Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği mezunlarının DGS ile Hukuk Fakültesine geçiş talebi Yükseköğretim Kurulu tarafından neden reddedildi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği Bölümü mezunlarının Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile Hukuk Fakültelerine geçiş hakkı talep etmektedir. Yükseköğretim Kurulu, 10/04/2019 tarihli toplantısında bu talebi uygun bulmamıştır. İlgili mevzuat çerçevesinde yapılan incelemelerde, DGS ile geçiş yapılacak programların belirlenmesinin Yükseköğretim Kurulu’na ait olduğu ve bu kararın bilimsel özerklik çerçevesinde alındığı tespit edilmiştir.

Dikey Geçiş Sınavı Kılavuzu’nda, yalnızca Adalet ve benzeri programlardan mezun olanların Hukuk lisans programına geçiş yapabileceği belirtilirken, Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği mezunlarının ise sadece belirli lisans programlarına geçiş yapabilecekleri ifade edilmiştir. Bu durum, başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, Yükseköğretim Kurulu’nun ret kararı, mevzuata uygun bir şekilde alınmış olup, başvuranın talebinde hakkaniyete aykırılık bulunmamaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/832-S.20.1334

BAŞVURU NO : 2019/12733

KARAR TARİHİ : 17/01/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI

Başvuranın Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği ön lisans

BAŞVURUNUN KONUSU :

programı mezunlarına Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile Hukuk lisans programına geçiş imkânı sağlanmasını talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 19/07/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Başvuran; İstanbul Üniversitesi Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği Bölümü mezunu

olduğunu, eğitim ve öğretim dönemleri boyunca almış olduğu yirmi dört dersten on sekizinin

Hukuk ile ilgili dersler olduğunu, ancak Adalet Ön Lisans Programı mezunları Dikey Geçiş

Sınavı (DGS) ile Hukuk Fakültelerine dikey geçiş yapabilirken Hukuk Büro Yönetimi ve

Sekreterliği Bölümü mezunlarına Hukuk Fakültelerine dikey geçiş hakkının verilmediğini belirterek, Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği Bölümü mezunlarına da Dikey Geçiş

Sınavıyla Hukuk Fakültelerine geçiş imkânı sağlanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının konuya ilişkin bila tarihli ve sayılı yazısında

özetle;

2.1) 19/02/2002 tarih ve 24676 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Meslek

Yüksekokulları ve Açık Öğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimlerine

Devamları Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde “Bu kılavuz Yükseköğretim Kurulunun onayı ile yürürlüğe girer.” hükmünün bulunduğu,

2.2) Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği ön lisans programını bitirenlerin DGS ile Hukuk

Fakültesine geçip geçemeyeceği hususunun, 07/03/2019 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul

Toplantısında Yürütme Kurulu’na verilen yetkiye dayanılarak, 10/04/2019 tarihli Yürütme

Kurulu toplantısında görüşüldüğü ve ilgili teklifin uygun bulunmadığı,

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3) T.C. Anayasasının; “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde;

“Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. (…)”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, ayrıca, “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur …” hükmü yer almaktadır.

4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci

maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.

5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Yükseköğretim Kurulunun görevleri”

başlıklı 7’nci maddesinin (e) bendi, “Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları

Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek” hükmünü haizdir.

6) 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un

“Temel ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinin yedinci fıkrasında “Yükseköğretim ile ilgili sınavlar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır.” hükmü yer almaktadır.

7) Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları

Hakkında Yönetmelik’in;

7.1) 5’inci maddesinde; “Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarından

mezun olanların, bitirdikleri alanların devamı niteliğindeki lisans programlarına dikey geçiş yapmaları amacı ile lisans programlarında kontenjan ayrılır. Bu kontenjanlar, sınavsız olarak meslek yüksekokulları programlarına devam ederek mezun olan öğrencilerin yüzde onundan az olmaz. (Değişik cümle:RG-28/8/2015-29459 3.mükerrer) Meslek yüksekokulu ve açıköğretim ön lisans mezunlarından örgün öğretim ve açıköğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmak üzere başvurma şartlarını taşıyanlar için hangi lisans programlarının açılacağı, açılacak lisans programlarına meslek yüksekokulları ve açıköğretimin hangi programını bitirenlerin başvurabileceği, bu programların kontenjanları ve programlara yapılacak yerleştirmede kullanılacak puan türleri, dikey geçiş yapılacak üniversitelerin görüş ve önerileri de dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunca belirlenir ve ilan edilir.”

7.2) 6’ncı maddesinde; “(Değişik:RG-20/5/2006-26173) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme

Merkezi (ÖSYM) her yıl, meslek yüksekokulu ve açıköğretim önlisans mezunları ile o yıl son sınıfta olup staj dışındaki mezuniyet şartlarını yerine getirenlerin hangi lisans programlarına dikey geçiş için başvurabileceklerini, bu programların koşullarını ve bu programlara alınacak öğrenci sayılarını gösteren bir kılavuz hazırlar. Bu kılavuzda, adayların nasıl başvurabilecekleri, lisans programı tercihlerini nasıl yapacakları, sınav, değerlendirme ve yerleştirme işlemleri, meslek yüksekokulu müdürlükleri ve açıköğretim önlisans programlarının bağlı olduğu birimlerce yürütülecek işlemlerle ilgili ilke ve kurallar yer alır.

Bu kılavuz, Yükseköğretim Kurulunun onayı ile yürürlüğe girer. Meslek yüksekokulu müdürlükleri ile açıköğretim önlisans programlarının bağlı olduğu birimler başvurma belgelerinin bu Yönetmelikte yer alan koşullara uygunluğunu kontrol ederek onaylanmasından, başvuru evrakının başvuru süresi sonunda ÖSYM’ye ulaştırılmasından ve son sınıflarda okuyan öğrencilerin mezuniyet işlemlerini Temmuz ayının son haftasına kadar tamamlayarak mezun olsun veya olmasın, başvursun veya başvurmasın tüm adayların akademik not ortalamalarını

ÖSYM’den elektronik ortamda gönderilen listelere işleyerek bu listelerin 1 Ağustos tarihine kadar ÖSYM’ye gönderilmesinden sorumludurlar.”

hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya

kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9) Başvuran, 1’inci paragrafta belirtildiği üzere; Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği

Bölümü mezunlarına Dikey Geçiş Sınavıyla Hukuk Fakültelerine geçiş imkânı sağlanmasını talep etmektedir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından, 2’nci paragrafta bahsedildiği üzere; bahse konu talebin 10/04/2019 tarihli Yürütme Kurulu toplantısında görüşüldüğü ve ilgili teklifin uygun bulunmadığına karar verildiği ifade edilmektedir.

10) Kurumumuzca mevzuat yönünden yapılan araştırma çerçevesinde; 6114 sayılı

Kanunun 7’nci maddesinin yedinci fıkrasında yükseköğretim ile ilgili sınavların

Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılacağının ifade edildiği, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7’nci maddesinde, öğrencilerin dikey geçişleriyle ilgili esasların Üniversitelerarası Kurulun da görüşü alınmak suretiyle

Yükseköğretim Kurulunca tespit edileceğinin belirtildiği, Meslek Yüksekokulları ve

Açıköğretim Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik’in 5’inci maddesi uyarınca açılacak lisans programlarına meslek yüksekokulları ve açıköğretimin hangi programını bitirenlerin başvurabileceğinin Yükseköğretim Kurulunca belirleneceğinin ve ilan edileceğinin hükme bağlandığı ve ÖSYM Başkanlığı tarafından Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar ile alınan kararlar çerçevesinde hazırlanan Dikey Geçiş

Sınavı (DGS) Kılavuzu hükümleri doğrultusunda sınav uygulamasının yürütüldüğü saptanmıştır. Dikey Geçiş Sınav Kılavuzunun Önlisans Mezuniyet Alanlarına Göre Geçiş

Yapılabilecek Lisans Programları Tablosunda (Tablo-2) Adalet, Adalet Meslek Eğitimi ve

Adalet Meslek Yüksekokulundan mezun olan adayların Hukuk lisans programına dikey geçiş yapabilecekleri belirtilmektedir. Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği ön lisans mezunlarının ise Halkla İlişkiler, Halkla İlişkiler ve Tanıtım ve İşletme lisans programlarına dikey geçiş yapabilecekleri belirtilmektedir. Somut olay özelinde başvuranın Hukuk Büro Yönetimi ve

Sekreterliği Bölümü mezunlarına da Dikey Geçiş Sınavıyla Hukuk Fakültesine geçiş imkânı sağlanma talebi ile ilgili olarak; Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği ön lisans programını bitirenlerin Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile Hukuk Fakültesine geçip geçemeyeceği hususunun 07/03/2019 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul Toplantısında Yürütme Kuruluna verilen yetkiye dayanılarak, 10/04/2019 tarihli Yürütme Kurulu toplantısında görüşüldüğü ve Hukuk

Büro Yönetimi ve Sekreterliği mezunlarının Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile Hukuk Fakültesine geçmelerinin uygun bulunmadığına karar verildiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, konuyla ilgili olarak Yükseköğretim Kurulunca ilgili mevzuata uygun bir şekilde gerekli işlemlerin yürütüldüğü ve mevzuatla verilen yetki dahilinde karar verildiği anlaşılmıştır.

11) Kurumumuzca hakkaniyet açısından yapılan değerlendirme kapsamında; başvuranın

Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği Bölümü mezunlarına da Dikey Geçiş Sınavıyla Hukuk

Fakültelerine geçiş imkânı sağlanması talebinin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından

“bilimsel özerklik” çerçevesinde Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği ile Adalet ön lisans programlarının müfredatları ile kazandıkları bilgi ve beceriler bakımından incelendiği, konunun 10/04/2019 tarihli Yürütme Kurulu toplantısında görüşüldüğü ve ilgili teklifin uygun bulunmadığına karar verildiği saptanmış, ayrıca Büro Yönetimi ve Sekreterliği ile Adalet ön lisans programlarının; program amaçlarının, programlarda okutulan derslerin içeriklerinin ve bu çerçevede dikey geçiş yapabilecekleri bölümlerin de farklılaşabileceği değerlendirilmiş olup tüm bu açıklamalar doğrultusunda İdarenin başvuruya konu işleminde hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

12) Sonuç olarak; Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, idarenin ret işleminde

hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede

yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup;

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı, tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının

başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğ edilmesine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi