ÖZET: Bu karar, kamu idaresi tarafından hizmet alımı suretiyle edinilen taşıtların hukuka uygunluğunu denetleyen bir durumu ele almaktadır. Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından kiralanan aracın, yabancı menşeli ve motor hacminin 1600 cc’yi geçmesi, 237 sayılı Taşıt Kanunu ve ilgili düzenlemelere aykırıdır. İlgili mevzuat, yalnızca belirli makam ve hizmetler için yabancı menşeli araç edinilmesine izin vermekte ve bu kapsamda Belediye Başkanı’nın yer almadığı belirtilmektedir. Bu nedenle, kiralanan aracın hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Kararın sonuçları arasında, kiralama bedelinin mevzuatta belirlenen üst sınırı aştığı ve bu durumun kamu zararına yol açtığı ifade edilmektedir. Ancak, kamu zararı tutarının tahsil edildiği ve bu nedenle konu hakkında ilişik kalmadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, karar, hukuka aykırı işlemlerin denetimi ve kamu zararının önlenmesi açısından önemli bir içtihat oluşturmakta ve Sayıştay Temyiz Kurulu’na itiraz yolu açık bırakılmaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2018
Dairesi 4
Karar No 215
İlam No 27
Tutanak Tarihi 19.12.2019
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

HİZMET ALIMI SURETİYLE TAŞIT EDİNİLMESİNE İLİŞKİN ESAS VE USULLERE AYKIRI ARAÇ KİRALANMASI

……. Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından ihale edilen ……….. no.lu “……. Hizmet Alımı” işi kapsamında “……………” marka aracın da kiralandığı,

Söz konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartnamenin işin niteliği ve miktarını açıklayan maddesinde; “Silindir Hacmi: 2950-3000 cc arası Örnek Marka Model: AUDI A6 vb. ve Örnek Marka Model: KİA RİO vb.” ifadelerinin yer aldığı ve de yabancı menşeli ve motor hacmi 1600 cc’ yi geçen aracın Belediye Başkanın makam aracı olarak kullanıldığı,

Görülmüştür.

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 12 inci maddesinde; hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtların cinsi, adedi, yaşı, hangi hizmetlerde kullanılacağı, kaynağı, yabancı menşeli olup olmayacağı ve diğer hususlara ilişkin esas ve usullerin Cumhurbaşkanınca saptanacağı belirtilmiş ve bu maddeye dayanılarak “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller” yürürlüğe konulmuştur.

Kanunun anılan hükmü uyarınca yürürlüğe konulan, Esas ve Usullerin “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde; hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesinin, Kanunun 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacağı, Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili Yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacminin 1600 cc’yi geçemeyeceği belirtilmiştir.

Aynı maddede ayrıca, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacağı da ifade edilmiştir.

Bu yasal düzenlemelere göre; Kanun’da sayılan makam ve hizmetler hariç, kamu idaresi tarafından edinilecek binek ve station-wagon cinsi taşıtların yabancı menşeli olmaması ve motor hacimlerinin de, 1600 cc’yi geçmemesi gerekmektedir.

Kanuna ekli cetvellerde sayılan makam ve hizmetler arasında Belediye Başkanı yer almamaktadır.

Bu durumda, yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere; Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından Belediye Başkanı makam aracı olarak kullanılmak üzere yabancı menşeli ve motor hacmi 1600 cc’yi geçen araç kiralaması Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullere aykırı bulunmaktadır.

Söz konusu esas ve usullerin ilgili hükmü uyarınca harcama talimatının verildiği 2017 yılında, Belediye tarafından kiralanabilecek en yüksek değerli yerli araç olan; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca yayınlanan 2017 yılı yerli menşeli araçlar listesinde yer alan “………” markalı aracın 2017 yılı Ocak ayı kasko değeri ………. TL’dir.

Bu durumda; aylık kiralama bedelinin üst sınırı, “………” markalı aracın kasko değerinin %2’si, yani …………… TL’dir. Ancak İdarenin kiralamış olduğu …… marka aracın aylık kiralama bedeli KDV hariç ……….. TL’dir.

Dolayısıyla Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullere aykırı olarak kiralanan aracın aylık kiralama bedelinin, mevzuatta öngörülen üst sınırı aşması nedeniyle kamu zararına neden olunmuş ise de, kamu zararı tutarı olan …………….. TL’nin; …………. tarihli ve …………. sayılı makbuzla tahsil edildiği anlaşılmıştır. Bu nedenle söz konusu husus hakkında ilişik kalmadığına ve tahsilatın ilama dercine,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.