin sorumluluğunu yükler.” (Danıştay İDDGK, T.
03.11.2014, E. 2012/1657, K. 2014/3421)
12.4. Somut olayda, başvuranın hizmet birleştirme talebini konu edinen dilekçesinin, İlçe Müdürlüğüne
24.04.2023 tarihinde ulaşmasının akabinde, İlçe Müdürlüğü tarafından Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden
09.06.2023 tarihinde belge talep edilmesine ve talep edilen belgeler 12.06.2023 tarihinde gönderilmesine
rağmen, başvuranın hizmet birleştirme terfisinin 28/09/2023 tarihinde yapıldığı görülmekte ve ilgili idare tarafından her ne kadar, bu gecikmenin, 800 adet civarında öğretmen tarafından aynı süre içinde hizmet birleştirme ve kademe derece terfi talep edilmesi sebebiyle büyük bir iş yükü ortaya çıkması sebebiyle ortaya çıktığı ileri sürülmekte ise de, bir önceki paragrafta yer verilen yargı kararında açıkça ifade edildiği üzere, idarenin, hizmeti gerine getirirken, gerekli teşkilatı kurmak, bu teşkilatın ayni, şahsi ve mali imkan ve araçlarını hizmete hazır tutmakla sorumlu olduğu, bu kapsamda, sözleşmeli öğretmenlerin kadroya geçiş aşamasına ilişkin sürecin, hizmetin gecikmesini önleyecek sayıda yeterli personelin sağlanması dahil, önceden planlanması ve bu tür bir gecikmenin yaşanabileceğinin öngörülerek gerekli tedbirlerin alınmış olmasının gerektiği, ayrıca, intibak işleminin belli bir sürede yapılması gerektiğine ilişkin bir mevzuat
hükmü olmamasının, idareye sınırsız bir zaman kullanma ve kamu görevlilerini zarara uğratma olanağı vermeyeceği hususları göz önünde bulundurulduğunda, hizmet birleştirme terfisi işleminin tesisine yönelik meydana gelen bu gecikmenin başvuranı zarara uğrattığı ve meydana gelen bu zarardan Anayasanın 125 inci maddesi uyarınca ilgili idarenin sorumlu olduğu değerlendirilmektedir.
12.5. Nitekim, Danıştay 5. Dairesinin 20.04.1999 tarih, E. 1996/985, K. 1999/1055 sayılı kararında, “Davacı, 29.8.1994 günlü başvurusu üzerine intibakının 20.6.1995 tarihinden itibaren yapılması nedeniyle uğradığı maddi zararın tazmini amacıyla 2577 sayılı Yasanın 12. maddesi hükmü uyarınca dava açmıştır.
… 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36. maddesinin (A) bendinin 12/d. fıkrasında “Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87. maddeye tabi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler.” hükmüne yer verilmiştir. Buna göre; 36. maddenin (A) bendinin 12/d fıkrası, memuriyette iken üst öğrenimi bitirenlerin yeniden yapılacak intibaklarında, ilgililerin fıkrada belirtilen yöntemle “bulunacak derece ve kademeye yükseltileceklerini” kadro koşuluna bağlamaksızın ve emredici bir ifade kullanarak hükme bağlamıştır.
Maddenin açık hükmünden kaynaklanan bu durumu; anılan maddenin yürürlüğe konulmasında etkili olan
“teşvik ve taltif” amaçları içinde değerlendirmek gerekeceği ve bu emredici hükmün uygulanmasının gerek idare, gerekse yargı yerlerince göz ardı edilemeyeceği, ancak idarelerin de ilgililere intibakla getirildikleri derecelere uygun kadro verilmesi konusunda zorlanamayacağı, fakat bulundukları kadroda kendilerine söz konusu intibak sonucu getirildikleri kademe üzerinden maaş ödeneceği açıktır. Bu nedenle, idare tarafından kadro şartı aranmaksızın davacının intibakı yapılabilecek iken kadro aranması suretiyle zaman geçirildiği görülmekle davacının zarara uğratıldığı anlaşılmıştır. Belirtilen durumda, davacının, hizmetin geç işlemesinden dolayı idareye ilk başvuru tarihinden itibaren kaynaklanan maddi zararının, talep ettiği 20.000.000.-TL”yi aşmamak kaydıyla tazminine hükmedilmesi gerekmekte iken idare mahkemesince davanın reddi yolunda verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.” İfadelerine yer verilerek, ilk derece mahkemesinin kararının bozulması yönünde hüküm verildiği görülmektedir.
13. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 5. derece 3.
kademe hak ediş tarihinin 12.04.2023, 4. derece 1. kademe terfi tarihinin 07.09.2023 olarak düzeltilmesi talebinin reddi, hizmet birleştirme terfi işleminin yapılmasında ortaya çıkan gecikme sonucunda, başvuranın uğradığı zararın ise, ilgili idarece tazmini gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
Başvuranın, derece ve terfi tarihlerinin düzeltilmesi talebini konu edinen 21.11.2023 tarihli dilekçesine cevaben gönderilen, Siverek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 23.11.2023 tarih ve sayılı yazısında, Müdürlüğün konu ile ilgili zaman kaybına uğratılmaması ve gereksiz yazışma yapılmaması gerektiği, aksi takdirde, gerekli inceleme ve soruşturma sürecinin başlatılacağının ifade edildiği görülmüş olup, müteakip süreçte yapılacak yazışmalarda, Anayasanın 36 ncı maddesi ile teminat altına alınan hak arama özgürlüğünü engelleyici ya da kısıtlayıcı nitelikteki ifadelerden kaçınılması gerektiği değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak; 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Şanlıurfa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre;
Başvuranın 5. derece 3. kademe hak ediş tarihinin 12.04.2023, 4. derece 1. kademe terfi tarihinin
07.09.2023 olarak düzeltilmesi talebinin REDDİNE,
Hizmet birleştirme terfi işleminin tesisi sürecine ilişkin gecikme nedeniyle başvuranın uğradığı zararın tazminine yönelik işlem tesis edilmesi hususunda SİVEREK KAYMAKAMLIĞI İLÇE MİLLİ
EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, SİVEREK
KAYMAKAMLIĞI İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve SİVEREK KAYMAKAMLIĞI İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi