Hizmet tespiti davasında alt işverenin sorumluluğu ve davacının çalışma süresinin ispatı üzerine hukuki değerlendirme yapılmıştır (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Bu Yargıtay kararı, bir hizmet tespiti davasında, davacının alt işveren olan davalı şirket bünyesinde çalıştığını ispat etme çabası üzerine şekillenmiştir. İlk Derece Mahkemesi, davacının 01.01.2015-11.03.2015 tarihleri arasında çalıştığını tespit ederek davanın kabulüne karar vermiştir. Davalı şirket ise, asıl işverenin sorumluluğunu öne sürerek davanın reddini istemiştir. Ancak mahkeme, toplanan deliller ve tanık beyanları ışığında davacının çalıştığını belirlemiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, fer’i müdahil SGK Başkanlığı’nın istinaf başvurusunu değerlendirirken, davacının gerçek bir çalışma yaptığını ve mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Temyiz aşamasında ise, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirmediğine karar verilmiştir.

Sonuç olarak, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararını onayarak, davacının çalıştığı sürelerin tespitine yönelik ilk derece mahkemesi kararının geçerliliğini koruduğunu belirtmiştir. Bu durum, işçi-işveren ilişkilerinin tespiti açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur.

10. Hukuk Dairesi         2024/7937 E.  ,  2024/11270 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2022/2773 E., 2024/1181 K.
    KARAR : Esastan Ret
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. İş Mahkemesi
    SAYISI : 2017/227 E., 2022/494 K.

    Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
    Kararın fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
    Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

    I.DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, asıl işverenin Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğüne ait işyerlerinde alt işveren olan davalı şirketin işçisi olarak 01.01.2014 – 12.03.2014 tarihleri arasında 72 gün ve 01.01.2015 – 11.03.2015 tarihleri arasında 71 gün Kuruma bildirilmeyen sürelerde çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiş, 17.12.2019 tarihli celsede; davalı şirketin sorumlu olduğu 01.01.2014 – 11.03.2015 tarihleri arasındaki 71 günlük hizmet tespitine ilişkin taleplerinin devam ettiğini, 2014 yılına ait taleplerinden HMK’nın 150 nci maddesi gereğince vazgeçtiklerini beyan etmiştir.
    II.CEVAP
    Davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; Bakanlığın yaptığı ihalenin işçi teminine yönelik olduğunu, şirketin asıl sorumlu ve yetkili olmadığını, davacı tarafından belirtildiği üzere tüm talimat emir ve diğer hususların asıl işverence gerçekleştirildiğini, Bakanlığın bünyesindeki işlerini ihale yolu ile başka şirketlere devrettiğinin, ihaleyi hangi şirket alırsa alsın işçilerin değişmediğini, Bakanlığın ihale yolu ile yürüttüğü işlerde çalışan işçilerin mali sorumluluklarından kurtulmak amacıyla sosyal hakları kısıtlanmış ve daha ucuz maaşla işçi çalıştırmak için ihale yaptığını, şirket ile Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını, şirketin davacı işçinin gerçek işvereni olmadığını belirterek, davanın husumetten reddini istemiştir.
    Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun yaptığı işlemlerde yasaya ve hukuka aykırı bir durumun bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

    III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
    Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller, bordro tanıklarının beyanları, banka kayıtları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulü ile davacının … sicil numaralı “İşbay İnş.Tem. Tur. Sağ. Hiz. Eln. Gıda Bilgi. Tic. Ltd. Şti.” ünvanlı işyerinde 01.01.2015-11.03.2015 tarihleri arasında; 2015/01 ayında 30 gün ve aylık brüt 4.070,28 TL ücretle, 2015/02 ayında 30 gün ve aylık brüt 4.070,28 TL ücretle, 2015/03 ayında 10 gün ve 10 gün karşılığı brüt 1.356,76 TL ücretle hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

    IV.İSTİNAF
    A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

    B.İstinaf Sebepleri:
    Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; davacının eylemli ve gerçek bir çalışma yaptığının saptanamadığını, Kurum kayıtları resmi nitelikte olduğundan resmi belgeler karşısında tanık beyanlarına itibar edilemeyeceğini, çalışma olgusunun ispatlanmasındaki serbestliğin ücretin ispatı için söz konusu olmadığını, dava dilekçesinde prime esas kazanç tespiti talebi bulunmadığını belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

    C.Gerekçe ve Sonuç
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ile dosya kapsamına göre, davacı adına davalı İşbay İnş. Tem. Tur. Sağ. Hiz. Elek. Gd. Ür. Bilg. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 13/03/2014-31/12/2014 tarihleri arası kısmi bildirim yapıldığı, Bakanlıkta çalıştığı anlaşılan tanıklar ile bordro tanıklarının beyanlarından davacının davalı Bakanlık işyerinde davalı şirket bünyesinde coğrafi bilgi sisteminde çalıştığı, çalışmalarının kesintisiz olduğu, ihale sözleşmesi sonu ve yeni ihale sözleşmesi akdolunma arasında davacıya çıkış gösterilmesine rağmen aynı işyerinde ve aynı şirket bünyesinde çalışmasına kesintisiz devam ettiği, bu süre zarfında davacıya çıkış gösterildiği, maaşların bankadan ödendiği anlaşıldığından, Mahkemece kurulan hükme ilişkin Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

    V.TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

    B. Temyiz Sebepleri
    Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

    C.Gerekçe
    1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
    Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

    2.İlgili Hukuk
    6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddesi.

    3.Değerlendirme
    1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
    2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle,
    Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

    19.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.