|
ÖZET: Başvuran, eşi Afyonkarahisar Cezaevi’nde bulunduğundan, İstanbul’da ikamet eden başvuran, eşinin İstanbul’daki bir cezaevine nakil edilmesi talebinde bulunmuştur. Ancak, Adalet Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmede, başvuranın nakil talebinin reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ve Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği uyarınca, hükümlülerin başka bir kuruma nakil taleplerinin kabul edilebilmesi için belirli şartların sağlanması gerekmektedir. Bu şartlardan biri, koşullu salıverilmelerine beş aydan az süre kalmamış olmasıdır.
Başvuranın nakil talebinin reddedilmesinin gerekçeleri arasında, başvuranın talep ettiği cezaevlerinin doluluk oranları ve başvuran ile eşinin ikamet yerleri arasındaki mesafe de bulunmaktadır. Dolayısıyla, başvuranın nakil talebinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum, idarenin karar verme süreçlerinin yasal dayanağının bulunduğunu ve iyi yönetim ilkelerine uygun davrandığını göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/279-S.20.380
BAŞVURU NO : 2019/16733
KARAR TARİHİ : 06/01/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, başka bir cezaevine nakil talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 23/09/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; eşi ’ın (TC Kimlik No ) Afyonkarahisar
Cezaevi’nde bulunduğunu, kendisinin İstanbul’da ikâmet ettiğini belirtmektedir. Başvuran, eşinin İstanbul’da bir cezaevine nakledilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 30/09/2019 tarih ve S sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına
istinaden Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen 19/11/2019 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1) Adı geçenin infaz edilmemiş ve kaldırılmamış herhangi bir cezasının bulunmadığının tespit
edildiği,
2.2) Adı geçenin başka bir kuruma nakil talebinin bulunmadığı, ancak İstanbul ilinde durumuna
uygun olan kurumlardan Maltepe Açık Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 600, mevcudunun 1003, Kartal Açık Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 180, mevcudunun 226, Silivri Açık
Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1100, mevcudunun 1864 olduğu, söz konusu kurumların kapabitesinin üzerinde mevcuda sahip olduğu,
2.3) Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin üçüncü
fıkrasına göre; “Hak ederek tahliyelerine veya koşullu salıverilmelerine ya da cezasının kalan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına beş aydan az süre kalan hükümlülerin başka açık kurumlara nakil talepleri, Cumhuriyet başsavcılığınca reddedilerek durum ilgiliye tebliğ edilir.” hükmüne yer verildiğinden nakil talebinde bulunamayacağı, Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma
hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, denilmektedir.
5) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunu’nun;
5.1) ‘‘Hükümlülerin nakilleri” başlıklı 53 üncü maddesinde; “Hükümlüler, kendi istekleri
veya toplu sevk, disiplin, asayiş ve güvenlik, hastalık, eğitim, öğretim, suç ve yargılama yeri nedenleriyle başka bir kuruma nakledilebilirler.”;
5.2) ‘‘Kendi istekleri ile nakil’’ başlıklı 54 üncü maddesine göre, “ (1) Hükümlülerin kendi
istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; a) Gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, b) Nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, c) Koşullu salıverilmelerine beş aydan az süre kalmamış olması, d) İyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, e) İstekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, f) Mahkûmiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, g) Daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması, Gerekir. Çocuk hükümlüler bakımından bu fıkranın (b) bendi uygulanmaz.’’,
6) 02/09/2012 tarih ve 28399 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Açık
Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği’nin “Açık kurumlar arası nakil kararı” başlıklı 11 inci maddesinde yer alan;
6.1) Birinci fıkrasında; “Hükümlülerin, bulundukları açık kurumlardan başka açık kurumlara
nakil olmayı talep etmeleri halinde, nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri koşuluyla, gitmek istedikleri en az üç kurumu belirtir dilekçeleri ve hükümlü bilgi cetveli
Bakanlığa gönderilir.”,
6.2) İkinci fıkrasında; “Bakanlıkça, hükümlünün talepte bulunduğu kurumların kapasitesi ile
daha önce aldığı disiplin cezası nedeniyle ayrılmak zorunda kaldığı kurumlardan olup olmadığı hususları birlikte değerlendirilerek talep hakkında bir karar verilir.”,
6.3) Üçüncü fıkrasında; “Hak ederek tahliyelerine veya koşullu salıverilmelerine ya da
cezasının kalan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına beş aydan az süre kalan hükümlülerin başka açık kurumlara nakil talepleri, Cumhuriyet başsavcılığınca reddedilerek durum ilgiliye tebliğ edilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın, talep
ettiği kurumlara nakledilmesi talebinin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, eşinin İstanbul’da bir cezaevine
nakledilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
8.1) Başvuranın söz konusu talebinin, nakil şartını taşımadığı gerekçesiyle reddedildiği
görülmektedir.
9) Burada, İdarenin açıklamasının yasal dayanağının bulunup bulunmadığı hususunun açıklığa
kavuşturulması gerekmektedir.
10) 5275 sayılı Kanunda hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka
kurumlara nakledilebilmeleri için hangi şartların oluşması gerektiği belirtilmiş olup, “koşullu salıverilmelerine beş aydan az süre kalmamış olması” hususu da bu şartlardan birisi olarak düzenlenmiştir.
11) Yine Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği’nde de benzer bir düzenlemeye
yer verilerek, “Hak ederek tahliyelerine veya koşullu salıverilmelerine ya da cezasının kalan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına beş aydan az süre kalan hükümlülerin başka açık kurumlara nakil talepleri, Cumhuriyet başsavcılığınca reddedilerek durum ilgiliye tebliğ edilir” hükmünün yer aldığı görülmektedir.
12) Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı çerçevesinde; başvuranın, nakil
talebinin, ailesinin ikamet ettiği il (İstanbul) ve kendisinin hükümlü olduğu il (Afyonkarahisar)
göz önünde bulundurulduğunda, yakın bir mesafe olmadığı ancak başvuranın talep ettiği yakın ceza infaz kurumlarının kapasitesinin oldukça dolu olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bununla beraber hem 5275 sayılı Kanun hem de Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma
Yönetmeliği’nde yer alan tahliyeye/koşullu salıverilmesine beş aydan az süre kalmamış olma şartı hususu dikkate alındığında, başvuranın nakil talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
14) Söz konusu hususta yapılan değerlendirme neticesinde; İdareden istenilen bilgi ve
belgelerin makul süre içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesi’ne yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA VE ADALET BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi