|
ÖZET: Başvuran, kızı için hususi damgalı pasaportun kullanıma açılmasını talep etmiştir. Ancak, başvuranın pasaportunun iptali, İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen bir karara dayanmaktadır. Bu mahkeme kararı gereği, başvuranın kızı ve eşi için de hususi damgalı pasaportların iptali gerçekleşmiştir. 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14’üncü maddesi uyarınca hususi damgalı pasaport alabilmek için başvuranın kendisinin bu pasaport için gerekli şartları sağlaması gerekmektedir. İptal edilen pasaportlar nedeniyle başvuranın kızı ve eşi için hususi damgalı pasaport düzenlenmesi mümkün olmamaktadır.
Başvuranın kızı ve eşi için umuma mahsus pasaportlar mevcut olup, bu durum yurt dışında tedavi olma imkanını sağlamaktadır. Dolayısıyla, başvuranın kızı için hususi damgalı pasaportun kullanıma açılması talebinin reddedilmesi, mevcut hukuki durum ve mevzuat çerçevesinde uygun bulunmuştur. İdarenin işlemi, yasal düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmiş ve başvuranın kızı için yurt dışında tedavi olma imkanı engellenmemiştir. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/13201-S.22.20211
BAŞVURU NO : 2022/5788
KARAR TARİHİ : 11/10/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : NÜFUS VE VATANDAŞLIK İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, kızına ait hususi damgalı pasaportun kullanıma açılmasına yönelik talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 17/04/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, 04/02/2022 tarihinde kayıt altına alınan ilk dilekçesinde özetle; kızı ’ın
kanser hastası olduğunu, 4 sene ömrü kaldığını, tedavisini yapacak Çapa Tıp Fakültesi dolu olduğundan tedavisinin düzgün yapılmadığını, yurtdışında tedaviden başka çareleri olmadığını, ancak kızına ait yeşil pasaportun pasif durumda olduğunu iddia ve ifade ederek pasaportun kullanıma açılması talebinde bulunmuştur.
1.1) Başvurunun incelenmesi neticesinde Kurumumuzca, 03/03/2022 tarih ve sayılı
Gönderme Kararı verilmiştir. Gönderme Kararımıza İstanbul Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık
Müdürlüğünün 18/03/2022 tarih ve sayılı yazısı ile cevap verilmiştir. Cevabi yazıda özetle, ’ın hususi pasaport iptalinin İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi kararı sonucu gerçekleştiği, ise umuma mahsus pasaport almasında engel bulunmadığı, umuma mahsusu pasaport tanzim eden 39 ilçe nüfus müdürlüğüne başvuruda bulunması halinde umuma mahsusu pasaport tanzim edilebileceği ifade edilmiştir.
1.2) Başvuran, tarihinde kızına ait hususi damgalı pasaportun kullanıma açılması talebiyle
Kurumumuza yeniden başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
/
2) Kamu Denetçiliği Kurumumuzca şikayet edilen idareden 23/05/2022 tarih ve sayılı bilgi
ve belge talebinde bulunulmuştur. İstanbul Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’nden alınan 31/05/2022 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; “İlgi (a) sayılı yazı ile T.C. Kimlik Numaralı ‘ın Kamu Denetçiliği
Kurumuna yapmış olduğu 03.03.2022 tarihli başvurusunda başvuranın Kızı ın hususi damgalı pasaportunun kullanıma açılması talebi doğrultusunda idari başvuru yolları tüketildiğinden, başvuru üzerine esastan inceleme ve araştırma aşamasına geçildiği bildirilerek başvuru konusu iddiaların değerlendirilebilmesi için bilgi ve belgelere ihtiyaç duyulduğu bildirilmiş olup istenilen bilgi ve belge ile ilgili olarak,
T.C Kimlik Numaralı adına 31.08.2021 tarihinden 31.08.2026 tarihine kadar geçerli olmak üzere Çekmeköy Kaymakamlığınca Seri Numaralı pasaport düzenlendiği ve halen geçerli bulunduğu,
T.C Kimlik Numaralı ile ilgili 30.05.2022 tarihi itibariyle yapılan sorgulamada idari karar kaydının devam ettiği ve bahse konu kayıt kaldırılmadan herhangi bir tür (Umuma Mahsus ya da Hususi Damgalı) Pasaport düzenlenememektedir. T.C Kimlik
Numaralı adına 25.02.2021 tarihinden 25.02.2031 tarihine kadar geçerli olmak üzere Şile
Kaymakamlığınca seri numaralı pasaport tanzim edildiği ve halen geçerli bulunduğu,
3Başvurucunun kızı ait Hususi Damgalı Pasaportun kullanıma açılabilmesi için öncelikle hakkında bulunan kısıtlama kaldırılmadan yapılabilecek bir işlem bulunmadığı,
4Başvurucunun kızı adına 24.08.2016 tarihinde seri numaralı pasaport tanzim edildiği 15.02.2019 tarihinde iptal edildiği,
5 Başvurucu adına 24.08.2016 tarihinde seri numaralı pasaport tanzim edildiği 15.02.2019 tarihinde iptal edildiği İlgi (b) sayılı yazımız ile iptal edilme gerekçesinin ve yapılan işlem silsilesinin bildirildiği buna ek olan başkaca bilgi bulunmadığı,
6 Başvurucu mevcut durumda pasaport alabilme koşullarına sağlamadığı için işlem tesis edilememekte olduğu ayrıca pasaportunda bulunan kısıtlamanın kaldırılması ile ilgili işlemlerinin halen devam ettiği,
7İstanbul 27.Ağır Ceza Mahkemesince dava sonucu ile ilgili herhangi bir bildirim ya da kararının ulaşmadığı, anlık UYAP sorgulama dökümünde bahse konu dosyanın “istinaf” aşamasında olduğu,
8Başvurucu ile idaremiz arasında yargı organlarınca görülmekte olan ya da karara bağlanmış olan bir uyuşmazlık bulunmadığı,” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
/
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
3.2) “Yerleşme ve seyahat hürriyeti” başlıklı 23’üncü maddesi;
“Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir.
Yerleşme hürriyeti, suç işlenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek ve kamu mallarını korumak; Seyahat hürriyeti, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek; Amaçlarıyla kanunla sınırlanabilir.
(Değişik fıkra: 7/5/2010-5982/3 md.) Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.
Vatandaş sınır dışı edilemez ve yurda girme hakkından yoksun bırakılamaz.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;
4.1) “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili
şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
4.2) “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Kurum, inceleme ve
araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”
5) 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun;
5.1) “Hususi pasaportlar” başlıklı 14’üncü maddesi;
“(Değişik:RG-25/6/1958-7154/1 md.)
A) (Değişik:28/5/1988-3463/2 md.) Hususî damgalı pasaportlar;
(Değişik paragraf:22/8/1989-378 KHK/1 md.) (…) birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T. C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle Sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri, vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapanlardan en az 15 yıl mesleki kıdemi olan öğretim üyeleri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. (Ek cümle:19/10/2005-5411/168 md.) Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurulu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu üyeleri ile vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyeleri için, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin bu derecelerden kesilmesi şartı aranmaz.
Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir.
(Değişik paragraf:3/3/1993-3868/1 md.) (…) , il ve ilçe belediye başkanlarına, görevleri süresince hususi damgalı pasaport verilir.
/
(Ek paragraf:17/10/2019-7188/1 md.) Baro levhasına yazılı olan ve en az on beş yıl kıdemi bulunan avukatlara, haklarında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım
Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı
Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması kaydıyla hususi damgalı pasaport verilebilir. Buna ilişkin usul ve esaslar, Dışişleri Bakanlığı ile Adalet
Bakanlığının olumlu görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.
Hususî damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların eşlerine de aynı nevi pasaport verilir. Hususî damgalı pasaport almaya hakkı bulunduğu sırada vefat edenlerin dul eşlerine başkası ile evlenmemiş ise aynı neviden pasaport verilmesi mümkündür.
Değişik paragraf:23/7/2010-6009/58 md.) Hususi damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların ergin olmayan veya ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan öğrenimi devam eden çocuklarına 25 yaşının ikmaline kadar, yine ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan, aynı zamanda bedensel, zihinsel veya ruhsal engellerinden en az biri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda olduğu resmi sağlık kurumlarının düzenlediği sağlık kurulu raporu ile belgelenen çocuklarına da hususi damgalı pasaport verilir.
(Ek paragraf:15/7/2016-6728/7 md.) Yıllık ortalama ihracat değerlerine göre yapılan sınıflandırmada; son üç yılda yıllık ortalama ihracat tutarı Cumhurbaşkanının belirleyeceği değerin üzerinde olan firma yetkililerine, Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile; Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamaları kaydıyla, Cumhurbaşkanınca belirlenen esaslara göre dört yıl süreyle hususi damgalı pasaport verilebilir…”
5.2) “Pasaport veya vesika verilmesi yasak olan haller” başlıklı 22’nci maddesi;
“(Değişik: 28/5/1988 – 3463/3 md.) Yurt dışına çıkmaları; mahkemelerce yasaklananlara, memleketten ayrılmalarında genel güvenlik bakımından mahzur bulunduğu İçişleri Bakanlığınca tespit edilenlere ve terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen yurtdışındaki her türlü eğitim, öğretim ve sağlık kuruluşları ile vakıf, dernek veya şirketlerin kurucu ve yöneticisi olduğu veya bu yerlerde çalıştığı İçişleri
Bakanlığınca tespit edilenlere (…) pasaport veya seyahat vesikası verilmez. Ancak, yabancı memleketlere gitmeleri mahkemelerce yasaklananlar dışında kalanlara, zaruri hallerde Cumhurbaşkanının onayı ile pasaport veya pasaport yerine geçen seyahat vesikası verilebilir.
Bu durumda olanların açık kimlikleri (adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, ana ve baba adı ile nüfusa kayıtlı olduğu yer) ve tahdit sebebi, ilgili daireler tarafından mahallin polis makamlarına bildirilir.
İlgili polis makamları da bu bilgileri alır almaz bağlı bulunduğu il emniyet müdürlüğü kanalıyla en seri haberleşme aracıyla yazılı olarak hudut kapısı bulunan emniyet müdürlüklerine, şahsın nüfusa kayıtlı olduğu il emniyet müdürlüğüne ve Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirir.
Bunların yurt dışına çıkışları engellenir ve kendilerine pasaport veya vesika verilmez, verilmişse geri alınır.
/
Birinci fıkrada yazılı makamlar tarafından pasaport verilmesi veya yurt dışına çıkması yasaklananlarla, yurt dışında kalmalarında genel güvenlik bakımından mahzur bulunduğu tespit edilenlerin süreleri dolan pasaportları yenilenmez, kendilerine Türkiye’ye dönmeleri için seyahat vesikası verilir.
Pasaport veya pasaport yerine geçen vesikaları kaybedenlerden, bunu haklı bir sebebe dayandıramayanlarla bulundukları ülkelerden sınır dışı edilmiş olanlara, bu ülkelerden çıkarılış sebepleri gözönünde tutularak pasaport veya vesika verilmeyebilir.”
6) 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un “Yürütülen soruşturmalarda alınacak tedbirler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı nedeniyle haklarında idari işlem tesis edilenler ile aynı gerekçeyle haklarında suç soruşturması veya kovuşturması yürütülenler, işlemi yapan kurum ve kuruluşlarca ilgili pasaport birimine derhal bildirilir. Bu bildirim üzerine ilgili pasaport birimlerince pasaportlar iptal edilebilir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran tarafından detaylarına 1 numaralı paragrafta yer verildiği üzere özetle kızının kanser hastası
olduğu, 4 yıl ömrü kaldığı, Çapa Tıp Fakültesi’nde tedavisinin düzgün yapılmadığı, yurtdışında tedavi olmaktan başka çareleri olmadığı iddia ve ifade edilerek kızına ait hususi damgalı pasaportun kullanıma açılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunulmuştur.
9) İdare tarafından Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerin tetkik edilmesinden,
9.1) Başvuranın, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14’üncü maddesindeki gerekli şartları sağlaması üzerine
24/08/2016 tarihinde kendisi adına eşi adına ve kızı adına seri numaralı hususi damgalı pasaport düzenlendiği,
9.2) Başvuran hakkında İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesinin esas sayılı dosyasının 14/02/2019
tarihli tensip ara kararındaki; “Aşağıda açık kimlik bilgileri yazılı sanıkların üzerlerine atılı suçun niteliği itibariyle silahlı terör örgütüne üyelik şeklinde tanımlandığı anlaşılmakla, 667 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 5. Maddesi uyarınca sanıkların pasaportunun iptali için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel
Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına karar verildiği” hükmü ve Pasaport Kanununun 22’nci maddesi
gereğince 15/02/2021 tarihinde başvurucu hakkında idari karar kaydı girilerek başvurucu, kızı ve eşine ait ve seri numaralı hususi damgalı pasaportların iptal edildiği,
9.3) Başvurucu hakkında İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesinin esas sayılı dosyasının 14/02/2019
tarihli tensip ara kararı gereğince konulan yurt dışı yasağı ile ilgili davanın sonuçlandığına veya yurtdışı çıkış yasağının kaldırıldığına ilişkin herhangi bir bildirim ya da kararın idareye ulaşmadığı, davanın istinaf aşamasında olduğu,
9.4) Başvurucunun kızı ve eşinin yurtdışına çıkışlarının önünde herhangi bir engel bulunmadığı,
kızına ait 31/08/2021 tarihinde düzenlenen ve 31/08/2026 tarihine kadar geçerli seri numaralı umuma mahsus pasaportun bulunduğu, eşine ait 25/02/2021 tarihinde düzenlenen ve 25/02/2031 tarihine kadar geçerli seri numaralı umuma mahsus pasaportun bulunduğu,
9.5) Başvurucunun kızı ait hususi damgalı pasaportun kullanıma açılabilmesi için yasal
mevzuat uyarınca öncelikle hakkında verilen İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi kararı gereği konulan kısıtlamanın kaldırılması gerektiği gerekçesiyle idare tarafından mevcut aşamada talebin karşılanamadığı anlaşılmıştır.
10) Pasaport veya pasaport yerine geçen vesikalar, Türk vatandaşları ile yabancıların Türkiye’ye girebilmek
ve Türkiye’den çıkabilmek için yolcu giriş – çıkış kapılarındaki polis makamlarına usulüne uygun olarak ibraz etmeye mecbur oldukları belgelerdir.
11) Türkiye Cumhuriyeti namına verilecek pasaportların diplomatik, hususi damgalı, hizmet damgalı,
umuma mahsus ve yabancılara mahsus olmak üzere farklı türleri bulunmaktadır. 5682 sayılı Pasaport
Kanunu’nda bu pasaportların kimlere, hangi şartlarda verileceği ile hangi durumlarda pasaport verilmesinin yasak olduğuna ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
12) Hususi damgalı pasaportlar, gerekli şartları sağlayan devlet memurları ve diğer kamu görevlileri,
belediye başkanları, vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyeleri, avukatlar ve 5682 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinde sayılan diğer meslek gruplarının mensuplarına verilmektedir. Mezkûr düzenlemede, hususi damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların eşlerine ve belli şartları sağlayan çocuklarına da hususi damgalı pasaport verilmesi imkanı tanımıştır. Eş ve çocuklar için hususi damgalı pasaport düzenlenebilmesi, ilgili kişinin hususi damgalı pasaport almak için gerekli şartları sağlamasına ve bu şartların devam etmesine bağlıdır.
13) 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un “Yürütülen soruşturmalarda alınacak tedbirler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı nedeniyle haklarında idari işlem tesis edilenler ile aynı gerekçeyle haklarında suç soruşturması veya kovuşturması yürütülenlerin, işlemi yapan kurum ve kuruluşlarca ilgili pasaport birimine derhal bildirileceği, bu bildirim üzerine ilgili pasaport birimlerince pasaportların iptal edilebileceği, 5682 sayılı
Pasaport Kanunu’nun “Pasaport veya vesika verilmesi yasak olan haller” başlıklı 22’nci maddesinde, yurt dışına çıkmaları; mahkemelerce yasaklananlara, memleketten ayrılmalarında genel güvenlik bakımından mahzur bulunduğu İçişleri Bakanlığınca tespit edilenlere ve terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen yurtdışındaki her türlü eğitim, öğretim ve sağlık kuruluşları ile vakıf, dernek veya şirketlerin kurucu ve yöneticisi olduğu veya bu yerlerde çalıştığı İçişleri Bakanlığınca tespit edilenlere pasaport veya seyahat vesikası verilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
/
14) Yukarıda yer verilen hükümler ve yapılan açıklamalar doğrultusunda başvurunun
incelenmesinden, başvuranın 5682 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesi kapsamında hak sahibi durumunda bulunması nedeniyle, eşi ve kızının hususi damgalı pasaport kullanabilmesinin başvuranın hususi damgalı pasaportunun geçerli olmasına bağlı olduğu, başvurana ait hususi damgalı pasaportunun iptal edilmesinin eşi ve kızına ait hususi damgalı pasaportların da iptal edilmesine yol açacağı, bu sebeple başvuranın hususi damgalı pasaportunun ceza soruşturması yürütülmesi sürecinde İstanbul 27. Ağır Ceza
Mahkemesinin esas sayılı dosyasının 14/02/2019 tarihli tensip ara kararı ile 5682 sayılı
Kanun’un 22’nci maddesi ve 6749 sayılı Kanun’un 5’nci maddesine istinaden idari karar kaydı girilmek suretiyle iptal edildiği tarihte başvuranın eşi ve kızına ait hususi damgalı pasaportların da iptal edildiği, tesis edilen işlemin 5682 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesindeki hususi damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların eş ve çocuklarına hususi damgalı pasaport verileceği düzenlemesi ile 22’nci maddesindeki yurt dışına çıkmaları mahkemelerce yasaklananlara pasaport verilmeyeceğine ilişkin düzenlemeye uygun olduğu, yurt dışına çıkmaları mahkemelerce yasaklananların hususi damgalı pasaport alabilecek durumda olduğundan söz edilemeyeceği, bu durum nedeniyle hususi damgalı pasaport düzenlemesinde hak sahibi durumundaki kişilerin bu imkanı ortadan kalktığında, eş ve çocukların da hususi damgalı pasaportlarının iptal edilmesinin yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemelerine uygun olduğu anlaşılmıştır.
15) Başvuranın hususi damgalı pasaportunun, İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesinin esas sayılı
dosyasının 14/02/2019 tarihli tensip ara kararı ile yurt dışı çıkış yasağı konulmak suretiyle iptal edilmesi ve Mahkemenin hali hazırda devam ediyor olması, eşi ve kızının da hususi damgalı pasaportunun iptal edilmesine yol açmış olsa da bu durum başvuranın eşi ve kızı hakkında mahkemece verilmiş bir yurt dışı çıkış yasağı bulunmadığından seyahat hürriyetinin sınırlandırılmasına yol açmayacaktır.
Başvuranın eşi ve kızının, 5275 sayılı Pasaport Kanunu’nun 15’inci maddesi doğrultusunda umuma mahsus pasaport düzenlenmesini talep etme imkânı bulunmaktadır. Nitekim idare tarafından Kurumumuza sunulan belgelerden, başvuranın kızına ait 31/08/2021 tarihinde düzenlenen ve 31/08/2026 tarihine kadar geçerli seri numaralı, eşinin de 25/02/2021 tarihinde düzenlenen ve 25/02/2031 tarihine kadar geçerli seri numaralı umuma mahsus pasaportunun bulunduğu, bu sebeple başvuranın kızına ait hususi damgalı pasaportun iptal edilmesinin başvuru dilekçesinde yurt dışında yapılacağı ifade edilen tedavinin gerçekleşmesine engel oluşturmayacağı değerlendirilmiştir.
16) Yapılan inceleme neticesinde, yukarıda detaylarına yer verildiği üzere başvuranın kızına ait hususi
damgalı pasaportun İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi kararı nedeniyle babasına ait olan hususi damgalı pasaportun iptal edilmesinin bir neticesi olarak kullanıma kapatılmasının 5275 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14’üncü ve 22’nci maddesi hükümlerine uygun olduğu, mahkeme kararı olmadan idarenin aksi yönde bir işlem yapamayacağı, başvuranın kızının yurtdışında tedavi olmasına imkan verecek şekilde kızına ve eşine ait 31/08/2021 ve 25/02/2021 tarihli umuma mahsus pasaportu bulunduğundan, başvurunun reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan
/
değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idarelerden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 14/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre, başvuranın kızının yurtdışında tedavi olmasına imkan verecek şekilde kızının ve eşinin 31/08/2021 tarihli ve 25/02/2021 tarihli umuma mahsus pasaportu bulunduğu tespit edildiğinden ve hususi pasaport tanzimi başvurucu hakkındaki İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi kararı gereği mümkün olmadığından
BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile NÜFUS ve VATANDAŞLIK İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi