|
ÖZET: Şikayetçi, hususi pasaport alma sürecinde yaşadığı mağduriyetin giderilmesi için Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurmuştur. Şanlıurfa İl Nüfus Müdürlüğü, başvurunun reddedilme gerekçesi olarak, çalıştığı kurumdan alınması gereken imza sirkülerinin zamanında gönderilmediğini belirtmiştir. İlgili mevzuat gereği, bu sirkülerin her yılın 1 Ocak tarihine kadar iletilmesi gerektiği, ancak 2021 yılı için bu yükümlülüğün yerine getirilmediği tespit edilmiştir.
Yapılan incelemelerde, Şanlıurfa İl Nüfus Müdürlüğü’nün işlemlerinin hukuka uygun olduğu, şikayetçinin iddialarının somut delillerle desteklenmediği anlaşılmıştır. Cumhuriyet Başsavcılığı, şikayet edilen kamu görevlileri hakkında “İşlem Yapılmasına Yer Olmadığına Dair” karar vermiştir. Dolayısıyla, başvurunun reddine karar verilmiştir. Sonuç olarak, ilgili idarenin işlemlerinde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. Ancak, Şanlıurfa İl Sağlık Müdürlüğü’nün imza sirkülerini zamanında göndermemesi nedeniyle yaşanan mağduriyetin, iyi yönetim ilkeleri çerçevesinde daha dikkatli bir şekilde ele alınması gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/12632-S.21.20268
BAŞVURU NO : 2021/6634
KARAR TARİHİ : 03/09/2021
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ŞANLIURFA İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, hususi pasaport alma işlemleri sürecinde yaşadığı mağduriyetin giderilmesi ve şikayet konusu hakkında gereğinin yapılması talepleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24/03/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi tarafından 25/01/2021 tarihinde Kurumumuza yapılan başvuruda özetle, 08.01.2021 tarihinde saat 15:30 ve 15:45 için Şanlıurfa İl Nüfus Müdürlüğü’nde hususi pasaport çıkarmak için; TC kimlik numaralı kendisi ve TC kimlik numaralı oğlu için randevu aldığını, randevu tarih ve saatinde hazır bulunmasına, çalıştığı kurumdan aldığım resmi barkotlu yazının yanında olmasına, hususi pasaport defter bedelini bankaya yatırmış olmasına rağmen başvurusunun Şanlıurfa
Nüfus Müdürlüğü tarafından, çalıştığı kurumdaki yetkililerin (müdür, vs) imza sirkülerin 2021 yılı için İl nüfus müdürlüğüne gönderilmediği gerekçesiyle kabul edilmediğini ifade ve iddia ederek yasal hakları saklı kalmak üzere mağduriyetinin giderilmesini talebinde bulunmuş olup, Kurumumuzca 03/02/2021 tarih ve sayılı Gönderme Kararı verilmişti.
1.1. Şikayetçi tarihli dilekçesinde özetle, hususi pasaport işlemleri için Şanlıurfa İl Nüfus ve
Vatandaşlık Müdürlüğü’nden tekrardan randevu aldığı takdirde; (şahsına ait evraklar yine eksiksiz olsa bile) kendisi ilgisi olmayan başka bir belgenin yeniden kendisinden talep edilmeyeceğinin hiç bir garantisinin olmadığını, buradaki sıkıntının; hususi pasaport talebinin sonuçlandırılmaması olmadığını,(şahsına ait başvuru belgelerinde eksiklik bulunmamasına rağmen) yetki ve sorumluluğu dahilinde olmayan bahanelerle yasal talebinin işleme dahi alınmaması olduğunu, bu durumun çağdaş hukuk devleti ilkelerine de olduğunu ifade ve iddia ederek ayrıntılarına dilekçesinde yer verdiği gerekçelere istinaden görevini ihmal ederek, görevini kötüye kullandığını düşündüğü kamu personellerinden (ve eğer varsa kendilerine bu konuda talimat veren amirlerinden ) mağduriyetine sebebiyet verdikleri için şikayetçi olduğunu, ‘Çağdaş Hukuk Devleti’ ve Kamu Kurumlarının ‘Şeffaflık’ ilkesi gereği; ilgili memurlara hizmet içi eğitim verilerek bilgi eksikliklerinin giderilmesini; ayrıca kendisi
/
dışında gerçekleşen olaylardan dolayı oluşan mağduriyetinin giderilmesi talepleriyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla
03.02.2021 tarihli ve sayılı, 26.02.2021 tarihli ve sayılı, 07.05.2021 tarihli ve sayılı
yazımız ile şikayet edilen idareden bilgi-belge talebinde bulunulmuş olup. Şanlıurfa İl Nüfus ve
Vatandaşlık Müdürlüğü’nden alınan 15/06/2021 tarih ve sayılı yazıda; “
Pasaport Uygulama Talimatının Pasaport başvurusu için gerekli belgeler başlıklı 16.maddesinin ğ bendinin 2.bölümünde “ Bu formların çalışanlar için, eksiksiz olarak doldurulmuş olmasına, hak sahibi tarafından imzalanmış ve mensubu bulunduğu makamca imzalamaya yetkili kılınmış amir tarafından onaylanmış olmasına dikkat edilecektir.” hükmü getirilmiş ayrıca aynı talimatın 14. maddesinin 2.
Bendinde ise “Hususi ve hizmet damgalı pasaport talep formu ve belgelerini imzalamaya yetkili kılınan kişilerin imza, sirkülerinin birer yıllık dönemler halinde her yılın 1 Ocak tarihine kadar, talep formunu imzalamaya yetkili kılınan kişilerin değişmesi halinde yetkili kılınan kişilerin imza, sirkülerinin aynı gün kurumun bulunduğu yer il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğünde olacak şekilde gönderilmesi sağlanacak, gönderilen imza sirküleri taranıp sisteme kaydedilecektir.” hükmü yer almıştır.
2.1. Yukarıda belirtilen talimat maddelerinin gereği olarak İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık
Müdürlüğü tarafından 27.03.2018 Tarih ve sayılı yazı ile ilgili kurumlara bildirilmiş ve gereğinin yapılması istenmiştir. (EK-1)
2.2. Şikayete konu olan işlem ile ilgili olarak yukarıda belirtilen hüküm ve Genel Müdürlüğümüzün yazısı ilgili kurumlar tarafından her yılın ocak ayının ilk günü itibariyle imza sirküleri Müdürlüğümüze göndermeye başlanmıştır. İl Sağlık Müdürlüğü ve bazı kurumlar tarafından 2021 yılı için yetkili kılınan kişilerin imza sirküleri gönderilmediği anlaşılmış, Kurumun çalışanlarının mağdur olmaması için
08.01.2021 tarih ve sayılı yazımız ile İl Sağlık Müdürlüğü ve imza sirküleri göndermeyen kurumlara
bildirilmiştir. (EK-2) İlgili yazımız neticesinde İl Sağlık Müdürlüğü ve bazı kurumların hala imza sirkülerini göndermemeleri üzerine İl Sağlık Müdürlüğü kurumumuz telefonu ile aranarak durum ile ilgili bilgi verilmiş ve 2021 yılı için Hususi ve Hizmet damgalı Pasaport talep belgelerini imzalamaya yetkili kılınan kişilerin imza sirkülerinin bildirilmesi istenmiştir.
2.3. Müdürlüğümüz tarafından yukarıda sayılan önlemlerin alınmasına rağmen İl Sağlık Müdürlüğü ve bazı kurumların yetkili kişilerin imza sirkülerini gönderilmemesi üzerine 18.01.2021 tarih ve sayılı yazımız ile tekrardan imza sirkülerinin gönderilmesi istenmiş olup (EK-3) İl Sağlık Müdürlüğünün
26.01.2021 tarih ve sayı yazısıyla en nihayetinde 2021 yılı için Hususi ve Hizmet Pasaportu
talep belgelerini imzalamaya yetkili kılınan kişilerin imza sirküleri 26.01.2021 tarihinde Müdürlüğümüze bildirilmiş (EK-4) ve bu durum tutanak altına alınmıştır. (EK-5).
2.4. Yukarıda sayılan hususlar neticesinde Kurumumuz personellerinin herhangi bir ihmali olmadığı gibi
İl Sağlık Müdürlüğüne konu hakkında bir çok kez telefon ile bilgi verildiği, değişik tarihlerde yazılan yazılar ile 2021 yılı için Hususi ve Hizmet Damgalı pasaportların talep belgesini onaylamaya yetkili kılınan kişi bilgilerin bildirilmesinin gerektiği hatırlatılmış ve talep edilmiş olmasına rağmen ilgili kurumun imza sirkülerini göndermemesi nedeniyle işlem yapılamamış olup şikayete konu olan husus ile ilgili Kurumumuz ve personellerimizin herhangi bir ihmal ve kusuru bulunmadığı ilgi(b) sayılı yazımız ile bildirilmiştir.
2.5. Adı geçen şahsın görevi kötüye kullanmak suçu talebi ile 12.02.2021 tarihinde Şanlıurfa Cumhuriyet
Başsavcılığına müracaat ettiği, Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığının 17.02.2021 tarihli ve
CBS Soruşturma dosya sayılı yazısı ile anlaşılmıştır.(EK-6) 25.06.2021 tarihli ve sayılı cevabi yazımız ile istenilen bilgi ve belgeler Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmiştir.(EK-7).
Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığının 27.05.2021 tarihli ve sayılı yazısı ile şikayet edilenler hakkında kamu adına İŞLEM YAPMAYA YER OLMADIĞINA dair karar verildiği bildirilmiştir. (EK8)
2.6. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin
“DOSTANE ÇÖZÜM”başlıklı 33/A maddesi kapsamında” şikayet konusu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesi veya şikayetin çözüme kavuşturulduğunun taraflarca Kuruma bildirilmesi halinde dostane çözüm kararı verilir.” hükmüne istinaden adı geçen şahsın Pasaport Uygulama Talimatında belirtilen şartları taşıması ve istenilen belgeler ile birlikte nvi.gov.tr adresi veya Alo 199’dan geleceği gün için randevu oluşturması halinde Hususi Pasaport talebi işleme alınabilecektir. Gereğini arz ederim.” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Kurumun görevi başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
4.1. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğinin “Karar verme süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
5. 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14’üncü maddesinin (A) fıkrasında; “Hususi damgalı pasaportlar; birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli
Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan
Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir… Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir…”,
6. 14/08/2014 tarihli ve 29088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Pasaport Kanunu’nun
Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin,
6.1. “Hususi pasaport” başlıklı 7’nci maddesinde, “ (1) Hususi pasaport; Kanunda belirtilen şartları taşıyanlara altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek sürelerde, yurt içinde
İçişleri Bakanlığının vereceği yetkiye göre Valilikler, yurt dışında ise İçişleri Bakanlığının muvafakatı ve
Dışişleri Bakanlığının talimatı ile dış temsilcilikler vermeye yetkilidir.”,
6.2. “Pasaport müracaatında gerekli belgeler” başlıklı 16’ncı maddesinde, “(1) Pasaport alacak kişinin bizzat müracaatı esastır. İlgiliden durumuna göre aşağıdaki belgeler istenir: a) T.C. Kimlik
Numarası bulunan nüfus cüzdanı. b) Son altı ay içerisinde çekilen 2 adet biyometrik fotoğraf. c) Pasaport değerli kağıt bedeli ödendi makbuzu. ç) Umuma mahsus pasaportlar için harç bedeli ödendi makbuzu. d)
/
Ergin olmayanlar ve kısıtlılar için muvafakat belgesi. e) Kısıtlılar için veli, vasi veya kayyum kararı. f)
Varsa daha önce alınmış geçerliliği olan pasaport. g) Diplomatik, hususi ve hizmet pasaportları için talep formu. ğ) Hak sahibinden dolayı diplomatik, hususi veya hizmet pasaportu alacak ergin olan çocukları için öğrenci belgesi. h) Hak sahibinden dolayı diplomatik pasaport alacak ergin çocuklar için taahhütname belgesi. ı) Diplomatik pasaport alacak resmi unvan sahibi için atama, görevlendirme veya olur belgesi. i)
7 yaşını bitirmiş müracaat sahiplerinden polis makamlarınca verilen parmak izi alındı belgesi. (2) Birinci
fıkranın (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen belgeler konsolosluklarda yapılan işlemlerde istenmez. Teknolojik gelişmelere bağlı olarak farklı belgelerin istenmesi veya bu belgelerin elektronik ortamda teyit edilmesi ile bunların geçerliliği genelge ile düzenlenir.” ,
6.3. “Pasaport müracaatına ve tanzimine ait usul ve esaslar” başlıklı 19’uncu maddesinde, “(1)
Kanunun uygulanması ile pasaport ve pasaport yerine geçerli belgelerin düzenlenmesine ait bu
Yönetmelikte belirtilmeyen hususlar ayrıca Bakanlıkça çıkarılacak genelgeler ile düzenlenir.”,
7. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün ‘İkinci Nesil Pasaport
Uygulama Talimatı’nın;
7.1. “Kurumların yükümlülüklerine ilişkin olarak nüfus müdürlüklerince dikkat edilecek hususlar” başlıklı 14’üncü maddesinde “… (2) Hususi ve hizmet damgalı pasaport talep formu ve belgelerini imzalamaya yetkili kılınan kişilerin imza sirkülerinin birer yıllık dönemler halinde her yılın 1 Ocak tarihine kadar, talep formunu imzalamaya yetkili kılınan kişilerin değişmesi halinde yetkili kılınan kişilerin imza sirkülerinin aynı gün kurumun bulunduğu yer il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğünde olacak şekilde gönderilmesi sağlanacak, gönderilen imza sirküleri taranıp sisteme kaydedilecektir.”,
7.2. “Pasaport başvurusu için gerekli belgeler” başlıklı 16’ncı maddesinin, “ ğ) Hususi veya hizmet damgalı pasaport talep formu” bendinde, “ … 2) Bu formların çalışanlar için, eksiksiz olarak doldurulmuş olmasına, hak sahibi tarafından imzalanmış ve mensubu bulunduğu makamca imzalamaya yetkili kılınmış amir tarafından onaylanmış olmasına dikkat edilecektir.”,
hüküm ve açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Şikayetçi, iş bu Kararın 1. Nolu paragrafında, “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde açıklandığı üzere, hususi pasaport işlemleri için Şanlıurfa İl Nüfus ve Vatandaşlık
Müdürlüğü’nden tekrardan randevu aldığı takdirde; (şahsına ait evraklar yine eksiksiz olsa bile) kendisi ile ilgisi olmayan başka bir belgenin yeniden kendisinden talep edilmeyeceğinin hiç bir garantisinin olmadığını, buradaki sıkıntının; hususi pasaport talebinin sonuçlandırılmaması olmadığını, (şahsına ait başvuru belgelerinde eksiklik bulunmamasına rağmen) yetki ve sorumluluğu dahilinde olmayan bahanelerle yasal talebinin işleme dahi alınmaması olduğunu, bu durumun çağdaş hukuk devleti ilkelerine de aykırı olduğunu ifade ve iddia ederek ayrıntılarına dilekçesinde yer verdiği gerekçelere istinaden
/
görevini ihmal ederek, görevini kötüye kullandığını düşündüğü kamu personellerinden (ve eğer varsa kendilerine bu konuda talimat veren amirlerinden) mağduriyetine sebebiyet verdikleri için şikayetçi olduğunu, ‘Çağdaş Hukuk Devleti’ ve kamu kurumlarının ‘Şeffaflık’ ilkesi gereği; ilgili memurlara hizmet içi eğitim verilerek bilgi eksikliklerinin giderilmesini; ayrıca kendisi dışında gerçekleşen olaylardan dolayı oluşan mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
10. Şikayet konusu hakkında idareden alınan cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden;
10.1. Pasaport Uygulama Talimatının “Pasaport başvurusu için gerekli belgeler” başlıklı 16.
maddesinin ğ bendinin 2. bölümünde “Bu formların çalışanlar için, eksiksiz olarak doldurulmuş olmasına, hak sahibi tarafından imzalanmış ve mensubu bulunduğu makamca imzalamaya yetkili kılınmış amir tarafından onaylanmış olmasına dikkat edilecektir.” hükmü getirildiği, ayrıca aynı talimatın 14. maddesinin 2. bendinde ise “Hususi ve hizmet damgalı pasaport talep formu ve belgelerini imzalamaya yetkili kılınan kişilerin imza sirkülerinin birer yıllık dönemler halinde her yılın 1 Ocak tarihine kadar, talep formunu imzalamaya yetkili kılınan kişilerin değişmesi halinde yetkili kılınan kişilerin imza sirkülerinin aynı gün kurumun bulunduğu yer il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğünde olacak şekilde gönderilmesi sağlanacak, gönderilen imza sirküleri taranıp sisteme kaydedilecektir.” hükmü yer aldığı,
10.2. Şikayete konu olan işlem ile ilgili olarak yukarıda belirtilen hüküm ve Genel Müdürlük yazısı ile ilgili kurumlar tarafından her yılın ocak ayının ilk günü itibariyle imza sirkülerinin Müdürlüğe gönderildiği, başvurucunun randevusu bulunan 08.01.2021 tarihinde Şanlıurfa İl Sağlık Müdürlüğü ve bazı kurumlar tarafından 2021 yılı için yetkili kılınan kişilerin imza sirkülerinin gönderilmediğinin anlaşılması üzerine, 08.01.2021 tarih ve sayılı yazı ile İl Sağlık Müdürlüğüne ve imza sirküleri göndermeyen kurumlara bildirimde bulunulduğu,
10.3. Bahse konu yazı neticesinde; İl Sağlık Müdürlüğü ve bazı kurumların hala imza sirkülerini göndermemeleri üzerine İl Sağlık Müdürlüğü’nün telefon ile aranarak durum ile ilgili bilgi verildiği ve 2021 yılı için Hususi ve Hizmet Damgalı Pasaport talep belgelerini imzalamaya yetkili kılınan kişilerin imza sirkülerinin bildirilmesinin istendiği,
10.4. İl Sağlık Müdürlüğü ve bazı kurumların yetkili kişilerin imza sirkülerinin gönderilmemesi üzerine
18.01.2021 tarih ve sayılı yazı ile “Hususi ve Hizmet Pasaportlarına başvuracak vatandaşlarımızın
mağduriyetinin önüne geçmek adına İmza Sirkülerinin İvedi bir şekilde Müdürlüğümüze gönderilmesi hususunda” ifadeleriyle tekrardan imza sirkülerinin gönderilmesinin istendiği, İl Sağlık Müdürlüğünün
2021 yılı için Hususi ve Hizmet Pasaportu talep belgelerini imzalamaya yetkili kılınan kişilerin imza
sirküleri 26.01.2021 tarihinde idareye bildirildiği,
10.5. Ayrıca kişi pasaport randevusu aldığında, randevu veren makamın, kişinin bağlı olduğu ve imza sirküleri göndermesi gereken Kurumun bu evrakı gönderip göndermediğini bilme imkanının bulunmadığını, söz konusu evrakın yıllık olduğu, evrakın başvurucuda olduğu üzere zamanında gelmeme ihtimaline binaen randevunun ocak ayının ilerleyen tarihlerinde verilmesi halinde bu durumun ilgi sirkülere ihtiyacı olmadan pasaport alabilecek olan vatandaşların mağduriyetine yol açacağı, Kurum çalışanlarına geç randevu verilmesi halinde pasaport isteyen vatandaşlar arasında ayrımcılık oluşacağı, “ibraz edilen evraklar alınır daha sonra İlgililerince diğer evraklar tamamlatılır” yönünde bir düzenleme olmadıkça, eksik evrak ile işlem yapılamayacağı, bu noktada Müdürlüklerin ilgi yazısının Ocak ayının 1’i itibarı ulaşması noktasında hassasiyet gösterilmesi gerektiği, nitekim başvurucunun randevu aldığı gün evrakın eksik olduğunun tespiti üzerine aynı gün tarihli yazı yazıldığı, ayrıca telefon ile bilgilendirme
yapıldığı, buna rağmen zorunlu evrakın teslim edilmemesi üzerine 18.01.2021 tarihinde tekraren yazı yazıldığı,
10.6. Şikayetçinin, Şanlıurfa İl Nüfus Müdürlüğü’ne yönelik görevi kötüye kullanmak suçlaması hakkında
Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 27.05.2021 tarihli ve sayılı yazısı ile şikayet edilenler hakkında kamu adına İŞLEM YAPMAYA YER OLMADIĞINA dair karar verildiği,
10.7. Şikayetçinin, Pasaport Uygulama Talimatında belirtilen şartları taşıması ve istenilen belgeler ile birlikte nvi.gov.tr adresi veya Alo 199’dan geleceği gün için randevu oluşturması halinde Hususi Pasaport talebi işleme alınabileceği hususları tespit edilmiştir.
11. Pasaport Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliği’nin, “Pasaport müracaatına ve tanzimine ait usul ve esaslar” başlıklı 19’uncu maddesinde, “(1) Kanunun uygulanması ile pasaport ve pasaport yerine geçerli belgelerin düzenlenmesine ait bu Yönetmelikte belirtilmeyen hususlar ayrıca
Bakanlıkça çıkarılacak genelgeler ile düzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda, İçişleri
Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün Pasaport ve pasaport yerine geçen belgelerin türlerine göre başvurularının alınması, kişiselleştirilmesi, dağıtımı, teslimi ve biyometrik verilerin alınmasına ilişkin usul ve esasları kapsayan, İkinci Nesil Pasaport Uygulama Talimatı’nın; “Kurumların yükümlülüklerine ilişkin olarak nüfus müdürlüklerince dikkat edilecek hususlar” başlıklı 14’üncü maddesi ve “Pasaport başvurusu için gerekli belgeler” başlıklı 16’ncı maddesinde yer verilen açıklamalar dikkate alındığında, başvuru içi zorunlu olan evrakın temini için resmi yazı yazan, telefonda talepte bulunan Şanlıurfa İl Nüfus Müdürlüğü tarafından yukarıda özetlenen iş ve işlemlerin ilgili mevzuat çerçevesinde yürütüldüğü, anlaşılmıştır.
12. Ayrıca idarenin cevabi yazısında yer verilen; incelenmekte olunan uyuşmazlık konusuna ilişkin; şikayetçi tarafından Şanlıurfa İl Nüfus Müdürlüğü’ne yönelik görevi kötüye kullanmak suçlaması hakkındaki başvurusu üzerine, Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığı’nca verilen 10/03/2021 tarihli no.lu “İşlem Yapılmasına Yer Olmadığına Dair Karar”da “ …4483 Sayılı Yasayanın 4.
Maddesinin 3. fıkrasında memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında yapılacak ihbar ve şikayetlerin soyut ve genel nitelikte olmaması, iddiaların ciddi bulgu ve belgelere dayanması, 4. Maddenin 4. Fıkrası gereğince de, 3. Fıkradaki şartları taşımayan ihbar ve şikayetlerin Cumhuriyet Savcıları tarafından işleme konulmayacağının hüküm altına alındığı,
Müştekilerin yaptığı ihbarda, somut hususlar ileri sürmediği, delil göstermediği, ihbarının ciddi bulgu ve belgelerle destekleyemediği, müştekinin bu şekilde dilekçesinin 4483 sayılı yasanın 4. maddesinin 3, fıkrasındaki şartları taşımadığı anlaşılmış olup, açıklanan nedenlerle müsnet suçtan dolayı şikayet edilenler hakkında İşlem Yapılmasına Yer Olmadığına dair karar vermek gerekmiştir, …” şeklindeki tespitler ve kurulan hüküm dikkate alındığında ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı’nca, gerekli olan imza sirküleri olmadığı için randevuya rağmen işlem gerçekleştirmeyen idarenin personelinin suç işlediğine ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığı anlaşılmıştır.
13. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, konuya ilişkin mevzuat hükümleri ve yargı kararı ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin, şikayet konusu hakkında tesis ettiği işlemlerde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
15. Diğer taraftan Şanlıurfa İl Sağlık Müdürlüğü tarafından İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri
Genel Müdürlüğü ‘İkinci Nesil Pasaport Uygulama Talimatı’nın; “Kurumların yükümlülüklerine ilişkin olarak nüfus müdürlüklerince dikkat edilecek hususlar” başlıklı 14’üncü maddesine göre her yılın 1 Ocak tarihi itibariyle talep formunu imzalamaya yetkili kılınan kişilerin imza sirkülerinin il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne gönderilmesi gerekirken, müteaddit defalar yazışma yapılmasına ve idare ile iletişim kurulmasına rağmen imza sirkülerinin ancak 26/01/2021 tarihi itibariyle gönderilebildiği, imza sirkülerinin süresi içinde idareye gönderilmemesi nedeniyle bu zaman aralığında hususi damgalı pasaport işlemlerini yürütmek isteyen personelin işlemlerinin yürütülemediği dikkate alındığında Şanlıurfa İl Sağlık
Müdürlüğü’nün işlemleri mevzuat düzenlemelerinin öngördüğü süre içerisinde yerine getirme noktasında mağduriyet oluşmaması için iyi yönetim ilkelerine uygun olarak daha özenli hareket etmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın şikayetçiye tebliğ tarihinden itibaren, ilgili İdarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Şanlıurfa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre
BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın Başvurana, Şanlıurfa İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’ne ve Şanlıurfa İl Sağlık
Müdürlüğü’ne tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi