|
ÖZET: Başvuran, İzmir Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğünde görev yaptığı süre zarfında, 2008 yılında yürürlüğe giren yeni yönetmelik nedeniyle hizmet puanının düştüğünü ve bu durumun hak kaybına yol açtığını iddia ederek, hizmet puanının hesaplanmasında göreve başladığı tarihte yürürlükte olan yönetmeliğin esas alınmasını talep etmiştir. İlgili idare, başvuranın hizmet cetvelini inceleyerek, 2004 tarihli yönetmelik gereğince başvuranın hizmet süresinin ikinci hizmet bölgesi olarak değerlendirildiğini ve 2008 tarihli yeni yönetmelik gereği ise birinci hizmet bölgesinden sayıldığını belirtmiştir.
Danıştay, başvuranın iddialarını değerlendirirken, kazanılmış hakların ancak önceki yönetmelik hükümlerine göre kesinleşmiş olması gerektiğini vurgulamıştır. Başvuranın 2008 tarihli yönetmelik sonrası hizmet süresinin birinci hizmet bölgesinden sayıldığı ve bu nedenle kazanılmış bir hakkının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, idarenin başvuranın hizmet süresi ve bölgesi ile ilgili değerlendirmesinde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/88132-S.20.96209
BAŞVURU NO : 2020/67595
KARAR TARİHİ : 24/11/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Hizmet puanının göreve başladığı tarihte yürürlükte olan yönetmeliğe göre hesaplanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 09/06/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda özetle, Ticaret Bakanlığının taşra teşkilatında gümrük muhafaza memuru olarak görev yapmakta olduğunu, 2006 yılında Mülga
Başbakanlık- Gümrük Müsteşarlığı taşra bağlantısı olan İzmir Gümrük ve Muhafaza
Başmüdürlüğü emrine ilk atama yoluyla Gümrük Muhafaza memuru olarak atandığını, atamasının yapıldığı tarihte anılan kurumda yer değiştirme ve hizmet puanlarının hesaplanmasında 22/5/2004 tarihli ve 25469 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan (Mülga)
Gümrük Müsteşarlığı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin
Yönetmeliğin yürürlükte olduğunu, söz konusu yönetmelikte İzmir Gümrük ve Muhafaza
Başmüdürlüğünün ikinci hizmet bölgesi olarak yer aldığını ancak 2008 yılında bahse konu yönetmelik yerine 3/5/2008 tarihli ve 26865 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan (Mülga)
Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği yayımlandığını ve yeni yayımlanan yönetmelik ile birlikte İzmir Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğünün birinci hizmet bölgesi olarak yer aldığını, mezkûr yönetmeliğin yayımlanmasından sonra hizmet süresinin birinci hizmet bölgesinden değerlendirildiğini, ikinci hizmet bölgesi olarak mesleğe başladığı İzmir
Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğünün hizmet bölgesinin birinci hizmet bölgesi olarak değiştirilmesi durumunda hizmet puanının düştüğünü ve bu durumun hak kaybına neden olduğunu beyan ederek hizmet puanı hesaplanırken göreve başladığı tarihte yürürlükte olan yönetmeliğe göre hesaplanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Ticaret Bakanlığından 17/09/2020 tarihli ve S.82162 sayılı, yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben Ticaret
Bakanlığının 06/10/2020 tarihli ve sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1. 22/05/2004 tarihli ve 25469 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan (mülga) Gümrük
Müsteşarlığının Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin, 03/05/2008 tarihinde (mülga) Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğinin yayımlanmasıyla yürürlükten kaldırıldığı, başvuranın hizmet bölgesinde görev yaptığı süre ve puanların ise ilgili yönetmeliklerin yürürlükte olduğu dönemlere göre hesaplandığı,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 1982 Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi: “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 03/05/2008 tarihli (mülga) Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğinin;
5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik; yer değiştirme suretiyle atamaya tabi olan Gümrük Müsteşarlığı personelinin atanmalarında, hizmetin gereklerini esas alarak atamayı belirli kurallara bağlamak, görevde verimliliği arttırmak ve yurdun değişik hizmet bölgeleri ve alanlarında görev yapmalarını sağlayarak hizmetin yaygınlaşmasını temin etmek amacıyla hazırlanmıştır.”,
5.2. “Geçmiş çalışma sürelerinin intibakı” başlıklı geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında; “22/05/2004 tarihli ve 25469 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük
Müsteşarlığı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 7 nci maddesinde sayılan unvanlarda görev yapan personelin, Ek-1’de yer alan başmüdürlükler ve bağlantı idarelerde, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önceki yer değiştirme suretiyle atamaya tabi geçen hizmetleri anılan Yönetmelik ekinde yer alan başmüdürlüklerin gruplandırıldığı hizmet bölgelerinden sayılır.”,
5.3. “Hizmet bölgesi değişen idarelerde çalışma süresini dolduranlar” başlıklı geçici 2 nci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte hizmet bölgesi değiştirilen idarelerde, yer değiştirme suretiyle atamaya tabi görev yapanlardan, bu Yönetmelikle belirlenen yeni hizmet bölgesindeki çalışma süresini daha önce doldurmuş olanların, her yıl yazılı isteklerinin bulunması halinde, halen görev yaptığı idarenin yürürlükten önceki tabi olduğu hizmet bölgesinden sayılmak üzere eksik kalan çalışma süresi kadar yerinde bırakılır. Ancak bu süre hiçbir şekilde üç yılı geçemez.”,
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
6. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, 03/05/2008 tarihli (mülga) mezkûr yönetmeliğin yayımlanması sonrasında İzmir
Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğünün ikinci hizmet bölgesinden, birinci hizmet bölgesine geçirildiğini ve hizmet süresinin birinci hizmet bölgesinden değerlendirildiğini, ikinci hizmet bölgesi olarak mesleğe başladığı İzmir Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğünün hizmet bölgesinin birinci hizmet bölgesi olarak değiştirilmesi durumunda hizmet puanının düştüğünü ve bu durumun hak kaybına neden olduğunu beyan ederek, hizmet puanı hesaplanırken göreve başladığı tarihte yürürlükte olan yönetmeliğe göre hesaplanmasını talep etmektedir.
8. Ticaret Bakanlığından istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare tarafından
Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
9. Başvuranın hizmet cetveli incelendiğinde, 22/05/2004 tarihli (mülga) Gümrük Müsteşarlığı
Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince anılan idarenin, ikinci grupta yer aldığından ilgilinin asaletinin tasdik edildiği 22/02/2008 tarihi ile Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğinin yayımlandığı 03/05/2008 tarihi arasındaki hizmetinin ikinci hizmet bölgesi süresinden sayıldığı ve bu çerçevede 0,493 puan aldığı,
10. 03/05/2008 tarihli (mülga) Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğinin anılan hükümleri gereğince İzmir Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü birinci hizmet bölgesinde yer aldığından 03/05/2008 tarihi itibariyle anılan idarede görev yaptığı hizmetinin ise birinci hizmet bölgesi süresinden sayıldığı ve bu çerçevede hesaplanarak 10 puan aldığı,
Görülmüştür.
11. Anayasa Mahkemesinin 08/04/2008 tarihli ve E.2005/38, K.2008/53 sayılı kararında
“kazanılmış bir haktan söz edilebilmesi için bu hakkın, yeni yasadan önce yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması gerekir. Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan, kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş haktır.” açıklamalarına yer verilmektedir. Bu itibarla, mezkûr yönetmeliğin “Geçmiş çalışma sürelerinin intibakı” başlıklı geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında ve “Hizmet Bölgesi
Değişen İdarelerde Çalışma Süresini Dolduranlar” başlıklı geçici 2 nci maddesinde yer alan hüküm ve açıklamalar da göz önüne alındığında, başvuranın asaletinin tasdik edildiği tarih ile
Gümrük Müsteşarlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğinin yayımlandığı 03/05/2008 tarihi arasındaki hizmetinin ikinci hizmet bölge süresinden sayıldığı, öte yandan başvuranın 03/05/2008 ve 22/12/2011 tarihleri arasında geçen sürede İzmir Gümrük ve Muhafaza
Başmüdürlüğünde görev yaptığı, 03/05/2008 tarihli (mülga) Gümrük Müsteşarlığı Yer
Değiştirme Yönetmeliğinin anılan hükümleri gereğince İzmir Gümrük ve Muhafaza
Başmüdürlüğünün birinci hizmet bölgesinde yer alması nedeniyle 03/05/2008 ve 22/12/2011 tarihleri arasında anılan idarede görev yaptığı hizmetinin birinci hizmet bölgesi süresinden sayıldığı, dolayısıyla da bu tarihler arasındaki hizmet süresinin ikinci hizmet bölgesinden hesaplanmasına ilişkin kazanılmış bir hakkın bulunmadığı açıktır.
12. Bununla birlikte mezkur 2008 tarihli Yönetmeliğin 07/07/2012 tarihinde tekrar yenilendiği ve son hali ile hizmet bölgeleri ve sürelerinin yeniden hesaplandığı, yürürlükte olan son
Yönetmeliğe göre İzmir Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğünü ismi yerine Ege Gümrük ve
Ticaret Bölge Müdürlüğü (İzmir) ismi ile hizmet bölgesi şeklinde isimlendirildiği ve zaten
’nun hizmet cetvelinde 22/12/2011 tarihi itibariyle Ege Gümrük ve
Ticaret Bölge Müdürlüğü emrinde çalışmaya başladığı ve son Yönetmelik değişikliği ile bu idari birimin Birinci Hizmet Bölgesi olarak belirlendiği, bir başla deyişle hizmet bölgesinde herhangi bir değişiklik olmadığı ve halen yürürlükte olan mezkur Yönetmeliğin Geçici 1 ve 2 nci maddeleri gereğince, başvuran lehine bir düzenleme olmadığı da tespit edilmiştir.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuran hakkında ilgili idare tarafından hizmet süresi ve hizmet bölgesinin değerlendirilmesi işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekçeli ret kararının başvurana tebliğinden itibaren dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarı açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve TİCARET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi