TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/2854-S.4064
BAŞVURU NO : 2018/16427
KARAR TARİHİ : 10/05/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MUŞ VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği sözlü sınav puanına itiraz hk.
BAŞVURU TARİHİ : 10/12/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği yazılı sınavında 86,667 puan aldığını, Muş İl İdare Kurulu tarafından sözlü mülakat sınavında 35 düşük verilerek haksız bir şekilde elendiğini, il sınav kuruluna verdiği itiraz dilekçesinde, kendisine yöneltilen sorular ile verdiği cevapların kayıt altına alındığı tutanakların, varsa kamera kayıtlarının birer örneğinin tarafına gönderilmesini talep etmesine rağmen, sadece sonuçta herhangi bir değişiklik olmadığı cevabının kendisine ulaştırıldığını iddia ederek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Muş
Valiliği İl Yazı İşleri Müdürlüğü tarafından gönderilen 07/02/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Kamu Denetçiliğinin Kurumu Kanunun Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar hakkında
Yönetmeliğin 27. maddesinin 1. fıkrası gereğince dostane çözüm kararına başvurulmadığı,
2.2. “İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği”nin 16.
maddesinin 4. fıkrasında yer alan sözlü sınavda, tutanak dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz hükmü doğrultusunda görüntü alınmadığı,
2.3. Sınav kurulu tarafından sorulan sorular dışında “İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin sözlü sınavı başlıklı 16/A maddesinde belirtilen kriterlerin uygulandığı,
2.4. Görevde yükselme ve unvan değişikliği sözlü sınavında başarısız olmasına rağmen itiraz edenlerin itirazı sonucunda herhangi bir değişikliğin olmadığı,
2.5. İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin sözlü sınavı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
başlıklı 16/A maddesi gereği; “Yazılı sınavdan en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday, sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı sözlü sınava çağırılır. İlgili aday, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (50 puan)
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (10 puan)
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve (10 puan)
ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (10 puan)
d) Genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan)
e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan)
konularında, sınav duyurusunda belirtilecek ağırlıkları da esas alınarak 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alanlar başarılı sayılır.” hükmü uyarınca komisyon tarafından sözlü sınavına katılan adayların durumlarının bu kapsamda değerlendirildiği,
2.6. Yargıya intikal eden şikayete konu olan taleple ilgili herhangi bir bilgi ve belgenin Valiliğe intikal etmediği,
2.7. Sınav katılan tüm adayların “sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel kültürü ve genel yeteneği ile bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı konularında” durumlarının değerlendirildiği herkese eşit mesafede davranıldığı, ifade edilmiştir.
2.8. Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sözlü sınavında Şef unvanına ilişkin sınava katılan adayların puanlarını gösterir nihai il sınav kurulu komisyon kararı, sözlü sınav kurulunun kimlerden oluştuğuna dair Valilik Makamının 13.07.2018 ve 30.01.2019 tarihli olurları, İl Sınav Kurulu tarafından hazırlanan soru ve cevap anahtarları gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 08.06.2007 Tarih ve 26546 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan İçişleri Bakanlığı
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin,
5.1. “Sözlü sınav” başlıklı MADDE 16/A (Ek:RG-11/4/2014-28969) maddesinde, “(1)
(Değişik cümle:RG-23/1/2018-30310) Yazılı sınavdan en yüksek puan alan adaydan başlamak
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday, sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı sözlü sınava çağırılır. İlgili aday, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (Ek ibare:RG-23/1/2018-30310) (50 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (Ek ibare:RG-23/1/2018-
30310) (10 puan),
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (Ek ibare:RG23/1/2018-30310) (10 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (Ek ibare:RG-23/1/2018-30310) (10 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği (Ek ibare:RG-23/1/2018-30310) (10 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (Ek ibare:RG-23/1/2018-30310) (10 puan), konularında, sınav duyurusunda belirtilecek ağırlıkları da esas alınarak 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alanlar başarılı sayılır.
(2) (Değişik:RG-23/1/2018-30310) Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına tabi kadrolardan … taşra teşkilatında ilan edilen kadrolar için ise valiliklerce oluşturulan sınav kurulları tarafından sözlü sınavlar gerçekleştirilir.
…
(4) (Ek:RG-23/1/2018-30310) Sözlü sınavda, tutanak dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz.”,
5.2. “Sınav kurulları ve görevleri” başlıklı 18 inci maddesinde, “(1) (Değişik:RG23/1/2018-30310) Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavları ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek üzere; … taşra teşkilatında valinin onayı ile sınav kurulları teşekkül ettirilir. Sınav kurulları başkan dahil beş üyeden oluşur.
(2) Sınav kurulu üyeleri görevde yükselme (Mülga ibare:RG-11/4/2014-28969) (…) sınavı ile, unvan değişikliği sınavına alınacak personelden, (Ek ibare:RG-11/4/2014-28969)
lisansüstü öğrenim hariç öğrenim veya ihraz ettikleri unvanlar itibari ile daha düşük seviyede olamazlar.
…
(5) (Değişik:RG-23/1/2018-30310) Sınav kurulu; sınavların yapılması, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması, başarı listelerinin düzenlenmesi ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.
(6) (Değişik:RG-23/1/2018-30310) Sınav kurullarının sekreterya hizmetleri; … valiliklerde il yazı işleri müdürlükleri tarafından yerine getirilir.
…”
hükümleri düzenlenmiş bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan değişikliği yazılı sınavında 86,667 puan alan başvuran, Muş İl İdare Kurulu tarafından sözlü mülakat sınavında 35 düşük puan verilerek haksız bir şekilde elendiğini iddia ederek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
8. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, il sınav kurulu tarafından söz konusu Yönetmeliğin 16/A maddesi kapsamında ilgili adayın tabi tutulacağı sınav konu başlıklarını karşılayacak şekilde sınav sorularının ve cevaplarının hazırlandığı ve başvurana sözlü sınav sonucunda her bir üye tarafından verilen puanların aritmetik ortalaması olduğu anlaşılan 35 puanı gösterir kesin sözlü sınav sonuç belgesinin gönderildiği tespit edilmiştir.
9. Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E. 2016/7249, K. 2016/7249 sayılı kararında, Anayasanın 2’nci maddesi ile Türkiye Cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğu hususunun teminat altına alındığı, hukuk devleti olmanın gereklerinden biri olarak ise Anayasanın 125 inci maddesinde idarenin her türlü eylem ve işlemlerinin yargı denetimine tabi olacağı hükmünün öngörüldüğü, bu kapsamda, sözlü sınav sonucunda adayın başarısız sayılması işleminin de diğer tüm idari işlemler gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetime tabi olduğu, bu itibarla ilgili idarenin, yargısal denetim yapılmasını ortadan kaldıracak ya da bu denetimin yapılmasını imkansız kılacak işlem ve eylemlerde bulunmasının mümkün olmadığı, kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden yargısal denetime imkan tanıyacak şekilde yapılmasının esas olduğu, sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimini sağlayacak alt yapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlama görevinin ise hukuka bağlı idarenin yükümlülüğünde bulunduğu ifade edilmektedir.
10. İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına
Dair Yönetmeliğin 16/A maddesinde, ilgili adayın, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi konusunda 50 puan, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü bakımından 10 puan, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu yönünden 10 puan, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı hususu konusunda 10 puan, genel kültürü ve genel yeteneği bakımından 10 puan ve bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı yönünden ise 10 puan üzerinden değerlendirileceği, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalamasının alınarak adayların sözlü sınav puanının tespit edileceği, sözlü sınavda 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alanların ise başarılı sayılacağı, sözlü sınavda, tutanak dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılamayacağı öngörülmektedir.
11. Yine söz konusu Danıştay kararında da belirtildiği üzere, anılan yönetmelik hükmünde belirtilen değerlendirme kriterlerinden gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan kriterlerin ise söz konusu bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Değerlendirmeye etki eden hususların ortaya konulması ve ilgili somut bilgi ve belgelerin temini ise ancak adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevapların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin gerekçeleriyle tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olabilecektir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
12. Başvuru konusu somut olayda, il sınav kurulu tarafından söz konusu Yönetmeliğin 16/A maddesi kapsamında ilgili adayın tabi tutulması gereken sınav konu başlıklarını kapsar şekilde sınav sorularının ve cevaplarının hazırlandığı, ancak başvurana sorulan soruların, başvuran tarafından verilen cevapların ve başvuran tarafından verilen her bir yanıta sınav kurulunu oluşturan beş üyeden her biri tarafından verilen puanların kayıt altına alınmadığı, sadece başvurana sözlü sınav sonucunda her bir üye tarafından verilen puanların aritmetik ortalaması olduğu anlaşılan 35 puanı gösterir kesin sözlü sınav sonuç belgesinin gönderildiği tespit edilmiştir.
13. Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve
E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı kararı birlikte değerlendirilerek, başvurana sorulan soruları ve başvuran tarafından verilen cevapları gösterir bir kayıt tutulmadığı, kurul üyelerinden her biri tarafından başvurana kaç puan verildiğinin gerekçelerini gösterir bir tutanak hazırlanmadığı ve hatta başvurana ilişkin Kurul üyelerinin her biri tarafından verilen puanları gösterir bir değerlendirme formu dahi hazırlanmadığı, bir başka deyişle, ilgili idarenin sözlü sınav sonucu başarısız sayılma işlemini, söz konusu işlemi yargı denetimini mümkün kılacak şekilde tesis etmediği gerekçesiyle, sözlü sınav sonucu başarısız sayılma işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Van İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın sözlü sınav sonucunda başarısız sayılması işleminin makul süre içerisinde geri alınarak, bir idari işlem olan sözlü sınavın yargısal denetimini mümkün kılacak tedbirlerin alınması suretiyle başvuranın sözlü sınava tabi tutulması yönünde MUŞ VALİLİĞİNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, MUŞ VALİLİĞİNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.