|
ÖZET: Bu karar, hususi damgalı pasaport verilmesi talebinin reddine ilişkin bir uyuşmazlığı ele almaktadır. Başvuran, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14. maddesine dayanarak, emekli keseneklerinin 1. ve 2. dereceden kesildiğini belirterek hususi pasaport talebinin yasal olarak karşılanması gerektiğini iddia etmiştir. Ancak idare, başvuranın 5. derece kadrodan emekliye ayrıldığını ve bu nedenle hususi pasaport alma hakkının bulunmadığını ifade etmiştir.
Danıştay, başvuranın emekli keseneğine esas aylık derecesinin hususi pasaport alma hakkı vermediğini, pasaport verilmesinde esas alınması gerekenin kadro derecesi olduğunu belirtmiştir. Dolayısıyla, başvuranın 5. dereceden emekliye ayrılması nedeniyle hususi pasaport talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir. Bu durum, daha önce verilen pasaportun sehven verildiği ve kazanılmış hak oluşturmadığı sonucunu doğurmaktadır. Sonuç olarak, başvuranın hususi pasaport yenileme talebinin reddi yönündeki idarenin işlemi hukuka uygun bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu karar, kamu görevlilerinin pasaport hakları açısından kadro derecelerinin önemini vurgulamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/6345-S.22.9681
BAŞVURU NO : 2021/20159
KARAR TARİHİ : 17/05/2022
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Hususi damgalı pasaport verilmesine ilişkin talep hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 25/11/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi vekili tarafından Kurumumuza verilen dilekçede özetle, Müvekkili ’un 07/03/2016 tarihinde yapmış olduğu müracaatta Pasaport Kanununa uygun şartları taşıması sebebiyle kendisine seri nolu hususi pasaport verildiğini, müvekkilinin pasaportunu yenilemek istediğinde ise talebinin usul ve yasalara aykırı bir şekilde kabul edilmediğini,
1.1. Müvekkilinin 03/10/1984 tarihinde TEK Santral Tesisi Dairesi Başkanlığında memuriyet görevine başladığını, 16/06/1988 tarihinde ise sözleşmeli memur olarak TEK İÇDEM Çorum İşletme Müdürlüğüne naklen tayin olduğunu, sözleşme yenilemeleri ile aynı işyerinde önce TEK EDM sonra ise YEDAŞ Çorum
İl Müdürlüğünde çalışmaya devam ettiğini, 17/05/2011 tarihinde ise YEDAŞ’ın özelleştirilmesi sebebi ile
Çorum Tarım İl Müdürlüğüne naklen tayin edildiğini, 26/02/2014 tarihinde ise emekli olduğunu,
1.2. Ekte sunulan hizmet belgelerinden de anlaşılacağı üzere müvekkilinin, sözleşmeli memur olarak çalıştığı YEDAŞ’da 15/10/2008 tarihinden itibaren 3. Derece 1. Kademeden emekli keseneği kesilmeye başlandığını, YEDAŞ Çorum EDM’de iken 2. Derece 1. Kademeye düştüğünü, naklen tayin olduğu Çorum
İl Tarım Müdürlüğünde ise emeklilik keseneği 2.derece 1. Kademeden başladığını ve 1. Derece 4. kademe durumunda iken emekli olduğunu,
1.3. 5682 sayılı Pasaport Kanununun hususi pasaport hükmünü düzenleyen 14. maddesinde görüleceği üzere, “T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri, …” hükmünün müvekkili
’un durumuna karşılık geldiğini, hem ilk pasaporta müracaat tarihinde hem de yenileme tarihlerinde emekli keseneklerinin yasada belirtildiği gibi 1. ve 2. dereceden kesildiğini, bu sebeple yasal şartları taşıdığından hususi pasaport talebinin karşılanması gerekirken ret edilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu,
1.4. Diğer taraftan Müvekkil 17/05/2011 tarihinde YEDAŞ Corum İl Müdürlüğünden, Çorum
İl Tarım Müdürlüğüne naklen tayin edilirken kadro derecesinin 5. Derece olarak uyarlanmasının yasalara aykırı olduğunu, zira çalıştığı yıl, eğitim durumu, kadro ve diğer durumlarından dolayı kadro derecesinin 2. dereceden başlatılması gerekirken 5. dereceden başlatılması ve devamında ilerleme yaptırılmaması hatalı bir intibak ve uygulama olduğunu, müvekkilinin şahsi sicil dosyası tekrar incelendiğinde bu durumun ortaya çıkacağını,
1.5. Müvekkil 07/03/2016 tarihinde yapmış olduğu müracaatta Pasaport kanununa uygun şartları taşıması sebebiyle kendisine seri nolu hususi pasaport verilmesine rağmen daha sonra yapmış olduğu pasaport yenileme talebinin 02/11/2021 tarihli ve sayılı yazı ile kabul edilmemesinin müvekkilinin mağduriyetine sebebiyet verdiğini ifade ve iddia ederek, müvekkilinin hususi damgalı pasaport talep etme hakkının karşılanması talebinde bulunulmaktadır.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla
27.12.2021 tarih ve sayılı yazımız ile bilgi-belge talebinde bulunulmuş olup, Tarım ve
Orman Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’ndan alınan bila tarih ve – – sayılı yazısında, “İlgilinin, Mülga Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının 01.03.2011 tarihli ve sayılı talimat yazısı ve ekinde alınan atama listesinde belirtildiği üzere Bakanlık Makamının
07.04.2011 tarihli ve sayılı Olur’u ile Çorum İl Tarım ve Orman Müdürlüğü emrine 5. Derece memur
ünvanlı kadroya ataması gerçekleştirilmiştir. (Ek-1)
Konu, Personel Genel Müdürlüğümüze bağlı ilgili Daire Başkanlıklarına (Kadro ve Terfi İşlemleri Daire
Başkanlığı, Taşra Atama Daire Başkanlığı) sorulmuştur. Genel Kadro Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ekindeki Bakanlığımız kadro cetvelinde, Genel İdare Hizmetler sınıfında 5. Derece memur ünvanlı kadronun üzerinde (4-3-2-1 dereceli) kadro bulunmadığı ve adı geçenin YEDAŞ Çorum İl
Müdürlüğü emrinde görev yapmakta iken özelleştirme sebebiyle Çorum İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne
Mülga Devlet Personel Başkanlığının 01.03.2011 tarihli ve sayılı yazısı eki personel listesi ile
Bakanlık Makamının 07.04.2011 tarihli ve sayılı atama onayı ile 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 67’nci, 74’üncü ve 4046 sayılı kanunun 22’nci maddesi gereğince Kadro (5), Derece/Kademe (2/1, Gösterge (1155), Ek Gösterge (1100) ataması gerçekleştirilmiştir.
Hususi Damgalı Pasaportların 5682 sayılı Pasaport Kanununun 14. Maddesinde “(Değişik Paragraf:
22/8/1989-378 KHK/1 Md… (4) birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan devlet memurları ve diğer kamu görevlileri. Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir.” denilmektedir.
Kamu Denetçiliği Kurumunun 94019529-101.07.06.-E.12941 sayılı Başvuru No : 2021/20159 2017/16198, Karar
Tarihi: 18.07.2018 Kısmen Tavsiye, Kısmen Ret Kararlı V. Değerlendirme ve Gerekçe başlıklı “A- Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 18. Maddesinde belirtildiği üzere; Devlet Personel
Başkanlığı tarafından anılan kuruma gönderilen 22.11.2017 tarih ve 6270 sayılı görüşünde,” hususi damgalı pasaport verilebilmesinde memurun kadro derecesinin birinci, ikinci ve üçüncü derece olması gerektiği, bu hususta memurun kadro derecesinin esas alınması gerektiği, kamu, kurum ve kuruluşlarına ait kadroların ihdası, iptali ve kullanılmasına dair esas ve usulleri düzenleyen 190 sayılı Genel Kadro ve
Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca, “5’inci dereceden daha üst derecelerde memur ünvanlı kadro ihdas edilmediği, bu nedenle memur ünvanlı kadrolarda bulunanların kazanılmış hak aylık derecesi ve emekliliğe esas dereceleri birinci, ikinci ve üçüncü derecelerde olsa dahi kadro derecelerinin esas alınması gerektiğinden bu haktan faydalanmalarının mümkün olmadığı.” açıklanmıştır.
Adı geçen ‘un kazanılmış hak aylık derecesi 1/4, emekliliğe esas derecesi 1/4 ve kadro derecesinin 5 olduğu görülmüştür. (Ek-2)
2013 yılında hususi damgalı pasaport talep formu verilmesi hususu; işlemi tesis eden Amasya İl Tarım ve
Orman Müdürlüğüne resmi yazı ile sorulmuş, gelen cevabi yazıda “Müdürlüğümüz, Hamamözü İlçe
Müdürlüğü emrinde görevli iken 26.02 2014 tarihinde 5. Derece kadrodan emekliye ayrılmış olan
‘a Hususi Damgalı Pasaportu, kadro derecesine göre değil, emeklilik yönünden terfisi dikkate alınarak pasaport almayı hak etmediği halde sehven Hususi Damgalı Pasaport Talep Formunun düzenlendiğini bildirmiştir.” (Ek-3)
Hususi Damgalı Pasaportların 5682 sayılı kanunun 14. Maddesine göre düzenlendiği ve sadece birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunanlara verildiğinden, memurlar için 5. Derecenin altında kadro ihdas edilmediğinden, ilgilinin “memur” unvanında 5. Derece kadroda (kendisi için ihdas edilmiş en üst kadro) bulunduğundan pasaport alımına ilişkin herhangi bir belge düzenlenememektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20 inci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
5. 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun:
5.1. 14’üncü maddesinin “A” fıkrasında; “Hususi damgalı pasaportlar; birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına;
diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu üyeleri için, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin bu derecelerden kesilmesi şartı aranmaz. Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir…”,
5.2. 14’üncü maddesinin “C” fıkrasında; “Hususi ve Hizmet Damgalı Pasaportlar: Talep edenin mensup bulunduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verilir. Bu nev’i pasaportlar aynı şart dâhilinde İçişleri Bakanlığının muvafakati ve Dışişleri Bakanlığının vereceği talimat üzerine, Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik ve elçiliklerince de verilebilir… Emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanların hususi damgalı pasaport alabilmeleri için durumlarını gösteren belgelerle, doğrudan İçişleri Bakanlığına müracaat etmeleri lazımdır. Hususi damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca belirlenecek sürelerde; hizmet damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak kaydıyla pasaport sahibinin görevinin müddetine göre İçişleri
Bakanlığınca tespit edilecek süre için geçerli olmak üzere tanzim edilir…”,
5.3. Ek 4’üncü maddesinde; “Devlet memuru olarak 1’inci, 2’nci ve 3’üncü derece kadrolarda bulunup da Hususi Damgalı Pasaport almaya hakkı olan Devlet memurları ile subay ve astsubayların taşıdıkları unvan ve/veya rütbeleri taşımakla beraber 1’inci, 2’nci ve 3’üncü derece kadroları almadan emekli olan veya ayrılanlardan Devlet memuriyetindeki hizmet süreleri, taşıdığı unvan ve/veya rütbeleri itibariyle bugün Hususi Damgalı Pasaport almaya hak kazananlar emsal alınmak suretiyle bunlara da Hususi
Pasaport verilir.”,
6. 14/08/2014 tarihli ve 29088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Pasaport Kanunu’nun
Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin:
6.1. “Hususi pasaport” başlıklı 7’nci maddesinde; “(1) Hususi pasaport; Kanunda belirtilen şartları taşıyanlara altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek sürelerde, yurt içinde
İçişleri Bakanlığının vereceği yetkiye göre Valilikler, yurt dışında ise İçişleri Bakanlığının muvafakati ve
Dışişleri Bakanlığının talimatı ile dış temsilcilikler vermeye yetkilidir. (2) Hususi pasaport alacaklarda en az lise veya dengi okul mezunu olma şartı aranır.”,
6.2. “Pasaport müracaatlarının alınması” başlıklı 15’inci maddesinde; “… (2) Hususi, hizmet ve umuma mahsus pasaportlar İçişleri Bakanlığı adına valiliklerce verilir. Valiler, bu yetkilerini vali yardımcılarına, kaymakamlara, il veya ilçe birimlerine devredebilir. (3) Hususi ve hizmet pasaportlarının müracaat işlemleri, yurt içinde sadece il emniyet müdürlüklerince, yurt dışında ise İçişleri Bakanlığının muvafakati ve Dışişleri Bakanlığının talimatı ile dış temsilciliklerce yapılır…”,
6.3. “Pasaport müracaatında gerekli belgeler” başlıklı 16’ncı maddesinde; “(1) Pasaport alacak kişinin bizzat müracaatı esastır. İlgiliden durumuna göre aşağıdaki belgeler istenir: a) T.C. Kimlik Numarası bulunan nüfus cüzdanı. b) Son altı ay içerisinde çekilen 2 adet biyometrik fotoğraf. c) Pasaport değerli kâğıt bedeli ödendi makbuzu. ç) Umuma mahsus pasaportlar için harç bedeli ödendi makbuzu. d) Ergin olmayanlar ve kısıtlılar için muvafakat belgesi. e) Kısıtlılar için veli, vasi veya kayyum kararı. f) Varsa daha önce alınmış geçerliliği olan pasaport. g) Diplomatik, hususi ve hizmet pasaportları için talep formu.
ğ) Hak sahibinden dolayı diplomatik, hususi veya hizmet pasaportu alacak ergin olan çocukları için öğrenci belgesi. h) Hak sahibinden dolayı diplomatik pasaport alacak ergin çocuklar için taahhütname belgesi. ı)
Diplomatik pasaport alacak resmi unvan sahibi için atama, görevlendirme veya olur belgesi. i) 7 yaşını bitirmiş müracaat sahiplerinden polis makamlarınca verilen parmak izi alındı belgesi. (2) Birinci fıkranın
(c) ve (ç) bentlerinde belirtilen belgeler konsolosluklarda yapılan işlemlerde istenmez. Teknolojik gelişmelere bağlı olarak farklı belgelerin istenmesi veya bu belgelerin elektronik ortamda teyit edilmesi ile bunların geçerliliği genelge ile düzenlenir.”,
6.4. “Pasaport müracaatına ve tanzimine ait usul ve esaslar” başlıklı 19’uncu maddesinde; “(1)
Kanunun uygulanması ile pasaport ve pasaport yerine geçerli belgelerin düzenlenmesine ait bu
Yönetmelikte belirtilmeyen hususlar ayrıca Bakanlıkça çıkarılacak genelgeler ile düzenlenir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Şikayetçi vekili, iş bu Kararın 1. Nolu paragrafında, “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde yer verilen gerekçelere istinaden özetle, müvekkilinin 07/03/2016 tarihinde yapmış olduğu müracaatta Pasaport Kanununa uygun şartları taşıması sebebiyle kendisine hususi pasaport verilmesine rağmen daha sonra yapmış olduğu pasaport yenileme talebinin kabul edilmemesine ilişkin işlemin mağduriyetine sebebiyet verdiğini ifade ve iddia ederek, müvekkilinin hususi damgalı pasaport talep etme hakkının karşılanmasını talep etmektedir.
9. Kanunda belirlenmiş yetkili makamlarca verilen ve sahiplerine milli hudutlardan diğer ülkelere geçmeyi sağlayan ve geçilen diğer hudutta, milli hudutlar içerisinde kullanılan kimlik belgesinin yerini tutan belge şeklinde tanımlanan pasaportlar, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 12’nci maddesine göre Diplomatik (Siyah) Pasaport, Hususi Damgalı (Yeşil) Pasaport, Hizmet Damgalı (Gri) Pasaport, Umuma Mahsus (Kırmızı) Pasaport ve e-Pasaport adı altında 5 gruba ayrılmaktadır
10. Kararın “İlgili Mevzuat” başlıklı bölümünde de açıklandığı üzere, hususi damgalı pasaportlar, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14’üncü maddesinin (A) fıkrasına göre, “devlet memuru/diğer kamu görevlisi” olarak, birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan/sözleşmeli olarak çalıştırılan, diğer ifadeyle bu kadro derecelerinde “bilfiil” çalışmakta olan veya bu kadro derecelerinde “devlet memuru/diğer kamu görevlisi” olarak görev yapmakta iken emekliye ayrılmış/çekilmiş olan kişilere, buna ilaveten belli şartları taşımaları halinde anılan Kanun maddesinde sıralan şahıslara verilebilmektedir.
Pasaport Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in “Hususi pasaport” başlıklı 7’nci maddesinde de hususi damgalı pasaportların Kanunda belirtilen şartları taşıyanlara verileceği açık olarak belirtilmektedir.
11. Ayrıca, ilgili Yönetmeliğin “Pasaport müracaatında gerekli belgeler” başlıklı 16’ncı maddesinden, “diplomatik, hususi ve hizmet pasaportları için talep formu”nun pasaport müracaatı sırasında sunulması gereken belgeler arasında yer aldığı görülmektedir. Hususi Damgalı Pasaport Talep Formu incelendiğinde ise, formda “hak sahibi personelin” çalışma durumuna ilişkin bir bölümün yer aldığı ve hak sahibinin “kadro derecesi”nin de belirtildiği, bu kısmın Birim Amiri tarafından imzalanarak onaylanması gerektiği anlaşılmaktadır. Nitekim hususi damgalı pasaportlar, umuma mahsus pasaportlardan farklı olarak, sadece belli kişilere, belli şartları taşımaları halinde ita edilebilen bir pasaport türüdür.
12. Uyuşmazlık konusu somut olay incelendiğinde;
12.1. Şikayetçi vekilinin, ‘5682 sayılı Pasaport Kanununun hususi pasaport hükmünü düzenleyen 14.
maddesinde görüleceği üzere, “T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri, …” hükmü müvekkili ’un durumuna karşılık geldiğini, hem ilk pasaporta müracaat tarihinde hem de yenileme tarihlerinde emekli keseneklerinin yasada belirtildiği gibi 1. ve 2. dereceden kesildiğini, bu sebeple yasal şartları taşıdığından hususi pasaport talebinin karşılanması gerekirken ret edilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğu’ iddiasına karşılık,
12.2. İdarenin cevabi yazısı ekinde alınan Amasya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 03/02/2022 tarihli yazısında, şikayetçinin Hamamözü İlçe Müdürlüğü emrinde memur olarak görev yapmakta iken; 26.02.2014 tarihinde 5. derece kadrodan emekliye ayrıldığı, hususi damgalı pasaportu kadro derecesine göre değil, emeklilik yönünden terfisi dikkate alınarak pasaport almayı hak etmediği halde sehven verildiği yönünde açıklamalarda bulunulduğu anlaşılmıştır.
13. Başvuran vekilinin iddiaları, idarenin açıklamaları, konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde;
13.1. İlgili mevzuat gereği şikayetçinin emekli keseneğine esas aylık derecesinin kendisine hususi damgalı pasaport alma hakkını vermediği; hususi damgalı pasaport verilebilmesi için “emeklilik” veya “maaş” (kazanılmış hak aylığı) derecelerinin değil, bizzat iktisap edilen “kadro derecesi”nin esas alınmakta olduğu; diğer ifadeyle, hususi damgalı pasaport alacak kişilerin, “kamu görevlisi” olarak birinci, ikinci veya üçüncü derece kadroların birinde “bilfiil” çalışıyor olmaları veya bu kadro derecelerinde “kamu görevlisi” olarak çalışıyor iken “emeklilik” veya “çekilme” sebepleri ile bu vazifelerinden ayrılmış olmaları gerektiği,
13.2. Bu nedenlerle, kamu görevlisi olarak “beşinci derece” kadrodan emekliye ayrılan şikâyetçinin, birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda “bilfiil” çalışmakta iken emekliye ayrılma, şartını taşımaması nedeniyle hususi damgalı pasaport alma hakkının bulunmadığı, daha önce hatalı olarak başvurana hususi pasaport verilmesinin kazanılmış hak oluşturamayacağı, İdarenin sehven yapıldığı ifade edilen hata tespit edildiğinde yasa uyarınca karar tesis etme yükümlülüğü olduğu,
13.3. Bu noktada kadro derecesi “beş” (5) iken kamu görevinden emekliye ayrıldığı için hususi pasaport şartlarını sağlamayan şikayetçinin hususi pasaport yenileme talebinin reddi yönünde tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret
Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, ilgili idarenin işlem ya da eylemine karşı Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN VEKLİNE ve TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi