|
ÖZET: Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkin olup, 506 sayılı Kanun’un 79/10. maddesi uyarınca açılan bir dava ile ilgilidir. Mahkeme, davacının belirtilen tarihler arasında davalı işveren nezdinde kesintisiz çalıştığını tespit etmiştir. Ancak, bu kararın eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayandığı belirtilmiştir. Mahkeme, tarafların sunduğu kanıtlarla yetinmeden, re’sen araştırma yaparak somut bilgi ve açıklamalarla iddiaların desteklenmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Hizmet tespit davalarında, hak kayıplarının önlenmesi ve sosyal güvenlik hakkının korunması amacıyla, davacının hangi iş yerlerinde ne kadar süre çalıştığının somutlaştırılması önemlidir. Davacının beyanları doğrultusunda, tanıkların ve bordroların incelenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu eksiklikler, mahkemenin kararını bozmayı gerektirmiştir. Sonuç olarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek üzere İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. |
10. Hukuk Dairesi 2024/9422 E. , 2024/11754 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2655 E., 2024/945 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/298 E., 2022/294 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin 21.03.2013 – 31.01.2014 tarihleri arasında davalı şirkette hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Fer’i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
”Davacının davasının kabulü ile,
Davacının 21.03.2013 ile 31.01.2014 tarihleri arasında kesintisiz bir şekilde davalı işveren nezdinde çalıştığının tespitine,” dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında istinaf başvurusunun esastan reddi kararı verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Fer’i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kurum işleminin doğru olduğunu ve eksik araştırma ile karar verildiğini, beyan etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık konusu; hizmet tespitine ilişkindir.
1-Dava, 506 sayılı Kanun’un 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re’sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli … getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir. İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.
2-Kabul; eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır. Davanın somutlaştırılması kapsamında, davacının beyanı alınarak, davacının davalının hangi iş yerinde veya iş yerlerinde, kiminle birlikte ne kadar süre çalıştığı sorulmalı, bildirdiği tanıkların bordro tanıkları olup olmadığı davalıya ait iş yerlerinden verilen dönem bordroları getirtilmek sureti ile denetlenmeli, bu bordrolardan yeteri kadar tanık da seçilip dinlenmeli, dinlenen tanıkların beyanları arasındaki çelişki varsa giderilmeli ve çalışma olgusu tereddütsüz bir şekilde ortaya konulmalıdır.
Mahkemece eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.