ÖZET: Bu Danıştay kararı, başvuranın basit yaralama suçundan aldığı Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararının UYAP Bilişim Sisteminde saklanmasına ilişkin itirazını incelemektedir. Başvuran, HAGB kararının kişisel verilerin korunmasına dair Anayasa’nın 20. maddesine aykırı olduğunu iddia ederek, kayıtların silinmesini talep etmiştir. Ancak, idare, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 38/A maddesi gereğince bu kayıtların tutulmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir.

Kararda, HAGB kararının kişisel veri olarak kabul edildiği ve bu verinin korunmasına yönelik yasal çerçevenin mevcut olduğu vurgulanmıştır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na göre, kişisel verilerin işlenmesi ancak kanunla öngörülmesi halinde mümkün olup, HAGB kararının saklanmasının da bu kapsamda olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır; bu durum, kişisel verilerin korunması ile adaletin sağlanması arasında bir denge kurma çabasını yansıtmaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 19673-19673 |sayi|94019529-101.07.05.99-E.94019529-101.07.05.99-E.

BAŞVURU NO : 2018/8665 2018/ 8665

KARAR TARİHİ : 26/11/2018 |tarih|

RET KARARI

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –

BAŞVURUYA KONU İDARE : Adalet Bakanlığı

BAŞVURUNUN KONUSU : HAGB kararının UYAP”tan silinmesi istemine ilişkindir .

BAŞVURU TARİHİ : 28/06/2018 28.6.2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle, basit yaralama suçundan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verildiğini, söz konusu suça ilişkin kayıtların Adli sicil ve arşiv kaydından silinmesine GBT kayıtlarında da görünmemesine rağmen UYAP sisteminde görünmeye devam ettiğini; UYAP Bilişim Sisteminde hakkında tutulan ve saklanan kayıtların sistemden silinmesi yönündeki talebinin İdare tarafından, “UYAP Bilişim Sisteminde bulunan kayıtların, 5271 sayılı Ceza

Muhakemesi Kanununun 38/A maddesi gereğince tutulması ve saklanması zorunlu kayıtlardan olduğu” belirtilerek reddedildiğini; UYAP Bilişim Sisteminde verilerin kaydedilerek saklanmasına ilişkin usul ve esasların 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 38/A maddesinin son fıkrası hükmü gereğince Yönetmelik ile düzenlendiğini, bu hükmün kişisel verilerin korunmasına ilişkin usul ve esasların kanunla düzenleneceğine ilişkin Anayasanın ilgili hükmüne aykırılık teşkil ettiğini, iddia ve ifade ederek, UYAP Bilişim Sisteminde hakkında tutulan ve saklanan kayıtların silinmesi için gereğini talep etmektedir .

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

1 / 82. Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı’nın 17/ 09/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi

yazısında özetle; 2.1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun “Elektronik İşlemler” başlıklı 38/A maddesinin I .

fıkrasında “Her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP)

kullanılır . Bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve karar, UYAP vasıtasıyla işlenir, kaydedilir ve saklanır .” hükmüne yer verildiği; bu düzenleme gereği bu bilgilerin tutulup saklandığı; 2.2. Söz konusu bu bilgilere mahkeme tarafından açılan kovuşturma dosyası için UYAP Bilişim

Sisteminde mahkemeye yetki verilen Hâkim, yazı işleri müdürü ve zabit kâtibi rolleri; Cumhuriyet

Başsavcılığında açılan soruşturma dosyasına ise dosyanın görevli Cumhuriyet Savcısı, görevli

Cumhuriyet Savcısının yetki vereceği zabıt kâtibi, Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcı

Vekillerinin erişiminin bulunduğu; 2.3. Mahkeme dosyaları açısından, dosyadaki tarafların (sanık-müşteki) vekil kaydı varsa Avukat

Portalında dosyanın vekillerinin, Vatandaş Portalında ise dosyanın taraflarının (sanık-müşteki) yetkili giriş izinleri dâhilinde (e-imza ile) dosyalara erişim yetkisinin bulunduğu; 2.4. 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 2, 4/A . 13, Ek 6.maddeleri, 5682 sayılı

Pasaport Kanununun 22.maddesi, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında

Yönetmeliğin 16.maddesi, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğin 11. maddesi gereğince yargılaması devam eden dava dosyalarının kapak bilgileri ile mahkûmiyet kararı verilen dosyaların (memnu hakların iadesine karar verilenler ile kesinleşmesi itirazın kabulü üzerine ortadan kaldırılanlar hariç) kapak bilgilerinin kolluk birimleri ile paylaşıldığı; 2.5. UYAP Bilişim Sisteminde bulunan kayıtların 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 38/A maddesi gereğince tutulması ve saklanması zorunlu olan kayıtlar olduğu, UYAP Bilişim Sisteminden önce, verilen kararlara dair dosya bilgileri nasıl fiziki arşivlerde saklanıyorsa, UYAP Bilişim

Sisteminde tutulan kayıtlar ve dosya bilgilerinin de, yeniden ele alınabilmesi ya da ihtiyaç duyulması halinde yeniden bakılabilmesi amacıyla Sistemde saklandığı ve silinmediği; 2.6. 2709 sayılı Anayasanın 20. maddesinin 3. fıkrasına göre kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenme hakkı olduğu, ancak bu hakkın kanunla veya kişinin kendi rızasıyla sınırlandırılabileceğinin öngörüldüğünü, bu itibarla başvuranın suçuna ilişkin kayıtlarının UYAP Bilişim Sistemde saklanması, sistemden silinmemesi, kanunun verdiği yetkiye dayanarak sadece yetkililer tarafından görülebilmesi hususlarının, Anayasanın yukarıda bahse konu düzenlemesine paralel olduğu; 2.7. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 38/A maddesinin l . fıkrasında, her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminin kullanıldığı, bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve kararların UYAP vasıtasıyla işlendiği, kaydedildiği ve saklandığı hususunun açıkça belirtildiği, dolayısıyla söz konusu verilerin sisteme işlenmesi, kaydedilmesi ve saklanması hususlarının bir yönetmeliğe dayanarak değil, yürürlükteki Ceza Muhakemesi Kanununa

2 / 8dayanarak yapılan işlemler olduğu;

Açıklamalarına yer verilmiştir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 3.1. “Özel hayatın gizliliği” başlıklı 20 nci maddesinde, “… (Ek fıkra : 7/ 5/ 2010- 5982/ 2 md.) Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir . Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar . Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir . Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir .” 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”; 4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”; 5. 24/ 3/ 2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 5.1. “Kişisel verilerin işlenme şartları” başlıklı 5 inci maddesinde, “( 1) Kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez . ( 2) Aşağıdaki şartlardan birinin

varlığı hâlinde, ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesi mümkündür :

a) Kanunlarda açıkça öngörülmesi . ….” 5.2. “Özel nitelikli kişisel verilerin işlenme şartları” başlıklı 6 ncı maddesinde, ( 1) Kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel nitelikli kişisel veridir .

( 2) Özel nitelikli kişisel verilerin, ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesi yasaktır .

3 / 8( 3) Birinci fıkrada sayılan sağlık ve cinsel hayat dışındaki kişisel veriler, kanunlarda öngörülen

hâllerde ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir . …” 6. 4/ 12/ 2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 6.1. “Elektronik işlemler” başlıklı 38/A – (Ek : 2/ 7/ 2012- 6352/ 95 md.) maddesinde, ( 1) Her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılır . Bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve karar, UYAP vasıtasıyla işlenir, kaydedilir ve saklanır .

….( 11) Ceza muhakemesi işlemlerinin UYAP’ta yapılmasına dair usul ve esaslar, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir .

6.2. “Duruşmanın sona ermesi ve hüküm” başlıklı 223 üncü maddesinde, “( 1) Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir . Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür . …” 6.3. “Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması” başlıklı 231 nci maddesinde, “…( 5) (Ek : 6/ 12/ 2006- 5560/ 23 md.) Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl ( 2) veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir . Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır . Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder . … ( 13) (Ek : 6/ 12/ 2006- 5560/ 23 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir . Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir . …” 7. 12/ 1/ 2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Elektronik işlemler” başlıklı 445 inci maddesinde, “ ( 1) Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP), adalet hizmetlerinin elektronik ortamda yürütülmesi amacıyla oluşturulan bilişim sistemidir . Dava ve diğer yargılama işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirildiği hâllerde UYAP kullanılarak veriler kaydedilir ve saklanır… .( 5) Mahkemelerde görülmekte olan dava, çekişmesiz yargı, geçici hukuki koruma ve diğer tüm işlemlerde UYAP’ın kullanılmasına dair usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir .

8. 25/ 5/ 2005 tarihli ve 5352 sayılı Adlî Sicil Kanununun “Diğer bilgilerin kaydı” başlıklı 6 ncı maddesinde, “( 1) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim veya

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenmesi halinde verilmek üzere kaydedilir . …”

4 / 89. 06.08.2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk

Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin

Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 9.1. “UYAP’ın kullanılması” başlıklı 5 inci maddesinde, “( 1) İş süreçlerindeki her türlü veri, bilgi ve belge akışı ile dokümantasyon işlemleri, bu işlemlere ilişkin her türlü kayıt, dosyalama, saklama ve arşivleme işlemleri ile uyum ve işbirliği sağlanmış dış birimlerle yapılacak her türlü işlemler UYAP ortamında gerçekleştirilir . … ( 3) Fizikî olarak verilen ve gönderilen her türlü evrak, elektronik ortama aktarılarak UYAP’a kaydedilir ve ilgili birime gönderilir . …( 12) Kanunlarda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, dosyalar güvenli elektronik imza kullanılarak UYAP’ta incelenebilir ve her türlü muhakeme işlemi yapılabilir… .” 9.2. “Tutulacak Kayıtlar” başlıklı 139 uncu maddesinde, “( 1) Ceza mahkemeleri ve hâkimliklerinde ilgisine göre; a) İddianamenin değerlendirilmesi kaydı, b) Esas kaydı, c) Duruşma günleri kaydı, ç) Keşif günleri kaydı, d) Uzlaşma kaydı, e) Ön ödeme kaydı, f) Bilirkişilik kaydı, g) Tercüman kaydı, ğ) SEGBİS kaydı, h) İstinabe kaydı, ı) Karar kaydı, i)

İstinaf kaydı, j) Temyiz kaydı, k) İnfaz hâkimliği kaydı, l) Koruyucu ve destekleyici tedbir kararları kaydı, m) Sorgu kaydı, n) Değişik işler kaydı, o) Muhabere kaydı, ö) Zimmet kaydı, tutulması zorunludur .

9.3. “Karar kaydı” başlıklı 150 nci maddesinde, “( 1) Mahkemece verilen karara ilişkin işlemlerin safahatının işlendiği kayıttır . ( 2) Bu kayıt; sıra numarası, esas numarası, karar tarihi, sanığın kimlik bilgileri, suçun türü, kararı veren mahkemenin başkan ve üyeleri ile hâkim ve Cumhuriyet savcısı, karar türü, tarafların kanunî temsilcileri ile vekil ve müdafiin kimlik bilgileri, karar sonucu ile düşünceler sütunlarından oluşur .”

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

10. Kamu Denetçisi inceleme ve araştırması neticesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddi gerektiği yönündeki önerisini Kamu Başdenetçisi’ne sunmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran özetle, basit yaralama suçundan hakkında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verildiğini, UYAP Bilişim Sisteminde verilerin kaydedilerek saklanmasına ilişkin usul ve esasların 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 38/A maddesinin son fıkrası hükmü gereğince Yönetmelik ile düzenlendiğini, bu hükmün kişisel verilerin korunmasına ilişkin usul ve esasların kanunla düzenleneceğine ilişkin Anayasanın 20 nci maddesi hükmüne aykırılık teşkil ettiğini belirterek hakkında UYAP Bilişim Sisteminde tutulan ve saklanan kayıtların silinmesi için gereğini talep etmiştir .

5 / 812. Bilindiği üzere 2010 yılında 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde

Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesi ile Anayasanın 20 nci maddesine “ Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir . Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar . Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir . Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir .” hükmü üçüncü fıkra olarak eklenmiş, böylelikle kişisel veriler, “özel hayatın gizliliği ve korunması hakkı” kapsamında Anayasal güvenceye kavuşmuştur . Kişisel verilerin nasıl korunacağına ilişkin esas ve usullerin kanunla düzenleneceğini ifade eden bahse konu Anayasa hükmü gereğince de 24.03.2016 tarihinde kabul edilen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, 07.04.2016 tarihli ve 29677 sayılı Resmi

Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş, böylece kişisel verilerin korunması için gerekli hukuksal altyapı tamamlanmıştır .

13. 6698 sayılı Kanun ile kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerinin korunması ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasların düzenlenmesi amaçlanmıştır . Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade etmekte olup, kişisel verilerin işlenmesi Kanunun 3 üncü maddesinde “Kişisel verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıflandırılması ya da kullanılmasının engellenmesi gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlem” olarak tanımlanmıştır .

14. Kişisel verilerin ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemeyeceği Kanunun 5 nci maddesinde kural altına alınmış olmakla birlikte, maddenin devamında kişisel verilerin işlenme koşulları tek tek sayılmak suretiyle belirtilmiştir . Buna göre, Kanunlarda açıkça öngörülmesi halinde kişisel verilerin işlenmesi mümkündür . Kanunun 6 ncı maddesinde benzer bir şekilde “özel nitelikli kişisel veriler”in, ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesinin yasak olduğu belirtilmiş devamında “sağlık” ve “cinsel hayat” dışındaki kişisel verilerin, kanunlarda öngörülen hâllerde ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın işlenebileceği hüküm altına alınmıştır .

15. Başvuran hakkında basit yaralama suçundan HAGB kararı verilmiş olup, uyuşmazlık, bahse konu kişisel verinin UYAP Bilişim sisteminde saklanmasının Anayasanın 20. maddesi hükmüne aykırı olduğu iddiasına ilişkindir .

16. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı, 5271 sayılı Kanunun 231 nci maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde HAGB kararı verilebilmektedir . HAGB, mahkûmiyet konusunda vicdani kanaate ulaşmış mahkemenin, buna ilişkin hükmü açıklamayı belirli bir süre ertelemesini, bu süre zarfında hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ve bu süre sonunda kişinin başka suç işlememesi ve öngörülen tedbirlere uygun davranması halinde açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilmesini ifade etmektedir (AYM, B.No: 2012/ 665, 13/ 6/ 2013) . Yargıtay Ceza

6 / 8Genel Kurulu da 19/ 2/ 2008 tarihli ve , sayılı ilamında, sanık hakkında

kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibarıyla salt ceza muhakemesine ait olmayıp karma bir özelliğe sahip bulunan HAGB kurumunun sanık ile devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birini oluşturduğunu belirtmektedir (B . No:2013 / 9381, 3/ 3/ 2016) .

17. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay’ın değerlendirmelerinde de vurguladığı üzere, 5271 sayılı

Kanunun 231 nci maddesi uyarınca HAGB kararı, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade etmekte olup, HAGB kararları adli sicile değil, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilmektedir . Söz konusu kişisel verinin hangi amaçla kaydedildiğine ilişkin hükme 5271 sayılı

Ceza Muhakemesi Kanunu ve 5352 sayılı Adlî Sicil Kanununda yer verilmekle, ilgili Kanun hükümleri incelendiğinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararların ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından belirtilen amaç için istenmesi halinde verilmek üzere kaydedildiği görülmektedir .

18. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 445 nci maddesinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim

Sistemi (UYAP), adalet hizmetlerinin elektronik ortamda yürütülmesi amacıyla oluşturulan bilişim sistemi olarak tanımlanmış ve dava ve diğer yargılama işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirildiği hâllerde UYAP kullanılarak verilerin kaydedileceği ve saklanacağı hüküm altına alınmıştır . 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 38/A maddesinde ise, her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminin (UYAP) kullanılacağı, bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve kararın, UYAP vasıtasıyla işleneceği, kaydedileceği ve saklanacağı hüküm altına alınmıştır . Her iki Kanunda da UYAP’ın kullanılmasına dair usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir . İdareye verilen bu yetki kapsamında çıkarılan

Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı

İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelikte de iş süreçlerindeki her türlü veri, bilgi ve belge akışı ile dokümantasyon işlemleri, bu işlemlere ilişkin her türlü kayıt, dosyalama, saklama ve arşivleme işlemleri ile uyum ve işbirliği sağlanmış dış birimlerle yapılacak her türlü işlemlerin

UYAP ortamında gerçekleştirileceği belirtilmiş, ceza mahkemeleri ve hâkimliklerinde ilgisine göre tutulması zorunlu kayıtlara yer verilmiştir . Bahse konu kayıtlar arasında karar kaydı da yer almaktadır . Bu kayıt Mahkemece verilen karara ilişkin işlemlerin safahatının işlendiği kayıt olup, sanığın kimlik bilgileri, suçun türü gibi veri ve bilgileri de içermektedir .

19. Yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konuya ilişkin açıklamaları, ilgili mevzuat, dosyası kapsamında mevcut bilgi ve belgeler birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde; başvuran hakkında verilen HAGB kararının kişisel nitelikte veri olduğu, söz konusu verinin 2010 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile “özel hayatın gizliliği ve korunması hakkı” kapsamında Anayasal güvenceye kavuştuğu; kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usullerin Kanunla düzenleneceğini ifade eden bahse konu Anayasa hükmü gereğince 6698 sayılı

Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 07.04.2016 tarihli ve 29677 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği; söz konusu Kanun incelendiğinde, kişisel nitelikteki verilerin kişilerin açık rızası olmaksızın işlenebilme koşulları arasında kanunlarda açıkça öngörülmüş olma koşuluna yer verildiği; bahse konu HAGB kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 38/A

7 / 8ve Hukuk Muhakemeleri Kanununu 445/ 1 maddeleri gereğince tutulması ve saklanması zorunlu olan

kayıtlardan olduğu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu gereğince söz konusu kişisel veriye ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenmesi halinde belirtilen amaç için erişime izin verildiği; adil yargılanma hakkının önemli bir unsuru olarak “davaların makul bir süre içinde sonuçlandırılması”, yargı hizmetlerinin uluslararası standartlarda en iyi şekilde yürütülmesi amacıyla uygulamaya konan Ulusal Yargı Ağı Projesi ile yapılanın yargılamanın safahatına ilişkin her türlü verinin kâğıt ortamından teknolojideki gelişmelere paralel olarak bilgisayar verisi haline getirilip web tabanlı bir sisteme dönüştürülmesinden ibaret olduğu; başvuranın kişisel verisine yetkisiz erişim olduğuna dair bir iddiası olmadığı gibi dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde de bu yönde bir bilgi, bulguya rastlanmadığı tespit edildiğinden, idarenin Ulusal Yargı

Ağı Bilişim Sisteminde (UYAP) başvuran hakkında tutulan ve saklanan kayıtların silinemeyeceğine yönelik işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaati ve sonucuna varılmıştır .

B. İyi Yönetim İlkelerine Uygunluk Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin

Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazıları incelendiğinde, “dürüstlük”, “nezaket”, “şeffaflık”, “bilgi edinme hakkı”, “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği, ayrıca idarenin başvuranın talebinin reddine yönelik işleminin “kanunilik” ilkesine uygun olduğu değerlendirilmiştir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açıktır .

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın, BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞI’NA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi