|
ÖZET: Başvuru, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’nde yapılan bir görevlendirmenin iptali talebine ilişkindir. Başvuran, Hukuk ve Muhakemat biriminde, belirli bir başkanlıkla ilişkilendirilmeyen bir Başkan Yardımcılığı pozisyonunun oluşturulmasının ve bu pozisyona Av. ’in atanmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmektedir. Ayrıca, Hukuk ve Muhakemat birim sorumluluğunun ek görev olarak verilemeyeceği belirtilmesine rağmen, bu görevin Av. ’e verilmesiyle ilgili hukuksuzluğun giderilmesini talep etmektedir.
Ankara İl Sağlık Müdürlüğü, başvuranın meşru menfaatinin ihlal edilmediği yönünde bir yanıt vermiştir. Ancak, başvuranın iddialarının incelenmesi, Hukuk ve Muhakemat biriminin başkanlık olarak düzenlenmemiş olmasının ve bu birimdeki hiyerarşik organizasyonun nasıl olması gerektiğinin önemini ortaya koymaktadır. Sağlık Bakanlığı’nın teşkilat yapısına dair mevzuat, başkan yardımcılığı pozisyonunun belirli hizmet alanlarına yönelik olduğunu ve hukuk hizmetlerinin bu alanlar arasında yer almadığını göstermektedir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruya konu görevlendirmenin iptal edilmesi ve Hukuk ve Muhakemat Birimi Sorumlu Avukat görevlendirmesinin mevzuata uygun şekilde yapılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. İdarenin, bu tavsiyeye uygun hareket etmesi ve kararın gereğini yerine getirmesi beklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/357-S.24.548
BAŞVURU NO : 2023/17911
KARAR TARİHİ : 12.01.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Görevlendirme İptali Talebi Hakkında
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 10.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Ankara İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı 6 adet Başkanlık olmasına rağmen Hukuk ve Muhakemat biriminde, kişiye özel, herhangi bir başkanlıkla ilişkilendirilmeyen bir Başkan Yardımcılığı tesis edildiğini ve Av. ’in Başkan Yardımcısı olarak görevlendirildiğini, diğer taraftan Hukuk ve
Muhakemat birim sorumluluğunun ek görev olarak verilemeyeceği düzenlenmiş olmasına rağmen bahse konu görevin Başkan Yardımcısı olarak görev yapan Av. ’e ek görev olarak verildiğini ve bu durumun mevzuat düzenlemelerine açıkça aykırı olduğunu belirterek, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü
Hukuk ve Muhakemat Birimindeki hukuksuz görevlendirmenin iptali ile birim içerisindeki avukatlardan birinin birim sorumlusu olarak görevlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Ankara İl Sağlık
Müdürlüğünün – – sayı 07.12.2023 tarihli cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. Av. ‘in Hukuk Ve Muhakemat Birim Sorumlusu olarak görevlendirilmesinde idarece tesis edilen işlem ile Av. arasında ciddi ve makul bir ilişki bulunmadığı bu nedenle meşru menfaat ihlali bulunmadığı gerekçesi ile incelenemezlik kararı verilmesi gerektiği,
2.2. 11/10/2011 tarih ve 663 sayılı Sağlık Alanda Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin, “Atama, personelin niteliği ve mali haklar” başlıklı 42/12 maddesindeki; “Kamu kurum ve kuruluşlarında memur olarak istihdam edilenlerden uygun niteliklere sahip olanlar, kendilerinin isteği ve kurumlarının muvafakati ile ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlarda sözleşmeli statüde istihdam
edilebilir.” hükmünün gereği Av. ’in Ankara İl Sağlık Müdürlüğü Hukuk ve
Muhakemat Birimi Sorumlu Avukatı olarak görevlendirilmesinden önce 05/08/2022 tarihinde Bakanlık
Yetkilisi ile sözleşme imzalandığı ve Ankara İl Sağlık Müdürlüğü nezdinde Başkan Yardımcılığı görevini üstlendiği, 09/08/2022 tarihinde makam onay ile Hukuk Birimi Sorumlusu olarak görevlendirildiği ve bu görevlendirmenin Hukuk Hizmetleri Genel Müdürü oluru ile takdir edildiği,
2.3. Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartla ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönergenin 3.
maddesinde, Başkan Yardımcısının tanımına yer verildiği, buna göre; “İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde ihtiyaca göre halk sağlığı, kamu hastaneleri, ilaç ve tıbbi cihaz, sağlık ve Acil sağlık hizmetleri ile personel ve destek hizmetlerini yürütmek üzere sözleşmeli başkan yardımcısı pozisyonda istihdam edilen sözleşmeli personeli” aynı yönergenin 10. maddesinde ise Başkan Yardımcısının görevlerine yer verildiği ve; “(1)..müdür tarafından ilgili başkan hizmet alanlarına yönelik yapılacak görev dağılımı çerçevesinde hizmetlerin yürütülmesinden sorumludur.
(2)Müdürün ve Başkanın verdiği diğer görevleri yerine getirir.” Hükmünün bulunduğu iş bu yönergede başkan ve başkan yardımcılarının sayılarının gösterildiği Ekli’ sayılı cetvelde Hukuk ve Muhakemat
Birimine yer verilmemiş olmasının, Hukuk ve Muhakemat Biriminin başkan düzeyinde bir teşkilatlanma ile sınırlandırarak sadece Müdürlükte değil 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel
Bütçeli idarelerde de kurulabilmesini mümkün kıldığı, ilaveten hukuk biriminin başkan düzeyinde kurulmamış olması farklı başkanlık hizmet alanlarına yönelik yapılacak görev dağılımı çerçevesinde hizmetlerin yürütülmesinden doğan sorumluluk açısından tartışmaya mahal vermeyeceği 659 sayılı Genel
Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine
İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre muhakemat hizmetleri ile hukuk danışmanlığına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek üzere hukuk ve muhakemat birimi kurulacağı buna göre; Bakanlığın muhakemat hizmetleri ile hukuk danışmanlığına ilişkin iş ve işlemlerini yürütmekle görevli ve sorumlu olduğu 2016/4 Sayılı Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine ilişkin Sağlık Bakanlığı Genelgesine göre
‘Sorumlu Avukat ‘ın nasıl görevlendirileceği belirtilmiş olsa da; 16/03/2016 tarih ve E.6869 sayılı Makam
Onayı ile yürürlüğe konulan Hukuk Hizmetlerinin yürütülmesi konulu 2016/4 sayılı Genelge, Bakanlık
Makamının 25/10/2022 tarihli ve E-11045126-010.06.01-45275 sayılı Onay ile yürüklükten kaldırılmış olup, netice itibariyle başvuruya konu şikâyette de belirtilen 2016/4 sayılı Genelge bu yönüyle hükümsüz kaldığı. Aynı zamanda Hukuk ve Muhakemat Birimine Hukuk Birimi sorumlusunun görevlendirilmesi hususunda sınırlayıcı bir hüküm bulunmadığı 2016/4 Sayılı Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine ilişkin
Sağlık Bakanlığı Genelgesi yürürlükte olsa dahi Hukuk Müşaviri kadrosu avukat olma şartına fazlasıyla haiz olduğundan yapılan görevlendirme de herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı
2.4. Sağlık Müdürlüklerinin nüfuslara göre pozisyon standartları çerçevesinde İ1 ve İ2 illerde Hukuk
Birimlerinin Başkanlık düzeyine getirilmesine ilişkin mevzuat çalışmalarının Bakanlıkça sürdürüldüğü, neticesinde idarenin takdir yetkisine dayanılarak, Hukuk Birimi Sorumlusu görevlendirilmesinin idarenin takdir yetkisi ile yapılabileceği, idarenin ne zaman, nerede, nasıl bir işlem yapacağının hukuk kurallar ile emredici bir biçimde saptandığı durumlarda, idari işlemi yapmak ya da yapmamak konusunda bir serbestlik değil emir ya da yasaktan söz edilebileceği idarenin bazı hallerde birbiri ile bağdaşmayan görevlerin üstlenilmesini yasaklamış olsa da Hukuk “Birimi Sorumlusu” ile “Başkan Yardımcılığı” unvanlarının aynı ilgili tarafından yürütülmesini yasaklayan amir bir hüküm bulunmadığını tüm bu sebepler ve ilgili mevzuat
hükümlerinde sınırlandırıcı ve yasaklayıcı hükümler bulunmaması nedeniyle Başkan Yardımcısı unvanına sahip olan ilgilinin Hukuk ve Muhakemat birimi Sorumlusu olarak görevlendirilmesinde beis görülmediği,
2.5. Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönergenin 4.maddesinde; “Müdürlüğün ve ilçe sağlık müdürlüğünün her kademesindeki yöneticileri, görevlerini mevzuata ve sözleşme hükümlerine, stratejik plan ve programlara, performans ölçütlerine ve hizmet kalite standartlarına uygun olarak yürütülmesinden üst kademelere karşı sorumludur.” Doğrudan Müdürlüğe bağlı olarak kurulan hukuk birimi ve Müdürlüğe bağlı başkanlıklar Sağlık Bakanlığının taşra teşkilatlanmasının içerisinde yer aldığı
2.6. Hukuk birimindeki sorumlu avukatın ve müdürlük bünyesindeki başkan yardımcılarının farklı tüzel kişilikler içinde yer almadığı ve sorumluluk yönünden birbirinden ayrı hiyerarşik denetime tabi tutulmadığının görüldüğü, Başkan Yardımcısının başkan ve müdüre karşı sorumlu olması, ilgili madde metninin devamında da belirtildiği üzere “müdür tarafından ilgili başkanlık hizmet alanlarına yönelik olarak yapılacak görev dağılımı çerçevesinde hizmetlerin yürütülmesinden sorumludur.” Hükmü ile başkan yardımcısının üstlendiği sorumluluğun tanımı ve sınırları, ilgili başkanlığın hizmet alanı ile ifade edildiği, sorumlu avukatın müdüre karşı doğrudan sorumluluğu ildeki hukuk ve muhakemat hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgili olduğu, üstlenilen görev dolaysıyla aynı faaliyet alanında ilgilinin birden fazla/farklı yöneticiye sorumluluğu gündeme gelmeyeceği, her sorumluluğun kendi faaliyet alanında belirlendiği ve bu sayede idare kuruluş ve görevleriyle bir bütünlük arz ettiği,
2.7 Av. ‘in Başkan Yardımcısı iken ayrıca hukuk birimi sorumlusu olarak
görevlendirilmesinde, ilgili mevzuat hükümleri ve Müdürlüğün takdir hakkını kullanmasının yani sıra
İstanbul örneği esas alınarak başkan yardımcısı hukuk koordinatörü olarak görevlendirilmesinin hukuka uygun olduğu belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin; 5.1. 371 inci maddesinde; “(…) (2) (…) İl sağlık müdürlüğü bünyesinde ihtiyaca göre halk sağlığı, kamu hastaneleri, ilaç ve tıbbi cihaz, sağlık ve acil sağlık hizmetleri ile personel ve destek hizmetlerini yürütmek üzere başkanlıklar kurulabilir.”
5.2. 508 inci maddesinde; “Bakanlık görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapabilir.”
6. 09/08/2023 tarihli ve E.49635782 sayılı Bakanlık Makamı onayı ile değişik Sağlık Bakanlığı Taşra
Teşkilatı Kadro Standartları İle Çalışma Usul Ve Esaslarına Dair Yönergenin;
6.1. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Başkan Yardımcısı” İl sağlık müdürlüğü bünyesinde ihtiyaca göre halk sağlığı, kamu hastaneleri, ilaç ve tıbbi cihaz, sağlık ve acil sağlık hizmetleri ile personel ve destek hizmetlerini yürütmek üzere sözleşmeli başkan yardımcısı pozisyonda istihdam edilen sözleşmeli personeli ifade eder,”
6.2. “İl Sağlık Müdürlüğünün Kuruluşu” başlıklı 6ncı maddesinde; “(…) (2) Müdürlükte kurulacak başkanlıklar ile başkan ve başkan yardımcıları sayıları Ek1’de belirtilmiştir. (3) Müdürlük bünyesinde, Ek2’de belirtilen iş ve işlemleri yürütmek üzere, Ek-3’te belirtilen birim isimleri ve birim sayıları esas alınarak birimler kurulur. Ek-3’te belirtilen birimler dışında birimler kurulamaz. Şehir Hastaneleri Birimi, şehir hastaneleri kurulan/planlanan illerde kurulur.” (Ek-1’ de Başkan ve Başkan Yardımcılarının illere ve hizmet alanlarına göre dağılımına yer verilmiş, Ek-2’ de Hukuk ve Muhakemat Birimi tarafından yürütülecek iş ve işlemlere, Ek-3’te ise kurulacak birimler arasında Hukuk ve Muhakemat Birimine yer verilmiştir.)
6.3. “İl Sağlık Müdürünün Görevleri” başlıklı 8 inci maddesinin (4) numaralı bendinde: “Müdürlük bünyesinde doğrudan müdüre bağlı olarak 663 sayılı KHK ile verilen görevler ile 659 sayılı Genel Bütçe
Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin
Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre muhakemat hizmetleri ile hukuk danışmanlığına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek üzere hukuk ve muhakemat birimi kurulur.”
6.4. “Başkan yardımcısının görevleri” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Başkan yardımcısı, başkana ve müdüre karşı sorumlu olup müdür tarafından ilgili başkanlık hizmet alanlarına yönelik olarak yapılacak görev dağılımı çerçevesinde hizmetlerin yürütülmesinden sorumludur.”
7. 16/03/2016 tarih ve E.6869 sayılı “Hukuk hizmetlerinin yürütülmesi” konulu 2016/4 sayılı
Genelgenin;
7.1. “Çalışma Kuralları ve Hiyerarşik Yapı” başlıklı (A) fıkrasının, “Avukatlara talimat verme” başlıklı (3) maddesinde; “659 sayılı KHK hükümleri saklı kalmak kaydıyla İl Sağlık Müdürlüğünde görev yapan avukatlara Vali ve İl Sağlık Müdürü dışında talimat verilmeyecek ve herhangi bir yönetim birimi ve yönetici ile bağlılık ilişkisi kurulmayacaktır.”
7.2. “Sorumlu avukat” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Birden fazla avukatın görev yaptığı illerde avukatlardan birisi, İl Sağlık Müdürünün teklifi ve Bakanlık 1.Hukuk Müşavirinin onayı ile sorumlu avukat olarak belirlenecektir.”
Hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuruya konu görevlendirmenin iptal edilerek Hukuk ve Muhakemat Birimi Sorumlu Avukat görevlendirmesinin 663
Sayılı Sağlık Bakanlığı Ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname ve 659 Sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri Ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk
Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnameye aykırılık teşkil etmeyecek şekilde yapılması yönünde tavsiye verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran Ankara İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı 6 adet Başkanlık olmasına rağmen Hukuk ve Muhakemat biriminde, kişiye özel, herhangi bir başkanlıkla ilişkilendirilmeyen bir Başkan Yardımcılığı tesis edildiğini ve Av. ’in Başkan Yardımcısı olarak görevlendirildiğini, diğer taraftan Hukuk ve
Muhakemat birim sorumluluğunun ek görev olarak verilemeyeceği düzenlenmiş olmasına rağmen bahse konu görevin Başkan Yardımcısı olarak görev yapan Av. ’e ek görev olarak verildiğini ve bu durumun mevzuat düzenlemelerine açıkça aykırı olduğunu belirterek, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü
Hukuk ve Muhakemat Birimindeki hukuksuz görevlendirmenin iptali ile birim içerisindeki avukatlardan birinin birim sorumlusu olarak görevlendirilmesini talep etmektedir.
10. İdare gönderdiği cevabi yazısından başvuranın meşru menfaatinin ihlal edilmediği yönündeki cevabı incelendiğinde, aynı birimde çalışmakta olan kişinin gerek iş bölümü gerek çalışma barışı gerek ise idarenin çalışma yöntemlerinin hukukiliği noktasında hiyerarşik olarak kendisinin üzerinde olacak bir görevlendirme veya atamanın hukukiliğinin meşru menfaatinin ihlali noktasında etki doğuracağı açıktır bu nedenle ilgili başvurunun esastan incelemesi yapılmıştır.
11. İdarenin cevabi yazısı incelendiğinde uyuşmazlığın kaynağında Hukuk Ve Muhakemat Biriminin başkanlık olarak düzenlenmemesinin ve bu halde ilgili birimde hiyerarşik organizasyonun nasıl olması gerektiği hususunun yer aldığı görülmektedir.
12. Sağlık Bakanlığının teşkilat yapısını düzenleyen 663 sayılı KHK nın 42. maddesinde Bakanlıkta ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlarda sözleşmeli olarak personel istihdam edileceği düzenlenmiş, II sayılı listede Başkan Yardımcısı da sayılmıştır, akabinde sözleşmeli personel pozisyonlarının norm sayılarının Bakanlıkça belirleneceği düzenlenmiştir. Ayrıca Sözleşmeli personel; kazanç getirici başka bir iş yapamaz, resmî veya özel herhangi bir müessesede maaşlı, ücretli veya sözleşmeli olarak görev alamaz, serbest olarak sanat ve mesleklerini icra edemez, 657 sayılı Kanunda Devlet memurları için yasaklanmış bulunan eylemlerde bulunamaz, denilmiştir.
Bu hükümlere istinaden hazırlanan, Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları İle Çalışma Usul
Ve Esaslarına Dair Yönerge eki olan EK-I sayılı Başkan ve Başkan Yardımcılarının İllere Ve Hizmet
Alanlarına Göre Dağılımı listesinde illere göre başkan ve başkan yardımcılarının sayıları ve hangi hizmetlere bakacakları düzenlenmiştir. Bu hizmet alanları içerisinde hukuk hizmetleri yer almamaktadır.
Başvuran 5/8/2022 tarihinde Başkan Yardımcısı olarak sözleşme imzalamış, 9/8/2022 tarihinde
Hukuk ve Muhakemat Birimi Sorumlu Avukatı olarak görevlendirilmiştir. Yapılan görevlendirme tarihinde yürürlükte olan 16/03/2016 tarih ve E.6869 sayılı “Hukuk hizmetlerinin yürütülmesi” konulu 2016/4 sayılı Genelgenin; “Çalışma Kuralları ve Hiyerarşik Yapı” başlıklı (A) fıkrasının, “Avukatlara talimat verme” başlıklı (3) maddesinde; “659 sayılı KHK hükümleri saklı kalmak kaydıyla İl Sağlık
Müdürlüğünde görev yapan avukatlara Vali ve İl Sağlık Müdürü dışında talimat verilmeyecek ve herhangi bir yönetim birimi ve yönetici ile bağlılık ilişkisi kurulmayacaktır.” Denilmektedir. Her ne kadar idare bu
Genelgenin daha sonra yürürlükten kalktığını belirtmiş ise de; işlem tarihi itibariyle yürürlüktedir ve yapılan görevlendirme Genelgeye de aykırı olarak tesis edilmiştir. Zira Genelge 25/10/2022 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır.
13. Hukuk Ve Muhakemat Biriminin başkanlık olarak organize edilmemesi ve doğrudan il müdürüne bağlı olarak çalışması, diğer bazı birimlerde olduğu üzere il müdürü ile ilgili birimin icra unsurları arasından doğrudan hâkimiyet ve kontrol ile yönetimin sağlanması amacıyla yapılmaktadır. Bu halde organizasyon hukuki normlarla düzenlenmediği sürece ilgili çalışma yapısına hiyerarşik basamak yerleştirilmesi mümkün değildir. Başvuru konusu olayda ilgili birimde sorumlu avukat olarak görevlendirilen kişi hiyerarşik basamak olmaktan çok il müdürünün organizasyonu yönetimindeki destekleyicisi konumundadır. İdarede görevin belirliliği de esastır. Görevin yetki ve sorumlulukları belirlenip ilgili kanun ve diğer sair mevzuat hükümlerine göre dağıtılmalıdır, aynı idari birim içerisinde tüm kişilerin en üst yöneticiye bağlı olması üst yöneticiye birimde çalışanları mevzuatta ihdası bulunmayan alanlarda görevlendirme yetkisi vermeyecektir. Bu halde hukuk ve muhakemat biriminde bu birimden sorumlu başkan veya başkan yardımcısı görevlendirilmesi mümkün olmayacaktır.
14. Hukuk ve Muhakemat Biriminin İl Sağlık Müdürüne bağlı olduğu, yine il sağlık müdürüne bağlı 7 adet
Başkanlık oluşturulduğu ve bu başkanlıklar altında Başkan Yardımcılığı ve bunlara bağlı birimler oluşturulduğu görülmektedir. Yine idarenin sitesinden bu Başkan Yardımcılıklarının hepsinde başkalarının isminin olduğu, başvuruya konu kişinin ise Hukuk ve Muhakemat Birimi Başkan
Yardımcısı olarak göründüğü görülmektedir. Oysa teşkilat şemasında da böyle bir başkan yardımcılığı pozisyonu yoktur. İdare başvuruya konu kişinin hem başkan yardımcısı hem de hukuk birim sorumlusu olarak görevlendirilmesinde takdir yetkisi olduğunu iddia etmektedir. Ancak bu iki unvan hiyerarşik olarak birbirinden farklı statülerde olduğundan böyle bir görevlendirme yerinde değildir. Kaldı ki idare hukukunda kanunilik ilkesi geçerlidir. İdarenin yapılanması kanuna ve kanunun verdiği yetkilere dayanmak zorundadır. Mevzuatında olmadığı halde Hukuk ve Muhakemat Başkan yardımcılığı birimi oluşturulması idarenin kanuniliği ilkesine aykırıdır. İdarenin Hukuk ve Muhakemat Birimi Sorumlu
Avukatı belirlemesinde takdir yetkisi bulunmakla birlikte; mevzuatta yer almayan pozisyonlar oluşturmak ve birbiri ile bağdaşmayacak görevleri birleştirerek personel görevlendirme yetkisi yoktur. Bu nedenle idarenin işlemi yetki yönünden hukuka aykırı olup kanuni idare ilkesine aykırıdır.
15. İdarenin iş ve işlemlerinde takdir yetkisi mevcut olmakla birlikte bu takdir yetkisi sınırsız değildir ve her halükarda idarenin işlemlerinin gerekçeli olması esastır. Öncelikle başvuruya konu başkan yardımcısının Bilkent Kamu Hastaneleri Başkan yardımcısı görevinde iken Hukuk Ve Muhakemat Birimi sorumlu avukatı olarak görevlendirildiği görülmektedir. Kadro tahsisine yönelik olarak yukarıda yer alan mevzuatların da incelemesinde ve ilgili müdürlüğünün internet sitesinden de görülebileceği üzere İl Sağlık
Müdürlüğünün Bilkent Kamu Hastaneleri Başkanlığı biriminin iki Başkan Yardımcısı kadrosunun bulunduğu ve hali hazırda bu kadrolarda başka kişilerin yer aldığı görülmektedir. Ayrıca başvuru konusu olan Av. ’in Hukuk ve Muhakemat Birimi Başkan Yardımcısı olarak yer aldığı tespit edilmiştir. Mevcut olmayan bir kadronun takdir yetkisi ile tahsisi mümkün olmadığı gibi ilgilinin istihdam edildiği kadroda ise kadro sayısından fazla kişi bulunması hukuka uygun düşmeyecektir.
16. Bununla birlikte organizasyon yapısı başkanlık olarak organize edilmemiş bir birimde aynı kurumda hiyerarşik bir unvana sahip birinin yetkilendirilmesi, o birimde hiyerarşik basamak ihdas etmek anlamına gelecektir. Başvuruya konu olayda kurumda Başkan yardımcısı unvanına sahip kişinin hukuk ve muhakemat biriminde sorumlu avukat olarak görevlendirilmesi hukuk ve mevzuat biriminde de hiyerarşik basamak oluşturulması sonucunu doğuracaktır. Organizasyonunda başkan ve başkan yardımcısı olmayıp koordinasyon ve çeşitli diğer görevlerden sorumlu avukat bulunan birimde hiyerarşik unvan ile sorumlu avukat görevinin birleşmesi kamu idaresi ilklerine ve mevzuatın esasına da aykırıdır. Bu hususta idarenin takdir yetkisinden bahsedebilmek mümkün değildir zira takdir yetkisinde kalsa dahi ilgili birimde yeterli sayıda avukatın bulunduğu göz önüne alındığında idarenin takdir yetkisini bu şekilde kullanması gerektirecek meşru bir sebepten de bahsedilemeyecektir. Hukuk ve Muhakemat Biriminin başkanlık olarak organize edilmesine yönelik mevzuat çalışmasının yapılıyor olması de bu hususta gerekçe kabul edilemeyecektir.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Başvuruya konu görevlendirmenin iptal edilerek Hukuk ve Muhakemat Birimi Sorumlu Avukat görevlendirmesinin 663 Sayılı Sağlık Bakanlığı
Ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 659 Sayılı
Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri Ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin
Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnameye aykırılık teşkil etmeyecek şekilde yapılması yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği; ancak başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma sür esinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; ̈
BAŞ VURUNUN KABULUNE,
Başvuruya konu görevlendirmenin iptal edilerek Hukuk ve Muhakemat Birimi Sorumlu Avukat görevlendirmesinin 663 Sayılı Sağlık Bakanlığı Ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat Ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 659 Sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri Ve
Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnameye aykırılık teşkil etmeyecek şekilde yapılması yönünde SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Sağlık Bakanlığınca bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi