|
ÖZET: Başvuru, Tokat Dr. Cevdet Aykan Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi’nde görevli bir adli görüşmecinin, icap nöbetleriyle ilgili taleplerini içermektedir. Başvuran, mesai dışı çalıştığı dönemlerde icap nöbeti tutulduğunu, bu nöbetler için ücret ödenmediğini ve izin verilmediğini belirterek, hekim dışı sağlık personeline icap nöbeti yazılıp yazılamayacağı, izin hakkı ve gerekli personel sayısı hakkında bilgi talep etmiştir.
Tokat İl Sağlık Müdürlüğü, başvuranın mesai dışı hizmetleri için idari izin kullandığını ve gönüllülük esasına dayalı olarak eğitim alan personelin ihtiyaç duyulduğunu ifade etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesi yönünde öneride bulunmuş ve başvuranın taleplerinin hukuka uygun olmadığını belirtmiştir. İcap nöbetleri için ücret ödenmesiyle ilgili mevzuatta bir düzenleme bulunmadığı, ayrıca başvuranın iddialarının belgelerle çeliştiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş olup, başvuranın yargı yoluna başvurma hakkı saklıdır. İdarenin, gelecekte başvuru yollarını belirtme ilkesine uygun hareket etmesi beklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/11612-S.24.17660
BAŞVURU NO : 2024/6532
KARAR TARİHİ : 23.10.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
İcap nöbetleri hakkındadır
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 22.05.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran : Tokat Dr. Cevdet Aykan Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi bünyesinde bulunan Çocuk İzlem Merkezinde (ÇİM) Çocukla Adli Görüşmeci olarak görev yapmakta olduğunu, ÇİM’ler 7/24 olarak hizmet vermekte olduğunu, mesai dışı çalışma zamanlarında kendilerine icap nöbeti yazıldığı, ‘hekim dışı sağlık personeline İcap Nöbeti karşılığında ücret ödenmediği’ hastane idaresinden kendilerine söylendiği ayrıca yazılan icap nöbetleri karşılığında izin kullandırılmadığını ifade ederek ve
“hekim dışı sağlık personeline icap nöbeti yazılıp yazılamadığı, ödeme yapılamıyorsa izin verilmesi gerekip gerekmediği, nöbet sistemi için gerekli personel sayısının kaç olduğu” hususlarında bilgi edinmek istediğini ayrıca icap nöbetlerine kaldıkları günler için izin hakkı verilmesini / ücret ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Tokat İl Sağlık Müdürlüğü’nün 20.08.2024 tarihli cevabi yazısında; “ Başvurana mesai dışı hizmetlerine istinaden idari izinlerinin başvuranın talep ettiği günlerde kullandırıldığı, Sağlık Bakanlığı’nın düzenlediği
Adli Görüşmeci eğitimine gönderilen 4 personelin gönüllülük esasına göre katıldığı, birimde adli görüşmeci ihtiyacı bulunduğu, eğitim için gönüllü sağlık personellerinin Sağlık Bakanlığı’na bildirildiği ve eğitim planına dahil edildiği” ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi dinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 24.10.2003 tarihli ve 25269 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı
Kanunu’nun:
5.1. “Bilgi Edinme Hakkı” başlıklı 4 üncü Maddesinde: “Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir.
Türkiye’de ikamet eden yabancılar ile Türkiye’de faaliyette bulunan yabancı tüzel kişiler, isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar. Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülükleri saklıdır.”,
5.2. “Bilgi Verme Yükümlülüğü” başlıklı 5 inci Maddesinde: “Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler. Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz”,
6. 04.04.2012 tarih ve 27431 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2012/20 sayılı Çocuk İzlem
Merkezleri Genelgesinde: “.. çocuk istismarlarının önlenmesi ve istismara uğrayan çocuklara bilinçli ve etkin bir şekilde müdahele edilmesi amacıyla… Sağlık Bakanlığı’na bağlı hastaneler / kurumlar bünyesinde
Çocuk İzleme Merkezlerinin kurulması ve bu merkezlerin işleyişinin Sağlık Bakanlığı’nca koordine edilmesi gerekli görülmüştür. … ÇİM’lerde görev yapacak personelin eğitiminin, Sağlık Bakanlığınca uygun görülen merkezlerde gerçekleştirilmesi, özellikle çocuklarla ilgili alanlarda görev yapan öğretmen, sosyal çalışma görevlisi, sağlık personeli, din görevlisi gibi kamu görevlileri ile kolluk görevlilerine kurumlarınca eğitim verilerek ÇİM’lerin amacı ve işleyişi konusunda bilgilendirilmesi veya Sağlık
Bakanlığı tarafından ihtiyaca göre belirlenecek aralıklarla verilecek eğitimlere katılımlarının sağlanması …
uygun görülmüştür.”
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran; Tokat Dr. Cevdet Aykan Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi bünyesinde bulunan Çocuk
İzlem Merkezinde (ÇİM) Çocukla Adli Görüşmeci olarak görev yapmakta olup, icap nöbetlerine kaldıkları günler için izin hakkı verilmesini / ücret ödenmesini talep etmektedir.
8.1. Başvuran; “Hekim dışı sağlık personeline icap nöbeti yazılıp yazılamadığı, ödeme yapılamıyorsa izin verilmesi gerekip gerekmediği, nöbet sistemi için gerekli personel sayısının kaç olduğu” hususlarında bilgi edinmek istediğini dilekçesinde belirttiği ancak bu hususların yukarıda ilgili mevzuatına yer verilen 4982
sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında olduğu ve mevzuatta belirtilen usulde ilgili kuruma başvurulması gerektiği bu nedenle ilgili bilgi edinme taleplerinin bu başvuru kapsamında değerlendirilme imkânı bulunmadığı anlaşılmıştır.
9. Başvuran mesai saatleri dışında icap nöbetine kaldığı ancak bu icap nöbetleri için izin kullandırılmadığını iddia etmiş olmakla beraber İdare tarafından gönderilen belgelerde yer alan İcap Listesine İstinaden Mesai
Dışı Gelinen Günlerin Listesi’nde başvuran icap nöbetine kaldığı günlerin yer aldığı ayrıca başvuranın
Kurumuna sunmuş olduğu dilekçelerinde mesai dışı günler için idari izin kullandırılmayı talep ettiği günleri belirttiği, İdare’nin de cevabi yazısında başvuranın icap nöbeti tuttuğu günlerin hepsi için başvurana idari izin kullandırıldığı ifade edilmiş olup bu bağlamda başvuranın bu iddiasının sübuta ermediği,
9.1. Başvuran icap nöbeti tuttuğu günler için ücret ödenmesini talep etmiş olmakla beraber ilgili mevzuatta bu hususta bir düzenlemeye yer verilmediği, kaldı ki, yukarıda da belirtildiği üzere, başvurana icap nöbeti tuttuğu günler için idari izin verildiği ve ilgili görevin gönüllülük esası ile yürütüldüğü, 9.2. Hususları göz önünde bulundurulduğunda, İdare’nin ilgili işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
10. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
11. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Tokat İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve TOKAT İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi