Hizmet tespiti davasında hak düşürücü sürenin geçip geçmediği ve tanık beyanlarının delil niteliği nasıl değerlendirilmelidir (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/11331 E.  ,  2024/12666 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/735 E., 2024/1296 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/12 E., 2023/273 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ve fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili ve fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 15.12.1993 tarihinde … A.Ş.’de çalışmaya başladığını, … A.Ş.’nin 27.05.1996 tarihinde ünvan değişikliğiyle … A.Ş. olduğunu, davacının emekli olduğu 14.02.2020 tarihine kadar aralıksız olarak aynı işyerinde çalıştığını, emekli olması dolayısıyla tazminat ödendiğini ancak 15.12.1993 – 14.01.1995 tarihleri arasındaki çalışmalarının hesaba katılmadığını, bu durumun davacının emeklilik maaşında eksilmeye yol açtığını ileri sürerek, davacının 15.12.1993 – 14.01.1995 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı … A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, şirket kayıtlarında davacı ile ilgili herhangi bir kayıt bulunamadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre ve yetki itirazında bulunduklarını, Kuruma başvurunun dava şartı olduğunu, davacının Kuruma başvurusu olup olmadığının araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller, tanık beyanları, Kurum kayıtları, Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığı Kocaeli 1 no.lu Grup Başkanlığı tarafından tanzim edilen 23.10.1998 tarih Tef.53 sayılı teftiş raporu, 05.06.2020 tarihli arabuluculuk tutanağı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Davanın Kabulü ile -Davacının 15.12.1993-14.01.1995 tarihleri arasında davalı … İzmit Atık ve Artıkları Arıtma Yakma ve Değerlendirme A.Ş.’de 0073749.41 sicil sayılı “… İzmit Atık ve Arıt. Yak. A.Ş.” ünvanlı işyerinde 506 sayılı kanuna tabi olarak günlük brüt asgari ücret üzerinden kesintisiz hizmet akdi ile çalıştığı,
-Kuruma bildirilen hizmetler dışında; 1993/3. Dönem 30 gün, 1994/1. Dönem 120 gün, 1994/2. Dönem 120 gün, 1994/3. Dönem 120 gün olmak üzere toplam 390 gün daha günlük brüt asgari ücret üzerinden hizmeti olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; hak düşürücü sürenin dolduğunu, zaman aşımı itirazında bulunduklarını, davanın salt tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, iddianın yazılı delillerle kanıtlanması gerektiğini, şirket kayıtlarında davacı ile ilgili herhangi bir kayıt bulunamadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Fer’i Müdahil SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; Kurum kayıtlarının aksinin yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini, davanın salt tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davacının davalı adına tescilli 73749 sicil no.lu iş yerinde 15.12.1993 tarihinde işe başladığına dair Kurum kayıtlarına 17.01.1994 tarihinde intikal eden işe giriş bildirgesi bulunduğundan hak düşürücü sürenin geçemediği, işverence geriye dönük verilen bildirimlerin Kurumca kabul edilmediği, davalı şirketin belediye iştiraki ile kurulan şirket olduğu, dinlenen davacı tanığı …’ın tespiti talep edilen dönemde Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait iş yerinden bildirimlerinin yapıldığı, bu tanığın iş yerinde puantaj kayıtlarını tutan kadrolu belediye personeli olduğu, diğer tanık …’ın tespiti talep edilen dönemde çalıştığı iddiası ile açtığı fark kıdem tazminatına ilişkin alacak davasının temyiz incelemesi sonucu kesinleştiği, bu tanığın alacak davasında tespiti talep edilen dönemde çalıştığını kabulü ile alacak davasının kesinleşmiş bir hizmet tespiti davası gibi değerlendirilemeyeceği, ancak diğer tanık …’ın bordro tanığı olduğu, alacak davasındaki çalışma süresi kabul edilen …’ın beyanlarının bir biri ile örtüştüğü, bu tanıkların beyanlarının işe giriş bildirgesi ile de desteklendiği, aynı işverene karşı açılan tespit davalarından bazılarının temyiz incelemesi sonucu kesinleştiği bir arada değerlendirildiğinde, İlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne dair kararında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

2.Fer’i Müdahil SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79/10 uncu maddesi.

3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.