|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, başvuranın Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde geçici görevlendirilmesi sırasında icap nöbeti ücretinin ödenmesi talebinin reddine ilişkindir. Başvuran, ilgili branşın hastanede mevcut olmaması ve acil başvuruların bulunmaması gerekçesiyle nöbet görevlendirmesi yapılmadığını belirtmektedir. İdare, icap nöbetlerinin belirlenmesinde baştabibin takdir yetkisini kullanarak, başvuranın uzmanlık alanında icap nöbetçisi olarak belirlenmemesinin kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olduğunu ifade etmiştir.
Kararda, idarenin takdir yetkisini kullanırken keyfi davranamayacağı, verilen kararların somut delillere dayanması gerektiği vurgulanmaktadır. Başvuranın talebinin reddedilmesi, ilgili mevzuat ve hastane kayıtları ışığında, baştabibin karar verme yetkisi çerçevesinde hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın icap nöbeti görevlendirmesi ve buna bağlı ücret talebi reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16465-S.21.26403
BAŞVURU NO : 2021/11736
KARAR TARİHİ : 22/11/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ŞANLIURFA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : İcap nöbetinde görevlendirilme ve nöbet ücretinin ödenmesi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 03/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalı
Başkanlığında Doçent unvanı ile 2015 Şubat ayından beri çalışmakta olduğunu, bu tarihten beri Şanlıurfa ilinde ilgili uzmanlık alanında tek uzman olduğunu, 2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ile 28/4/2021 – 28/7/2021 tarihleri arasında Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi(EAH)’nde geçici olarak görevlendirildiğini, Şanlıurfa ilinde 7 yıldır tek uzman olduğu için bölümünün kurulu olmamasına rağmen, mesai dışında Harran Üniversitesi Hastanesi, Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler ve Şanlıurfa 112 acil birimlerinden hiperbarik oksijen tedavisi alması gereken hastaların danışılması, yönlendirilmesi, teşhis-tedavi kararları verilerek acil endikasyonlarda üzerine düşen görevi yerine getirdiğini, Yataklı
Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nin 42/A maddesine göre Şanlıurfa Mehmet Akif İnan EAH’de 28/4/2021 tarihinde göreve başladığında icap nöbet listesini yaparak kurumuna verdiğini ancak kurumunun görevlendirmesini yapmadığını, buna gerekçe olarak hiperbarik oksijen tedavi cihazı olmadığından icap nöbeti görevlendirmesinin uygun görülmediğinin tarafına bildirildiğini ancak Harran Üniversitesinde 7 yıldır çalıştığını ve Harran Üniversitesi Hastanesinde 7 yıldır icap nöbet listesi verdiğini, acil hastalıklarda mesai dışı yaptığı hizmetleri belirten yazıyı ek belgeleriyle tekrar kurumuna yazdığını, kurumunun talebini yeniden reddettiğini, icap görevlendirilmesi yapılmamasına rağmen mesai dışı danışılan hastalara gerekli desteği verdiğini belirterek Şanlıurfa Mehmet Akif İnan EAH’de 28/4/2021- 28/7/2021 tarihleri arasında görevlendirildiği süre içinde icap nöbeti görevlendirmesi kapsamında nöbet ücretinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden Şanlıurfa Valiliği İl Sağlık
Müdürlüğü Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliğinin 31/8/2021 tarihli ve – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle,
2.1. Başvuranın Su altı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Hekimliği görevini yürüttüğünü,
2.2. İlgili branşın hizmet vereceği ünitenin Hastane bünyesinde olmadığı ve halen kurulmadığı ayrıca ilgili branşın Hastane aciline başvuruların olmaması gerekçesiyle icap nöbetinin uygulamaya konulmadığı, benzer durumda hastanedeki FTR ve Dermatoloji gibi branşlara da icap nöbeti uygulanmadığını,
2.3. İcap nöbeti görevlendirmesinin tamamen idari yönetimin ihtiyaç durumuna göre inisiyatif kullanması ile yürütüldüğü,
2.4. Yapılan incelemelerde ilgili branş ile ilgili herhangi bir acil başvurusu olmadığı, konsulte edilmediği
Hastane acil kayıtlarında mevcut olduğu, Hastane kayıtlarında mesai dışına dair herhangi bir arama ve konsultasyona rastlanılmadığı,
2.5. Hastane kayıtlarında ilgili branş ile ilgili hekimin görevlendirildiği süre zarfında hiçbir hastaya tıbbi hizmet vermediğinin ve çalıştığı süre boyunca hakettiği ek ödeme Sağlık Bakanlığınca belirlenen oranlar çerçevesinde ödendiğinin tespit edildiği
belirtilmiş olup, başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2. 128 inci maddesinde, “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” hükmü amirdir.
4. 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi dışında normal, acil veya branş nöbeti tutarak, bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle karşılanamayan her bir nöbet saati için (nöbet süresi kesintisiz 6 saatten az olmamak üzere), aşağıda gösterilen gösterge rakamlarının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu hesaplanacak tutarda nöbet ücreti ödenir. Bu ücret yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan söz konusu nöbetler için yüzde elli oranında artırımlı ödenir.” hükmü düzenlenmiştir.
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Kamu kuruluşları ve vakıflarda görevlendirme” başlıklı
38 inci maddesinde, “Öğretim elemanları; ilgili kurumların talebi ve kendisinin muvafakati, üniversite
yönetim kurulunun uygun görmesi ve rektörün onayı ile ihtiyaç duyulan konularda, özlük işlemleri kendi kurumlarınca yürütülmek kaydıyla, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilenlerin, kadrosunun bulunduğu
yükseköğretim kurumlarındaki aylık ve diğer ödemeler ile öteki hakları devam eder. Yükseköğretim Kurulu, bağlı birimleri ve Üniversitelerarası Kurul ile Adli Tıp Kurumunda görevlendirilenler hariç olmak üzere bu fıkra uyarınca görevlendirilenler döner sermayeden yararlanamaz.
….
Bu madde uyarınca görevlendirilen öğretim elemanları kendi kurumlarından alacakları aylık ve ödeneklerin yanısıra, görevlendirildikleri kurumda yürüttükleri görev için birinci derecenin dördüncü kademesinde bulunan bir genel müdürün aylık ve ek gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı geçmemek üzere ilgili bakan tarafından tespit edilecek miktarı net olarak ikinci görev aylığı şeklinde ayrıca alırlar. Bunlar görevlendirildikleri kurumlarca kendilerine bu suretle yapılan ödemeleri döner sermayelere yatırmak zorunda değildirler. Bunlara görev yapacakları kurumca bu ödeme dışında başkaca bir ödeme yapılmaz.” hükümlerine yer verilmiştir.
6. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin “Nöbet Türleri” başlıklı 42 nci maddesinde, “Nöbet hizmetleri evde nöbet, normal, acil, branş nöbeti olarak dört şekilde yürütülür. Acil ve branş nöbetlerinin hangi hallerde, tutulacağı hastanenin türüne, iş durumuna, personel mevcuduna, hizmetin gereklerine göre baştabib tarafından tesbit edilir. Eğitim Hastanelerinde de uzman ve uzmanlık eğitimi görenlerden kimlerin hangi nöbete gireceklerini ve ne nöbeti tutacaklarını da baştabib tesbit eder.
A) İcapçı nöbeti (Ev nöbeti): Uzman adedi nöbet tutacak miktarlardan az, fakat birden fazla olan kurumlarda uzmanlar sırayla ev nöbetini tutarlar. Bunun için aylık ev nöbet listeleri hazırlanır. Ev nöbetçisi mesai saatleri dışında kurumun idari ve tıbbi her türlü gereklerinden sorumludur. Ev nöbetçisi akşam vizitlerini yapmaya, mesai dışında bulunduğu yeri bildirmeye, kuruma her davette gelmeye mecburdur.” ifadeleri yer almaktadır.
7. 16/10/2009 tarihli ve 27378 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yataklı Sağlık
Tesislerinde Acil Servis Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğin “Acil servis daimi ve vardiya usulü çalışanları” başlıklı 12 nci maddesinde, “(10) Dahili ve cerrahi acil branş havuz nöbetine dahil edilen uzman tabiplere, ayrıca icap nöbeti tutturulur. Hangi branşlarda icap nöbeti düzenleneceğine, hizmetin gereği ve personel mevcudu çerçevesinde baştabip karar verir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalı Başkanlığında görev yapmakta olan başvuran, Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi(EAH)’nde geçici olarak görevlendirildiği 28/4/2021 – 28/7/2021 tarihleri arasında icap nöbeti görevlendirmesi kapsamında nöbet ücretinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
10. İlgili mevzuat gereğince icap nöbetlerinin belirlenmesine ilişkin baştabibin takdir yetkisinin bulunduğu ve hüküm altına alınan belirli kurallar çerçevesinde nöbet hizmetlerinin yürütüldüğü anlaşılmaktadır.
İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin ilkelerinden biridir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır.
İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez.
İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, verdiği kararlar ve işlemlerde objektif, gerçekçi ve hukuken geçerli sebeplere ve somut delillere dayanması gerektiği, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
11. Başvuru dosyası kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Sualtı
Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalı Başkanlığında doktor öğretim üyesi olarak görev yapmakta olan başvuranın, 2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince 3 ay süreyle Şanlıurfa Mehmet Akif İnan
Eğitim ve Araştırma Hastanesi(EAH)’nde görevlendirildiği, bu süreler içerisinde icap nöbeti kapsamında görevlendirilme talebinde bulunduğu ancak Başhekimlikçe “ilgili branşın hizmet vereceği ünitenin
Hastane bünyesinde olmadığı ve halen kurulmadığı, ayrıca ilgili branşta Hastane aciline başvuruların olmaması” gerekçesiyle taleplerinin reddedildiği, başvuranın adı geçen Hastanede görev yapmakta iken kadrosunun bulunduğu Harran Üniversitesindeki aylık ve diğer ödemeler ile öteki haklarının devam ettiği, ayrıca Sağlık Bakanınca belirlenen miktarı da ikinci görev aylığı olarak aldığı, Hastane kayıtlarında görev yaptığı süreler içerisinde de herhangi bir hastaya tıbbi hizmet vermediği hususuna ilişkin performans puan modülü kayıtlarının sunulduğu, mesai saatleri dışında da bu alana ilişkin başvuruların bulunduğu ve bu alanda hizmet verildiğine dair bir tespitin yapılamadığı, nöbet görevini yerine getirmeyen personele ise geriye dönük nöbet ücretinin de ödenmesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, hangi branşlarda icap nöbeti düzenleneceğine, hizmetin gereği ve personel mevcudu çerçevesinde baştabibin karar vereceği hükmü kapsamında ilgili branşta sunulan hizmete bağlı olarak başvuranın uzmanlık alanında icap nöbetçisi olarak belirlenmemesine ilişkin kullanılan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka ve hakkaniyet ilkelerine uygun olduğu değerlendirilmiştir.
12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuruya konu olayda kullanılan takdir yetkisinin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine uygun olduğu anlaşıldığından başvuranın Şanlıurfa Mehmet
Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesinde geçici görevli olduğu sürelerde icap nöbetinde görevlendirmesinin yapılmasına ve buna ilişkin nöbet ücretinin ödenmesine ilişkin talebin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili idare tarafından Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerde yeterli özenin gösterilmediği ve başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenlerle “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Şanlıurfa İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Bu kararın BAŞVURANA ve ŞANLIURFA VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi